Niedokrwistość cz. 2: Metabolizm żelaza — Transcript

Omówienie metabolizmu żelaza, jego roli w organizmie i mechanizmów wchłaniania oraz regulacji, kluczowe dla zrozumienia niedokrwistości.

Key Takeaways

Metabolizm żelaza jest kluczowy dla produkcji hemoglobiny i prawidłowego funkcjonowania erytrocytów.
Wchłanianie żelaza jest skomplikowanym procesem zależnym od formy żelaza i warunków pH w przewodzie pokarmowym.
Hepcydyna pełni rolę regulatora, blokując uwalnianie żelaza w stanach zapalnych i chorobach przewlekłych.
Recykling żelaza z erytrocytów jest głównym źródłem żelaza dla organizmu.
Leki obniżające kwas żołądkowy mogą utrudniać terapię niedokrwistości z niedoboru żelaza.

Summary

Żelazo jest niezbędne do budowy hemoglobiny, transportera tlenu w erytrocytach.
Organizm przyjmuje 10-15 mg żelaza dziennie z pożywienia, ale wchłania tylko 5-10%.
Wchłanianie żelaza wymaga redukcji jonów Fe3+ do Fe2+ i kwaśnego pH żołądka.
Leki zmniejszające kwas żołądkowy, np. inhibitory pompy protonowej, obniżają wchłanianie żelaza.
Żelazo jest magazynowane w komórkach w białku ferrytynie lub transportowane do krwi przez ferroportynę i transferynę.
Hepcydyna reguluje gospodarkę żelaza, blokując ferroportynę w stanach zapalnych i niedokrwistości chorób przewlekłych.
Większość żelaza pochodzi z recyklingu hemoglobiny starych erytrocytów przez makrofagi w wątrobie i śledzionie.
Żelazo z hemu jest rozkładane do bilirubiny i jonów żelaza, które są ponownie wykorzystywane lub magazynowane.
Transferyna transportuje żelazo do szpiku kostnego, gdzie jest wykorzystywane do syntezy hemoglobiny w rozwijających się erytroblastach.
Receptory transferyny na komórkach szpiku umożliwiają endocytozę żelaza potrzebnego do produkcji czerwonych krwinek.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

[Muzyka] Hej, hej, cześć wszystkim, witam was w drugim odcinku cyklu niedokrwistość i dzisiaj porozmawiamy sobie dokładnie o metabolizmie żelaza, o całych tych przemianach, o różnych białkach, które biorą udział, ponieważ potem one są właśnie tematem różnych badań laboratoryjnych i na podstawie tych

Speaker A

badań dochodzi do pewnych wniosków. Pozwoli nam to lepiej przygotować i zrozumieć odcinek trzeci, który będzie poświęcony niedokrwistości z niedoboru żelaza. Żelazo pełni w organizmie bardzo, bardzo wiele ważnych funkcji.

Speaker A

Przede wszystkim żelazo jest niezbędnym elementem budowy hemoglobiny, podstawowego transportera

Speaker A

tlenu. Hemoglobina, właśnie ten barwnik, tak wypełnia czerwone krwinki, nadając jej czerwony kolor i właśnie transportuje tlen. Poza tym żelazo jest składnikiem wielu enzymów, tym przede wszystkim w tych romów i białek łańcucha oddechowego, też jest aktorem wielu reakcji, jest niezbędne

Speaker A

również do wytwarzania hormonów tarczycy. Ich wytwarzania, więc no i składnikiem przeróżnych białek, enzymów. Żelazo jest nieocenione, jednak to właśnie jedna z najważniejszych właśnie funkcji jest związana właśnie z hemoglobiną, czyli właśnie z tym białkiem erytrocytów. Porozmawiamy sobie o tym, jak to wygląda

Speaker A

właśnie z tą całą gospodarką żelaza. Wam przede wszystkim trzeba wspomnieć o tym, że żelaza przyjmujemy mniej więcej 10 do 15 miligramów z pożywieniem w ciągu dnia, z tym że jednak nie jest to bardzo dobrze wchłaniane, bo jedynie około 5 do 10

Speaker A

procent, czyli tak naprawdę około jednego grama. W tym około jednego grama tracimy razem z moczem, potem żółcią, naskórkiem, mi enter odczytami, czyli na błonach nabłonkowych, błon śluzowych w przewodzie pokarmowym, które wydalane są. Chciałem więc tak naprawdę widzimy, że mniej więcej tyle co

