Fizjologia układu oddechowego cz. 1 — Transcript

Wprowadzenie do fizjologii układu oddechowego: funkcje, budowa i mechanizmy wymiany gazowej w płucach.

Key Takeaways

Układ oddechowy pełni kluczową rolę w wymianie gazowej i utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu.
Oddychanie mechaniczne jest możliwe dzięki ruchom przepony i klatki piersiowej, które wytwarzają ujemne ciśnienie w płucach.
Pęcherzyki płucne mają ogromną powierzchnię wymiany gazowej i są pokryte surfaktantem zapobiegającym ich zapadaniu.
Transport tlenu i dwutlenku węgla odbywa się głównie przez hemoglobinę we krwi.
Ujemne ciśnienie w jamie opłucnej zapobiega zapadaniu się płuc i umożliwia ich prawidłową pracę.

Summary

Omówienie podstawowych funkcji układu oddechowego: wymiana gazowa, regulacja równowagi kwasowo-zasadowej i wokalizacja.
Opis procesu oddychania mechanicznego i roli przepony w wentylacji płuc.
Szczegółowa budowa układu oddechowego: jamy nosowej, gardła, krtani, tchawicy, oskrzeli i płuc.
Różnice anatomiczne między prawym a lewym płucem oraz podział dróg oddechowych na górne i dolne.
Opis budowy pęcherzyków płucnych i roli komórek typu pierwszego i drugiego oraz makrofagów pęcherzykowych.
Znaczenie surfaktantu w zapobieganiu zapadaniu się pęcherzyków płucnych.
Wyjaśnienie bariery pęcherzykowo-włośniczkowej i procesu dyfuzji gazów.
Rola hemoglobiny w transporcie tlenu i dwutlenku węgla we krwi.
Znaczenie ujemnego ciśnienia w jamie opłucnej dla utrzymania struktury płuc.
Wprowadzenie do dalszych tematów związanych z fizjologią układu oddechowego i krążenia.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Cześć, cześć, witam was bardzo serdecznie w pierwszym odcinku z cyklu filmów o fizjologii układu oddechowego, a tak naprawdę też pierwszym filmie z nowego cyklu serii filmów na temat płuc. No standardowo, zanim wejdziemy w choroby, warto jakieś takie podstawowe

Speaker A

zagadnienia z zakresu fizjologii układu oddechowego powtórzyć. W moim pierwszym filmie tym się zajmę. Pierwsze, co to funkcje układu oddechowego, po co nam w ogóle jest. Może przypomnijcie sobie taką grafikę jeszcze z filmów o fizjologii układu krążenia, żeby nasze tkanki i narządy

Speaker A

funkcjonowały, działały, żyły, no potrzebują energii i do tej energii, którą wytwarzają w procesie oddychania komórkowego, potrzebują pewnych elementów, pewne rzeczy. Serce pompuje krew, atom, kwestiom przepływa tlen i przepływa glukozę i tlen, który pobieramy podczas oddychania właśnie w płucach.

Speaker A

Która skłania nas pokarmu w jelitach, no i właśnie wtedy w tkankach, narządach zachodzi oddychanie właśnie komórkowe i efektem ubocznym tego oddychania komórkowego jest powstały dwutlenek węgla, CO2, który właśnie w procesie wymiany gazowej jest wydalany, a kolejna porcja tlenu jest dostarczana, więc

Speaker A

przede wszystkim podstawowe funkcje układu oddechowego to jest wymiana gazowa. Druga bardzo ważna funkcja układu oddechowego to regulacja równowagi kwasowo-zasadowej, bo tak jak my tutaj pokazuję takie skrócone wzór na pH w buforze węglanowym, no to w dużej

Speaker A

mierze pH zależy od ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi, bo bufor węglanowy jest najważniejszym buforem, który utrzymuje stałe pH. Ale na temat tego, w jaki sposób oddychanie wpływa na gospodarkę kwasowo-zasadową, zachęcam do obejrzenia właśnie do cyklu filmów, no

Speaker A

ale kasetach, w którym to wszystko jest krok po kroku wytłumaczone. No i trzecia taka opcja, ta funkcja, tak naprawdę to jest wokalizacja, czyli podczas wdechu i wydechu poprzez krtań, tam struny głosowe, przepływające powietrze umożliwia nam mówienie. Wspaniale, że wam to umożliwia, bo dzięki

Speaker A

temu mogę właśnie mówić do was i nagrywać ten odcinek. Spróbujmy sobie tak ułożyć, poukładać pewne tak naprawdę podstawowe zagadnienia związane z oddychaniem, bo jak już wspomniałem, tak naprawdę końcowy etap to jest oddychanie komórkowe, czyli proces, gdzie jest tleny

