Speaker A
Cześć.
Omówienie antybiotyków beta-laktamowych: penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy i karbapenemy oraz mechanizmy działania i oporności bakterii.
Key Takeaways
- Beta-laktamy są kluczowymi antybiotykami hamującymi syntezę ściany komórkowej bakterii.
- Oporność bakterii na beta-laktamy jest głównie związana z produkcją beta-laktamaz i zmianami w białkach PBP.
- Penicyliny mają różne grupy o specyficznym spektrum i zastosowaniu klinicznym.
- Inhibitory beta-laktamaz zwiększają skuteczność aminopenicylin.
- Karbapenemy są stosowane w ciężkich zakażeniach bakteriami opornymi i wykazują efekt poantybiotykowy.
Summary
- Antybiotyki beta-laktamowe hamują syntezę ściany komórkowej bakterii poprzez blokowanie białek PBP.
- Bakterie mogą wytwarzać oporność na beta-laktamy przez beta-laktamazy, modyfikację PBP lub mechanizmy ograniczające dostęp antybiotyku.
- Beta-laktamy dzielą się na cztery główne grupy: penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy i karbapenemy.
- Penicyliny naturalne (np. penicylina G i V) są skuteczne głównie na bakterie gram-dodatnie i niektóre gram-ujemne, ale wrażliwe na beta-laktamazy.
- Penicyliny przeciwgronkowcowe (np. kloksacylina) są oporne na beta-laktamazy gronkowców MSSA, ale nie działają na MRSA.
- Aminopenicyliny (np. amoksycylina) mają poszerzone spektrum działania i często stosowane są z inhibitorami beta-laktamaz (kwas klawulanowy, sulbaktam).
- Amoksycylina jest lekiem pierwszego rzutu w wielu infekcjach, ale u pacjentów z mononukleozą może powodować wysypkę.
- Penicyliny przeciw Pseudomonasowe mają szerokie spektrum, obejmujące bakterie Pseudomonas aeruginosa.
- Cefalosporyny mają różne generacje o różnym spektrum działania, a karbapenemy stosuje się w ciężkich zakażeniach bakteriami wielolekoopornymi.
- Istnieje efekt poantybiotykowy karbapenemów, co oznacza utrzymanie działania mimo spadku stężenia leku.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do antybiotyków beta-laktamowych
- 01:41Mechanizm działania beta-laktamów
- 03:17Mechanizmy oporności bakterii na beta-laktamy
- 06:35Penicyliny naturalne i ich zastosowanie
- 07:55Penicyliny przeciwgronkowcowe i ich znaczenie kliniczne
- 10:55Aminopenicyliny i inhibitory beta-laktamaz
- 13:55Penicyliny przeciw Pseudomonasowe i inne grupy
- 15:16Cefalosporyny, karbapenemy i podsumowanie
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
[Muzyka]
Speaker A
Cześć, w dzisiejszym odcinku zaczynamy w końcu omawianie konkretnych grup antybiotyków i dzisiaj kolos, chyba największa grupa antybiotyków, o której będziemy mówić, a mianowicie beta-laktamy.
Speaker A
Antybiotyki beta-laktamowe zawdzięczają swoją nazwę temu, że po prostu w swojej budowie mają pierścień beta-laktamowy.
Speaker A
I działają one przede wszystkim hamując syntezę ściany komórkowej bakterii, ponieważ bakteria, która syntetyzuje swoją ścianę komórkową, to w skład wchodzą różnego rodzaju polisacharydy, polipeptydy, peptydoglikan zwany i one w procesie transpeptydaza akcji.
Speaker A
Dzięki takiemu białku PBP, nazwa skrót się wziął od penicylin Binding Proteins, tworzą usieciowane polimery, które tworzą stabilną strukturę ściany komórkowej.
Speaker A
No i właśnie tutaj cała miało wchodzić antybiotyki beta-laktamowe, które hamują to białko PBP i uniemożliwiają usieciowanie polimerów, czyli uszkadzają tak naprawdę, bo podczas podziału bakteria nie może
Speaker A
wytworzyć ściany komórkowej i ginie.
Speaker A
Co chciałem jeszcze powiedzieć, bakterie niestety mogą wytwarzać oporność na tego typu antybiotyk i przede wszystkim wytwarzając enzymy rozkładające beta-laktamowe antybiotyki, czyli tak zwane beta-laktamazy.
Speaker A
To są na przykład stafilokoki MRSA czy różne pałeczki SBL,
Speaker A
które posiadają beta-laktamazy Expert Extended Spectrum beta-laktamazy, czyli to są skrót od SBL. Również bakterie mogą modyfikować strukturę tego białka PBP w ten sposób, aby antybiotyk nie mógł go hamować, czy też tworzą takie, co i że błona zewnętrzna bakterii gram-ujemnych jest na przykład
Speaker A
nieprzepuszczalna i nie wpuszcza antybiotyku do środka, gdzie on może zahamować to białko, czy też wytwarzane są różnego rodzaju mechanizmy, które aktywnie usuwają antybiotyk z komórki.
Speaker A
No niestety.
Speaker A
No i złożoność się antybiotyków beta-laktamowych polega na tym, że należą do niej grupy antybiotyków i cztery
Speaker A
najważniejsze grupy to penicyliny, cefalosporyny, monobaktamy oraz karbapenemy.
Speaker A
Od penicyliny zaczniemy, bo są to najstarsze znane nam antybiotyki, działają głównie na bakterie gram-dodatnie oraz na ziarniaki gram-ujemne, na przykład Neisseria meningitidis czy na Neisseria gonorrhoeae.
Speaker A
Penicyliny są metabolizowane w wątrobie i są wydalane przez nerki i nie przenikają one do ośrodkowego układu nerwowego, więc nie są stosowane w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych.
Speaker A
Wśród penicylin wyróżniamy penicyliny naturalne i są one oczywiście wrażliwe na beta-laktamazy. Należą do nich
Speaker A
penicylina G, nazywana również penicyliną krystaliczną, i są różne typy tej penicyliny G, na przykład penicylina prokainowa, stosowana głównie domięśniowo, jaki penicylina G benzylowa, stosowana domięśniowo oraz dożylnie. Jeżeli chodzi o stosowanie domięśniowe, to możliwe są miejscowe efekty drażniące, ból w miejscu
Speaker A
podania. A w przypadku penicyliny prokainowej, tak zwany zespół wchłaniania, czyli dysfunkcja naczyń ośrodkowego układu nerwowego, która powoduje u pacjenta stan pobudzenia, splątania, halucynacji. Związane to jest z przedostawaniem się mikrokryształów penicyliny prokainowej do ośrodkowego układu nerwowego. Ten zespół, ten napad trwa mniej więcej
Speaker A
około pół godziny, ale jest bardzo nieprzyjemny dla pacjenta i one są stosowane parenteralnie. Natomiast doustnie stosowana jest penicylina V, tak zwana fenoksymetylowa, ale warto pamiętać, że posiłek znacząco zmniejsza biodostępność, wchłanianie z przewodu pokarmowego tej penicyliny. Penicyliny naturalne są nadal stosowane
Speaker A
i przede wszystkim stosowane w takim schorzeniu jak angina paciorkowcowa. Tam penicylina fenoksymetylowa dalej jest pierwszym rzutem leczenia, bo angina paciorkowcowa jest wywołana przez paciorkowce, to są bakterie gram-dodatnie, jak również stosowana w kile czy w profilaktyce nawrotów gorączki
Speaker A
reumatycznej, która jest powikłaniem zakażenia Streptococcus pyogenes tym samym, który wywołuje anginę paciorkowcową. No to mamy załatwione penicyliny naturalne, tak: krystaliczna jest parenteralna, V fenoksymetylowa jest stosowana doustnie. Kolejna grupa penicylin to penicyliny przeciwgronkowcowe, są to półsyntetyczne penicyliny, które są oporne na
