Ostre Zapalenie Trzustki – OZT — Transcript

Film omawia ostre zapalenie trzustki (OZT), jego przyczyny, objawy, diagnostykę i przebieg choroby.

Key Takeaways

  • OZT to poważny stan zapalny trzustki wywołany przedwczesną aktywacją enzymów trzustkowych.
  • Kamica żółciowa i alkohol to dwie główne przyczyny ostrego zapalenia trzustki.
  • Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, enzymach trzustkowych i badaniach obrazowych.
  • Lipaza jest bardziej czułym i specyficznym markerem OZT niż amylaza.
  • Ciężki przebieg OZT może prowadzić do poważnych powikłań i niewydolności wielonarządowej.

Summary

  • Ostre zapalenie trzustki (OZT) to stan zapalny trzustki spowodowany przedwczesną aktywacją enzymów trzustkowych.
  • Wyróżnia się dwa typy OZT: obrzękowe śródmiąższowe oraz martwicze, z poważniejszym przebiegiem.
  • Najczęstsze przyczyny to kamica żółciowa oraz nadużywanie alkoholu, ale istnieje wiele innych etiologii, w tym jatrogenne i genetyczne.
  • Typowe objawy to nagły, silny ból brzucha promieniujący do kręgosłupa, nudności, wymioty, gorączka i objawy wstrząsu w ciężkich przypadkach.
  • Rozpoznanie OZT wymaga spełnienia co najmniej dwóch z trzech kryteriów: charakterystyczny obraz kliniczny, podwyższone enzymy trzustkowe (amylaza, lipaza) oraz typowe zmiany w badaniach obrazowych.
  • Lipaza jest bardziej specyficznym i dłużej utrzymującym się markerem niż amylaza, która szybko zanika i może być podwyższona także w innych stanach.
  • W badaniach laboratoryjnych często występuje leukocytoza, podwyższone CRP i prokalcytonina, które korelują z ciężkością choroby.
  • Ciężki przebieg OZT może prowadzić do niewydolności wielonarządowej, krwawień i powikłań takich jak ropień czy wysięk do opłucnej.
  • Objawy ciężkiego stanu to m.in. siniaki wokół pępka (objaw Cullen'a) i w okolicy lędźwiowej (objaw Grey Turnera).
  • Leczenie w większości przypadków jest zachowawcze, ale wymaga szybkiej diagnostyki i monitorowania stanu pacjenta.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:00
Speaker A
Hej, hej, hej! W dzisiejszym filmie opowiem co nieco na temat ostrego zapalenia trzustki, często w skrócie nazywanego OZT. Ostre zapalenie trzustki, tak jak sama nazwa wskazuje, to jest ostre zapalenie narządu, jakim jest trzustka, związane z przedwczesną aktywacją enzymów trzustkowych. Można powiedzieć, że trzustka zaczyna sama trawić siebie, bo do tej aktywacji dochodzi jeszcze wewnątrz trzustki, co powoduje rozwinięcie się bardzo poważnego ostrego stanu zapalnego trzustki. Wyróżniamy dwa typy ze względu na przebieg tego zapalenia: obrzękowe śródmiąższowe, to jest większość przypadków, jak również martwicze ostre zapalenie trzustki. Tam dochodzi do poważnej martwicy fragmentów tkanek trzustki i około trzustkowych tkanek. W 80 procentach na szczęście przebieg tej choroby jest dosyć łagodny i może być leczony zachowawczo. Niemniej jednak w pozostałych przypadkach przebieg może być ciężki, z rozwinięciem się niewydolności wielonarządowej. Ale zastanówmy się, jakie mogą być przyczyny rozwoju ostrego zapalenia trzustki. Pierwsze, najważniejsze, najczęstsze to żółciopochodne OZT, bo pewnie tak jak wiecie, przewód trzustkowy łączy się z przewodem wątrobowym w przewód wspólny wyprowadzający i tam, jeżeli jest kamica żółciowa, która zablokuje ten przewód żółciowy wspólny, to wtedy cofająca się żółć może zablokować wejście po prostu na trzustkę, zablokować też ujście tych wszystkich trzustkowych enzymów. No stąd one mogą aktywować się w trzustce, może dojść do tego zapalenia i to jest najczęstsza przyczyna. A druga najczęstsza przyczyna to jest nadużywanie alkoholu, też może do tego prowadzić. Wśród innych przyczyn ich jest bardzo dużo, wyróżniamy idiopatyczne, sami nie wiemy dlaczego. Może również być to jatrogenne, czyli ze względu na działanie nas, lekarzy, właśnie po ERCP, czyli zabiegu, którym jest endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna. Jest to badanie, w którym wkładamy gastroskop, po prostu endoskop przez górny przewód pokarmowy, dalej staramy się przez zwieracz Oddiego wejść i uwidocznić, wpuszczając barwnik, jak wyglądają przewody żółciowe, czy jest w jakimś miejscu tam coś, co blokuje. W przypadku blokady na przykład przez kamień żółciowy, wydostanie tego kamienia, ale również stosowanie tego zabiegu jest dosyć inwazyjne i może doprowadzić do ostrego zapalenia trzustki. Duża ilość trójglicerydów we krwi u pacjentów również może to spowodować, pamiętajmy o tym. Jaka hiperkalcemia, różne choroby autoimmunologiczne czy stosowanie niektórych leków, na przykład pamiętajcie o azatioprynie, która ostre zapalenie trzustki może wywołać. Jakiś pooperacyjne wady, różne wrodzone czy też zaburzenia genetyczne związane głównie z jakimiś takimi z genami SPINK1, one są związane właśnie z aktywacją proenzymów trzustkowych, jak też infekcje wirusowe, takimi jak wirusy koksaki, świnka czy MMW, CMV. Ale pamiętajmy przede wszystkim o żółciowych i alkoholowych, bo to są dwie najważniejsze etiologie ostrego zapalenia trzustki. No i dalej, jakie mogą być objawy tego zapalenia trzustki? Przede wszystkim może być