Neuroanatomia – Układy zstępujące 1: Układ piramidowy — Transcript

[Muzyka] Cześć, opowiemy sobie dzisiaj o układzie wstępującym, czyli tym najważniejszym, czyli tym, co sprawia, że informacja z samej góry idzie na sam dół do mięśni, które muszą odpowiednią akcję wykonać. Dzisiaj opowiemy sobie jedynie o układzie piramidowym ze względu na ograniczenie czasowe. Natomiast w przyszłości powstanie jeszcze film, w którym omówię resztę ośrodków związanych z ruchem, z układami wstępującymi i to będą ośrodki pnia mózgowia oraz móżdżku, które będą razem w jednym filmie, ponieważ nijako informacje, które idą z móżdżku do pnia mózgowia, później przechodzą z pnia mózgowia do mięśni tymi samymi szlakami, jakby znaczy związanymi z tymi samymi strukturami.

Więc żeby nie pogubić się w tych nazwach i ilościach, to świetnie będzie to połączyć, gdyż funkcje ich i tak dalej są bardzo ze sobą połączone, związane. No i myślę, że wtedy wszystko nam się w głowie ładnie ułoży. Dodatkowo wspomnę, że o jądrach podstawnych, które też są elementem układu wstępującego, nie będę mówił, gdyż powstały już takie trzy solidne filmy na temat tego, jak ten szlak jąder podstawnych funkcjonuje i działa.

Więc nie sądzę, żeby była jakaś potrzeba teraz jeszcze dodatkowo wspominać o tych jądrach podstawnych, które już były tak mocno przewałkowane. Zatem zaczynajmy mowę o układzie piramidowym. To właśnie układ ten związany jest z planowaniem, rozpoczęciem i wykonaniem tych ruchów dowolnych, które chcemy, związany jest z korą mózgu, z której to informacja później biegnie do mięśni. Jak już chyba wcześniej mi się wydaje wspominałem, żeby zacząć, każda droga nerwowa posiada zawsze neurony, które przeprowadzają ten impuls z neuronu do neuronu, mówi: "Halo, halo, pobudzenie dalej, halo, halo", potem neuron do mięśnia mówi: "Mięśniu, skurcz się", albo nic nie mówi, wtedy mięsień się rozkurcza.

W każdym razie chodzi o to, że w układzie piramidowym, w odróżnieniu od układów wstępujących, gdzie na drodze mamy trzy neurony, to tu w układzie piramidowym neurony są dwa i zawsze pierwszy jest to neuron odśrodkowy, który prowadzi informację z kory mózgu, mianowicie z warstwy piątej piramidowej wewnętrznej. Komórki piramidowe swoje aksony wysyłają w dół i ostatecznie do drugiego neuronu, którym jest neuron obwodowy.

Ten neuron znajduje się w rogach przednich istoty szarej rdzenia kręgowego i wysyła, już biegnie do odpowiednich nerwów rdzeniowych czy też i biegnie na obwód, ale jest też opcja, że ten neuron obwodowy znajduje się w wiązce nerwu czaszkowego. Dlatego wyróżniamy dwie drogi: drogę korzeniową i drogę korowo-jądrową, czyli tą związaną z jądrami nerwów czaszkowych. Tak, teraz przechodzimy już do tego, jak ta droga, w tym wypadku korowo-rdzeniowa, dokładnie wygląda.

A więc zaczynamy od schematycznie narysowanego ciała komórki nerwowej, które znajduje się w piątej warstwie piramidowej wewnętrznej i wysyła swój akson, tak zwaną projekcję do wieńca promienistego, którym informacje zbiegają się do odnogi tylnej torebki wewnętrznej, a następnie odpowiednio do kolana torebki wewnętrznej. Natomiast potem z kolana torebki wewnętrznej, odnogi mózgu, informacja biegnie już do mostu, do elementów położonych w tych naszych tak zwanych wyniosłościach piramidowych mostu.

Tam znajdują się pęczki podłużne, widać to ładnie na przekrojach pnia mózgowia. Jak się przyjrzymy, to właśnie pomiędzy tymi włóknami, które spajają dwie, dwa takie pęczki włókien, i to są właśnie te pęczki podłużne, które później już w rdzeniu przedłużonym przechodzą w piramidę rdzenia przedłużonego. Wiemy, na przebiegu piramidy rdzenia przedłużonego dochodzi do skrzyżowania piramid i tam krzyżują się włókna nerwowe.

I czy włókna nerwowe krzyżują się wszystkie? No odpowiedź brzmi: nie. W przybliżeniu, no to tak różnie wygląda, różne źródła różnie podają, ale około 90% wszystkich włókien się tam krzyżuje, natomiast 8% skrzyżuje się dopiero w spoidle białym przednim segmentu rdzenia kręgowego, gdzie on wtedy rdzeń kręgowy będzie chciał opuścić. Natomiast 2% włókien, około, nie krzyżuje się w ogóle.

Jeszcze mówiąc o tym zagadnieniu, musimy przejść do tak zwanego, tak zwanej zasady, takiego prawa od środkowego ułożenia włókien nerwowych. To prawo zwane też prawem Bacha-Flato mówi o tym, że jeżeli mamy rdzeń kręgowy, mamy w nim naszego motylka i tutaj właśnie w pęczku bocznym istoty białej przebiegają te włókna przez rdzeń, te włókna ruchowe, to one odpowiednio są ułożone tak, że im dalej włókno niżej będzie biegło, tym będzie położone bardziej bocznie.

W tym wypadku chodzi o to, że tu najbliżej będą włókna biegnące do odcinków szyjnych, następnie do piersiowego, do lędźwiowego i do krzyżowego. To zapobiega temu, że włókna będą niepotrzebnie się mieszać i plątać. No bo włókna C skończą się jak najszybciej, bo już w odcinku piersiowym włókien tych oznaczonych literką C do segmentów szyjnych nie będzie.

Więc stopniowo te włókna będą tak od przyśrodka odchodzić do segmentów i wychodzić rogami przednimi i w ten sposób zapobiegamy pewnemu takiemu szaleństwu, takiemu pomieszaniu, pokręceniu włókien. Tu jest wszystko bardzo ułożone. Dlatego też z tym związana jest tak zwana inna rzecz, tak zwana somatotopia. Mianowicie rogi przednie, od ciała komórek ruchowych, są ułożone w tak zwane słupy i w zależności, jak bardzo bocznie czy tam dystalnie ułożony jest mięsień.

Przykładowo tu mamy naszą rączkę, taką, będących bardziej przyśrodkowo, bardziej proksymalnie będą wychodziły bardziej przyśrodkowo z tego rogu przedniego. No i to będzie wyglądało schematycznie mniej więcej tak i to jest ta tak zwana somatotopia. W tym wypadku drogi korowo-rdzeniowe dzielą się na dwie podstawowe drogi: drogę korowo-rdzeniową boczną i drogę korowo-rdzeniową przyśrodkową.

Drogą korowo-rdzeniową przyśrodkową biegną informacje do mięśni związanych z tułowiem, mięśni poruszających nim. Natomiast mięśnie, znaczy włókna biegnące drogą korowo-rdzeniową boczną, biegną do mięśni dystalnych naszych kończyn.

Żeby jeszcze dokładnie to wszystko zrozumieć, musimy też cofnąć się do tego miejsca, z którego informacja po pierwsze się wywodzi, czyli kory ruchowej, która wysyła, pobudza do w ogóle wywołania jakiejkolwiek akcji związanej z ruchem i przesył tych informacji to się właśnie zaczyna.

Pierwsza tutaj, najważniejsza z nich, to właśnie ta kora ruchowa położona w polu Brodmanna 4, to jest zakręt przedśrodkowy i ona wysyła sygnał właśnie odpowiednio w dół do wieńca promienistego, który pokazywałem to wszystko już wcześniej. To właśnie z niej wychodzi informacja z tej warstwy piątej piramidowej wewnętrznej.

I kora ruchowa odpowiedzialna jest przede wszystkim za ruchy dowolne przeciwległej strony ciała. I żeby dobrze też sygnał odpowiedni wysłać, to informacje muszą do niej dojść odpowiednio z kory przedruchowej, pola ruchowego oraz z móżdżku poprzez wzgórze, które jak wiemy, jest tak zwanymi wrotami do mózgowia.

Natomiast kora przedruchowa odpowiedzialna jest za przygotowanie ruchu, już takie opracowanie tego schematu, co trzeba zrobić. Na przykład mamy złapać kubek, no to ona musi powiedzieć: "Dobrze, to teraz musi ręka iść bardziej do przodu, teraz musi się zatrzymać, teraz muszą zadziałać zginacze, zginacze przedramienia, żeby tam zginacze palców, żeby odpowiednio kubek złapać." Rozumiecie, to wszystko musi być jakby zaplanowane, zanim kora ruchowa powie: "Dajesz, lecimy odpowiednio tam do wieńca promienistego i dalej do rdzenia."

Więc tym zajmuje się kora przedruchowa i do niej informacje dochodzą z kory asocjacyjnej, czyli bo musimy jakby zdawać sobie sprawę, gdzie ten nasz przykładowy kubek stoi, gdzie jest. No wszystko w pewien sposób na to, jak wykonujemy ten ruch, nasze otoczenie również na to wpływa.

Dodatkowo również informacje z móżdżku przez wzgórze oraz informacje z jąder podstawnych dochodzą do kory przedruchowej. Mogą to być informacje bardziej pobudzające działalność kory albo również hamujące działalność kory.

Dodatkowo ta kora przedruchowa położona jest w polu Brodmanna 6, natomiast dodatkowe pole ruchowe w polach 6 i 8 się znajduje, przede wszystkim od I kontroluje ruchy obu stron ciała jednocześnie, każde z tych pól po prawej i lewej półkuli, ponieważ on jest odpowiedzialne za bardzo skomplikowane już takie wy...

korowo-rdzeniowe dzielą się na dwie podstawowe drogi drogę korowo rdzeniową boczną i drogę korowo rdzeniową przyśrodkową drogą korowo rdzeniową przyśrodkową biegną informacje do mięśni związanych st tułowiem mięśni poruszających nim natomiast mięśnie znaczy włókna biegnące drogą korowo rdzeniową boczną biegną do mięśni

dystalnych naszych kończyn żeby jeszcze dokładnie to wszystko zrozumieć musimy też cofnąć się do tego miejsca z którego informacja Po pierwsze się wywodzi czyli skory ruchowej która wysyła pobudza do w ogóle wczyna jakiekolwiek akcje związane z ruchem i przesył tych informacji to się

właśnie zaczyna pierwsza tutaj najważniejsza z nich to właśnie ta kora ruchowa położona w polu brodmana cy to jest zakręt przedśrodkowy i ona wysyła sygnał właśnie odpowiednio w dół do wieńca promienistego który pokazywałem to wszystko już wcześniej to właśnie z niej wychodzi informacja z

tego warstwy piątej piramidowej wewnętrznej i Kora ruchowa odpowiedzialna jest przede wszystkim za ruchy dowolne przeciwległej strony ciała i żeby dobrze też sygnał odpowiedni wysłać to informacje muszą do niej dojść odpowiednio z kory przedruchowa pola ruchowego oraz z muszczku poprzez

Wzgórze które jak wiemy jest tak zwanymi wrotami do mózgowia natomiast Kora przedr odpowiedzialna jest za przygotowanie ruchu już takie opracowanie tego schematu co trzeba zrobić na przykład mamy złapać kubek No to ona musi powiedzieć Dobrze to teraz musi ręka iść

bardziej do przodu teraz musi się zatrzymać teraz muszą zadziałać zginacze zginacze przedramienia żeby tam zginacze palców żeby odpowiednio kubek złapać Rozumiecie to wszystko musi być jakby zaplanowane zanim kora ruchowa powie dajesz lecimy odpowiednio tam do wica promienistego i dalej do rdzenia więc

tym zajmuje się Kora przedruchowa i do niej informacje dochodzą z kory asocjacyjnej czyli bo musimy jakby no zdawać sobie sprawę gdzie ten nasz przykładowy kubek stoi gdzie jest No wszystko w pewien sposób na to jak wykonujemy ten ruch

nasze otoczenie również na to wpływa Dodatkowo również informacje z muszczku przez Wzgórze oraz informacje z jąder podstawnych dochodzą do Kory przedruchowa Mogą to być informacje bardziej pobudzające działalność chory albo również hamujące działalność kory dodatkowe ta kora przedruchowa położona

jest w polu brodmana s natomiast dodatkowe pole ruchowe w polach naa polach 6 i 8 się znajduje przede wszystkim od I kontroluje ruchy obu stron ciała jednocześnie każde z tych pól po w prawej i lewej półkuli ponieważ on jest odpowiedzialne za bardzo

