Speaker A
Hej, hej, hej! W dzisiejszym odcinku porozmawiamy na temat podostrego zapalenia tarczycy, czyli choroby De Quervaina.
Omówienie podostrego zapalenia tarczycy (choroby De Quervaina) – przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie.
Key Takeaways
- Choroba De Quervaina ma fazowy przebieg z początkową nadczynnością, a następnie niedoczynnością tarczycy.
- Etiologia jest najprawdopodobniej wirusowa i często poprzedzona infekcją dróg oddechowych.
- Diagnostyka wymaga badań laboratoryjnych, obrazowych i cytologicznych, aby wykluczyć inne przyczyny.
- Leczenie objawowe obejmuje beta-blokery i glikokortykosteroidy, a leki przeciwtarczycowe są przeciwwskazane.
- Monitorowanie i stopniowe odstawianie leków jest kluczowe dla pełnego powrotu do zdrowia.
Summary
- Podostre zapalenie tarczycy, zwane chorobą De Quervaina, to fazowe zapalenie tarczycy o prawdopodobnej etiologii wirusowej.
- Choroba przebiega w czterech fazach: nadczynności, eutyreozy, niedoczynności i powrotu do zdrowia.
- W fazie nadczynności występuje bolesny obrzęk tarczycy, ból szyi promieniujący do żuchwy oraz objawy nadczynności tarczycy.
- Diagnostyka obejmuje badania laboratoryjne (FT4, TSH, CRP), USG tarczycy, scyntygrafię oraz biopsję aspiracyjną cienkoigłową.
- W USG widoczne są hipoechogeniczne zmiany, a biopsja potwierdza obecność komórek zapalnych i ziarniniaków.
- Leczenie w fazie nadczynności nie obejmuje leków przeciwtarczycowych, a stosuje się beta-blokery i leki przeciwbólowe lub glikokortykosteroidy w cięższych przypadkach.
- Ważne jest stopniowe odstawianie glikokortykosteroidów i monitorowanie funkcji tarczycy do pełnego powrotu do zdrowia.
- Należy wykluczyć nowotwory tarczycy, które mogą dawać podobne objawy bólowe i zaburzenia hormonalne.
- Choroba trwa zwykle do 16 tygodni, a po fazie niedoczynności następuje całkowity powrót do normy.
- Podstawą rozpoznania są podniesione CRP, charakterystyczny obraz USG i potwierdzenie zapalenia w biopsji.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do choroby De Quervaina
- 01:01Etiologia i przebieg choroby
- 01:59Objawy kliniczne i fazy choroby
- 02:59Diagnostyka laboratoryjna i obrazowa
- 04:48Znaczenie biopsji i różnicowanie z nowotworem
- 06:53Kryteria rozpoznania choroby De Quervaina
- 07:49Leczenie fazy nadczynności i objawów zapalenia
- 08:46Stosowanie glikokortykosteroidów i zakończenie
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Podostre zapalenie tarczycy, jej inne nazwy to właśnie choroba De Quervaina, zapalenie granulocytowe ziarniniakowe, też olbrzymiokomórkowe, i jest to takie zapalenie tarczycy, które przebiega w
Speaker A
sposób fazowy, znaczy że jest zapalenie i potem ono zanika. Wyróżniamy tutaj cztery fazy tego zapalenia, o których powiem już za moment. Etiologia przypuszcza się, że jest to po prostu etiologia wirusowa, bo zazwyczaj u takich pacjentów z ostrym
Speaker A
zapaleniem tarczycy, jakoś 2 do 8 tygodni wcześniej, występowało zapalenie, nie infekcja, górnych dróg oddechowych, a potem pojawiło się zapalenie. Więc uważa się, że to jest wtórne do tego wirusowego jakiegoś zainfekowania się pacjenta i właśnie co jest charakterystyczne dla De Quervaina, to
Speaker A
jest, że na samym początku zapalenia występuje nadczynność, która potem przechodzi w niedoczynność. I już przedstawiam wam przebieg choroby De Quervaina. Faza pierwsza, czyli faza aktywnego zapalenia, która może trwać od kilku, no, kilku tygodni, trwa od trzech mniej więcej do ośmiu i wtedy dominująca
Speaker A
jest nadczynność tarczycy. Tyreocyty są uszkodzone i z uszkodzonych tyreocytów uwalniane do krwi są właśnie hormony tarczycy w nadmiernej ilości, czyli właśnie wtedy rozwija się nadczynność. Mamy podwyższone ilości FT4 we krwi, przy czym TSH będzie oczywiście niskie. Dodatkowo właśnie w tej fazie pierwszej
Speaker A
występują charakterystyczne objawy kliniczne, czyli bolesny obrzęk tarczycy związany właśnie z bólem szyi. Ten ból szyi promieniuje do kątów żuchwy, często związany jest z przełykaniem śliny, zjedzenia, właśnie z połykaniem kęsów pokarmu. Dlatego też czasami mylnie jest rozpoznawany jako infekcja górnych dróg
Speaker A
oddechowych, ich zapalenie gardła. Dodatkowo może występować gorączka, złe samopoczucie, bóle mięśniowe, a rzadko również właśnie objawy nadczynności, tak jak kołatania serca, drażliwość, bezsenność, chudnięcie, nadmierna potliwość, właśnie że ta skóra pacjenta jest taka wilgotna, ciepła. No i po tej pierwszej fazie tego
Speaker A
mocnego zapalenia stopniowo ilość uwalnianych hormonów tarczycy spada. Można powiedzieć, że właśnie wtedy dochodzi do tego wygaszenia zapalenia i ta faza trwa kilka tygodni. FT4 się normalizuje, tak samo jak normalizuje się poziom TSH, więc mamy eutyreozę, ale to może być zwodnicze,
Speaker A
bo faza druga dosyć często przechodzi w fazę trzecią, która zawsze występuje. Ta faza trzecia, ale ta faza trzecia związana jest z rozwojem niedoczynności tarczycy, czyli można powiedzieć, że te uszkodzone tyreocyty, które już wykluły całe hormony tarczycy, które miały, no to potem są uszkodzone i
Speaker A
dopóki się nie zregenerują, dopóki tarczyca nie stanie na nogi, no to mamy problem i mamy niedoczynność, czyli wtedy mamy obniżony poziom FT4 i analogicznie wtedy poziom TSH we krwi wzrośnie i mamy wykładniki niedoczynności tarczycy. Po tej fazie trzeciej, która również
Speaker A
kilka tygodni trwa, bo w ogóle cała choroba może trwać do około 16 nawet tygodni, aż w pełni powrócą funkcje tarczycy i tyreocyty są z powrotem już zdrowe, radosne i uwalniają hormony tarczycy w ich odpowiedniej ilości, więc FT4 w normie, TSH jest w normie i pacjent
Speaker A
jest już w pełni zdrowy. To, co najbardziej na pewno upierdliwe, no to ta pierwsza zapalna faza choroby właśnie z bólem szyi i tymi objawami nadczynności. No i potem warto właśnie uważać na tę niedoczynność tarczycy, która dalej może się rozwinąć, jeżeli
Speaker A
spojrzymy dalej na diagnostykę rozpoznania choroby De Quervaina, no to w badaniach laboratoryjnych oprócz FT4 czy TSH, badań morfologii tarczycy dodatkowo wykonywanych, warto zbadać CRP, które często są podniesione. U niektórego pewnego odsetka pacjentów również występują przeciwciała anty-TPO, anty-TG,
Speaker A
ale one nie mają nic wspólnego z autoimmunologią, tylko po prostu jak są uszkodzone tyreocyty, no to jest ryzyko, że się po prostu powstaną te przeciwciała i będą obecne we krwi w badaniach obrazowych. Bardzo ważne jest USG tarczycy, gdzie widzimy rozlane lub
Speaker A
ogniskowe zmiany hipoechogeniczne w tarczycy. To jest też dodatkowo ważne, żeby wykluczyć istnienie jakichś takich ogniskowych zmian, które mogą być ogniskami nowotworowymi. Dodatkowo czasami wykonywana scyntygrafia, zwłaszcza w tej pierwszej zapalnej fazie, wskazuje na bardzo niską jodochwytność, kiedy już powoli tarczyca później w
Speaker A
kolejnych tygodniach przejdzie w tę fazę niedoczynności, to wtedy takiej jodochwytności będzie duża, bo tarczyca będzie potrzebowała jodu, żeby syntetyzować na nowo hormony tarczycy, których nie ma wystarczająco. No i bardzo ważne jest również, jeżeli już zrobimy USG i widzimy
Speaker A
tam zmiany, albo zmiany ogniskowe, albo rozlane te hipoechogeniczne, wykonanie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej. I w tej biopsji właśnie w wypadku choroby De Quervaina mamy granulocyty obojętnochłonne, czyli neutrofile, mamy makrofagi wielojądrowe czy też jednojądrowe, nazywane komórkami nabłonkowymi, czyli takie związane z zapaleniem, z
Speaker A
powstawaniem takich ziarniniaków zapalnych, ale nieserowaciejących, bo tam nie pojawia się martwica. I właśnie to badanie cytologiczne potwierdza, że to jest zapalenie i to USG z tą biopsją jest niezwykle istotne właśnie, żeby przy okazji nie przeoczyć nowotworu, który również może dawać zaburzenia
Speaker A
wydzielania hormonów tarczycy, również rozwijając się i powiększając gruczoł, który napina swoją torebkę, również wywołujące objawy bólowe. Dlatego nie wolno bez USG i biopsji tarczycy wykonać, wdrożyć leczenia i powiedzieć: "Aha, dobra, to jest De Quervain." Bo kryteria rozpoznania, szczególnie
Speaker A
główne kryteria, które muszą być wszystkie spełnione, to przede wszystkim podniesione CRP, charakterystyczny obraz w USG, czyli te hipoechogeniczne zmiany, no i biopsja aspiracyjna cienkoigłowa z komórkami zapalnymi potwierdzająca zapalenie. Mamy te trzy, okej, możemy potwierdzić termin. Jeszcze są takie dodatkowe kryteria, gdzie
Speaker A
przynajmniej jedno powinno być spełnione dla przyzwoitości, czyli twarde lub bolesne powiększenie tarczycy w badaniu przedmiotowym, cechy nadczynności tarczycy w badaniach laboratoryjnych, czyli wysokie poziomy FT4 i niskie TSH, przyczyn też ewentualnie w badaniu scyntygraficznym niska jodochwytność tarczycy. Skoro już to mamy, no to musimy
Speaker A
przejść do leczenia, czyli na początku jest ta faza nadczynności. No i co mam z tym zrobić? Absolutnie w fazie nadczynności stosujemy leki przeciwtarczycowe? Dlaczego? Jeżeli będziemy chcieli być takim super doktorem, a dobra, hart tarczycy, już więcej nic nie stworzysz, to pamiętajmy o
Speaker A
przebiegu tej choroby, tym, że później wyjdziemy w fazę niedoczynności, czyli ta choroba praktycznie naturalnie potem przechodzi w niedoczynność. Bardzo często, jeżeli my dodatkowo jeszcze pacjenta obciążymy lekami przeciwtarczycowymi, to już tam niedoczynność będzie tragicznie nasilona. Więc jeżeli występują jakieś
Speaker A
takie objawy niekoniecznie fajne dla pacjenta, bo wiemy jedno, ta nadczynność przeminie już za chwilę, a z drugiej strony, żeby pacjent już nie odczuwał tych nieprzyjemnych, na przykład tachykardii, jakiegoś kołatania serca, to po prostu wtedy możemy zastosować beta-bloker, propranolol, i ewentualnie jakieś leki
Speaker A
uspokajające do czasu, aż zejdzie nam ta nadczynność. Jeżeli chodzi o objawy zapalenia, ból, to rozbicie, gorączkę, to, że jest szyja obolała, w przypadku takiego prawie żadnego nasilenia czy lekkiego stanu podgorączkowego możemy zastosować np. na przykład ibuprofen
Speaker A
czy też paracetamol, a w przypadku nasilonego bólu lub takiego, gdzie leki przeciwbólowe są nieskuteczne, czasami się też sugeruje, żeby po prostu zacząć od tego, to jest stosowanie prednizonu, czyli glikokortykosteroidów, to w ilości 40-60 mg, żeby wygasić ten stan zapalny, albo
Speaker A
przez tydzień lub 40 mg przez dwa tygodnie i potem stopniowo dawki schodzimy o 5 lub 10 mg na tydzień. Pamiętamy o tym, jeszcze nie było odcinków endokrynologicznych na temat kory nadnerczy, ale pamiętajmy właśnie, że w przypadku glikokortykosteroidów musimy powolutku, tydzień po tygodniu, schodzić z
Speaker A
dawki, bo przyjmowane egzogenne sterydy tłumią korę nadnerczy i nagle odstawiając glikokortykosteroidy dojdzie do przełomu nadnerczowego, czyli m...
Speaker A
niedoczynność ach tarczycy ale pamiętajmy że w przypadku choroby Hashimoto nie stosujemy praktycznie dozgonnie tą lewotyroksynę Natomiast tutaj wiemy że powróci funkcje tarczycy że ta niedoczynność jest tylko chwilowa jest tylko przejściowa dlatego leczenie stosujemy przez około 3-6 miesięcy stopniowo potem schodząc dawki
Speaker A
kontrolując TSH i potem całkowicie wycofujemy się z tego momencie kiedy pacjent jest już zdrowy Dzięki bardzo za ten odcinek Zapraszam do obejrzenia innych odcinków nakana jak i jeżeli chcesz być na bieżąco zasubskrybuj kanał klikając w guziczek możesz również
Speaker A
zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia
Topics:podostre zapalenie tarczycychoroba De Quervainazapalenie tarczycyetiologia wirusowaobjawy nadczynności tarczycydiagnostyka tarczycyUSG tarczycybiopsja cienkoigłowaleczenie zapalenia tarczycyglikokortykosteroidy