nagły, silny, tępy ból brzucha, który zlokalizowany jest głównie w nadbrzuszu lub też trochę bardziej w lewym kwadrancie. Ten ból może promieniować do kręgosłupa i to jest typowy ból w nadbrzuszu, nagły, który do kręgosłupa promieniuje, może to być trzustka. Jak również towarzyszą nudności, wymioty, które nie przynoszą ulgi, zwiększone napięcie powłok brzucha czy wyczuwalny opór w nadbrzuszu i niedrożność porażenna jelit, bo to co wtedy tam się dzieje, to katastrofa w jamie brzusznej. Uszkodzenie trzustki, możliwe uwolnienie się tych enzymów na całą jamę brzuszną, to drażni otrzewną i stąd może dojść do niedrożności porażennej. Z drugiej strony zwiększonego napięcia powłok brzucha towarzyszy temu wszystkiemu może również gorączka w pierwszym tygodniu, związana z uogólnionym stanem zapalnym. No bo tam się dzieje po prostu katastrofa, enzymy trawią wszystko, co mają w swoim zasięgu, tutaj naciągają komórki zapalne i no się dzieje, nie fajnie. Jeżeli w kolejnych tygodniach pojawia się gorączka, której wcześniej już nie było, to możliwe, że doszło do zakażenia martwiczych tkanek, na przykład rozwija się ropień w okolicy trzustki. Mogą wystąpić zaburzenia świadomości, tachykardia, tachypnoe, bo to są wszystko elementy związane ze wstrząsem, który może rozwijać się w przebiegu ostrego zapalenia trzustki. Bo jeżeli ono ma ciężki przebieg, to rozwija się niewydolność wielonarządowa, stąd takie objawy również. Jeżeli etiologia jest kamica i jest to blokada w odpływie żółci, a żółtaczka zaporowa, stąd mamy oczywiście również żółtaczkę. Możliwe jest również towarzyszący temu wszystkiemu wysięk do opłucnej. I jeszcze przypomnijmy dwa takie objawy związane z naprawdę ciężkim przebiegiem OZT i towarzyszącym krwawieniem, jak objaw Cullen'a, czyli to takie zasinienie, tak jakby siniak wokół pępka, oraz objaw Grey Turnera, kiedy takie siniaki pojawiają się w okolicach lędźwiowych po obu stronach, po bokach pacjenta. Warto o nich również pamiętać, chociaż tak naprawdę bardzo często to one się nie zdarzają. Jeżeli mamy podejrzenie, że może to być OZT i chcemy go rozpoznać, no to musimy spełnić minimum dwa z trzech kryteriów. To jest bardzo ważne, żebyście pamiętali. Jeden to jest charakterystyczny obraz kliniczny, czyli nagły ból brzucha promieniujący do pleców, i to co mówiłem o czym przed chwilą. Drugie to zwiększona aktywność enzymów trzustkowych we krwi, amylazy lub lipazy, trzykrotnie przekraczające górne granice normy. Jak trzecia część, trzecie kryterium to są wyniki badań obrazowych, typowe dla ostrego zapalenia trzustki, w zależności jakie badanie wykonamy. Najczęściej robimy USG, ale możliwe jest też, taka rzadziej, MRI i tam w USG mogą być zmiany typowe dla zatarcia kształtu trzustki i tak dalej, i tak dalej. Jeszcze o tym będę mówił, więc dwa z trzech to rozpoznajemy wtedy ostre zapalenie trzustki. Jeżeli chodzi o inne wyniki badań laboratoryjnych, a podstawą rozpoznania, to o czym mówiłem, jest wzrost enzymów trzustkowych, lipazy, amylazy powyżej trzykrotności górnej granicy normy, z czego lipaza jest enzymem bardziej czułym i swoistym dla OZT i on może dłużej się we krwi utrzymywać. Natomiast amylaza może zanikać po 48-72 godzinach, ale może również pojawić się w moczu. Przede wszystkim też zanika tak szybko, bo ona z moczem jest dosyć prosto wydalana. Warto pamiętać, że amylaza może we krwi również być podniesiona nie tylko z powodu trzustki, jak i również innych takich katastrof w jamie brzusznej, na przykład w perforacji przewodu pokarmowego, niedokrwieniu jelit, pęknięciu torbieli jajnika czy też pęknięciu ciąży pozamacicznej. Amylaza może iść do góry. Jeżeli chodzi o inne badania, które chcielibyśmy zrobić u pacjenta, to na przykład w morfologii możliwe jest, że będziemy widzieć zwiększoną ilość krwinek czy też hematokryt podwyższony ze względu na duże odwodnienie i wysięg do tak zwanej przestrzeni trzeciej. Często tutaj tworzą się różnego rodzaju w momencie, kiedy trzustka jest uszkodzona, wylewają się te enzymy, to tworzą się w jamie brzusznej różnego rodzaju zbiorniki płynowe. Zbiorniki płynowe to moment, kiedy wyobraźcie sobie, że trzustka jest w pewnym momencie rozwalona, uwalona i coś tam się wylewa, wszystko jest oblepione przez towarzyszące tkanki, głównie tę sieć większą, która tam jest. Jak to się oblepia wszystko tą siecią, no to mogą tworzyć się takie zbiorniki, gdzie ucieka płyn. Stąd u pacjentów dominuje bardzo silne odwodnienie, a może dołączyć do tego niedokrwistość. Jeżeli gdzieś dojdzie do uszkodzenia naczyń krwionośnych, a wylewające się enzymy również towarzyszą naczynia krwionośne, żyły, tętnice śledzionowe czy żółte wrotną, mogą naciągać, mogą uszkadzać, mogą prowadzić do krwawień. Jaki w związku z masywnym stanem zapalnym może być leukocytoza, podniesione CRP, prokalcytonina i tutaj wzrost koreluje z ciężkością ostrego zapalenia trzustki. Warto pamiętać, że jak na wstępie mamy CRP bardzo wysokie, przynajmniej 200 w pierwszych dobach, to znaczy, że naprawdę to zwiastuje dosyć ciężki przebieg. Podwyższony mocznik może wskazywać na niedostateczne wyrównanie płynów czy też rozwój ostrego uszkodzenia nerek w związku.