skomplikowane już takie wykwintne ruchy szczególnie jeżeli chodzi o nasze dłonie to właśnie to dodatkowe pole to nam umożliwia i informacje jakie dostaje dostaje właśnie z jąder podstawnych a następnie No też tą informację przesyła do Kory ruchowej Przechodzimy teraz do drogi korowo

jądrowej czyli drugiej z tych składowych na które składają się na układ piramidowy bo już omówiliśmy sobie drogę korowo rdzeniową która idzie do rdzenia kręgowego gdzie tam no już wcześniej opowiedziałem jak to wygląda Natomiast tutaj zajmiemy się drogą korowo jądrową gdzie schematycznie na

tych rysunkach przedstawiona jest tutaj kora tutaj jest szelina pośrodkowa Podłużna Znaczy przepraszam szczelina Podłużna mózgu i tutaj jest kora tutaj są jądra komórek piramidowych Wewnętrznych aksony i tu schematycznie położone są parzyste jądra nerwu czaszkowego tego naszego przykładowego bo jak wiemy ta droga No nie jest aż tak

skomplikowana jak było tam tutaj informacja która skory trafi do jądra nerwu czaszkowego nast z tego jądra wychodzi ale jak wychodzi co to już zależy od nerwu No i to jest sprawa już poszczególnych nerwów czaszkowych Mam nadzieję że większość już przebieg

znacie i większość jąder Kojarzycie a więc jądra też tutaj dzielimy na pewne takie grupy w zależności od tego jak dostają pobudzenie z kory półkul mózgu pierwsza grupa przedstawiona na tej ilustracji to grupa która gdzie jądro dostaje informacje aksony komórek ruchowych

dochodzą do niego z obu pół kul mózgu dlatego że są to w pewnym sensie jądra troszkowo strategiczne niezbędne dla przeżycia organizmu takie gdzie no zahamowanie ich działalności nie tyle że od razu wykona prowadziłoby do śmierci ale w dłuższym tego słowa znaczeniu albo

znacząco utrudniły życie albo sprawiłaby że to życie by było praktycznie no nie do życia że tak powiem więc do tej pierwszej grupy zalicza się część górna jądra nerwu twarzowego część górna zawiaduje ruchowo górną połowę mięśni wyrazowych twarzy tutaj tym strategicznym Najważniejszym

elementem jest nasze oko mięsień okrężny oka który umożliwia zamknięcie powieki w przypadku gdy jest porażony powieki zamknąć nie możemy i wtedy no n powietrzu nasza po prostu rogówka wysycha w momencie kiedy wysycha rogówka tracimy wzrok nie jesteśmy w stanie nic

zobaczyć nic widzieć oko jest no nie chce być taki pochopny w osąd ale no do wyrzucenia za przeproszeniem Dodatkowo też do tych jąder należą jądra dwuznaczne te które są związane z nerwem 9 10 oraz częścią korzeniem czaszkowym je chociaż

to takie tradycyjne ujęcie bo teraz już 11 faktycznie praktycznie się zalicza jako element nerwu 10 znaczy ten korzeń czaszkowy oczywiście nie rdzeniowy rdzeniowy nadal funkcjonuje jako ten nerw 11 No są tak na tyle ważne ponieważ zawiodą mięśnie po pierwsze gardła

krtani podniebienia Bez nich nie no praktycznie niemożliwe stałoby się połykanie pokarmu i jeszcze z nich tych najważniejszych należy jeszcze jądro ruchowe nerwu trójdzielnego które No odpowiedzialne jest za dostarczenie informacji przede wszystkim do mięśni żucia no i w wypadku

kiedy rzuci nie możemy no praktycznie spożywanie jakiegokolwiek pokarmu jest niemożliwe druga grupa to taka do której informacje dochodzą owszem z obu półkul jednak jedna półkula w tym wypadku ta dominuje nad drugą i w zależności uszkodzenie powiedzmy będzie po której

stronie półkuli to może być to osłabienie działania albo znaczące albo takie no lekko zauważalne tego nerwu czaszkowego do tej grupy należy dolna część jądra nerwu twarzowego oraz jądro nerwu podjęzykowego ostatnia grupa to ta która nie bezpośrednio prowadzi informacje do

jąder nerwów czaszkowych lecz przez odpowiednie ośrodki które związane znajdują się w pniu mózgowie i jest to pierwszy z nich ppf czyli ośrodek mostowy skojarzonego spojrzenia do boku w wypadku właśnie przez te ośrodki różne biegną włókna do nerwu ruchowe do nerwu trzeciego czwartego

oraz do szóstego czyli tych związanych z ruchami gałki ocznej odpowiednio to jest oko ruchowy bloczkowy i odwodzący i to to jest ppf czyli ten mostowy właśnie ośrodek skojarzonego spojrzenia do boku Natomiast tutaj mamy jeszcze r mlf i to jest górne jądro

