Speaker A
Evet, şimdi İbn Batuta kimdir?
İbn Batuta'nın 14. yüzyıldaki seyahatleri, kadılık görevleri ve dönemin siyasi coğrafyası detaylıca anlatılıyor.
Ask about this video. Answers come from its transcript only — with the timestamp, so you can check them.
Generated from the transcript and can be wrong — check the timestamp.
Key Takeaways
- İbn Batuta, sadece pasif bir turist değil, gittiği yerlerde aktif olarak kadılık yapmış önemli bir seyyah ve hukukçudur.
- Seyahatnamesi, 14. yüzyıl İslam dünyası ve çevresinin siyasi, sosyal ve kültürel yapısını anlamak için kritik bir kaynaktır.
- İbn Batuta'nın yaşamı ve seyahatleri, dönemin geniş coğrafyasında Türk, Moğol ve Pers hakimiyetlerinin etkisini gösterir.
- Eser, başlangıçta eleştirilse de modern tarihçilikte güvenilir ve değerli bir belge olarak kabul edilmiştir.
- Anadolu'nun 14. yüzyıldaki dönüşümü ve Osmanlı'nın yükselişi gibi önemli tarihsel süreçlere ışık tutar.
What the video covers
- İbn Batuta, 14. yüzyılın en meşhur seyyahıdır ve 1325'te Hacca giderken dünya turuna çıkmıştır.
- Berberi asıllı Levate kabilesinden gelen İbn Batuta, dini eğitim almış ve kadı olmayı hedeflemiştir.
- Seyahatleri Kuzey Afrika'dan başlayıp Çin'e kadar uzanır, gittiği yerlerde kadılık yapmış ve önemli kültür merkezlerini ziyaret etmiştir.
- Delhi Türk Sultanlığı'nda 7 yıl kadılık yapmış, Hindistan Sultanı tarafından Çin'e elçi olarak gönderilmiştir.
- İbn Batuta, 40'tan fazla evlilik yapmış ve gezdiği yerlerde yerel halkla iç içe yaşamıştır.
- 1368'de vefat etmiş ve memleketinde kadı olarak hayatını tamamlamıştır.
- Seyahatnamesi, 29 yıllık serüvenini Fas Sultanı Ebu İnan'ın emriyle yazıya dökmüştür ve 1356'da son halini almıştır.
- Eser, çağdaşları tarafından başlangıçta uydurma olarak eleştirilmiş ancak modern dönemde paha biçilmez tarihi kaynak olarak kabul edilmiştir.
- 14. yüzyıl dünyasının büyük kısmı Türk, Moğol, Pers ve Kıpçak hakimiyetindedir, Anadolu'nun Türkleşme ve İslamlaşma süreci bu döneme denk gelir.
- İbn Batuta'nın seyahatleri, dönemin siyasi çekişmelerine, mali sistemlere ve istihbarat ağlarına dair önemli bilgiler sunar.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
İbn Batuta 14 yüzyılın en meşhur seyyahı arkadaşlar, kendisinden bir önceki yüzyılın en meşhur seyyahı Marco Polo düşünün.
Speaker A
Kendisi ondan daha da meşhur.
Speaker A
1325 tarihinde henüz 21 yaşında genç bir adamken Hac ibadetini yerine getirmek amacıyla yola çıkıyor.
Speaker A
Fas'ın Tanca şehrinden orijinal adı o kadar uzun ki yazması iki satır sürüyor arkadaşlar, zira kendisi Berberi asıllı Levate kabilesine mensup birisi ve ailesi de kuşaklar boyu kadılık mesleğiyle uğraşmış.
Speaker A
O yüzden uzun ismini size okumuyor, İbn Batuta diyor, geçiyoruz çoğunlukla.
Speaker A
Kendi memleketinde dini ilimler üzerine eğitim almış, aynı ailesi gibi kendisi de kadı olmayı kafaya koymuş birisi.
Speaker A
Fakat tabii doymak bilmez bir yeryüzünü gezip dolaşma arzusu var.
Speaker A
Bu da seyahatnamenin her yerinden fışkırıyor.
Speaker A
Ve diyor ki ben Hacca yolculuğa çıkmışken bir dünyayı mı gezsem?
Speaker A
Bana şöyle geliyor arkadaşlar, Evliya Çelebi de kendi çağında gezip dolaşabilmek için.
Speaker A
Ömrünü seyahatle geçirebilmek için babasını ikna etmek için neredeyse bir rüya uydurmuştu diyebiliriz.
Speaker A
Çok zeki bir adam, kendisine bir meşruiyet sağlayacak.
Speaker A
Bir mitolojik anlatı inşa etmiş bana sorarsanız.
Speaker A
Bence İbn Batuta da yola çıktığı vakit aklında zaten dünyayı gezmek varmış arkadaşlar.
Speaker A
Ben böyle düşünüyorum.
Speaker A
Dolayısıyla ben şöyle Hacca diye bir çıkayım, şu dünyayı bir göreyim demiş adeta.
Speaker A
Tabii kendisi çok fakir fukara birisi değil.
Speaker A
Oldukça iyi eğitimli birisi.
Speaker A
Eh, iyi kötü de bir parası var.
Speaker A
Ama seyyahlar gittikleri her yerde beylerden tanışabiliyorlarsa sultanlardan, hükümdarlardan mansıp alırlar.
Speaker A
Bağış kabul ederler.
Speaker A
Başka türlü gezmeleri tozları zordur.
Speaker A
Şimdi Kuzey Afrika kıyılarından başlıyor seyahatine.
Speaker A
Mısır, Şam, Mekke, Irak, İran, Anadolu, Deşt-i Kıpçak, Hindistan, Maldivler, hatta efsanevi Çin topraklarına kadar uzanan bir yolu kat ediyor.
Speaker A
Fakat kesinlikle pasif bir turist olarak gezmiyor, gittiği her yerde aile geleneğini sürdürüyor.
Speaker A
Kadılık yapıyor ya.
Speaker A
Mesela Delhi Türk Sultanlığı var.
Speaker A
Biliyor musunuz?
Speaker A
Delhi Türk Sultanlığı.
Speaker A
Okuyanlar bilir.
Speaker A
Bilmeyenler de öğrenmiş olsun.
Speaker A
Çünkü bu dönem az sonra biraz daha açıklayacağım, dünyanın bilinen kısmının yarısını Türk, Moğol, Pers ve Kıpçakların yönettiği bir dönem arkadaşlar.
Speaker A
Evet, hamasi bir yerden söylemiyorum.
Speaker A
Gerçekten bilinen dünyanın yarısını, belki yarısından fazlasını bu dört toplum yönetiyordu o dönemde.
Speaker A
Delhi'de de bir Türk Sultanlığı vardı.
Speaker A
Burada 7 yıl kadılık yapmış, Maldiv Adalarında bir buçuk yıl boyunca adaleti tesis eden kişi olmuş.
Speaker A
Orada da yapmış, bakın.
Speaker A
Maldivlerde kadılık yapmış bu adam.
Speaker A
Zekası ve bilgisi sayesinde Hindistan Sultanı tarafından Çin'e elçi olarak bile gönderiliyor.
Speaker A
Marco Polo'yu bile geride bırakıp üç kıtada dönemin en önemli kültür merkezlerine ulaşıyor.
Speaker A
Ve bütün Orta Çağın en önemli seyyahlarından biri haline geliyor.
Speaker A
Gittiği yerlerde yerel halkın arasına karışıyor.
Speaker A
Onlarla evlilikler yapıyor.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Ramazan Çeçen hocanın saydığına göre 40'tan fazla evlilik yapmış kendisi ya.
Speaker A
Beni bütün bu eserde en çok şok eden şey bu oldu.
Speaker A
Ve şöyle bir huyu var.
Speaker A
Gidiyor bir yere.
Speaker A
Hemen evleniyor.
Speaker A
Hemen.
Speaker A
Hemen evleniyor.
Speaker A
Oradan ayrılırken de hanımefendiyi yanına almıyor çoğunlukla.
Speaker A
Yeterince uzun süre kaldıysa eşi hanımefendi de hamile kaldıysa o zaman yanına almış birkaç kere.
Speaker A
Genellikle böyle hani denizcilere söylenir ya bu, gittiği her limanda bir sevgilisi var neredeyse.
Speaker A
Onun gibi bir şey.
Speaker A
Tabii Müslüman adam öyle sevgiliymiş, flörtmüş.
Speaker A
Öyle şeylerle işi yok.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Evleniyor.
Speaker A
Seda Sayan'ın rekorunu kırmış.
Speaker A
Yani ilginç.
Speaker A
İlginç yani.
Speaker A
40'tan fazla evlilik saymış Ramazan Hoca.
Speaker A
Yeri geliyor derviş gibi yaşıyor.
Speaker A
Yeri geliyor kılıcını eline alıp cihatlara katılıyor.
Speaker A
Aynı zamanda Bursa'da karşılaştığı bir gezgine ben onu geçtim diyecek kadar da rekabetçi birisi.
Speaker A
Rekabet ettiği alan seyahat.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Evet, 1368 yılında vefat ediyor.
Speaker A
Ve vefat ettiğinde tıpkı ataları gibi memleketinde bir kadı olarak vefat ediyor kendisi.
Speaker A
Şimdi şöyle bir ekrana bakma şansınız varsa lütfen bakın.
Speaker A
1294 senesinde Moğol İmparatorluğu'nun ulaştığı sınırlar değerli arkadaşlar.
Speaker A
Cengiz Han ve oğullarının kurduğu dünya düzeni diyebiliriz.
Speaker A
Tabii ki bu dünyada yani modern öncesi dünyada gördüğümüz sınırlar öyle çok katı kesin sınırlar değildir.
Speaker A
Sürekli olarak değişirler.
Speaker A
Bu haritalar bize genel bir fikir vermek üzere çizilen haritalar.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Ama şöyle bir bakın.
Speaker A
Yani Make Mongol Empire Great Again dese bir gün Moğollar yanmışız.
Speaker A
Bir gün Moğollar eski topraklarında hak iddia edecek olsa yanmışız.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
İnşallah öyle bir şey yapmazlar.
Speaker A
Bu kadar geniş bir coğrafya.
Speaker A
İşte az önce bahsettiğim Türk, Moğol, Pers, Kıpçak, biraz da Çerkez ve Gürcülerin yönettiği dünya bu.
Speaker A
13 yüzyıl bir Moğol yüzyılı.
Speaker A
En çok onlar hakim sağda solda ama 14 yüzyıla gelindiğinde Türkler bir parça öne geçmeye başlıyor arkadaşlar.
Speaker A
Evet.
Speaker A
Ekranda gördüğünüz haritada İbn Batuta'nın seyahatlerini mümkün olduğu kadar gösteren bir harita.
Speaker A
Seyahat ettiği yolları gösteriyor daha çok.
Speaker A
Uğradığı her şehri haritada işaretlemeye kalksak bayağı uzun sürer.
Speaker A
Şöyle bir fikir olsun diye bakınız.
Speaker A
Şimdi İbn Batuta seyahatnamesinin tarihi kaynak olarak değeri nedir?
Speaker A
Ona biraz değinelim.
Speaker A
İbn Batuta'nın 29 yıllık muazzam bir serüveni var.
Speaker A
Memleketine döndüğünde Fas Sultanı Ebu İnan'ın emriyle yazıya dökülüyor bütün bu maceralar.
Speaker A
Katip İbn Cüzey El Kelbi'nin notları düzenlemesiyle 1356 yılında son halini alıyor.
Speaker A
Eserin tam adı da Tuhfetün Nüzar fi Garaibil Emsar ve Acaibil Esfar.
Speaker A
Biraz böyle acayip ve garaip literatürü dahiline de sokmuşlar kitabı.
Speaker A
Böyle bir başlık vererek.
Speaker A
Bu konuda ayrıca bir yayın yapmıştım, nefis bir acayip yaratıklar sözlüğü incelemiştik.
Speaker A
Bu yayını severseniz onu kesin seversiniz, unutmazsam inşallah sabit yoruma linkini bırakırım.
Speaker A
Başlangıçta anlattığı garip adetler, olağanüstü hikayeler sebebiyle İbn Batuta çağdaşları tarafından eleştiriliyor ve uydurmacı olmakla suçlanıyor.
Speaker A
Yalancı olmakla suçlanıyor.
Speaker A
Fakat sonraki yüzyıllarda hele hele şimdi modern dönemde biz bu eseri incelediğimizde paha biçilmez bilgiler bize sağladığını net bir şekilde görebiliyoruz.
Speaker A
14 yüzyıl dünyasının net bir fotoğrafını çekiyor.
Speaker A
Ve eserin yansıttığı coğrafyanın büyük bir kısmı Türk ve Moğol hakimiyetinde bir coğrafya.
Speaker A
Dolayısıyla bizim şahsi tarihimiz açısından son derece önemli.
Speaker A
Anadolu'nun Türkleştiği ve İslamlaştığı döneme denk geliyor bu dönem.
Speaker A
Çok çok önemli.
Speaker A
Anadolu çok büyük bir dönüşüm geçiriyor.
Speaker A
Eee, bir şeylerin temelleri atılıyor.
Speaker A
Eski dünya yıkılıyor.
Speaker A
Yeni dünya kurulmak üzere.
Speaker A
14 yüzyıl tam böyle bir yüzyıl.
Speaker A
Tam böyle bir yüzyıl.
Speaker A
15 yüzyılsa gerçek bir dönüşüm yüzyılı oluyor.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Evet, 1400'lü yıllarda her şey tamamen değişiyor özellikle İstanbul'un fethinin ardından arkadaşlar.
Speaker A
İlhanlılar, Altın Orda, Memlük Devletleri gibi dönemin süper güçleri arasındaki siyasi çekişmelere bizzat merkezlerinde şahit oluyor.
Speaker A
Gözlemliyor.
Speaker A
Aktarıyor.
Speaker A
Ayrıca bu Delhi Türk Sultanlığı'nın mali sistemi ve istihbarat ağı gibi kurumların işleyişine de yer veriyor.
Speaker A
Bu da kurumlar tarihi açısından yine çok önemli.
Speaker A
Anadolu tarihi açısından altın madeni.
Speaker A
İbn Batuta seyahatnamesi.
Speaker A
1333 yılında Anadolu'ya seyahati başlıyor.
Speaker A
Moğol etkisinin kırıldığı ve beyliklerin güçlendiği kritik bir sürece denk geliyor bu süreç.
Speaker A
Eee, çoğu insan bilmiyor ama Anadolu'nun çok büyük bir kısmı.
Speaker A
Osmanlılar iyice bağımsızlıklarını kazanana kadar İlhanlı Moğollarının vergi veriyordu.
Speaker A
Onların etki alanıydı burası.
Speaker A
Arkadaşlar.
Speaker A
Osmanlı bir günde kuruldu zanneden insanlar çok.
Speaker A
İki günde üç günde kuruldu zannedenler de çok.
Speaker A
Hayır.
Speaker A
Küçücük bir beylik olarak kuruldu, Osmanlı bir beylik olarak kurulduğunda onun gibi daha bir sürü beylik vardı Anadolu'da.
Speaker A
Bir sürü Türkmen beyliği vardı.
Speaker A
Ve bunlar rekabet halindeydiler.
Speaker A
Yani Türkmen beylikleri kendi aralarında rekabet ediyorlardı.
Speaker A
Birbirlerine karşı bazen Bizans'la işbirliği yapıyorlardı.
Speaker A
Böylesine karışık bir dönem.
Speaker A
Her zaman söylerim hani Türk tipi bir Game of Thrones çekilecek olsa Selçuklular dönemi bir.
Speaker A
Anadolu'nun 14 yüzyılı 2.
Speaker A
Kesinlikle bu dönemler olması gerekir.
Speaker A
Moğolların siyasetini, beyliklerin iç meselelerini, Osmanlıların yükselen bir güç olarak tarih sahnesindeki yerini hatta Orhan Gazi ve eşi Nilüfer Hatun'la yaptığı görüşmeyi kayıt altına alıyor.
Speaker A
Evet, bu dönem Orhan Gazi'nin bey olduğu dönem.
Speaker A
Ve Nilüfer Hatun İznik şehrini yönetiyor.
Speaker A
Kısacası kadın tarihine dair Türk, Moğol halklarında kadının yerine dair gerek hanedan mensupları arasında gerek sıradan halk arasında inanılmaz veriler var.
Speaker A
İnanılmaz.
Speaker A
Eserin asıl büyüsü mesafeleri veya binaları anlatan kuru bir coğrafya eseri olmaması, bayağı bayağı antropolojik bir bakışı var.
Speaker A
Bazen etnolog gibi bakıyor meselelere.
Speaker A
Farklı coğrafyalardaki cenaze ve yas törenlerinden kağıt para sistemlerine, işte hangi ülkede kaç lira maaş alındığından maaşın nasıl ödendiğine inanılmaz detaylar veriyor.
Speaker A
Özellikle Anadolu'daki Türk kadınlarının pazar ticaretindeki etkinliklerini çok anlatıyor arkadaşlar.
Speaker A
Buna dair dağınık bir şekilde kitap boyunca çok bilgi var.
Speaker A
Türk kadınlarının sosyal hayatın ne kadar içinde olduğunu net bir şekilde görebiliyoruz bu eserden.
Speaker A
Yani Türk kadın tarihi nasıl bir tarihtir?
Speaker A
Bunu öğrenmek isterseniz de başvurmanız gereken öncelikli birincil kaynaklardan biri İbn Batuta seyahatnamesi.
Speaker A
Şüphesiz yani.
Speaker A
Moğol kadınlarını ayrıca anlatıyor.
Speaker A
Onların sosyal hayatta ne kadar güçlü olduklarını, hanedan içerisinde büyük Moğol Hanı'nın yanında ne kadar güçlü olduklarını bütün bunları anlatıyor.
Speaker A
Hatta İç Batı Afrika'daki anaerkil toplumsal düzeni bile detaylı bir şekilde anlatıyor yani.
Speaker A
Evet.
Speaker A
Şimdi tekrar lütfen mümkünse ekrana bakın.
Speaker A
Haritayı gösteriyorum.
Speaker A
Yine aynı yerin haritası.
Speaker A
Uğradığı en önemli coğrafya.
Speaker A
Çin.
Speaker A
Hindistan.
Speaker A
Anadolu zaten var.
Speaker A
Mısır.
Speaker A
İstanbul.
Speaker A
Mali.
Speaker A
Afrika doğusu daha çok.
Speaker A
Maldiv Adaları.
Speaker A
Yani dünyanın ciddi bir bölümünü gezmiş ya bu adam arkadaşlar.
Speaker A
Ve çok erken yaşta yolculuk etmeye başlamış.
Speaker A
Ya.
Speaker A
Biraz daha yaklaşalım kendi coğrafyamıza.
Speaker A
Şöyle bir bakalım.
Speaker A
Özellikle Suriye'nin yerine dikkat edin çünkü Anadolu kısmına geçtiğimde Laskiye'den yola çıkıp Alanya'ya gelecek gemiyle.
Speaker A
Daha sonra Kıpçak kısmına geçtiğim zaman da Sinop'tan yola çıkacak ve Kırım'a ulaşacak.
Speaker A
Bu haritaları durdurup inceleyebilirsiniz de.
Speaker A
Evet, şimdi 14 yüzyılda Anadolu ve çevresindeki dünya nasıl bir dünyaydı?
Speaker A
14 yüzyılın ilk yarısı bilhassa 1330 ila 1335 yılları arası.
Speaker A
Tam bu bizim tarihimizin en önemli dönemlerinden bir tanesi ve İbn Batuta'nın Anadolu'da bulunduğu dönemler.
Speaker A
Anadolu, Kırım, İstanbul.
Speaker A
Buralarda sürekli.
Speaker A
Avrasya bozkırlarından Kuzey Afrika'ya, Anadolu yaylalarından İran'ın derinliklerine kadar.
Speaker A
Çok geniş bir coğrafyada pek çok irili ufaklı devleti Türk, Moğol, Pers, Çerkez, biraz da Gürcüler yönetiyor arkadaşlar.
Speaker A
Ya bunlar hanedan mensupları doğrudan devletleri, hükümetleri kuran kişiler.
Speaker A
Ya aynı zamanda halkın büyük çoğunluğunu oluşturan kişiler.
Speaker A
Ama çoğu yerde yönetici konumdalar.
Speaker A
13 yüzyılda dünyayı sarsmıştı Cengiz Han istilaları.
Speaker A
Sonra büyük bir Moğol İmparatorluğu kuruldu.
Speaker A
Onun uzantıları olarak İlhanlı Moğol İmparatorluğu İran merkezli kurulmuş bir imparatorluktur.
Speaker A
Ve Kırım tarafında Kırım Ukrayna taraflarını kapsayan Altın Orda ismiyle bildiğimiz gerçek adı Kıpçak Hanlığı olan o hanlık hüküm sürüyor.
Speaker A
Dünyanın en güçlü ülkeleri bunlar o dönem.
Speaker A
Bu dönemde İslami ve yerel kültürlerle nihai bir sentez sürecine girilmiş.
Speaker A
Türklerin ve Moğolların İslamlaşması ve İslamlaştıklarında nasıl bir İslam anlayışına sahip oldukları konusunda da İbn Batuta'da yine paha biçilmez bilgiler var.
Speaker A
Köle kökenli askeri elitlerin yönettiği Memlük Sultanlığı var.
Speaker A
Siyasi olgunluğa erişmiş vaziyette.
Speaker A
İbn Batuta orayı da görmüş.
Speaker A
Bu dönemde iyi kötü bir Moğol barışı sağlandığı düşünülüyor.
Speaker A
Pax Mongolika.
Speaker A
Biraz bence esprili bir terim bu.
Speaker A
Hani ne kadar barış vardı tartışılır.
Speaker A
Çünkü sürekli çatışma halindeydi ortalık aslında.
Speaker A
Fakat ticaret ağları en azından güvenlik altına alınmış.
Speaker A
En azından ticaret akıyor.
Speaker A
Seyahatler yapılabiliyor.
Speaker A
İbn Batuta gibi seyyahların gözlemleriyle tarihe nakşedilen bu bilgiler.
Speaker A
Özellikle bizim tarihimiz açısından gerçekten çok önemli.
Speaker A
İran ve Mezopotamya'da İlhanlı İmparatorluğu hüküm sürüyor.
Speaker A
1330-1335 yılları arasında.
Speaker A
İran, Irak ve Kafkasya'nın büyük bölümüne İlhanlı İmparatorluğu hükmediyor ve İbn Batuta'nın dolaştığı senelerde baştaki han Ebu Said Bahadır Han.
Speaker A
Ay bunun da ne hikayeleri var.
Speaker A
Bunu anlatsam bitiremem.
Speaker A
Apayrı bir yayın yapmam gerekir.
Speaker A
Şunu söyleyeyim ben yıllar önce yazmaya başladığı bir tarihi roman vardı.
Speaker A
Bunun ilhamını veren şey bana İbn Batuta seyahatnamesi olmuştu.
Speaker A
Yani ilhamı ilk oradan almıştım, şöyle şöyle bir hikaye yazsam.
Speaker A
Niye böyle böyle bir roman yok ki falan diye düşünmeye İbn Batuta seyahatnamesini baştan sona altını çize çize okuduğum zaman bana o istek gelmişti.
Speaker A
Hala da bitmedi.
Speaker A
Biter mi bilmem.
Speaker A
Fakat o kadar canlı bir şekilde anlatıyor ki yani bu Moğol hanlarının özel hayatlarından haremlerine.
Speaker A
Aldatılmalarından Allah arkalarından çevrilen dolapları falan neler neler.
Speaker A
Neyse 1930'ların başından itibaren bu bölgeleri veba salgını tutuyor maalesef.
Speaker A
Bildiniz kara ölüm.
Speaker A
Salgın ekonomik ve demografik altyapıyı çökertiyor ve neticede İlhanlı İmparatorluğu'nun da sonunu getiriyor.
Speaker A
Ebu Said Bahadır Han ve oğulları 1335 yılında Karabağ'da bu salgın neticesinde hayatını kaybediyor deniyor.
Speaker A
Başka şeyler söyleyenler de var.
Speaker A
Artık Allah bilir.
Speaker A
Fakat ne zaman ki Ebu Said Bahadır Han vefat ediyor.
Speaker A
O zaman Osmanlılar gerçekten özgür oluyorlar.
Speaker A
Böyle bir ipucu vereyim size.
Speaker A
Gerçekten özgür oluyorlar.
Speaker A
İlhanlıların siyasi çöküşü şaşırtıcı bir biçimde Fars ve Moğol kültürlerinin edebi ve sanatsal alanda en üst düzeyde sentezlendiği bir Rönesans dönemine de denk geliyor arkadaşlar.
Speaker A
Yani Moğollar İran'ı.
Speaker A
Hakimiyetleri altına alıyorlar.
Speaker A
Orayı senelerce yönetiyorlar.
Speaker A
Ama neticede Pers kökenli bürokrasiyle aralarındaki gerginlik Perslerin lehine çözülüyor arkadaşlar.
Speaker A
Yine devletin sahibi Persler oluyor.
Speaker A
Orada kalmaya devam ediyorlar.
Speaker A
Ve İlhanlı hükümeti hanedanı yıkıldıktan kökü kuruduktan sonra bile kendi kültürlerini çiçeklendirebiliyorlar.
Speaker A
Bu dönemde Şahname örnekleri çok fazla mesela.
Speaker A
Diğer pek çok kültür alanında, sanat alanında inanılmaz bir patlama yaşanıyor.
Speaker A
Yani sahip çıkıyorlar kültürlerine kısacası.
Speaker A
Dini açıdan da din tarihi açısından da şamanizmden Sünni İslam'a geçiş dönemi bu dönem.
Speaker A
Şamanizm denmesinden hoşlanmıyor pek çok insan.
Speaker A
Gök Tanrı dini demeyi tercih ediyor.
Speaker A
İstediğinizi tercih edebilirsiniz.
Speaker A
Literatürdeki adı bunun şamanizm arkadaşlar.
Speaker A
Şaman Türkler yavaş yavaş İslamlaşmaya başladı biliyorsunuz 10 yüzyılda.
Speaker A
Ha ama tabii 10 yüzyılda dünyanın her yerindeki bütün Türkler birden Müslüman olmadı.
Speaker A
Takdir edersiniz ki.
Speaker A
Bana sorarsanız 16 yüzyıla kadar sürdü bu iş.
Speaker A
Kolay değildi bu işler o kadar.
Speaker A
Ve tam böyle eski kültürden yeni ve yerleşik bir kültüre geçişin sancılarını da görüyorsunuz.
Speaker A
Eski kültürden yeni dinlerine hangi adetleri, örfleri, anlayışları taşımışlar, getirmişler, Müslüman olduktan sonra da terk etmedikleri hangi adetler var?
Speaker A
Neleri tutmaya devam etmişler?
Speaker A
Bunları da net bir şekilde görebiliyorsunuz.
Speaker A
Bu geçişi görmek açısından da çok bulunmaz bir eser.
Speaker A
İbn Batuta seyahatnamesi.
Speaker A
Onun dışında Memlükler hakkında da epeyce bilgi var.
Speaker A
Altın Orda, Deşt-i Kıpçak dediğimiz coğrafyada kurulmuş asıl da Kıpçak Hanlığı olan devlet arkadaşlar.
Speaker A
Burada da hanedan Moğol kökenli, Cengiz soylu ama halk Kıpçak.
Speaker A
Full Kıpçaklardan oluşuyor neredeyse.
Speaker A
Çok az Moğol teba var.
Speaker A
Dolayısıyla çok kısa süre içerisinde oranın adı aslında Kıpçak Hanlığı haline geliyor.
Speaker A
Altın Orda ismi sonradan çıkartılmış bir isim.
Speaker A
Orasının gerçek adı Kıpçak Hanlığı.
Speaker A
Çünkü popülasyonun çoğu Kıpçak Türkü.
Speaker A
Oradan da bahsedeceğiz bugün sizlere.
Speaker A
Evet, yani kısacası arkadaşlar şunu diyebilirim ki.
Speaker A
Evet.
Speaker A
İbn Batuta seyahatnamesinin ciddi şekilde tarihi kaynak olarak değeri mevcut.
Speaker A
Roman gibi de okuyabilirsiniz.
Speaker A
Tarih çalışmaları yapıyorsanız da okuyabilirsiniz.
Speaker A
Ben tarih öğreneyim diyorsanız da okuyabilirsiniz.
Speaker A
Yalnız şunu tavsiye edeyim, çok dikkatli okuyun.
Speaker A
Satır aralarını okuyun.
Speaker A
Satır aralarını.
Speaker A
Minik minik okuyun.
Speaker A
Neler göreceksiniz neler.
Speaker A
Ben şimdi yayın boyunca oraları size fark ettirmeye çalışacağım.
Speaker A
Anadolu ve Deşt-i Kıpçak'ı anlatırken.
Speaker A
Fark edeceksiniz bir şeyler.
Speaker A
Aaa bu bizde de var hala.
Speaker A
Aaa bunu şurada da okumuştum diyeceksiniz diye düşünüyorum.
Topics:İbn Batutaseyahatname14. yüzyılTarih ObasıMarco PoloDelhi Türk SultanlığıMoğol İmparatorluğuAnadolu tarihikadılıkOrta Çağ