00:21
Speaker A
trzustkowych i można powiedzieć że trzustka zaczyna sama trawić siebie bo do tej aktywacji dochodzi jeszcze wewnątrz trzustki Co powoduje rozwinięcie się bardzo poważnego ostrego stanu zapalnego trzustki wyróżniamy dwa typy ze względu na przebieg tego zapalenia obrzękowe śródmiąższowe to
00:43
Speaker A
jest większość przypadków jak również martwicze ostre zapalenie trzustki tam dochodzi do poważnej martwicy fragmentów tkanek trzustki i około trzustkowych tkanek w 80 procentach na szczęście Przebieg tej choroby jest dosyć łagodne i może być leczone zobacz o Niemniej jednak w pozostałych przypadkach
01:03
Speaker A
przebieg może być ciężki z rozwinięciem się niewydolności wielonarządowej ale Zastanówmy się Jakie mogą być przyczyny rozwoju ostrego zapalenia trzustki pierwsze najważniejszej najczęstsze to żółciopochodne ozt bo pewnie tak jak wiecie przewód trzustkowy łączy się z przewodem wątrobowym w przewód ten wspólny wyprowadzający i tam
01:27
Speaker A
jeżeli jest kamica żółciowa która zablokuje ten przewód żółciowy wspólny to wtedy cofająca się rzuć może zablokować wejść po prostu na trzustkę zablokować też ujście tych wszystkich trzustkowych enzymów no stąd One mogą aktywować się w trzustce może dojść do
01:50
Speaker A
tego zapalenia i to jest najczęstsza przyczyna a druga najczęstsza przyczyna to jest nadużywanie alkoholu też może do tego prowadzić wśród innych przyczyn ich jest bardzo dużo wyróżniamy idiopatyczne sami nie wiem dlaczego może również być to jatrogenne czyli ze względu na
02:08
Speaker A
działanie nas lekarzy właśnie po ecpw czyli zabiegu którym jest endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna jest to badanie w którym wkładamy gastroskop po prostu czytam Endoskop przez Górny przewód pokarmowy dalej Staramy się przez zwieracz oddiego wejść i uwidocznić wpuszczając barwnik Jak wyglądają
02:32
Speaker A
przewody żółciowe czy jest w jakimś miejscu tam coś co blokuje AW przypadku blokady na przykład przez kamień żółciowy wydostanie tego kamienia ale również stosowanie tego tego zabiegu jest dosyć inwazyjne i może doprowadzić do ostrego zapalenia trzustki duża ilość
02:52
Speaker A
trójglicerydów we krwi u pacjentów również może to spowodować pamiętajmy o tym jaki hiperkalcemia różne choroby autoimmunologiczne czy stosowanie niektórych leków na przykład Pamiętajcie o azathioprine która ostre zapalenie trzustki może wywołać jakiś pooperacyjne wady różne wrodzone czy też zaburzenia
03:10
Speaker A
genetyczne związane głównie z jakimiś takimi z genami spink1 nie one są związane właśnie z aktywacją proenzymów trzustkowych jaki też infekcje wirusowe takimi jak wirusy koksaki świnka czy m-w.com V ale pamiętajmy przede wszystkim o żółciowych i alkoholowych bo to są dwie najważniejsze etiologie
03:29
Speaker A
ostrego zapalenia trzustki No i dalej Jakie mogą być objawy tego zapalenia trzustki przede wszystkim może być nagły silny tępy ból brzucha który zlokalizowany jest głównie w nadbrzuszu lub też trochę bardziej w lewym kwadrancie ten ból może promieniować do
03:47
Speaker A
kręgosłupa i to jest typowe ból w nadbrzuszu nagły który do kręgosłupa promieniuje może to być trzustka jak również towarzyszący nudności wymioty które nie przynoszą ulgi zwiększone napięcie powłok brzucha czy wyczuwalny opór w nadbrzuszu i niedrożność porażenna jelit bo to co wtedy tam się
04:09
Speaker A
dzieje Tak katastrofa w jamie brzusznej uszkodzenie trzustki możliwe uwolnienie się tych enzymów na całą jamę brzuszną to drażni otrzewną i stąd może dojść do niedrożności porażennej z drugiej strony zwiększonego napięcia powłok brzucha Towarzyszy temu wszystkiemu może również gorączka w pierwszym tygodniu związana z
04:33
Speaker A
uogólnionym stanem zapalnym No bo tam się dzieje po prostu katastrofa enzymy trawią wszystko co mają swoim zasięgu tutaj naciągają komórki zapalne Ino się dzieje Nie fajnie jeżeli w kolejnych tygodniach pojawia się gorączka której wcześniej już nie było to możliwe że
04:53
Speaker A
doszło do zakażenia martwiczych tkanek na przykład rozwija się ropień w okolicy trzustki mogą włożenia świadomości tachykardia tachypnoe bo to są wszystko Elementy związane ze wstrząsem którym może rozwijać się w przebiegu ostrego zapalenia trzustki bo jeżeli Ono ma ciężki przebieg to rozwija się
05:14
Speaker A
niewydolność wielonarządowa stąd takie objawy również jeżeli etiologia Jest Kamica i jest to blokada w odpływie żółci a żółtaczka zaporowa Stąd mamy oczywiście również żółtaczkę możliwe jest również towarzyszący temu wszystkiemu wysiłek do opłucnej i jeszcze przypomnijmy dwa takie objawy
05:34
Speaker A
związane z naprawdę ciężkim przebiegiem ozt I towarzyszącym krwawieniem jak objaw kule na czyli to takie zasinienie tak jakby siniak wokół pępka oraz objaw greater nara kiedy takie siniaki pojawiają się w okolicach lędźwiowych po obu stronach po bokach pacjenta warto o
05:56
Speaker A
nich również pamiętać Chociaż tak naprawdę bardzo często to one się nie zdarzają Jeżeli mamy podejrzenie że może to być ozt i chcemy go rozpoznać No to musimy spełnić minimum dwa z trzech kryteriów to jest bardzo ważne żebyście pamiętali jeden to jest
06:13
Speaker A
charakterystyczny obraz kliniczny czyli nagły ból brzucha promieniujący do pleców i to co mówiłem o czym przed chwilą drugie to zwiększona aktywność enzymów trzustkowych we krwi amylazy lub lipazy trzykrotnie przekraczające Górne granice normy jak trzecia część trzecia kryterium to są wyniki badań obrazowych
06:35
Speaker A
typowe dla ostrego zapalenia trzustki w zależności jakie badanie wykonamy najczęściej robimy USG ale możliwe jest też taka rzadziej mri i tam WSG mogą być zmiany typowe dla z zatarcie kształtu trzustki i tak dalej i tak dalej jeszcze o tym Będę mówił więc dwa z trzech to
06:54
Speaker A
rozpoznajemy wtedy ostre zapalenie trzustki jeżeli chodzi o inne wyniki badań laboratoryjnych a podstawą rozpoznania To o czym mówiłem jest wzrost enzymów trzustkowych lipazy amylazy powyżej trzykrotności górnej granicy normy Z czego lipaza jest to enzym bardziej czuły i swoisty dla ozt i
07:14
Speaker A
on może dłużej się we krwi utrzymywać natomiast amylaza może zanikać po 48 72 godzinach ale może również pojawić się w moczu przede wszystkim też zanika tak szybko bo ona z moczem jest dosyć prosto wydalana warto pamiętać że amylaza może
07:31
Speaker A
we krwi również być podniesiona nie tylko z powodu trzustki jak i również innych takich katastrof w jamie brzusznej na przykład w perforacji przewodu pokarmowego niedokrwieniu jelit pęknięcie torbieli jajnika Czy też pęknięciu ciąży pozamacicznej amylaza może i do góry jeżeli chodzi o inne
07:52
Speaker A
badanie które Chcielibyśmy zrobić u pacjenta to na przykład w morfologii możliwe jest że będziemy widzieć zwiększone się ilość krwinek czy też hematokryt podwyższony ze względu na duże odwodnienie i wysięg do tak zwanej przestrzeni trzeciej Często tutaj tworzą się różnego rodzaju w momencie kiedy
08:14
Speaker A
trzustka jest uszkodzona wylewają się te enzymy to tworzą się w jamie brzusznej różnego rodzaju zbiorniki płynowe it zbiorniki płynowe to momencie kiedy Wyobraźcie sobie że trzustka jest w pewnym momencie rozwalona uwalona i coś tam się wylewa wszystko jest oblepione
08:32
Speaker A
przez towarzyszące tkanki głównie te sieć większą która tam jest Jak to się oblepichy wszystko tą siecią No to mogą tworzyć się taki zbiorniki gdzie ucieka płyn stąd u pacjentów dominuje bardzo silne odwodnienie a może dołączyć do tego niedokrwistość Jeżeli gdzieś
08:54
Speaker A
dojdzie do uszkodzenia naczyń krwionośnych at wylewające się z my również na towarzysz naczynia krwionośne żyły tętnice śledzionowo Czy żółte wrotną mogą naciągać mogą uszkadzać mogą prowadzić do krwawień jaki w związku z masywnym stanem zapalnym może być leukocytoza podniesione CRP
09:15
Speaker A
prokalcytonina i tutaj wzrost koreluje z ciężkości ostrego zapalenia trzustki warto pamiętać że jak na wstępie mamy CRP bardzo wysokie przynajmniej 200 w pierwszych dobach to znaczy że naprawdę to zwiastuje dosyć ciężki przebieg podwyższony mocznik może wskazywać na niedostateczne wyrównanie płynów czy też
09:36
Speaker A
rozwój ostrego uszkodzenia nerek w związku z tym znacznym odwodnieniem pacjenta bo no zmniejszona jest właśnie jest hipowolemia zmniejszony przepływ przez nerki rozwija się ostre uszkodzenie nerek w mechanizmie przed nerkowym warto u pacjentów monitorować koniecznie saturację czy też przypadku
09:55
Speaker A
ciężkich przebiegów gazometrii krwi tętniczej może rozwijać się kwasica związku z trafieniem narządów na może się tragedia dziać pamiętajmy również o parametrach wątrobowych jak bilirubina gta-rp ALAT AspAT ale podwyższone mogą sugerować nam etiologię żółciopochodne że to jednak jest Coś związane z
10:19
Speaker A
zaburzeniem odpływu żółci i to w tym mechanizmie rozwinęła się to ostre zapalenie trzustki jeżeli chodzi o badania obrazowe to podstawą jest USG jamy brzusznej możemy widzieć obrzęd szóstki powiększenie zatarcie granic czy też zmniejszoną jednorodną echogeniczność Możliwe też że WSG
10:39
Speaker A
zobaczymy kamień żółciowy i poszerzony przewód żółciowy wspólny to nam wskazuje na to że tutaj jest problem z kamicą też jeżeli u pacjenta tworzy się już torbiel rzekoma czyli to jest taka torbiel związana ze wypływem płynu często związana z uszkodzeniem przerwaniem
10:57
Speaker A
ciągłości przewodu przewodu trzustkowego taki wypływu treści płynnej i tam właśnie tworzy się taki zbiornik taka torbiel rzekoma o tym mówimy warto pamiętać że torbiel rzekoma to jest właśnie to czyli uszkodzona trzustka tkanki wokół trzustkowe oblepia ją tworzy się pewnego rodzaju zbiornik
11:21
Speaker A
gdzie tam wytwarza się potem ziarniny istanza tych komórek zapalnych potem tkanki włóknistej powiedzmy taka ściana ale pamiętajmy że jest coś takiego torbiel prawdziwa trzustki torbiel prawdziwa trzustki to są jakieś zmiany najczęściej nowotworowe które wewnątrz trzustki się pojawiają inne badanie to TK jamy
11:44
Speaker A
brzusznej z kontrastem jest to najlepsze badanie żeby ocenić rozległość martwicy trzustki Bo tak jak mówiłem ostre zapalenie może również przebiegać z martwicą Jeżeli mamy oczywiste rozpoznanie łagodny przebieg niekoniecznie to TK z kontrastem pacjentowi jest potrzebne z że pacjent
12:01
Speaker A
Jest odwodniony i zazwyczaj w niekoniecznie fajnym stanie ale jeżeli pacjent jest w stanie krytycznym albo możliwe że trzeba będzie wykonać zabieg chirurgiczny a o tych zabiegach jeszcze powiem potem No to tutaj TK jest dużo lepsze też po czterech tygodniach jeżeli
12:18
Speaker A
stan chorego się nie poprawia żeby dokładnie zbadać zlokalizować wszystkie te możliwe jakieś zbiorniki albo tor bierze.com albo taki zbiornik martwiczy tutaj na przykład macie na tym badaniu TK jamy brzusznej i też możecie zauważyć że tutaj trzustka jest takim nie jest
12:37
Speaker A
taka ładna elegancka tylko to jest taki obrzęknięty gruby balas no i tutaj w przypadku właśnie tego obrzęku trzustki to może być bardziej postać Ta obrzękowa choć może też martwica nie jestem radiologiem więc tak na pierwszy rzut oka nie jestem w stanie tego rozpoznać z
12:53
Speaker A
radia Petit wziąłem wam ten obrazek możliwe jest zrobienie mri i tego badania o którym mówiłem na początku filmu czyli tpw ze z pinterest.com bo możemy właśnie wykonać ecpw zobaczyć też chcesz w innych badaniach Czy ecpw że nie ma drożności że tam musi być kamień
13:11
Speaker A
w CV próbujemy wyciągnąć ten kamień ale najpierw zwieracz oddiego czyli ten zwieraczy który jest tam przewodem żółciowym wspólnym żeby on wyszedł do dwunastnicy to nacinamy ten zwieracz żebym mogła żółć odpłynąć żeby można spróbować wydobyć te kamienie No żeby
13:31
Speaker A
zablokować ten mechanizm który doprowadził do ZT No to jest też wykonywane Jeżeli pacjent właśnie towarzyszą mu też objawy zapalenia dróg żółciowych i tak dalej i tak dalej czy też ten zastój jest naprawdę masywny no inne badania które warto by zrobić to
13:49
Speaker A
jest RTG jamy brzusznej i klatki piersiowej boosette nagły silny ból w nadbrzuszu No to trzeba różnicować z innymi stanami nagłymi perforacją na przykład patrzymy jest powietrze pod kopułami przepony ewentualnie można widać można będzie widzieć poziomy płynów przypadku niedrożności ale ta niedrożność może być
14:11
Speaker A
porażenna tutaj nie więc znowu warto pamiętać w tym wszystkim też Jeżeli wystąpią jakieś przetoki z szóstki gdzieś indziej na przykład do płucnej No to ten wysiłek w opłucnej również będzie można tutaj zauważyć kolejną rzeczą bardzo ważną jest ocena ciężkości
14:28
Speaker A
ostrego zapalenia trzustki i do tego istnieje bardzo dużo różnych Skalna przykład skala Glasgow i nie myli z Glasgow Musk ale to jest jeszcze inna skala istnieje również skala ransona skala aparat 2 czy skala CTS i tutaj bardziej Na podstawie obrazu tomografii
14:47
Speaker A
komputerowej to bardziej radiologii ogarniają tą ostatnią skalę ale też możemy właśnie tą ciężkość ocenić dosyć prosty sposób na łagodne umiarkowane i ciężkie i łagodne to jest tam kiedy niech nie występuje niewydolność narządowa i nie występują powikłania miejscowe ani układowe później będę o
15:08
Speaker A
tych powikłaniach mówił umiarkowanym może być przejściowa niewydolność narządów która trwa mniej niż 48 godzin czyli mniej niż dwie doby i mogą pojawić się powikłania miejscowe tak jak martwica ostry zbiornik martwiczy otorbiona martwica czy też zaostrzenie chorób towarzyszących iw
15:27
Speaker A
ciężkim może te to jest przetrwała niewydolność wielonarządowa która trwa powyżej dwóch dób i zwykle pojawia się więcej niż jedno powikłania miejscowe jeżeli chodzi o Tom o cenę niewydolności narządowej tutaj jest taka skala Marshalla który Akurat tutaj odnosi się
15:43
Speaker A
do trzech podstawowych układów czyli układu oddechowego nerek czy układu krwionośnego w układzie oddechowym jest ocena po2 do fio2 tutaj jest wyliczany ten wskaźnik że no po prostu jest ciśnienie parcjalne tlenu o krwi pacjenta dzielone przez Zawartość tlenu w mieszaniny oddechowej na przykład żeby
16:07
Speaker A
pacjent zwykłym powietrzem oddycha atmosferycznym No to jest 0,21 to CO2 które tam wkładamy ale jeżeli pacjentowi podajemy tlen No to musimy podać tą to tego tlenu a jeżeli pacjent jest na rozpierdol terapii bo czasami może być tak w ciężkim stanie no to też to trzeba
16:26
Speaker A
liczyć no i w zależności ile tam te wskaźniki wynoszą No to Można dostawać te punkty w nerkach to jest poziom kreatyniny w układzie krwionośnym jakieś ciśnienie skurczowe jeszcze ono odpowiada na płyny albo czy dodatkowo rozwija się jeszcze kwasica Jeżeli
16:43
Speaker A
pacjent ma przynajmniej dwa punkty w danym układzie to znaczy że ten Narząd ten układ jest niewydolny w tym momencie i tam ciężkość ozt warto na bieżąco u pacjenta monitorować jeżeli chodzi o leczenie to warto pamiętać że jeżeli pacjent jest w ciężkim stanie
17:00
Speaker A
nim być leczony na oddziale intensywnej terapii pod cardio monitorem z kuciem centralnym i tak dalej i tak dalej no bo to może być ciężka sprawa może wymagać respiratoroterapii natomiast podstawą leczenia u pacjenta tak jak mówiłem jest to że on traci płyny do tych przestrzeni
17:18
Speaker A
innych ze względu na No właśnie te tą katastrofę brzuszną i wypływ po prostu płynu wysięgu zapalnego tego wszystkiego stamtąd Więc podstawa to resuscytacja płynowa krystaloidow mi zbilansowanej mi czyli mleczanem ringer albo płyny wieloelektrolitowe im około 250-300 50 ml na godzinę w pierwszych 12 czy 24
17:42
Speaker A
godzinach wychodzi mniej więcej powinien pacjent dostać między 4 a 6 litrów w pierwszej dobie oczywiście wszystko w zależności od stanu pacjenta ważne jest żeby była odpowiednia diureza żeby było dobre średnie ciśnienie tętnicze No i Pacjent nie ma mieć tachykardi bo ona
17:59
Speaker A
też jest wskaźnikiem na torze bo płynu jest za mało tak warto dodatkowo wyrównywać zaburzenia elektrolitowe bo pamiętajmy jeżeli pacjentowi miliardy płynu wieloelektrolitowe go czy nawet jeżeli nie PWA Ktoś da nie wiemy na CLK czy cokolwiek innego to Ładujemy miliard
18:18
Speaker A
płynu który nie zawiera za wiele potasu bo płyn wieloelektrolitowy ma śmiesznie małe ilości potasu i można lejąc tak wiele płynów pacjenta sprawić że tego potasu będziesz szczególnie bardzo mało więc dbajmy o potas dodatkowo pacjentowi suplementu i my potas warto pamiętać że
18:38
Speaker A
jeżeli dodatkowo u pacjenta ze względu na to podawanie dużej ilości płynów istotnie spadnie hematokryt ale też może spadać ze względu na to że pacjent krwawi dodatkowo dołączamy koncentrat krwinek czerwonych oprócz resuscytacji płynowej druga sprawa to jest leczenie przeciwbólowe
18:55
Speaker A
pacjenta przed potwornie boli dlatego zależności od tego jak mocno boli możemy stosować na przykład metamizol który jest takim No nie do końca NLPZ m potem wejść już w słaby opioid Tramadol a potem już w opioidy jak buprenorfina czy petydyna ale warto
19:15
Speaker A
pamiętać żeby nie stosować morfiny bo jest to taki opioid który obkurcza zwieracz oddiego czyli ten Zwieracze od przewodu żółciowego wspólnego gdzie wychodzi ucieka do dwunastnicy na brodawce Waltera No zawartość tego co z szóstki i z przewodów żółciowych wątroby
19:36
Speaker A
więc nie stosować morfiny bo możemy pogorszyć czasami w bardzo ciężkim stanie u pacjenta dosyć pomocne jest zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego bupivacainum dobra płyny ból Trzecia rzecz to żywienie kiedyś popełniono straszną rzecz mianowicie starzy lekarze jeszcze może nadal uważają że pacjent z ostrym
20:00
Speaker A
zapaleniu wszystkim musi być głodówka żeby tam nie drażnić ale tak naprawdę pacjent jest tak tragicznym stanie zazwyczaj znaczy no nie zazwyczaj bo mówiłem przecież że 80 jest łagodne ale jeżeli pacjent jest ciężkim ozt To pacjent jest w Turbo katabolizm je Czyli
20:17
Speaker A
wszystko jest zużywane spalane pacjent ma ogromne zapotrzebowanie energetyczne bo inaczej jest wyniszczony dodatkowo jeżeli nie podajemy drogą do jelitową to powiedzmy że jelito odżywia się tym co przez nie przepływa w dużej ilości w największym jakby procencie tak więc
20:39
Speaker A
niedożywione jelito dodatkowo rozszczelnia się Co nasila utratę płynów dlatego jeżeli pacjent ma umiarkowane lub ciężkie ozt w ciągu 24 godzin już chcemy pacjentowi wprowadzić leczenie żywieniowe preferowane jest żywienie doustne ale jeżeli nie da się go pacjent ma wymioty nudności it i tak dalej to
21:01
Speaker A
stosujemy dojelitowe zgłębnikiem żołądkowo-jelitowym na czym nosowo-żołądkowy lub nosowo jelitowym Jeżeli pacjent ma lekki ozt to ja go już przestanie boleć i będzie w stanie trochę jeść to już niech sobie ale tutaj nie ma szczególnych wskazań tego leczenia żywieniowego tutaj dieta
21:24
Speaker A
ubogotłuszczowa jest dosyć istotna i ważna Jeżeli pacjent jest niestabilne hemodynamicznie w ciągu 24-48 warto włączyć tutaj koniecznie dojelitowe leczenie żywieniowe jeżeli się nie dał pacjenta No bo jest na przykład niedrożność Czy różne inne powikłania nie bardzo to idzie można
21:46
Speaker A
dołączyć leczenie pozajelitowe i to są trzy podstawowe tak naprawdę rzeczy bo tak jak mówiłem większości przypadków ozt leczonych zachowawczo moglibyśmy pomyśleć taki stan zapalny takie rzeczy że włączyć antybiotykoterapię no bo tam się jakaś martwica może wyjść zakażenie coś tam
22:06
Speaker A
jeżeli nie ma zakażenia lub innych zakażeń antybiotykoterapii nie włączamy w ozt nie jest to wskazane Ale Jeżeli dochodzi do zakażenia martwicy lub też inne towarzyszą temu zakażenia dróg żółciowych zapaleniem płuc układu moczowego Czy bakteriemia w posiewie z krwi wyjdzie no to oczywiście Wtedy
22:29
Speaker A
włączane są antybiotyki warto jeszcze pamiętać o profilaktyce przeciwzakrzepowej pacjent w ciężkim stanie ogromny stan zapalny No i jeszcze leży w łóżku i Jest odwodniony więc absolutnie heparyna drobnocząsteczkowa w dawce profilaktycznej pacjentowi się tutaj należy no i na koniec już chciałem
22:48
Speaker A
powiedzieć króciutko powikłaniach ostrego zapalenia trzustki o powikłaniach miejscowych czyli tych wszystkich zbiornika które mogą się tutaj tworzyć pierwsze co mówię najczęstsze obrzękowe śródmiąższowe ozt to tam może pojawić się ostry około trzustkowy zbiornik płynu i on zazwyczaj samoistnie zanika a jeżeli nie to może
23:09
Speaker A
wytworzyć ściana wokół tego po jakimś czasie i pojawić się torbiel rzekoma trzustki ona tutaj związana głównie z wiekiem zapalnym lub też uszkodzeniem przewodu trzustkowego i tym że z niego te płyny i te enzymy uciekają i tam właśnie tworzy się oblepiania i tak
23:29
Speaker A
dalej i tak dalej ale martwicze może te również mogą tworzyć się zbiorniki z wysiękiem zapalnym ale również z martwymi martwiczym i zmienionymi tutaj tkankami trzustki około trzustkowe no i ten ostry Zbiornik może również samoistnie zaniknąć ale również może wytworzyć się
23:50
Speaker A
wokół niego ściana i dojdzie do oto robienia tej martwicy i wtedy mówimy o otorbione i martwicy która wytwarza się mniej więcej tam po czterech tych w dniach już jak to wszystko nam się w tym brzuchu ogarnie taka odmiana martwica może być zazwyczaj
24:07
Speaker A
bezobjawowa ale też może uciskać na przewód pokarmowy przez co wywoływać ból niedrożność czy też dwunastnicy przewodów żółciowych No i jak to odróżnić jedno od drugiego No bo otorbiona martwica zawiera również fragmenty Lite martwicze tak fragmentów trzustki a torbiel to zawiera wyłącznie
24:27
Speaker A
płyn Okej więc są te dwie rzeczy taka martwica czy zbiornik Mati czyta otorbiona Może ulegać zakażeniu może tworzyć się ropień trzustki jeżeli dojdzie do ropnia rozwoju to też narasta nam gorączka mamy właśnie guz w nadbrzuszu twardy No i co wtedy zrobimy
24:47
Speaker A
na jeżeli w badaniach obrazowych mamy że jest ropień to najczęściej pod kontrolą tomografii powinno wykonać się biopsja aspiracyjna cienkoigłowa wprowadzić antybiotykoterapię bo z biopsji pobierz mamy to co jest w środku Dajemy na posiew jednocześnie właśnie najpierw antybiotykoterapii empiryczną
25:06
Speaker A
potem celowaną No i Jeżeli dochodzi do tego zakażenia No to konieczne jest również leczenie chirurgiczne leczenie chirurgiczne również wprowadzamy W przypadku jeżeli taka torbiel rzekoma jest dosyć duża na przykład ma powyżej sześciu centymetrów Czy taka torbiele również się zakazi jak i również
25:24
Speaker A
otorbiona martwica jeśli się zakazić do robienia leczenie chirurgiczne ale jeżeli ona wywołuje ucisk na narządy czy utrzymujący się ból również Pomyślimy o leczeniu chirurgicznym najczęściej wykonywany jest drenaż endoskopowy lub przezskórne i tutaj robione są takie przetoki z żołądka przebijamy się do
25:46
Speaker A
tego zbiornika No i z tego zbiornika wypływa to do żołądka i znika z czasem ale też czasami Jeżeli to nie działa to można to robić przezskórnie a jeżeli to nie daję rady w jakieś takie zabiegi endoskopowe wycinania tkanek martwiczych
26:04
Speaker A
jeszcze można robić No tak życie no i ostatnie powikłania to naczyniowe powikłaniami układowe powikłania naczyniowe wszystko co jest związane z uszkodzeniem naczyń przez ten proces zapalny wylewanie tych enzymów i tak dalej tragedia mogą być uciśnięty zamknięte żyły śledzionowej powrotna
26:24
Speaker A
przez co rozwinąć się może nadciśnienie wrotne ale również może być krwawienie różnego rodzaju tętniaki z tych naczyń trzustkowych które mogą krwawić się do różnych miejsc jaki zakrzepica żyły lub też tętnicy śledzionowej czy też żyły wrotnej może się rozwinąć powikłania
26:44
Speaker A
układowe to są wszystkie powikłania związane z rozwojem tego stanu zapalnego utratą płynów i tak dalej i tak dalej może rozwinąć się wstrząs może rozwinąć się ostra niewydolność oddechowa ten zespół ards jak również ostro łóżko nerek rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe
27:03
Speaker A
sepsa czy zespół ciasnoty wewnątrzbrzusznej związanej z tym że tam jest stan zapalny obrzęk płyn się wylewa może rozwinąć się wodobrzusze czy też te różne torbiele płyny i tak dalej narasta ciśnienie wewnątrz jamy brzusznej też trzeba tutaj działać chirurgicznie No ale to jest nie czas
27:24
Speaker A
Żebym też jeszcze rozwijał się na ten temat bo ten film na pewno już jest dosyć długi Dlatego jak widzicie ilość tych powikłań jest dosyć spora pacjentów trzeba leczyć do pełnego unormowania się parametrów laboratoryjnych dobrego samopoczucia No i wszystko zależy jak długo pacjent
27:45
Speaker A
hospitalizowany od tego czy to jest lekki ozt czy z ciężkiego z w przypadku ciężkiego warto potem przez dosyć długi czas kontrolować jaka czy jest wydolna trzustką za zarówno pod względem zewnątrzwydzielniczą czyli ten z trzustkowe czy też wewnątrzwydzielniczy po tym wszystkim szósta nie jest tak
28:04
Speaker A
uszkodzona że na przykład rozwija się powiedzmy cukrzyca No ale tutaj to już cukrzyca to jest zupełnie inna para kaloszy tymczasem w tym odcinku to już wszystko dzięki bardzo za ten odcinek Zapraszam do obejrzenia innych odcinków na kanale A jeżeli chcesz być na bieżąco
28:21
Speaker A
zasubskrybuj kanał klikając w guziczek możesz również zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia
Topics:ostre zapalenie trzustkiOZTprzyczyny OZTobjawy zapalenia trzustkidiagnostyka OZTenzymy trzustkowekamica żółciowaalkohol a trzustkaleczenie zapalenia trzustkipowikłania OZT

Frequently Asked Questions

Jakie są najczęstsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki?

Najczęstsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki to kamica żółciowa, która blokuje przewód żółciowy wspólny, oraz nadużywanie alkoholu. Inne przyczyny to m.in. zabiegi medyczne, hiperkalcemia, infekcje wirusowe i choroby autoimmunologiczne.

Jakie są typowe objawy ostrego zapalenia trzustki?

Typowe objawy to nagły, silny ból brzucha zlokalizowany w nadbrzuszu, promieniujący do kręgosłupa, nudności, wymioty, gorączka oraz zwiększone napięcie powłok brzucha. W ciężkich przypadkach mogą pojawić się objawy wstrząsu i krwawienia.

Jak rozpoznaje się ostre zapalenie trzustki?

Rozpoznanie OZT wymaga spełnienia co najmniej dwóch z trzech kryteriów: charakterystycznego obrazu klinicznego (ból brzucha), podwyższonej aktywności enzymów trzustkowych (amylaza lub lipaza powyżej trzykrotności normy) oraz typowych zmian w badaniach obrazowych, takich jak USG czy MRI.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →