Speaker A
Cześć.
Omówienie anatomii nerki: budowa, unaczynienie, segmenty i topografia narządu w jamie brzusznej.
Key Takeaways
- Anatomia nerki jest kluczowa do zrozumienia jej funkcji i chorób.
- Nerka ma złożoną budowę z wyraźnym podziałem na korę i rdzeń oraz segmenty unaczynienia.
- Unaczynienie nerek jest skomplikowane i ma znaczenie kliniczne, np. w zespole dziadka do orzechów.
- Topografia nerek wpływa na ich relacje z innymi narządami i jest ważna przy zabiegach chirurgicznych.
- Różnice w układzie żylnym mogą tłumaczyć predyspozycje do niektórych schorzeń, jak żylaki powrózka nasiennego.
Summary
- Wprowadzenie do anatomii nerki jako podstawy do dalszej nauki fizjologii i chorób nerek.
- Opis powierzchni nerki: przednia, brzegi boczny i przyśrodkowy, bieguny oraz wnęka nerki.
- Budowa wewnętrzna nerki: kora nerki, rdzeń nerki, piramidy nerkowe, kolumny nerkowe i brodawki nerkowe.
- Elementy układu moczowego: kielichy mniejsze i większe oraz miedniczka nerkowa i moczowód.
- Szczegółowe omówienie unaczynienia nerek: tętnica nerkowa, żyła nerkowa, aorta brzuszna, żyła główna dolna oraz tętnica krezkowa górna.
- Zjawisko zespołu dziadka do orzechów – przygniecenie lewej żyły nerkowej przez tętnicę krezkową górną.
- Różnice w odpływie żył jądrowych i jajnikowych po lewej i prawej stronie oraz ich wpływ na rozwój żylaków powrózka nasiennego.
- Podział nerki na segmenty anatomiczne wykorzystywane w chirurgii nerek.
- Szczegóły dalszego rozgałęzienia tętnic nerkowych: tętnice segmentowe, międzyzrazikowe i łukowate.
- Topografia nerek względem innych narządów jamy brzusznej oraz mięśni tylnej ściany brzucha.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do cyklu o nerkach
- 01:10Podstawy anatomii nerki - powierzchnia przednia i brzegi
- 02:30Budowa wnętrza nerki - kora i rdzeń
- 04:33Układ moczowy i miedniczka nerkowa
- 05:33Unaczynienie nerek - tętnice i żyły
- 05:50Zespół dziadka do orzechów i znaczenie unaczynienia
- 06:43Różnice w układzie żylnym i ich kliniczne znaczenie
- 07:54Segmentacja nerki i jej znaczenie chirurgiczne
- 09:01Dalsze rozgałęzienia tętnic nerkowych
- 10:16Topografia nerek i ich relacje anatomiczne
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
[Muzyka]
Speaker A
Cześć, cześć, cześć. Witajcie, kochani, w najnowszym odcinku z nowego cyklu pod tytułem "Nerka".
Speaker A
I zanim tak naprawdę wejdziemy głębiej w fizjologię i wszelkie choroby związane z nerkami, warto skorzystać z okazji i przypomnieć sobie podstawy, czyli po prostu
Speaker A
anatomię nerki, czyli waszą rozmowę z pierwszego roku. I pewnie moją, na wszystkich pierwszoroczniaków, którzy będą oglądać ten odcinek, serdecznie pozdrawiam i życzę powodzenia na egzaminie z anatomii. Tymczasem nerka, a tak naprawdę prawa i lewa, są to narządy położone za otrzewną w jamie
Speaker A
brzusznej, otoczone takim ciałem tłuszczowym około nerkowym i otoczone właśnie taką odpowiedzią nerki nazywaną też torebką włóknistą. I one tam sobie w tym tłuszczu siedzą, ale my tymczasem ten tłuszcz sobie ogarniemy, żeby lepiej się przyjrzeć nerce. Patrzcie, tutaj, tutaj
Speaker A
mamy powierzchnię przednią nerki, czyli facies anterior. I co my na tej przedniej powierzchni nerki mamy? Na nerce wyróżniamy ten bardziej wypukły brzeg boczny, czyli lateralny, oraz taki wklęsły brzeg przyśrodkowy, czyli medialny. Ponadto nerka ma biegun górny
Speaker A
biegun nerki, czyli superior pole, oraz biegun dolny, czyli inferior pole. W środku brzegu przyśrodkowego nerki znajduje się tak zwana wnęka nerki, hilum renale, czyli miejsce, w którym do nerki wnikają naczynia i w którym
Speaker A
jednostka moczowa wychodzi z nerki. A te naczynia to między innymi tętnica nerkowa, czyli renal artery, oraz żyła nerkowa, która odprowadza krew z nerki, czyli renal vein, oraz oczywiście tutaj zasłonięta przez miednicę nerkową, czyli pelvis renalis, miejsce, w którym zbiera się
Speaker A
właśnie mocz z nerki i który dalej przechodzi w moczowód, czyli ureter. Zajrzyjmy teraz do wnętrza nerki, trochę przekrój ją na pół i zajrzyjmy, co tam w środku się znajduje. A mianowicie wyróżniamy takie dwie strefy w nerce: zlokalizowaną bardziej obwodowo część
Speaker A
nerki, czyli renal cortex, oraz zlokalizowaną przyśrodkowo część, która nazywa się rdzeniem nerki, czyli renal medulla. Ten rodzaj nerki składa się z kilku, kilkunastu, ośmiu do dwunastu piramid nerkowych. Części kory nerki wnikają w rdzeń pomiędzy właśnie te piramidy i nazywamy je kolumnami
Speaker A
nerkowymi, czyli renal columns. Zakończenie piramidy nerkowej, które stykają się praktycznie z kielichami mniejszymi, które tworzą dalej miedniczkę, nazywamy brodawką nerkową, czyli renal papilla. Elementy wprowadzające mocz z nerki to kielichy mniejsze, pojedynczy to jest minor calyx, liczba mnoga to calices,
Speaker A
natomiast potem one łączą się w kielichy większe, major calices, które z kolei już po połączeniu tworzą miedniczkę nerkową, pelvis renalis, która dalej właśnie mocz odprowadza do pęcherza moczowego. Przyjrzyjmy się teraz troszeczkę unaczynieniu nerek, bo to jest
Speaker A
dosyć ciekawe, istotne zagadnienie. Popatrzcie sobie tutaj na obrazek i widzicie, że mamy tutaj aortę brzuszną, a obok niej jest oczywiście nasza znana żyła główna dolna. I zobaczcie, jak one pięknie tutaj siedzą koło siebie,
Speaker A
trochę jak w scenie z Titanica, obejmują się wzajemnie. Wiecie, że bardziej po prawej stronie zlokalizowana jest żyła główna dolna i ona jest bardziej z przodu. I też właśnie prawa i lewa żyła nerkowa jakby są przed tymi właśnie tętnicami, ale
Speaker A
słuchajcie, co jest ważne, to to, że właśnie w brzusznej części aorty znajduje się tętnica krezkowa górna, czyli superior mesenteric artery, pod którą przebiega właśnie żyła nerkowa lewa. I duży problem jest taki, że jeżeli dojdzie do jakiejś patologii, które sprawią, że żyła jakby
Speaker A
ugrzęźnie pod tą tętnicą i zostanie tam jakby przygnieciona, mówimy o tym zjawisku, że to jest zespół dziadka do orzechów, właśnie kiedy żyła nerkowa lewa jest przygnieciona przez tętnicę krezkową górną. I dodatkowo jeszcze, oprócz tego, co warto, żebyście tutaj zauważyli, to są pewne
Speaker A
różnice w tym, jak żyły, albo jądrowe, albo też jajnikowe, pochodzą właśnie do układu żylnego. Żyła jądrowa i jajnikowa lewa uchodzi do lewej żyły nerkowej, natomiast żyła jądrowa bądź jajnikowa prawa dochodzi do dolnej właśnie żyły głównej dolnej. Tak więc i ta prawa chodzi właśnie do
Speaker A
żyły głównej dolnej pod mniejszym jakby skosem i prosto ta krew spływa. Natomiast jeżeli chodzi o żyły, zwłaszcza jądrową, to właśnie takie autonomiczne ułożenie, takie wkłady nadal niedojrzałej żyły nerkowej lewej pod kątem prostym sprawia, że dużo prościej u mężczyzn rozwijają się
Speaker A
żylaki powrózka nasiennego lewego, właśnie w związku z tym, że te żyły wyglądają tak, a nie inaczej. Ale co my tu będziemy gadać o żyłach jądrowych, jak mamy zajmować się nerkami? Musimy sobie powiedzieć teraz co nieco o segmentach
Speaker A
nerki, które związane są bezpośrednio z tym, jak nerka jest unaczyniona tętniczo. Więc tak, popatrzmy tutaj. Macie, widzicie tutaj sprzęt, tutaj z tyłu nerki. Oczywiście będę mówił te nazwy segmentów, ale wiecie, że poprawnie anatomicznie każdy z nich będzie się musiał kończyć
Speaker A
na "-segment" czyli segmentatio renis z angielskiego. Trzeba będzie dodać "-segment". Ale żeby nie tracić tutaj na to czasu, po prostu pamiętajcie, że trzeba dodać po każdym tym nazwie tego segmentu. Czyli na przedniej powierzchni mamy segment przedni górny, czyli anterior superior
Speaker A
segmentum, segment przedni dolny, czyli anterior inferior, dodatkowo wyróżniamy jeszcze segment dolny, czyli inferior segmentum, segment górny zwany również wierzchołkowym, czyli superior segmentum, oraz na końcu mamy tylny segment, czyli posterior segmentum.
Speaker A
W wypadku właśnie różnych operacji, które wycinają fragmenty nerek, to mniej więcej takim podziałem na segmenty lekarze chirurdzy operują. Ok, przyjrzyjmy się teraz może co nieco temu, jak już tętnice dalej wchodzą. Widzicie tutaj, że wchodzi tętnica nerkowa prawa, która rozdziela się właśnie na te gałęzie segmentowe.
Speaker A
Czyli tutaj mamy właśnie tętnice segmentowe odpowiednio, na przykład tutaj jest tętnica segmentowa górna nerki, które potem właśnie przechodzą w tętnice międzyzrazikowe, interlobar arteries, i na końcu otaczają piramidy
Speaker A
nerkowe jako tętnice łukowate, arcus arteriae renalis. Potem one wydzielają jeszcze proste naczynia korowe, które już bezpośrednio unaczyniają korę nerki, ale to już jest taka budowa bardzo zaawansowana. Najważniejsze właśnie takie są informacje. I na sam koniec jeszcze musimy powiedzieć sobie mniej więcej, jak topograficznie zlokalizowane są właśnie nerki, no bo one nie są same w jamie brzusznej, spotykają się z różnymi narządami.
Speaker A
I teraz powiedzmy o tym, jaka jest topografia i do czego przylegają nerki. Z przodu, na przedniej powierzchni nerki, oczywiście górna
Speaker A
część jednej i drugiej nerki przylega do nadnerczy, które właśnie znajdują się w postaci nerek. Dalej prawa nerka, duża jej część przylega do wątroby oraz od strony przyśrodkowej przylega do dwunastnicy. Natomiast dolna część nerki prawej, ręki lewej, przylega do okrężnicy oraz
Speaker A
również do jelita cienkiego. Fragmentarycznie to się zmienia, ale ogólnie pamiętajcie, że dolny segment nerki z przodu przylega zarówno do jelita grubego, jak i jelita cienkiego. Natomiast w lewej nerce, w jej obrębie wnęki, właśnie przylega do niej trzustka, a
Speaker A
również żołądek i dosyć duża część nerki lepiej przylega do śledziony. Popatrzmy teraz na tylną powierzchnię nerek i trzeba zauważyć, że właśnie duża część tylnej powierzchni nerek przylega do przepony i potrzebą zaraz również są na wysokości żeber. Lewa nerka położona
Speaker A
jest wyżej, dlatego jest na wysokości żebra 11 i żebra 12, natomiast nerka prawa, która jest pod wątrobą praktycznie, to ona jest troszeczkę niżej zlokalizowana i tam właśnie styka się z 12 żebrem. Dodatkowo właśnie każda z tych nerek z tyłu styka się z
Speaker A
trzema mięśniami. Od boku jest to mięsień poprzeczny brzucha, dalej pośrodkowo jest to mięsień czworoboczny lędźwi, i od środka jest to mięsień lędźwiowy większy. Tak jest zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie nerki, że właśnie z tymi mięśniami
Topics:nerkaanatomia nerekunaczynienie nereksegmenty nerkitopografia nerekukład moczowychoroby nerekzespół dziadka do orzechówżyła nerkowatętnica nerkowa