śródm pęczka podłużnego przyśrodkowego pęczek podłużny przyśrodkowy w ogóle to jest taka taki układ który łączy jądra przedsionkowe z jądrami ruchowymi tymi właśnie 346 oraz tymi unerwiają mięśnie szyi ponieważ on jest właśnie on koordynuje to że na przykład słyszymy jakiś huk

się I działają automatycznie zarówno gałki oczne które w tamtą stronę się odwracają i mięśnie szyj które naszą głowę odwracają w stronę tego co czy co nagle gdzieś się wydarzyło ostatnią rzeczą którą o układzie piramidowy trzeba powiedzieć to to jakie są tej

drogi piramidowej uszkodzenia odpowiednio Dzielimy je w związku z tym gdzie to uszkodzenie zaszło bo usen mogło zajść w drodze od kory do rogu przedniego istoty szarej czyli na drodze aksonu nerwu tak neuronu ośrodkowego albo w aksonie nerwu obwodowego Czyli już z

tego rogu przedniego aż na drodze do mięśnia w przypadku pierwszym kiedy droga od kory do rogu została uszkodzona zniesione są nasze ruchy nie możemy wtedy odpowiednimi mięśniami świadomie ruszać poruszać zwiększone jest również napięcie mięśniowe i zwiększona jest czułość na odruchy ze

ścięgien to zmz napięcie mięśniowe związane też jest z tym że nie mogą tymi włóknami dojść odpowiednie pobudzające albo hamujące kontrolujące to przecież wszystko informacje z tej kory przedruchowa ruchowego w tym wszystkim też mieszają te jądra podstawne które albo pobudzają

yyy tą naszą korę przedruchowa albo hamują więc no nie ma tego tej kontroli dlatego też napięcie mięśniowe jest wzmożone dodatkowo nie ma zaników i drżeń mięśni ponieważ ostatecznie No włókna informacje dochodzą do nich ale z tych Rogów przednich bo ten akson jest

nieuszkodzony tylko no on tutaj działa jedynie na podstawie prostych takich odruchów tych takich nie wiem pniemy w [Muzyka] ścięgno więzadło na przykład rzepki i nam zegnie się noga czy znaczy wyprostuje się noga i tak dalej i tak dalej no to tylko w ten sposób no też

dlatego tych zaników bezpośrednio Miś nie ma No bo te włókna nerwowe jednak do nich dochodzą Dodatkowo też możliwe są nieprawidłowe odruchy szczególnie odruchy z podeszwy stopy tutaj możemy zauważyć Objaw Babińskiego Natomiast jeżeli chodzi o tą drogę z rogu przedniego już na obwód to

tutaj sprawa się ma nieco inaczej bo tutaj może dojść do zaników zaników mięśni też niedowładów lub porażeń tylko określonych grup No i w tym wypadku napięcie mięśniowe oraz ta czułość nad ruchy no to nie działa już tak jak powinno odruchy

praktycznie w ogóle nie występują a napięcie mięśniowe jest bardzo bardzo bardzo małe jeżeli chodzi na dziś to wszystko Jeżeli chodzi o drogę piramidowo jak już mówiłem w następnej zajmiemy się pniem mózgowia oraz muskiem tym jak to wszystko wzajemnie działa w międzyczasie

swoich informacji z układu wstępujących Zapraszamy na naszą stronę na quiz leci mi się wydaje że ona jest też chyba w opisie filmu No i właśnie szukajcie nas jako folder brodata medycyna na użytkowniku brodaci medycy i tam znajdziecie właśnie fiszki

gdzie sprawdzicie na ile rozumiecie ten materiał i na ile jest to dla was w pełni jasne trzymajcie się Dzięki za wszystko dzięki za wszelkie polubienia Właśnie doszliśmy do poziomu 1000 polubień to jest naprawdę niesamowite jestem w głębokim szoku zadziwieni i to

też jakby wasz entuzjazm daje siłę nam do tworzenia kolejnych filmów i do działania dzięki Trzymajcie się [Muzyka] cześć i [Muzyka]