Speaker A

glukozy, pozostaje nam ATP, czyli podstawowa cząsteczka będąca przenośnikiem energii, a jako właśnie te efekty uboczne, odpady powstaje dwutlenek węgla oraz woda. Ale żeby do tego doszło, no to ten tlen musi najpierw do tych komórek trafić, więc najpierw tlen w ogóle trafia jakkolwiek

Speaker A

do naszego układu oddechowego w czasie tak zwanego oddychania mechanicznego, nazywanego również wentylacją, czyli procesu związanego z ruchami klatki piersiowej, dzięki którym powietrze atmosferyczne, mieszanka powietrza, dostaje się do płuc, do pęcherzyków płucnych. Najważniejszy właśnie w tym wszystkim, najważniejsza jest przepona i ruchy

Speaker A

przepony, które wytwarzają ujemne ciśnienie, które zasysa powietrze do płuc i to jest oddychanie mechaniczne. Dalej kolejny etap to jest wymiana gazowa, czyli wymiana gazów pomiędzy krwią, która dopływa w kapilarach otaczających pęcherzyki płucne, akcją, która potem trafia do

Speaker A

lewego przedsionka, do lewej komory i leci na obwód, do tkanek. Tak, czyli chodzi przede wszystkim o to, że w krwi, ciśnienie parcjalne tlenu jest mniej, a większość dwutlenku węgla niż w pęcherzykach, i wtedy dwutlenek węgla jest usuwany, a pobierany

Speaker A

jest tlen i bogata w tlen krew dopiero z naczyniami płucnymi wraca do serca. No i dalej właśnie wraca i gazy oddechowe we krwi są transportowane, transportowane przede wszystkim przez hemoglobinę, czyli podstawowy ten barwnik rodziców, który przenosi tlen. Oczywiście przenoszony

Speaker A

jest też dwutlenek węgla i o procesach transportu gazów oddechowych we krwi również w kolejnych odcinkach na temat fizjologii układu krążenia będę mówił. Więc można powiedzieć, że tak naprawdę w tych filmach o fizjologii układu oddechowego będę skupiał się na tych

Speaker A

elementach, czyli na oddychaniu mechanicznym, tej wentylacji, dalej na wymianie gazowej w pęcherzykach płucnych i na transporcie gazów oddechowych we krwi i to jest to, o czym w ogóle będzie ta seria. Zacznijmy może od tego przypomnienia budowy układu oddechowego,

Speaker A

no czyli układ oddechowy mamy jamę nosową, która dalej przechodzi w część właśnie nosową gardła, przechodzimy do krtani. W krtani są struny głosowe i dochodzimy do tchawicy. Tchawica jest zbudowana z chrząstek i właśnie tchawica dalej rozdziela się na oskrzela

Speaker A

główne prawe, oskrzele główne lewe i to oskrzele dalej dzieli się na oskrzela segmentowe, oskrzela płatowe, oskrzela segmentowe, podsegmentowe i tak dalej, aż na końcowe drobne oskrzela oddechowe, na zakończenie których są pęcherzyki płucne, o których powiemy już za chwilę. Więc to,

Speaker A

co prawe, ma 3 płaty, natomiast lewe ma 2 płaty. Jeszcze warto o tym wspomnieć, dzielimy zwyczajowo drogi oddechowe na górne drogi oddechowe oraz na dolne drogi oddechowe. Górne drogi oddechowe to jama nosowa, część nosowa gardła, krtań i tchawica,

Speaker A

natomiast dolne drogi oddechowe to już oskrzela i płuca. I często mówimy o jakichś infekcjach, że to infekcje górnych dróg oddechowych czy na przykład zajmujące właśnie gardło, jamę nosową, a dolnych dróg oddechowych to na przykład zapalenie oskrzeli albo zapalenie płuc.

Speaker A

Dosyć istotna informacja też o tym, że to, co prawe płuco, lewe, które tak naprawdę zbudowane jest z setek tysięcy pęcherzyków płucnych, które razem mają ogromną powierzchnię, mniej więcej dwie trzecie kortu tenisowego, które jest zapakowane w nasze płuca. Sobie

Speaker A

wyobraźcie, taka powierzchnia to jest ogromna powierzchnia dla wymiany gazowej, dla tej dyfuzji gazów. Ale po prawej, po lewej znajdują się w takim worku błony surowiczej, który nazywamy opłucną i załóżmy, że to jest płuco i to płuco znajduje się

Speaker A

w opłucnej i ta opłucna ma dwie warstwy, które są rozdzielone przez jamę opłucnej, przestrzenią wypełnioną niewielką ilością płynu. Blaszka, która pokrywa na zewnątrz płuco, to opłucna płucna, a na zewnątrz, stykająca się, przylegająca do ściany klatki piersiowej, jest to opłucna

Speaker A

ścienna. Pomiędzy nimi znajduje się jama opłucnej, w której znajduje się niewielka ilość płynu. Właśnie ta niewielka ilość płynu umożliwia to, że te blaszki opłucnej podczas ruchów oddechowych nie dbają o siebie, lecz właśnie ślizgają się i nie powoduje to żadnego problemu, a

Speaker A

dodatkowo w jamie opłucnej ten płyn ma ujemne ciśnienie, ciśnienie mniejsze niż właśnie ciśnienie w płucach. Zawsze tak jest i dzięki temu płuca nie zapadają się, pęcherzyki płucne pozostają otwarte dzięki temu właśnie, że to ciśnienie w opłucnej jest ciśnieniem

Speaker A

ujemnym. Jesteśmy teraz nieco niżej, do pęcherzyka żółciowego, tak jak mówiłem, na końcu oskrzeli i małych oskrzeli oddechowych. Potem są przewody oddechowe, które zakończone są pęcherzykami płucnymi. Każdy pęcherzyk składa się z tysięcy, setek, mnóstwa po prostu pęcherzyków płucnych. Pęcherzyki

Speaker A

płucne są bardzo dobrze oplecione siecią naczyń krwionośnych, naczyń włosowatych i tak mniej więcej wygląda taki jeden pęcherzyk płucny. Opowiem właśnie o budowie, o komórkach, które tworzą ten pęcherzyk, przede wszystkim o typie pierwszym, czyli te duże płaskie komórki, które tu widzicie. One tworzą ściany

Speaker A

pęcherzyków płucnych i wchodzą w skład tej bariery pęcherzykowej, czyli bariery językowej. To jest ta bariera, to jest jakby taka bariera, którą gazy oddechowe muszą przebyć, żeby trafić do krwi. Dalej tutaj też są komórki typu drugiego, ich jest dużo mniej, ich główną rolą

Speaker A

jest wyprodukowanie surfaktantu, czyli takiej mieszaniny lipidów i białek, która powleka tak naprawdę pęcherzyki płucne, zapobiegając ich zapadaniu się. Ale do tego jeszcze wrócę do tych mechanizmów fizjologicznych związanych z surfaktantem i komórkami typu drugiego. One mają właśnie zdolność do namnażania się i

Speaker A

przekształcania w komórki typu pierwszego, czyli biorą udział tak naprawdę w odtwarzaniu pęcherzyków płucnych. W pęcherzykach często również zlokalizowane są makrofagi pęcherzykowe, które mogą pochłaniać, zjadać zanieczyszczenia, czyli również różne pyły, które dostaną się do końcowych partii właśnie dróg oddechowych. Również makrofagi pęcherzykowe...

Speaker A

one mogą brać udział w odpowiedzi immunologicznej na równe na różne czynniki infekcyjne czynniki uszkadzające pęcherzyki płucne mamy tu również naczynia włosowate które otaczają pęcherzyki no i również wchodzą w skład tej bariery pęcherzyk owej bo witaj komórki śródbłonka m.in które

Speaker A

tworzą naczynia włosowate no to właśnie też oprócz na mocy tego typu pierwszego są tym elementem bariery oprócz nich jeszcze pomiędzy nimi widzicie jaką mamy niebieską czy zieloną jakby powłokę to jest tak zwana błona podstawa na której właśnie oparte są te pomocy ty i która

Speaker A

również otacza właśnie naczynka krwionośne no i również ona z tym trzecim elementem który wchodzi w skład właśnie bariery pęcherzyk owej w na podstawie na zawiera liczne włókna kolagenowe i sprężyste która zapewnia właśnie zdolności sprężyste właśnie pęcherzy kompletnym ukryty temu całemu

Speaker A

układowi odpornościowemu i kłócą do tych zdolności sprężysty wrócę jeszcze w dalszej części odcinka jak zawsze fizjologii pojawia się dużo dziwnych takich fizycznych związanych z fizyką praw pewnych wzorów no i tutaj zacznę od spraw gazowych związanych z gazami czyli

Speaker A

głównie powietrzem którym oddychamy i żebyśmy zrozumieli mniej więcej o co chodzi jest takie prawo jak prawo daltona i to prawo daltona mówi że całkowite ciśnienie które jest wybierane przez mieszaninę gazów jest sumą ciśnień poszczególnych składników mieszaniny w powietrzu atmosferycznym no tutaj 78

Speaker A

procent ciśnienie wywiera azotu 21 procent wywiera tlen i tak naprawdę takie poszczególne pojedyncze tej ciśnienia związane z zawartością składem tej mieszaniny to są tak zwane ciśnienia potencjalne ciśnienia cząstkowe i dwa najważniejsze gazy które są rozpuszczone we krwi to jest tlen i dwutlenek węgla i

Speaker A

każdy z tych gazów ma swoje własne ciśnienie parafialne niektóre wynika z zawartości gazu w mieszaninie i mówi nam o tym jak dużo tych gazów jest w tej konkretnej mieszaninie akurat tutaj mówimy o krwi bo będziemy o tym mówić w

Speaker A

ogóle w tych odcinkach i w tym wszystkim kolejne zagadnienie i takie prawa to przepływ i dyfuzja gazów przepływ gazów zależy od różnicy ciśnień i gazę przepływają w miejsce gdzie ciśnień zmniejszeniu czyli od dużego ciśnienia przepływają do mniejszego ciśnienia więc

Speaker A

zakładając że mamy ciśnienie atmosferyczne i ciśnienie w pęcherzykach płucnych to żeby na leciała właśnie nam no powietrze do płuc no to ciśnienie w pęcherzykach to p2 musi być mniejsze od t1 i wtedy to większe ciśnienie p1 to tego większego ciśnienia gazu

Speaker A

przepływają do pęcherzyków płucnych gdzie jest to mniejsze ciśnienie dyfuzja gaz to mówimy o takiej ogólnej właśnie tej mieszaninie gazów powietrzu i tym jak przepływa ale to dotyczy również początkowo poszczególne gazów i ciśnienia parafialne i różnicę ciśnień potencjalnych są też tym elementem który

Speaker A

napędza dyfuzję gazów właśnie pomiędzy pęcherzykami płucnymi a właśnie głośnikami i w przypadku tutaj widzicie przy tętnicach pustych ciśnienie parafialne tlenu wynosi 40 a w pęcherzykach płucnych 100 więc to sprawia że z pęcherzyków do głośniczek będzie przepływać tlen odwrotnie tutaj

Speaker A

wężyku 40 wynosi ciśnienie parafialne dwutlenku węgla a ciśnienie parafialne w ten w krwi która przepływa tętnicami prowadzącymi wynosi 40 7 czyli od tej chwili głośnikowej nadmiaru dwutlenku węgla przepływa do pęcherzyków płucnych i ten przepływ i ta dyskusja przechodzenie gazów wynika wprost z

Speaker A

różnicy pomiędzy gdy ciśnienie i parafialnymi w tych obu przestrzeniach tak naprawdę ostatnie prawo to prawo bo i dla które mówi nam o tym jakie jest ciśnienie gazu w zależności od objętości bo jak mówiłem w odcinku fizjologii układu krążenia że

Speaker A

tak naprawdę no cieczy nie da się zmienić nie da się zmniejszyć jej objętości więc spróbuj wywołując nacisk na ciecz to ta ciecz zyskuje dużo większą że ciśnienie akurat jeżeli chodzi o gazy gazy są szczęśliwe i na przykład jeżeli mamy pewną ilość gazów w

Speaker A

pewnej przestrzeni no to ona wybiera pewne ciśnienie ale w przypadku zmniejszenie objętości dlatego gazu zwiększenia jakby zmniejszenia tej objętości to ten gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz

Speaker A

gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz

Speaker A

gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz gaz stronie hp 22 po prawej czyli jeżeli to jest wszystko powiedzmy

Speaker A

stałe to w momencie kiedy p1 wynosi powiedzmy 2 czyli ciśnienie to wywierane przez gaz na ściany tutaj naczynia wynosi 2 a objętość również powiedzmy wynosi 2 i żeby one były równe to jeżeli po prawej stronie objętość została zniszczona podwójnie czyli powiedzmy

Speaker A

wynosi teraz 1 skoro po lewej stronie równania dwa i dwa to jest 4 to po prawej ciśnienie będzie wynosiło 4b tłumaczenie jak sobie postawić 120 k 120 v jeden to macie 4 ale jeżeli za v2 postawicie sobie jeden a nie 2 bo o

Speaker A

połowę zmniejszyło się objętość no to p2 to ciśnienie będzie musiało wynosić 4 no bo z matematyki to wynika tak czyli prawo boga mówi nam o tym że zmniejszenie objętości gazu zwiększa ciśnienie tego gazu no i to są takie podstawowe

Speaker A

prawa gazowe okej super teraz przejdźmy już do tej całej mechaniki oddychania czyli do procesów które doprowadzą do tego że do klatki piersiowej do perków płucnych zostanie wtłoczony powietrze dzieje się to między innymi dzięki udziałowi mięśni oddechowych więc przy

Speaker A

takim spokojnym oddychaniu tak naprawdę głównie oddech powietrze zależy od ruchów przepony skurcze przepony generowanej przez nerwy przeponowy sprawia że przepona obniża się i zwiększa się właśnie to ujemne ciśnienie w klatce piersiowej powietrze jest zasysane natomiast wydech jest bierne po prostu rozkład dochodzi

Speaker A

do skurczu mięśni oddechowych i dzięki sprężystością płuc klatki piersiowej na to wszystko wraca z powrotem do normy natomiast w przypadku na tę żadnego oddychania uruchamiane są dodatkowe mięśnie oddechowe wdechu są to właśnie między żebrowe zewnętrzne mięśnie pochyły mięśnie mostkowo mostkowo

Speaker A

sutkowe natomiast wydechu pomagają mięśnie brzucha i mięśnie między żebrowe wewnętrzne i tak jak mamy tutaj klatkę piersiową to teraz prześledzimy trochę zmiany ciśnienia które wpływają na to może faktycznie ten gaz i powietrze do tych pól sobie pływam więc ciśnienie

Speaker A

atmosferyczne wynosi 0 milimetrów słupa rtęci mamy potem również oznaczamy jako p a ciśnienie pęcherzyk o wciśnij pęcherzykach płucnych oraz ciśnienie w jamie opłucnej oznaczone jako ppl od laura od opłucna i to co warto wiedzieć że ciśnienie atmosferyczne jest zawsze

Speaker A

większy od ciśnienia w jamie opłucnej ponieważ jej opłucna jest to szczelnie zamknięta ja ma do której powietrze jakby na to nie ma wpływu na ich witam to ciśnienie i z wciąż ciągle ujemne i teraz na podstawie takiego wysiłku prześledzimy sobie jak to się

Speaker A

zmienia w trakcie wydechu i w trakcie wydechu więc tak wdech wydech 5 wdech ha wydech i wdech wydech i zaraz wam opowiem co to jest pierwsze co u góry ta różowa kreska to są zmiany ciśnienia w pęcherzykach płucnych te niebieskie to

Speaker A

zmiana ciśnienia właśnie w opłucnej a zielone to są zmiany podczas swobodnego oddychania średnia taka objętość oddechowa tak zwane tak dalej volume to jest pięćset mililitrów i to pięćset mililitrów jest wdychane następnie wydychane z płuc podczas swobodnego spokojnego oddychania

Speaker A

więc jesteśmy na etapie w którym zaczynamy wdech i na końcu wydechu przed zaczęciem wdechu to ciśnienie jest około zera czyli ciśnienie atmosferyczne i ciśnienie w pęcherzykach innych jest takie samo natomiast ciśnienie w opłucnej to ciśnienie w północnej około

Speaker A

minus 3 jak mówiłem ciśnienie w północnej zawsze jest niższe niż ciśnienie atmosferyczne ale również niższe niż ciśnienie w pęcherzykach płucnych bo właśnie umożliwia to to że te pęcherzyki płucne są cały czas otwarte i podczas wydechu się nie zamykają więc jesteśmy na etapie wdechu

Speaker A

na etapie wdechu przepona się obniża zwiększa się objętość klatki piersiowej za okrutną płuca są przeciągane zwiększa się ich objętość i zmniejsza się ciśnienie w nich i to ciśnienie w nich spada do minus 1 razem właśnie z wdechem ruchem klatki

Speaker A

piersiowej również rozszerza się i płucnej jeszcze bardziej nasila się ujemne ciśnienie w niej się znajdujące się w tym momencie to ujemne ciśnienie w pęcherzykach płucnych minus 1 atmosferycznych 0 sprawia że do pęcherzyków płucnych przez drogi oddechowe napływa powietrze i to jest super tak

Speaker A

napłynęło nam powietrze mamy pięćset mililitrów na końcu wdechu w czasie wdechu to ciśnienie które jest minus 1 stopniowo wraca do poziomu 0 i w momencie wydechu podczas zmniejszania objętości klatki piersiowej poprzez rozkurcz przepony innych mięśni oddechowych no to ciśnienie w klatce

Speaker A

piersiowej rośnie czyli ciśnienie w klatce piersiowej podczas skończonej rozpuszczonej przepony zmniejszonej objętości klatki piersiowej i jest wyższy niż ciśnienie atmosferyczne więc zgodnie z gradientem ciśnień powietrzem w płucach wypływa z płuc dochodzi do wydechu tego powietrza czyli elegancko z etapu na plus jeden dzięki

Speaker A

temu dodatkowemu ciśnieniu możemy pozbyć się tego właśnie powietrza i ta cała objętość która została wciągnięta do płuc jest momencie z tych płuc wyrzucona jeśli prześledzicie sobie zmianę jakie są w cieniach opłucnej no to ta opłucna dużo bardziej po prostu działa prosto że

Speaker A

ona jest praktycznie przyklejona do klatki piersiowej więc rozszerzające się klatka piersiowa opłucna leci za nią za nią spada ciśnienie potem klatka z się z powrotem zapada ciśnienie rośnie wokół nas ale również rośnie ale cały czas ciśnienie w opłucnej jest niższe niż

Speaker A

ciśnienie w pęcherzykach płucnych ta wiedza o ciśnieniu w jamie opłucnej jest ważne żeby zrozumieć mechanizm powstawania odmy opłucnowej ale najpierw powiem jedną rzecz że tak naprawdę to że płuca pozostają otwarte czy się nie zapada ją właśnie jest tak jak mówiłem czy dzięki

Speaker A

się to działa to działa dzięki opłucnej dzięki temu płynowi opłucnej bo dzięki temu można powiedzieć że płuca są przyklejone do ściany klatki piersiowej więc siły sprężyste klatki piersiowej działające na zewnątrz pociągają te płuca z drugiej strony na płuca działają siły reakcji siły

Speaker A

sprężyste płuc które wynikają z tego że w błonie podstawowej pęcherzyków płucnych zawiera w na podstawie na dosyć duże ilości włókien z branży z tych które promują zapadanie zamykanie się pęcherzyków płucnych więc można powiedzieć że te płuca są otwarte ale to

Speaker A

jest wszystko na takiej na takim balansie pomiędzy siłami sprężystości klatki piersiowej i siłami reakcji że siłami sprężystym i płuc i każda z tych sił a w jedną stronę i to wszystko jest to możliwe dzięki temu że te płuc witam

Speaker A

dzięki opłucnej przylegają do klatki piersiowej w przypadku opłucnowej zostaje uszkodzona ściana klatki piersiowej i zostaje uszkodzona opłucna dzięki temu jak mówiłem opłucna to była przestrzeń w której budujemy ciśnienie ale ona była zamknięta teraz powietrze może na lecieć do jamy opłucnej

Speaker A

sprawiają że te ujemne ciśnienie w jamie ustnej zniknie i wokół niej będzie ciśnienie takie samo jak ciśnienie atmosferyczne czyli zero czyli dłużej w opłucnej nie ma tego jednego ciśnienia które przyciąga do siebie i przytrzymuje jakby to powiedzieć płuco i wtedy to

Speaker A

płuco te siły reakcji siły sprężyste wygrywają z tymi siłami klatki piersiowej bo już dłużej to co nie ma styczność z klatką piersiową bo naleciało powietrze które odkleił o jakby to powiedzieć jedną blaszkę opłucnej do drugiej które były sklejone

Speaker A

z tą warstwą popłynął prąd nowego no i w ten sposób dochodzi do odmy opłucnowej czyli wyrównania ciśnień pomiędzy ciśnieniem atmosferycznym i samochód nową i dodatniej właśnie to większe ciśnienie w jamie opłucnowej powoduje że to płuco się zapada a

Speaker A

sam apostoł jest wypełniona powietrzem którym być nie powinna kolejne dwa pojęcia związane z fizjologią układu oddechowego to podatności sprężystość podatność czyli tak zwany compliance to jest można powiedzieć łatwość z jaką ta tkanka daje się odkształcać można powiedzieć że to trochę jak z graniem

Speaker A

balonu czytam balona i jeżeli podatność jest wysoka to nadmuchanie balona jest bardzo łatwe na pewno spotkaliście się z tym że są czasami balony które bardzo trudno nadmuchać abalone które bardzo łatwo się pompują i w przypadku wysokiej wydajności przy małej

Speaker A

ja nie tak naprawdę ciśnienia można istotnie zwiększyć objętość tej przestrzeni tutaj mówimy o pęcherzykach płucnych o płucach tak czyli jeżeli płuca mają dużą podatność to przy małym wysiłku przy niskim wygenerowanym ciśnieniu można istotnie zwiększyć ich objętość natomiast przeciwstawne temu są siły

Speaker A

sprężystości i te siły sprężystości to jest zdolność do przeciwstawienia się temu kształceniu i zależna od włókien sprężysty w błonach podstawy które tworzą właśnie które są wokół pęcherzyków płucnych tak ile sprężystość zapewnia typu tą zdolność powrotu do objętości wyjściowej i te siły

Speaker A

sprężystości sprawiają że podczas biernego wydechu płuca wracają do swojej zwykłej objętości z wdechu wydechu objętość z powrotem wraca i pewne stany chorobowe istnieją gdzie ta podatność zmieniona w przypadku choroby zwanej mam która wchodzi w skład przewlekłej obturacyjnej choroby płuc w której

Speaker A

będzie odcinek związana jest z utratą włókien sprężysty pęcherzyków płucnych przez to z takich balonów takich elastycznych pęcherzyki płucne są bardziej taka foliówki tak naprawdę i bardzo proste napompować mają dużą podatność ale jednocześnie mają niską sprężystość czyli balon który na

Speaker A

pompujecie i puścicie otworzony no to szybko to powietrze wypadnie natomiast jeżeli kupujecie solówkę trzeba nadmuchać e no to jednak ta połówka nie ma żadnych zdolności sprężysty żeby z powrotem się zamknąć i to powietrze wyrzucić więc to powietrze będzie w niej zalegało no i do

Speaker A

tego również dochodzi do z nie istnieje również grupa chorób restrykcyjnych płuc związana z tym że wśród naszych płuc jest sztywne na przykład w przebiegu włóknienia płuc hej jest wyprodukowana w średniowieczu dużą ilością włókien kolagenowych które są sztywne i nie są sprężyste czyli

Speaker A

właśnie żeby napompować te płuca żeby wypełnić je powietrzem bo trzeba włożyć w to dużo większy wysiłek wytworzyć dużo większe ciśnienie ponieważ podatność takich płuc i jest dużo dużo mniejsza ok teraz powiem co nieco o roli surfaktantu czyli tej mieszaniny lipidów białek

Speaker A

która pokrywa pęcherzyki płucne bo pęcherzyki płucne które można powiedzieć że po wewnętrznej stronie są wyściełane płynem na powierzchni swojej no to ten płyn woda dzięki wiązaniami wodorowymi zdolnością asocjacją yyy no ma coś takiego że raczej nie chcę być z daleka

Speaker A

od siebie chcę być do siebie zbliżone więc te cząsteczki prądu tego żeby jak najbardziej się złączyć połączyć czyli w ostateczności taki pęcherzyk żeby się zapadł a na powierzchni tego pęcherzyka ten płyn możemy się połączyć ze sobą czyli napięcie powierzchniowe

Speaker A

czyli wynikające z tych sił napięcia powierzchniowego tych cząsteczek wody przez jakby żeby zamknąć ten pancerz żeby do środka siły działały tak jak te strzałeczki i to jak mocno to co to ciśnienie takie wywoływane przez to napięcie powierzchniowe które ma zamknąć

Speaker A

pęcherzyk jak mocno działa określa nam prawo klasa która mówi że to ciśnienie to jest dwukrotność napięcia powierzchniowego podzielona przez średni średnicę tylko promień tego powiedzmy pęcherzyka tej kuli okej i teraz tak to napięcie powierzchniowe to promień pęcherzyka i załóżmy że

Speaker A

ciśnienie podstawy tutaj do wzoru że załóżmy że to jest dwukrotność czego napięcia powierzchniowego za które postawimy powiedzmy liczbę 4 a za średnicę pęcherzyka podstawimy liczbę 2 no i znać matematykę wyjdzie nam że ta siła to ciśnienie chce zamknąć pęcherzyk

Speaker A

wynosić 4 natomiast w przypadku małego pęcherzyka to napięcie powierzchniowe jest takie samo natomiast mniejszy jest promień pęcherzyka i wyniku czego to ciśnienie będzie dużo większe w małych pęcherzykach i żeby małe pęcherzyki nie zapadały się tak prosto żeby w ogóle

Speaker A

pęcherzyki tak prosto się nie zapadały żeby przeciwdziałać tym siłom napięcia powierzchniowego chcącym za zamknąć pęcherzyki właśnie istnieje surfaktantu który pokrywa właśnie wnętrze pęcherzyków i wtedy taki sam fakt and zmniejsza to napięcie powierzchniowe tvp2 w nim zawarte zmniejszają napięcie

Speaker A

jeżeli postawimy również tutaj do wzoru te wartości to załóżmy że ten fakt i dwukrotnie zmniejszyć napięcie powierzchniowe czyli to ciśnienie tego pęcherzyka płucnego będzie wynosiło 25 i niebo no dużo trudniej będzie też zamknąć w przypadku małego pęcherzyka i

Speaker A

surfaktantu to to stężenie surfaktantu na jego powierzchni będzie jeszcze większe w odróżnieniu od dużego pęcherzyka więc duże stężenie surfaktantu na powierzchni małego pęcherzyka jeszcze bardziej zmniejszy nam właśnie to napięcie powierzchniowe i również sprawi że ten promień pęcherzyka nie

Speaker A

będzie miał tak dużego wpływu na te siły które chcą pęcherzyk zamknąć i tutaj to ciśnienie również będziemy 5 2 znaczy to że niezależnie od wielkości pęcherzyków płucnych tak samo prosto będzie je wypełnić powietrze podczas wydechu bo można powiedzieć że te dośrodkowe

Speaker A

ciśnienie wytwarzane przez napięcie powierzchniowe no jest pewnym oporem i przeciwdziała wypełnianiu się pęcherzyków płucnych powietrzem tak więc właśnie ten fakt na powierzchni pęcherzyków płucnych zapobiega ich zakładaniu i sprawia że wypełnienie powietrzem zarówno małych i dużych pęcherzyków jest tak samo proste

Speaker A

bo to jest takie samo ciśnienie do pokonania więc widzicie pola wy możecie porównać jakie są ciśnienia w pęcherzykach dużym i małym gdzie nie ma słów accantus a po prawej tam gdzie jest ten fakt and ostatnia rzecz na dzisiaj o

Speaker A

której powiem to jest opór dróg oddechowych przepływ niezależnie czy we krwi jak w układzie fizjologii układu tworzenia jak tutaj dla gazów jest wprost proporcjonalny dla odwrotności oporu a opór według prawa pasażera to jest ośmiokrotnie w długości naczynia razy lepkość tego płynu albo w

Speaker A

tym wypadku gazu poprzez pi razy do czwartej ten promień naczynia jeżeli skrócimy to jakoś uprościmy no to ten opór jest wprost proporcjonalny do długości naczynia lekkości płynu czy gazu i do odwrotności czterokrotności promieniu naczynia o jezu to jest bardzo

Speaker A

skomplikowane ale jeżeli możemy maksymalnie uprościć to jest tak że im mniejszy jest promieni naczynia tym większe jest opór im większy jest promień naczynia tym opór jest mniejszy i podstawiając to przepływ której wiemy że zależy od gradientu ciśnień pomiędzy

Speaker A

gazami na transfery czy ma ciśnieniu w pęcherzykach płucnych no to tę różnicę ciśnień napędzają przepływ gazów a tym co utrudnia przepływ gazów jest opór i w przypadku dużej średnicy naczynia dużego promienia naczynia opór jest mały a jak są małe to ten opór jest duży i w

Speaker A

przypadku dróg oddechowych no to te naczynia przez które przepływa powietrze są oczywiście drogi oddechowe to jest nos to jest krtani to jest tchawica to są oskrzela oskrzeli taki i właśnie zmiana średnicy oskrzeli właśnie wpływa na opór w drogach

Speaker A

oddechowych i w przypadku zmniejszania średnicy oskrzeli to ten opór dla przepływu powietrza będzie rósł kiedy na przykład średnica oskrzeli zmniejsza się pod wpływem witam i uwalniany z masą tytułów podczas odpowiedzi alergicznej albo w przebiegu zapalenia oskrzeli albo właśnie też w

Speaker A

php nadmiernego wytwarzania śluzu czy też mukowiscydozą sie to średnica oskrzeli przez którą może to powietrze płynąć będzie zniszczona podobnie działanie układu przywspółczulnego i acetylocholiny poprzez działanie na receptory mu stary nowe z mniejsza średnica oskrzeli zwiększając opór w drogach oddechowych czyli też

Speaker A

utrudniając tak naprawdę przepływ utrudniając tą wentylację natomiast powiększenie średnicy oskrzeli sprawi że ten przepływ będzie większy łatwego i takie działanie powiększające średnicy oskrzeli temat w tlenek węgla oraz adrenalina która działa przez receptory cb2 na miejscówkę gładką oskrzeli prowadząc do rozkurcza i rosji marzenia

Speaker A

właśnie średnicy oskrzeli czyli jeżeli średnica oskrzeli z mała opór jest duży jeżeli średnica oskrzeli jest duża no to właśnie ten przepływ będzie duży i tym miłym akcentem kończę ten pierwszy odcinek z fizjologii układu oddechowego w przyszłym odcinku zajmiemy się trochę

Speaker A

wysiłkiem oddechowym i zależnościami związanymi z przepływem i z krążeniem krwi w układzie oddechowym i dalej zajmujemy się również transport gazów dyfuzją i właśnie transportem gazu we krwi dzięki bardzo za ten odcinek zapraszam do obejrzenia innych odcinków na kanale a jeżeli chcesz być na bieżąco

Speaker A

zasubskrybuj kanał klikając w guziczek możesz również zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia

Topics:fizjologia układu oddechowegoukład oddechowywymiana gazowapłucasurfactantoddchanie mechaniczneprzeponapęcherzyki płucnehemoglobinarównowaga kwasowo-zasadowa

Frequently Asked Questions

Jakie są podstawowe funkcje układu oddechowego?

Podstawowe funkcje układu oddechowego to wymiana gazowa, regulacja równowagi kwasowo-zasadowej oraz wokalizacja, czyli umożliwienie mówienia poprzez przepływ powietrza przez struny głosowe.

Jaką rolę pełni surfaktant w płucach?

Surfactant to mieszanina lipidów i białek produkowana przez komórki typu drugiego w pęcherzykach płucnych, która zapobiega ich zapadaniu się poprzez zmniejszenie napięcia powierzchniowego.

Dlaczego ujemne ciśnienie w jamie opłucnej jest ważne?

Ujemne ciśnienie w jamie opłucnej utrzymuje pęcherzyki płucne otwarte i zapobiega zapadaniu się płuc, co jest kluczowe dla prawidłowej wentylacji i wymiany gazowej.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools