Speaker A
Dzisiaj porozmawiamy sobie przede wszystkim o narządach płciowych żeńskich wewnętrznych, czyli o jajnikach, jajowodach, macicy oraz o pochwie. Zaczniemy od jajników. Jajniki, ovaries, trzeba powiedzieć, że każdy jajnik jest umieszczony wewnątrz jamy otrzewnej, lecz nie jest pokryty otrzewną. Trzeba o tym pamiętać. Początkowo każdy jajnik otoczony jest taką błoną białawą, jajnika tonika, która najpierw jest gładziutka, ale później, po okresie dojrzewania, jest taka popękana. No to ma związek z uwalnianiem i pękaniem pęcherzyków jajnikowych. Każdy jajnik znajduje się, jest umieszczony, ma tak zwaną kreskę jajnika, czyli mezari. Ta kreska jest elementem więzadła szerokiego, który mocuje niejako macicę w tym miejscu, gdzie się znajduje. Przyczepia się do boków macicy i do boków jamy miednicy. Naczynia oraz nerwy do jajników dochodzą takim specjalnym więzadłem, więzadłem wieszadłowym jajnika. Więzadło przechodzi w kreskę jajnika. Natomiast w kresce jajnika znajduje się również więzadło właściwe jajnika, czyli Proper ligament of ovary. To więzadło właściwe jajnika mocuje jajnik do macicy, do jego przyśrodkowego bieguna tego jajnika jest przyczepiony oraz do okolic rogów macicy. Więzadło właściwe jest pozostałością płodowego jajnikowodu i na dobrą sprawę tyle o unaczynieniu powiem zaraz po tym, jak opowiem o jajowodach. A więc jajowody, tubb. Jajowody prowadzą oocyty do jamy macicy i one ciągną się aż od rogów macicy aż do ich ujść w jamie otrzewnej. Każdy jajowód leży w kresce jajowodu, Mezo aling, i ta kreska jajowodu tworzy przednią górną ścianę, brzeg więzadła szerokiego, więc jakby większość więzów związanych z jajowodami, macicą, jajnikami, większość z nich należy do więzadła szerokiego. Każdy jajowód posiada cztery części podstawowe. Pierwsza część to lejek, infundibulum, który kończy się ujściem brzusznym jajowodu, abdominal ostium. Ta część, lejek, stopniowo przechodzi w bańkę, czyli miejsce, gdzie dochodzi do najczęściej zapłodnienia oocytu. Natomiast lejek sam w sobie jest na końcu strzępkami, ale jest jeden taki specjalny, jeden taki dłuższy strzępek, który przyczepia się do jajnika i on ułatwia, umożliwia transport i przejście oocytu, oczywiście do jajowodu, i nazywamy go strzępkiem jajnikowym, ovarian fimbria. Dalej druga część to bańka, której już wspomniałem, jest najszersza. Jak już mówiłem, tam dochodzi do zapłodnienia. Zaraz po bańce mamy cieśń, czyli jest to taki odcinek jajowodu, który ma ze wszystkich najgrubszą ścianę, i ostatecznie dochodzimy do czwartej części, czyli części macicznej jajowodu, czyli uof. Ona jest krótka, wewnątrz ściany macicy. Unaczynione nasze jajniki, nasze jajowody tętniczo unaczynione są przez tętnice jajnikowe, które są gałęziami aorty brzusznej, oraz tętnice maciczne, uterine arteries, które są mac oddają gałęzie jajnikowe, branches, i gałęzie jajowodów, tubal branches, i właśnie one unaczyniają zarówno jajnik, jak i jajowód. Natomiast żył z jajnika krew spływa z plotem żylnym wiciowatym, czyli pampiniform ven plexus, który jest umiejscowiony w więzadle szerokim macicy. Stopniowo się plączą, tworząc żyły jajnikowe i razem z tętnicami jajnikowymi opuszczają miednicę i odpowiednio mają swoje ujście: prawa żyła jajnikowa do żyły głównej dolnej, a natomiast lewa do żyły nerkowej. Żyły jajowodu, tubal, które uchodzą do żył jajnikowych i z plotu żylnego maciczno-pochwowego. Jak są unerwione? W unerwieniu trzeba też wziąć pod uwagę, że zarówno ból w miednicy, a skoro tak jest, to normalnie odczucia bólowe, czucie bólu idzie do środkowo z włóknami współczulnymi przez nerwy trzewne lędźwiowe do segmentów od L1 do L2. Natomiast informacja o odruchach trzewnych nieuświadomionych, tego, z czym sobie na dobrą sprawę nie zdajemy sprawy, to przez splot maciczny i podbrzuszny, nerwami trzewnym miednicznym zlatuje. To wszystko, ta informacja, pędzi do odcinków rdzenia S2-S4, czyli elementów przywspółczulnych. Uświadomione odruchy zmierzają razem z nerwami trzewnymi miednicznymi, czyli drogą nerwów przywspółczulnych do ciał komórek rdzeniowych S2-S4, czyli tam, gdzie znajduje się część krzyżowa układu przywspółczulnego. Natomiast ból, który znajduje się powyżej miednicy, tak jak było to w jamie brzusznej, tak jak to było, znaczy tak jak to było w tej górnej części jamy brzusznej, jak to było w klatce piersiowej, podąża z włóknami współczulnymi. Teraz przechodzimy do macicy. Macica jest narządem, który znajduje się w miednicy mniejszej, jest położona na pęcherzu moczowym, jest za nim jej szyjka, znajduje się pomiędzy pęcherzem a odbytnicą. Oto trzeba też powiedzieć, że macica jest przodo pochylona i przodozgięta. Jest to narząd, w którym przede wszystkim zachodzi rozwój zarodka, następnie płodu i tam to dzieciątko ma swoje mieszkanko do czasu, aż mama je samo się wyprostuje. Trzeba powiedzieć, że ma trzon oraz szyjkę. To są takie podstawowe jej elementy. Trzon macicy, czyli body of uterus, stanowi 2/3 macicy, ma około 5 cm i zawiera dno macicy, położone na najbardziej szczytowo, czyli fundus of uterus. Jest położone między blaszkami więzadła szerokiego. Ten trzon macicy łatwo się w nim przesuwa w tym więzadle szerokim, ale jest tam właśnie położony. Ma dosyć duże powierzchnie styczne zarówno do pęcherza, jak i do jelit. I potem trzon macicy przychodzi wspomnianą już szyjkę macicy i miejsce tego przejścia stanowi takie przewężenie. Mówimy, że to jest cieśń macicy, czyli isthmus. Szyjka macicy, cervix of uterus, stanowi 1/3 dolną macicy i jest podzielona na część nadpochwową, supravaginal part, położoną między cieśnią a pochwą, i część pochwową, czyli vaginal part. Uchodząca ta część pochwowa jest tam przy swoim ujściu otoczona takim zachyłkiem naokoło, tak zwanym sklepieniem pochwy. Właśnie tam, na końcu tej szyjki, znajduje się takie zaokrąglone ujście zewnętrzne macicy, external os of uterus. Trzeba też powiedzieć, że część ta nadpochwowa jest oddzielona od pęcherza tkanką łączną, od odbytnicy dzięki zagłębieniu odbytniczo-macicznym. I to zagłębienie odbytnicze jest najgłębszym zachyłkiem w jamie miednicy, to tak zwana jama Douglasa. Teraz zajrzyjmy trochę do środka naszej pani macicy i co tam mamy w środku? No przestrzeń, czyli jamę macicy, cavity, oraz kanał, czyli cervical canal. I miejsca w kryzą jajowody nazywam. Trochę macica przypomina takiego byka z takimi rogami, oczywiście rogi to jajowody. No i właśnie tutaj te miejsca to rogi macicy, uterine horns. Kanał szyjki na dobrą sprawę rozpoczyna się w tej cieśni i anatomicznie mówimy, że to jest ujście wewnętrzne macicy, czyli anatomical internal os of uterus. Ściana macicy natomiast składa się z trzech warstw. Najbardziej zewnętrzne omacicze, czyli perimetrium, zwane zewnętrzną błoną surowiczą. W skład omacicza wchodzi od zewnątrz z pod ściółką, taką tkanką łączną. Natomiast warstwa to mięśniówka macicy, myometrium, budowana z mięśniówki gładkiej, zawiera głównie gałęzie nerwowe i naczyniowe, które tę macicę zaopatrują. Trzeba też powiedzieć, żeby pamiętać, właśnie że to są przede wszystkim mięśnie gładkie, no bo po porodzie przecież jeszcze dosyć sporo przez spory okres czasu ten brzuszek pani, która urodziła, jest taki dosyć spawy. No to to jest właśnie związane z tym, że to jest mięsień gładki. Poza tym trzeba powiedzieć, że naturalne piersią wyzwala duże ilości oksytocyny, która jest bardzo ważna, gdyż pomaga obkurczać mięśniówkę macicy i bliżej szybciej dojść jej do odpowiednich rozmiarów. I ostatnia warstwa, którą najbardziej znamy, czyli błona śluzowa macicy, endometrium, która silnie przylega do błony mięśniowej. No jest miejscem, gdzie zaczepia się, gdzie zachodzi implantacja z ściany macicy. Teraz powiedzmy sobie, jak ta macica ogólnie jest umocowana, czyli jakie więzadła utrzymują ją w tym miejscu, w którym ona jest. No trzeba powiedzieć, że wśród nich są więzadła właściwe jajnika, Proper ligament of ovary, więzadło obłe macicy, więzadłem macicy, jak wiemy, przechodzi w kanale pachwinowym u kobiety, przyczepia się ku przodowi od połączenia jajowodu z macicą dosyć znacząco, a najważniejszym więzadłem, które utrzymuje macicę, jest więzadło szerokie macicy, czyli broad ligament of the uterus. Znajduje się między ścianami bocznymi miednicy i macicy i następnie też przedłuża się naczynia. Wtedy już tworzy się więzadło wieszadłowe jajnika. Do tego więzadła też...