Speaker A
beta-laktamazy gronkowców, czyli one są głównie stosowane w zakażeniu Staphylococcus aureus, Afrodyty kursem czy tym innymi, ale w każdym razie na gronkowce. I działają na gronkowce nazywane MSSA, czyli methicillin susceptible Staphylococcus aureus, czyli wrażliwe na metycylinę. A nazwa wzięła się stąd, że stare
Speaker A
penicyliny przeciwgronkowcowe, to jednym z głównych była metycylina i to na niej były te badania, ale te metycylina, nafcylina są nie stosowane, były stosowane tylko dożylnie, bo kwas solny unieczynnia leki. Natomiast aktualnie w Polsce z przeciwgronkowcowych najważniejsze jest
Speaker A
kloksacylina i ona jest stosowana doustnie oraz dożylnie i warto pamiętać, że nie działają one na te gronkowce MRSA, czyli tak zwane metycylinooporne Staphylococcus aureus. To są właśnie takie typy gronkowców, gronkowca złocistego, który jest oporny na działanie penicylin przeciw
Speaker A
gronkowcowych. Zapamiętajcie kloksacylina z tej grupy jako jedyną nazwę, która powinna głęboko w głowie wam utkwić, jako połączenie tego ze skrótami MSSA i MRSA, bo to są najważniejsze wskazania do ich stosowania. Kolejna grupa, już przedostatnia, to penicyliny o poszerzonym spektrum
Speaker A
działania, nazywane też aminopenicylinami. I działają one na bakterie gram-dodatnie, na ziarniaki gram-ujemne, jak Neisseria, to co do tej pory było, ale dodatkowo działają jeszcze na inne bakterie gram-ujemne, tak jak salmonella, shigella, haemophilus, helicobacter czy też borrelia. One są
Speaker A
włączone przede wszystkim z inhibitorami beta-laktamazy w takich preparatach łączonych, chociaż nie zawsze, dostosowane też są samodzielnie, na przykład z kwasem klawulanowym, sulbaktamem. Zobacz, hmm, to są substancje, które wykazują niewielkie działanie antybakteryjne, ale za to świetnie działają jako inhibitory
Speaker A
beta-laktamazy, dzięki czemu antybiotyk ma jeszcze lepsze działanie. Do niego należy między innymi amoksycylina, która może być stosowana doustnie, bo bardzo dobrze wchłania się nawet z posiłkami i amoksycylina jest lekiem pierwszego rzutu w zapaleniu płuc u dorosłych, ale w
Speaker A
wielu, wielu różnych innych infekcjach bakteryjnych jest stosowana. No i często na przykład w powikłanym zapaleniu płuc, takim ciężkim, umiarkowanym, który wymaga hospitalizacji, a jest to zapalenie pozaszpitalne, to jest stosowane połączenie amoksycyliny z kwasem klawulanowym. Tutaj nie będę wrzucał nazw handlowych,
Speaker A
ale jak sobie znajdziecie, to się wam przypomni antybiotyk z waszego dzieciństwa, który pewnie często dostawaliście i w takiej formie amoksycylina plus kwas klawulanowy może być stosowana doustnie, jak też dożylnie. Warto pamiętać, że jeżeli amoksycylinę zastosujemy u pacjentów z mononukleozą,
Speaker A
czyli tą infekcją wirusem EBV, gdzie jest duże powiększenie węzłów chłonnych, zapalenie gardła, no to może się pomylić z infekcją paciorkowcową. Amoksycylina czasami również wtedy jest podawana, chociaż pamiętajcie, pierwszy rzut to nadal jest penicylina naturalna fenoksymetylowa, penicylina V. No ale
Speaker A
jeżeli u pacjenta z mononukleozą zostanie podana amoksycylina, może pojawić się plamista osutka, taka swędząca i warto o tym pamiętać. Czasami chyba gdzieś na leku też jest o to pytanie. Jeżeli chodzi o działania niepożądane, warto pamiętać, że jeżeli
Speaker A
amoksycylina stosowana jest z kwasem klawulanowym razem, to może powodować po wątrobie prowadzić do cholestatycznego uszkodzenia wątroby. Ampicylina z drugiej strony jest stosowana głównie dożylnie, ponieważ ona bardzo słabo wchłania się z przewodu pokarmowego i znacząco upośledza florę jelitową. Na
Speaker A
zastanówmy się, jeżeli jest antybiotyk, który jest stosowany doustnie i on się nie wchłania, to w dużym stężeniu będzie pozostawał w jelitach, więc znacząco będzie upośledzał florę jelitową. Czasami ampicylinę doustną można by pomyśleć w przypadku infekcji właśnie przewodu pokarmowego. Ampicylina jest łączona z sulbaktamem, tym
Speaker A
inhibitorem i razem wtedy stosowana. Ostatnia grupa penicylin, o której opowiem, to penicyliny przeciw Pseudomonasowe, to są penicyliny o dosyć szerokim spektrum, które obejmuje również bakterie Pseudomonas aeruginosa. To jest taka bakteria niecna.
Speaker A
moczowego takie dosyć proste infekcje natomiast trzecia generacja ma dużo szersze spektrum aktywna na gram-dodatnie i gram-ujemne bakterie i co jest charakterystyczne one przenikają do ośrodkowego układu nerwowego stąd mogą być stosowane w zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i do nich do tej
Speaker A
trzeciej generacji należy między innymi ceftriakson czy cefoperazon oba stosowanie dożylnie I pamiętajcie ceftriakson Darka dosyć powszechnie stosowana dawkowanie to dwa gramy raz dziennie dożylnie sobie w głowie Zapiszcie bo często ocen ceftriakson jest na oddziałach pisany zwłaszcza w jakiś takich uogólnionych infekcjach czy
Speaker A
układu moczowego czy też w seksie jeszcze się do grupy tej trzeciej generacji należy jeden lek który jest szczególnie skuteczna Pseudomonas a i jest to ceftazydym również stosowany dożylnie czwarta generacja również Spektrum tak jak trzecia również przenikają do ośrodkowego układu
Speaker A
nerwowego i Należą do nich ceftaroline a oraz cefepim cech Karolinę czasami nazywa się również lękiem piątej generacji generalnie jest to projekt który dalej aktywowany i ona jest też bardzo aktywna bardzo dobra i oto są generalnie cefalosporyny są generacje
Speaker A
pierwsza gram-dodatnie druga gram-ujemne trzecia czwarta to już jest bardzo szerokie spektrum jeżeli chodzi o działania niepożądane to również mogą być różnego rodzaju reakcje alergiczne czy też rzekomobłoniaste zapalenie jelit granulocytopenia czy ból w miejscu podania i dalej zostały jeszcze dwie grupy czyli
Speaker A
monobaktamy is oto antybiotyki głównie aktywne na tlenowe pałeczki gram-ujemne i nie działają one na bakterie gram-dodatnie i bakterie beztlenowe jedyna jedyny lek jedyna antybiotyk w tej grupie to aztreonam stosowane dożylnie on może przenikać do o.n.e. nie ulega reakcjom krzyżowym na penicyliny
Speaker A
cefalosporyny bo nie wiem czy wspomniałem ale w penicylin ach które względnie mają rzadko działania niepożądane to jednak może być nadwrażliwość na penicyliny które prowadzi do reakcji nadwrażliwości o typie szybkim czy o typie opóźnionym i wtedy często W alergii na penicyliny w
Speaker A
ogóle stosowanie beta-laktamowe jest niewskazane często właśnie pacjenci reagują również na cefalosporyny ale są też pacjenci którzy jeżeli są uczuleni na penicyliny to na cefalosporyny nie są wrażliwi No ale tutaj trzeba różnie z pacjentem to jest warto pamiętać że
Speaker A
Astra osiąga duże stężenia wrzuci ale generalnie jest to lek stosowany bardzo rzadko i jedynie w leczeniu szpitalnym i generalnie to Empendium nawet nie wskazuje żeby miał jakiekolwiek preparaty dlatego No Pamiętajcie że jest taka grupa Ale z tych dziwnych gruppo
Speaker A
penicylina hi cefalosporyn najbardziej zapamiętajcie sobie karbapenemy i karbapenemy to jest naprawdę gruba rura jeżeli chodzi o antybiotyki mają bardzo szerokie spektrum działania obejmuje bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne beztlenowe nie należą do nich między innymi imipenem który jest stosowany razem z celestynowa ponieważ w
Speaker A
kanalikach nerkowych są peptydazy takie takie enzymy które rozkładają ten lek ACC elastyna blokuje te enzymy i lek nie jest tak prosto usuwany i też jest wydalany wtedy do moczu natomiast Cyryla styl nie potrzebuje meropenem czy ertapenem które również są karbapenemy
Speaker A
No i wskazania do karbapenemów to przede wszystkim ciężkie zakażenia bakteriami często lekoodporne mi bakteriami szpitalnymi i jeszcze zapamiętajcie sobie że tutaj istnieje istotne efekt poantybiotykowy znaczy to że pomimo już niskiego stężenia leku we krwi w tkankach utrzymuje się jego wysokie
Speaker A
stężenie i on działa Jeżeli chodzi o działania niepożądane tutaj możliwe są nudności wymioty biegunka czy też różnego rodzaju wysypki skórne i reakcje w miejscu podania No i na sam koniec filmu Chciałem dodać pewien aspekt praktyczny mianowicie jak zinterpretować
Speaker A
I co wynika z najczęściej robionego badania mianowicie posiewu danej substancji tutaj dla przykładu będzie wynik posiewu moczu i antybiogramu czyli sprawdzenia wrażliwości wyhodowanych tutaj drobnoustrojów na antybiotyki po pierwsze macie informacje z próbki jaki drobnoustrój w rano i jaki jest jego cfu
Speaker A
czyli kolonii forming unit jeżeli jest powyżej 10-500 bardzo istotny No jak widzicie wśród wykorzystanych antybiotyków były antybiotyki i z dzisiejszego odcinka mamy piperacylina tazobaktam czyli penicylinę przeciw Pseudomonas owo mamy ceftazydym cefalosporyny trzeciej generacji TV4 jak również imipenem czyli
Speaker A
karbapenemy meropenem również który jest karbapenemy i cefotaksym trzeciej generacji cefalosporyna i jak widzicie Ta bakteria jest oporna na cefalosporyny trzeciej generacji na cefepim w dużych stężeniach i zwiększonej ekspozycji również będzie wrażliwa natomiast Ona jest na pewno wrażliwa na piperacylina
Speaker A
tazobaktam jaki na karbapenemy i właśnie antybiotykiem który powinien być do terapii celowanej wykorzystany powinna być paracelina tazobaktam albo karbapenemy innymi antybiotykami które zostały wykorzystane z nich w kolejnych odcinkach bo w kolejnych odcinkach zajmiemy się kolejnymi grupami odcinki kolejne będą
Speaker A
już dużo dużo krótsze ponieważ kolejne grupy nie są tak rozległe jak beta-laktamy które są takim trzonem i podstawą antybiotykoterapii Dzięki bardzo za ten odcinek Zapraszam do obejrzenia innych odcinków na kanale A jeżeli chcesz być na bieżąco zasubskrybuj kanał klikając w
Speaker A
guziczek możesz również zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia
Topics:antybiotyki beta-laktamowepenicylinycefalosporynymonobaktamykarbapenemyoporność bakteriibeta-laktamazyPBPamoksycylinakloksacylina