Speaker A

przyjmujemy, to tyle mniej więcej w ciągu dnia wydalamy. Oczywiście kobiety w czasie miesiączki tracą więcej żelaza, kogoś półtora miligrama, a kobiety w ciąży mogą stracić nawet 2 miligramy. Ogółem w organizmie mamy trzy i pół do 25 miligramów żelaza, do 5 gramów żelaza,

Speaker A

którego większość znajduje się w hemoglobinie erytrocytów krwi krążącej. To koło jest 2500 miligramów właśnie we krwi, podobnie w układzie siateczkowo-śródbłonkowym, śledziony, wątroby oraz hepatocytach znajduje się około 1000 miligramów żelaza. Dodatkowo około stu możemy znaleźć w szpiku kostnym i około 150 w innych naszych

Speaker A

tkankach. Przyjrzyjmy się teraz nieco, jak wygląda wchłanianie tego żelaza, które przyjmujemy przez pokarmy. Więc żelazo głównie w pokarmie znajduje się w postaci jonów żelaza z tych rejonów, a 3 plus, które nie mogą normalnie być wchłonięte. Interesy tak dalej

Speaker A

dwunastnicy. Niezbędne jest do tego, żeby ten jon żelaza wy zawsze przekształcił się w jon żelaza wy, czyli Fe2 plus i do tego niezbędna jest jego redukcja przez taki enzym reduktora z b i. W tym procesie produkcji oprócz tej

Speaker A

redukcji razy niezbędne jest kwaśne pH kwasu żołądkowego, dlatego warto pamiętać, że leki, które realizują kwas żołądkowy, w tym teraz pożerany kilogramami inhibitory pompy protonowej, zmniejszają znacznie wchłanianie żelaza z pożywienia. Więc na przykład terapia niedokrwistości różnych problemów polegających na dawaniu ogromnych dalej

Speaker A

ekipę i suplementacji doustnej żelazem jest bez sensu. I dodatkowo tlen decydentem do funkcjonowania potrzebuje witaminy C i właśnie ten decyduje, które przemienia właśnie jon żelaza pewien, że elzowy, który dalej dzięki takiemu transporterowi wideo np. 1 może być pociągnięty do ententy ta

Speaker A

dwunastnicy, jelicie cienkim, czyli tej pierwszej części jelita cienkiego i dalej właśnie to, że razem w wartościowe wchodzi tutaj do 10 czy ta i są dwie opcje w zależności od zapotrzebowania organizmu na żelazo. Może być ono zmagazynowane w połączeniu z takim

Speaker A

białkiem, który nazywa się ferryt. Inna jest to główne białko magazynujące właśnie żelazo w komórkach i tkankach. Jeżeli potrzeba jest żelaza, to jest ono transportowane do krwi za pomocą takiego białka, które nazywa się w terroporty. No i możemy to ja, jeżeli to jest to

Speaker A

fancuska drzwi, no to feroporty na to są takie drzwi dla żelaza i stali żelaza, który wychodzi. W terroporty nom musi być z powrotem utlenione tym razem do jonów żelazawego, tego 3 plus i dzieje się to z pomocą białka, które

Speaker A

nazywa się chesty nom. Więc utlenianie jest żelazo do Fe3 plus i teraz może być związany przez najważniejsze białko, które transportuje żelazo we krwi. To białko nazywa się transfery nom i właśnie ta transferyna wiąże to żelazo 3 plus i może wyruszyć w

Speaker A

dalszą drogę. Zaraz powiem jeszcze, zaraz powiem dzień. Warto teraz jeszcze wspomnieć o pewnym białku, którym pewnie nie raz słyszeliście, nazywa się ono hepcydyna i to białko hepcydyna wytwarza, jego zależy od zapasów żelaza w organizmie, nasilenia erytropoezy, czyli tworzenia

Speaker A

nowych krwinek, ale także od tego, czy w organizmie jest stan zapalny. W przypadku niedokrwistości chorób przewlekłych, gdzie dominuje duża ilość cytokin prozapalnych, to ta praca jest naprawdę spora i wyobrazić sobie efektywnego taką kłódkę, która niejako zamyka drzwi dla żelaza, bo hepcydyna właśnie jest białkiem,

Speaker A

które powoduje destrukcję ferroportyny, więc blokuje to wchłanianie tutaj właśnie żelaza czy też uwalnianie żelaza do krwi, też również z innych tkanek. Większość żelaza używanego do produkcji hemoglobiny pochodzi z ponownego wykorzystania zapasów żelaza istniejących w istniejących już czerwonych krwinkach, ich hemoglobinie,

Speaker A

ponieważ krwinki normalnie żyją we krwi około 120 dni, po czym są już dosyć stare i wychwytywane przez makrofagi układu siateczkowo-śródbłonkowego. To jest taki układ obecny w wątrobie i śledzionie. Niektórych wychwytuje właśnie te erytrocyty i właśnie tutaj takie

Speaker A

makrofagi pochłaniają do siebie ze mną cytował z tą skrzynką i rozkładają i właśnie mamy tutaj naszą hemoglobinę i od hemoglobiny zostaje odczepiany chem białkowe łańcuchy rodziny, zostają rozłożone do aminokwasów. Natomiast tutaj mamy hem, natomiast ten hem ulega rozpadowi, rozkłada się na

Speaker A

biliwerdynę i jon żelaza. Żelazo zostaje dalej przekształcone w główny składnik żółci, a ten słynny barwnik bilirubiny. I ta bilirubina teraz trafia do krwi, gdzie jest związana i transportowana przez albuminę, taką formę bilirubiny, która jest transportowana przez albuminę,

Speaker A

nazywamy bilirubiną wolną czy też nieprzetworzoną, czy pośrednio właśnie różne nazwy. Biliwerdyna ma natomiast żelazo w zależności od potrzeby jest albo magazynowane w berlinie lub z pomocą dobrze nam znanej ferroportyny jest uwalniane i ponownie do krwi, gdzie z

Speaker A

pomocą ceruloplazminy, takiego białka, które pełni rolę w metabolizmie miedzi, jest utleniane znowu do jonów żelazawego i trafia do dobrze nam znanej i lubianej transferyny i ruszamy w dalszą podróż. I właśnie żelazo zapakowane w transferynę rusza w podróż,

Speaker A

ale gdzie ta podróż prowadzi? I właśnie powiem wam gdzie. Słuchajcie, jesteśmy w szpiku kostnym, jesteśmy w szpiku kostnym i przed nami krwinki czerwone w wersji daily, czyli to jest proerytroblast, jedna z pierwszych stadiów rozwoju linii erytroidalnej,

Speaker A

linii komórek tych progenitorowych w szpiku, które doprowadzą do powstania jutro to kiedyś o traci jądro, będzie retikulum system, który dojrzeje do erytrocytów. No i właśnie ten naszym priorytetem dla sony nadal się rozwijają, musi produkować ogromne ilości hemoglobiny, no żeby jakby dojrzał. No i

Speaker A

właśnie nie uda się syntezować hemoglobiny bez żelaza i właśnie do szpiku nadjeżdża nasza ukochana transferyna z żelazem. No i właśnie na powierzchni trochę blasku znajdują się receptory dla transferyny, tak z tradycyjnych receptorów i po połączeniu się właśnie

Speaker A

transferyny z żelazem z tym receptorem dochodzi do endocytozy kompleksu, uwalniany jest niego żelazo, a transferyna pozbawiona już żelaza często nazywana jest też apotransferyną, uwalniana jest do krwi, a natomiast receptor trafia z powrotem na powierzchnię. Rock and roll, gaz to

Speaker A

i tak naprawdę właśnie pokazałem wam najważniejsze drogi żelaza. Słuchajcie, jeżeli wszystko działa to, co wam pokazywałem, jak należy, to nie ma co się martwić. Także żelazo wchłaniamy, ale tylko niewielka część tego jest używana do właśnie produkcji nowej

Speaker A

hemoglobiny, bo większość jest.

Speaker A

podstawowych badań dla mężczyzn od 11 do 33 mikrofali na litr dla pań jest to około 35 mikrofala na litr mniej niż u mężczyzn no i żelazo w surowicy oczywiście może być obniżone w przypadku chorób takich jak niedokrwistość z niedoboru żelaza

Speaker A

niedoboru żelaza ale również zaburzeń uwalniania żelaza to ma miejsce w niedokrwistości chorób przewlekłych gdzie w wyniku dużej ilości tych cytokin prostu danych i tej herbicydy tej kłódki dla fortuny uwalnianie żelaza jest zmniejszone i nie może właśnie potrafi do krwi i dalej

Speaker A

efektywnie być używane do syntezy hemoglobiny kolejna wartość to tak zwane wysycenie transparentny żelazem warto wspomnieć że transfer na jest białkiem ostrej fazy czyli wypadku jakiś zakażenie infekcji ciężkich stanów może być jej poziom nadmiernie podwyższony tak prawidłowe ustawienie transfery to jest od 25 do 50 mikrofali

Speaker A

na litr ale często wysycenie transfery żelazem i jest to taki parametr obliczany to jest parametr podajemy w procentach bo to czego my nie wspomniałem to że ta nasza transfery na tak naprawdę może związać 2 miliony żelaza więc patrzymy

Speaker A

jak porównujemy jaki jest poziom żelaza a to 2 razy transfer na bo transfer na może związać zbawiony żelaza patrzymy na ile ona jest tym żelazem wyrzucona no i wartość prawidłowa to jest od 20 do 45 procent natomiast obniżona wartość wycenia transfery w

Speaker A

niedoborem żelaza i również zaburzenia wchłaniania w niedokrwistość ach chorób przewlekłych również to i poziom transparentny będzie obniżony i też poziom właśnie wyrzucenia transfery razem będzie niższy kolejna wartość to tak zwany c i e b c czyli całkowita zdolność wiązania żelaza total iron

Speaker A

binding of the city czyli tutaj jakby to jest tam że liczy się to stężenie tak naprawdę żelaza w osoczu po tym jak większość miejsc wiążących transfery nie zapomnijcie dodać przez podaż i popyt na rynku żelaza i oka i

Speaker A

wtedy jakby to pokazuje nam na ile że tak powiem ta transfery na chce jest gotowa nawiązanie żelaza normalni mężczyźni 40 80 kobiet 45-50 mikro mali na litr no i duża zdolność wiązania żelaza oczywiście będzie w stanach niedoboru żelaza gdzie

Speaker A

ta transfery na jest spragniona wiązania żelaza więcej całkowite zdolność wiązania żelaza będzie podwyższona rozpuszczalne receptory dla transfery a cóż to jest pamiętajcie proszę raz i pamiętajcie że na jego powierzchni był receptory dla transparentny potem jak transfery na nasz wózek z żelazem dotarł

Speaker A

to było np cytowane natomiast każdy receptory dla transfery ma też taką część która jest od niego podłączana i pływa sobie we krwi i to jest właśnie ten fragment kawałek który się powiedzmy tego receptora oderwał to właśnie ten rozpuszczalne receptory dla

Speaker A

transparentny którego jest nie jego poziom we krwi odpowiada mniej więcej ilości tych receptorów na komórkach na retro miastach i teraz tak dla mężczyzn dla kobiet normy są następujące od dwóch do pięciu miligrama na litr u kobiet od 19 do 4 4 miligrama

Speaker A

na litr zwiększonej ilości rozpuszczalnego receptorach transparentny będą wypadku sytuacji w których będzie trzeba te komórki syntetyzującego białka posiadające żelazo w tym gównie rytm blasty będą potrzebowały no dużo żelaza i w momencie kiedy mamy niedoboru żelaza do tego rozpuszczalnego receptora transfery

Speaker A

będzie dużo bo te obrazy są spragnione żelaza i gdy jakąkolwiek cząsteczkę która się pojawi chcą mieć pewność że udaje im się chociaż odrobinę związać podobnie w przypadkach nasilone jutro poezji kiedy dochodzi do kompensacji po niedokrwistości po krwotocznej straciliśmy bardzo dużo krwi więc teraz

Speaker A

ty szalenie mocno działają no po to żeby jak najszybciej odzyskać ten tą ilość erytrocytów więc właśnie będą wytykać jak najwięcej żelaza żeby jak najszybciej dojrzewać i jak najwięcej wypuścić dalej właśnie już tych erytrocytów do krwi obwodowej ze szpiku

Speaker A

ferdynand pamiętacie jest to ten magazyn to białko magazynującą ale warto też zaznaczyć że kwercetyna podobnie jak transfer na jest białkiem ostrej fazy więc przy infekcji w stanach ostrych związanych z zwiększeniem uwalnianie białek ostrej fazy no i jest to badanie

Speaker A

mało diagnostyczne tak naprawdę więc że transfer na właśnie jestem magazynem i obniżony poziom transfery we krwi może występować w stanach takich jak niedoboru żelaza natomiast podwyższony poziom transparentny będzie występował w chorobach jak hemochromatoza jest to związane z przeładowaniem

Speaker A

żelazem h to za jest to choroba albo podłożu genetycznym związana właśnie z mutacjami w białkach związanych z działaniem żelaza albo i też również z nieprawidłowym działaniem z cytryny która nie może zablokować fortunę więc bardzo dużo żelaza jest wchłaniane z

Speaker A

pokarmu no i mamy bardzo duży po bardzo duży poziom żelaza we krwi i jakby organizm jest przeładowany właśnie żelazem to jest hemochromatoza może też być wtórna na przykład po licznych przetoczenia krwi tak samo niedokrwistość chorób przewlekłych widzicie w większości

Speaker A

wypadków te wszystkie wyniki były podobne również niedokrwistości chorób przewlekłych zwłaszcza jeżeli chodzi o wysycenie transfery żelazem czy poziom żelaza we krwi natomiast tutaj w niedokrwistości chorób przewlekłych to żelazo jest tylko nie może być uwolniony z komórek więcej zgromadzone w pelerynie

Speaker A

ale nie może być uwolniony z komórek i użyte ponieważ właśnie chetyna w wyniku dużej ilości właśnie tych różnych właśnie stopni prozapalnych blokuje możliwość uwolnienia więc w komórkach jest dużo nagromadzonego żelaza a we krwi jest go mało są też takie choroby

Speaker A

jak choroba chwila czy zespół negocjacyjny widzisz czasami wartości ferryt inny po prostu przekraczają nawet powyżej 100 tysięcy na mikrogramów na litr to są jeżeli widzicie kogoś pacjenta który ma tak bardzo konkretne trzeba myśleć o jednej z tych chorób

Speaker A

które są bardzo niebezpieczne choroby dla mężczyzny normalnej rutyny i dla kobiet proszę bardzo od 15 do 400 mikrogramów na litr natomiast dla kobiet od 10 do 25 mikrogramów na litr i słuchajcie kochani w tym momencie właśnie zakończył się ten odcinek

Speaker A

powiedziałem już wszystko co chciałem powiedzieć o parametrach związanych z metabolizmem żelaza myślę że fajnie że udało się zebrać się w postaci jednego obrazka ponieważ metabolizm żelaza i też tego na halloween przebija się przy okazji żółtaczki problem właśnie z

Speaker A

rodziną często właśnie we wszelkich problemach z niedokrwistością i często tam mnogość różnych białek tych receptorów transfer i tak dalej może się strasznie pomieszać co jest to więc myślę że warto fajnie że udało mi się jakoś mam nadzieję jakoś czytelnie na

Speaker A

tych ilustracji i obrazkach jakoś to wszystko zebrać do kupy jakiś taki jeden obrazek w kolejnych odcinkach w których będziemy oczywiście różnych rodzajach niedokrwistości te wszystkie parametry będą się przewijać i myślę że już to dlaczego w niektórych niedokrwistość ach niektóre parametry są

Speaker A

podwyższone obniżone będzie i dla nas bardziej logiczne kiedy już znamy jak ten metabolizm jak ta gospodarka planowa działała a tymczasem bardzo wam dziękuję i do zobaczenia w kolejnym odcinku papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa

Speaker A

papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa

Speaker A

papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa papa

Speaker A

papa papa papa papa

Topics:niedokrwistośćmetabolizm żelazahemoglobinawchłanianie żelazahepcydynatransferynaferrytynaferroportynaerytrocytyszpik kostny

Frequently Asked Questions

Dlaczego żelazo jest tak ważne dla organizmu?

Żelazo jest kluczowym składnikiem hemoglobiny, która transportuje tlen w czerwonych krwinkach, a także jest niezbędne do funkcjonowania wielu enzymów i produkcji hormonów tarczycy.

Jakie czynniki wpływają na wchłanianie żelaza z pożywienia?

Wchłanianie żelaza wymaga redukcji jonów Fe3+ do Fe2+ oraz kwaśnego pH w żołądku. Leki obniżające kwas żołądkowy, takie jak inhibitory pompy protonowej, mogą znacznie zmniejszyć wchłanianie żelaza.

Co to jest hepcydyna i jaka jest jej rola w metabolizmie żelaza?

Hepcydyna to białko regulujące gospodarkę żelaza, które blokuje ferroportynę, ograniczając uwalnianie żelaza do krwi, zwłaszcza podczas stanów zapalnych i niedokrwistości chorób przewlekłych.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools