Fizjologia układu krążenia cz. 1: Wprowadzenie, Ciśnien… — Transcript

Wprowadzenie do fizjologii układu krążenia: budowa serca, krążenie małe i duże, ciśnienie, przepływ i opór krwi.

Key Takeaways

Układ krążenia jest niezbędny do transportu tlenu i substancji odżywczych do wszystkich tkanek, zwłaszcza mózgu.
Serce działa jako pompa, a zastawki zapobiegają cofaniu się krwi, zapewniając jednokierunkowy przepływ.
Przepływ krwi jest napędzany różnicą ciśnień między naczyniami, a opór naczyniowy wpływa na spadek ciśnienia.
Zmiana promienia naczyń krwionośnych jest kluczowym mechanizmem regulacji oporu i przepływu krwi.
Ciśnienie krwi mierzymy w milimetrach słupa rtęci (mm Hg), co jest standardową jednostką w medycynie.

Summary

Omówienie roli układu krążenia w dostarczaniu tlenu i substancji odżywczych do tkanek, zwłaszcza mózgu.
Podstawowa budowa serca: podział na część prawą i lewą, przedsionki, komory oraz zastawki (trójdzielna i dwudzielna).
Opis krążenia małego (płucnego) i dużego oraz ich funkcji w natlenianiu krwi i dostarczaniu jej do tkanek.
Wyjaśnienie, że przepływ krwi jest możliwy dzięki różnicy ciśnień (gradientowi ciśnień) między naczyniami.
Omówienie ciśnienia krwi jako siły wywieranej przez krew na ściany naczyń oraz jednostek pomiaru (mm Hg).
Wprowadzenie do pojęcia oporu naczyniowego i jego wpływu na spadek ciśnienia w układzie krążenia.
Prawo Płace’a opisujące zależność oporu od długości naczynia, lepkości krwi i promienia naczynia.
Znaczenie zmiany promienia naczyń krwionośnych (skurcz i rozkurcz) w regulacji oporu i przepływu krwi.
Zależność prędkości przepływu krwi od powierzchni przekroju naczyń krwionośnych.
Wprowadzenie do dalszych tematów dotyczących elektrofizjologii serca i mechanizmów kurczenia mięśnia sercowego.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

A w dzisiejszym pierwszym odcinku z zakresu fizjologii układu krążenia opowiem co nieco o tym, po co w ogóle jest układ krążenia. Powiem o podstawach budowy układu krążenia i co z tego wynika oraz troszeczkę, bo przynudzam, o fizycznych podstawach związanych z

Speaker A

przepływem krwi, z kurczakiem, skurczem naczyń i tym podobne rzeczy. Pierwsze pytanie, które powinieneś sobie zadać, każdy ciekawski, zanim wejdzie w niemal fizjologiczne szczegóły, to pytanie o to, po co w ogóle nam układ sercowo-naczyniowy. Śpieszę już z wyjaśnieniem. Dawno, dawno

Speaker A

temu były takie prymitywne organizmy, które nie potrzebowały układu sercowo-naczyniowego. Były wystarczająco małe, nieskomplikowane, że mogły pobierać tlen i pokarm, czyli glukozę, zazwyczaj całą swą powierzchnią ciała, a ten przenikający trafiał od razu do każdej komórki, bo to raczej nie były

Speaker A

skomplikowane organizmy. Tych komórek miały tylko kilka, super. Tylko że my jako ludzie jesteśmy duzi, jesteśmy bardzo duzi i tak biologicznie rzecz biorąc, nie da się, żeby wspaniałe substancje przedostały się do reszty tkanek od tak sobie. Dlatego też potrzebujemy nośnika,

Speaker A

transportera, który jak nasz ulubiony pan Zbigniew dowiezie, zostawi z maka prosto do nas. Tak więc tlen, który pobieramy dzięki płucom, i substancje odżywcze, które głównie pod postacią glukozy wchłaniane są w przewodzie pokarmowym, muszą trafić do tkanek, no i do szczególności do tego

Speaker A

naszego centrum sterowania, czyli mózgu, którego metabolizm zależy tak naprawdę wyłącznie od glukozy, a ten używa tyle, że każdy niedobór szybko daje mi się we znaki. Tak więc, żeby to wszystko działało i żeby te cudowności dopłynęły do tkanek, potrzebujemy serca, które działa

Speaker A

jak pompa. Przepompowujemy krew i właśnie na takim najbardziej podstawowym poziomie powiedzmy, że ta seria będzie o tym, jak to po prostu działa. Przyjrzyjmy się najpierw sercu i podstawowe informacje odnośnie budowy. Serce podzielone jest na dwie funkcjonalne części: prawą i lewą, każda z

Speaker A

nich zbudowana jest z przedsionka oraz z komory. Krew z prawego przedsionka przepływa do prawej komory. Pomiędzy nimi znajduje się zastawka trójdzielna. Rolą zastawek jest to, żeby zapobiegać cofaniu się krwi do przedsionków podczas skurczu komór. W skład tak zwanego serca lewego

Speaker A

wchodzi lewy przedsionek oraz lewa komora, które również oddzielone są zastawkami. W prawym sercu jest to zastawka trójdzielna, natomiast w lewym jest zastawka dwudzielna, zwana również mitralną. Nazwy zastawek przesianą kolorowych biorą się od ilości płatków, które wchodzą w skład zastawki. W tak

Speaker A

trójdzielnej są trzy płatki, w dwudzielnej dwa płatki. Mówiłem, że krew przepływa z prawego przedsionka do prawej komory, no ale co dzieje się dalej? No podczas skurczu prawa komora wyrzuca porcję krwi do pnia płucnego. Pomiędzy pniem płucnym a prawą komorą znajduje się zastawka pnia

Speaker A

płucnego, która zapobiega cofaniu się krwi do prawej komory. To skurczu piękny to jest taka duża tętnica, która następnie dzieli się na tętnice płucne: tętnicę płucną prawą i tętnicę płucną lewą, i ostatecznie odgałęzienia tych tętnic oplatają pęcherzyki płucne, gdzie

Speaker A

dochodzi do wymiany gazowej. Tak, nadmiar dwutlenku węgla przechodzi do pęcherzyka, jest wypychany, natomiast z pęcherzyka to powietrze, które zainspirowaliśmy podczas wdechu. Tak z tego powietrza przechodzi do krwi tlen. Krew, która opuszcza już płuca, jest to krew natlenowana, czyli zawiera większą

Speaker A

ilość tlenu, co na wszystkich schematach widzicie po zmianie koloru tutaj z niebieskiego koloru na kolor czerwony. Krew płuc wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka, a drogę od prawej komory przez płuca do lewego przedsionka nazywamy

Speaker A

krążeniem małym. Skoro istnieje krążenie małe, to najprawdopodobniej też istnieje krążenie duże. No właśnie, krążenie duże. Natlenowana krew przepływa z lewego przedsionka do lewej komory i tak, że się skurczyła, wyrzuca krew do aorty, największej tętnicy naszego ciała. Następnie odgałęzienia aorty krew

Speaker A

dociera do wszystkich tkanek naszego ciała. Tak, zastawka aorty, która znajduje się w ujściu lewej komory, zapobiega cofaniu się krwi z aorty do lewej komory. Po dotarciu do tkanek tętnice zamieniają się w tętniczki, te ostatecznie w naczynia włosowate i

Speaker A

właśnie na poziomie naczyń włosowatych zachodzi ta wymiana, że krew oddaje do komórek wszystko, co należy, czyli tlen, glukozę, a dalej, już odchodząc z naczyń włosowatych, mamy krew pozbawioną tlenu, znaczy z dużo mniejszą ilością tlenu i też bogatą

Speaker A

w dwutlenek węgla, który odebrał tkankom. I taką krew nazywamy krwią odtlenowaną, tą, która następnie właśnie z naczyń włosowatych przychodzi z żyłki, aby ostatecznie utworzyć żyły główne, czyli żyłę główną górną, która zbiera krew z górnej połowy ciała, i żyłę główną dolną,

Speaker A

zbierającą krew z dolnej połowy ciała. Obie żyły uchodzą do prawego przedsionka, a także mniej więcej tak to wygląda. Tak powinno być. Po więcej szczegółów odnośnie anatomii budowy serca i układu naczyniowego odsyłam was do adresów anatomicznych, ponieważ to jest seria

Speaker A

z serią o po prostu fizjologii, więc nie mam czasu, żeby jeszcze dokładnie o strukturze serca opowiadać. Ale w ten sposób właśnie krąg się zamyka: jest krążenie małe, które do płuc doprowadza natlenioną krew i z powrotem, potem krew wyrzucana z

Speaker A

lewej komory do aorty do tkanek i wraca żyłami głównymi z powrotem, aby móc zostać natlenowana. Krążenie duże i małe tworzą właśnie funkcjonalną całość. Ważne pytanie, które musisz sobie zadać na początku naszej drogi z układu krążenia, to jest pytanie, dlaczego w

Speaker A

ogóle krew płynie? A no w zamkniętym układzie naczyń krew przepływa zgodnie z różnicą ciśnień, z miejsca o wysokim ciśnieniu do miejsca o niskim ciśnieniu. Taką różnicę pomiędzy jakimiś przestrzeniami, różnicę ciśnień, nazywamy gradientem. Także różnica ciśnień czy też gradient ciśnień

Speaker A

oznaczony jest literą ΔP, czyli pressure, czyli ciśnienie. Czyli właśnie ta różnica ciśnień zapewnia przepływ krwi w układzie sercowo-naczyniowym. Zobaczmy, jak to się układa na przykładzie układu naczyń w krążeniu dużym. Średnie ciśnienie w aorcie jest największe, następnie stopniowo spada w tętnicach, w

Speaker A

tętniczkach, żyłach, gdzie ostatecznie, już w żyłach głównych, jest naprawdę bardzo, bardzo niskie. Ten spadek ciśnienia wywołany jest głównie siłami, które nazywamy oporem. Oporze powiem jeszcze za chwilę i ostatecznie patrzcie, w żyłach głównych jest bardzo, bardzo niskie ciśnienie i właśnie ta różnica ciśnień

Speaker A

sprawia, że krew przepływa właśnie do żył głównych, do prawego przedsionka, od tętnic, co dało rady, gdzie to ciśnienie jest duże. Właśnie ciśnienie to jest takie słowo, które powinniśmy podać jeszcze szczegółowej analizie, no bo czym jest ciśnienie? Siłą, jaką płyn wywiera na

Speaker A

ściany naczynia, w którym się znajdujemy, nazywamy ciśnieniem hydrostatycznym i bardzo podobnie jest z krwią, która płynie w naczyniach. Ona również wywiera ciśnienie na ściany naczyń, a my, aby to ciśnienie zmierzyć, możemy użyć takiego sprytnego urządzenia, które nazywa się

Speaker A

ciśnieniomierzem. Jednostki, w jakich wyrażamy ciśnienie, to milimetry słupa rtęci. Brzmi trochę egzotycznie, ale na pewno na zajęciach widzieliście albo zobaczycie stare ciśnieniomierze rtęciowe i tam właśnie mierzony ciśnienie unosiło ten słup rtęci znajdujący się w rurce o podstawie wynoszącej 1 centymetr kwadratowy, a na

Speaker A

jaką wysokość unosiło, na ileś tam milimetrów, tak, na milimetry czego? Milimetrów słupa rtęci. Stąd też wzięło się takie nazewnictwo. Chociaż teraz tak naprawdę wręcz automatycznych ciśnieniomierzy nie ma rtęci, to właśnie jest mierzona jakiś manometr i tak dalej, ale no nadal właśnie te jednostki

Speaker A

to milimetry słupa rtęci, mm Hg. W opisach, szczególnie układów, które mają bardzo niskie ciśnienie, czasami stosowane są jednostki milimetrów słupa wody. Pamiętajcie, że 1 milimetr słupa wody to jest 0,74 milimetra słupa rtęci, więc to samo ciśnienie wyrażane w milimetrach

Speaker A

słupa wody i rtęci na milimetry słupa wody będzie jakby wyrażone większą wartością miało. Tak, naczynia krwionośne są strukturami, które mogą regulować swoją średnicę, ponieważ w budowie ich ścian znajdują się mięśnie gładkie. Tak, w przypadku skurczu naczyń duża siła

Speaker A

nacisku na krew, która ma swoją stałą objętość, któ...

Speaker A

krwi w opuszczonym naczyniu jest dużo dużo większe analogicznie wyniku rozkurcz naczynia ciśnienie krwi znacząco spada a wynika to z tego że ta sama objętość krwi wywiera siłę na znacznie większą powierzchnię ściany naczynia tak o skurcz i rozkurcz inaczej

Speaker A

opowiem jeszcze więcej w odcinku regulacji ciśnienia tętniczego ale warto mieć tą wiedzę tutaj że skurczone naczynia to wyższe ciśnienie krwi ruchu sony niższy kolejny fizyczne chemiczne termin w którym należy się zapoznać to przepływ czyli ilość płynu przepływającej przez przekrój naczynia w

Speaker A

jednostce czasu a po ludzku po prostu ile krwi przepłynie przez jakiś punkt w czasie tak najczęściej to jest liczony w minutach jednostki to mililitry albo liter na minutę więc wiemy pewną rzecz że przepływ jest wprost proporcjonalny ten znaczek który wygląda jak kropka

Speaker A

oznacza wprost proporcjonalny do różnicy ciśnień na końcach naczynia czyli to co tak naprawdę o czym mówię że od jakiegoś czasu w przypadku jeżeli ciśnienie na początku naczynia wynosi 100 a na końcu 30 to różnica ciśnień wynosi 70 więc

Speaker A

przepływ będzie zachodziło w kierunku nowego mniejszego ciśnienia tak ku tym trzydziestu przypadku jeżeli na początku naczynia mamy ciśnienie jest to na końcu 80 różnica będzie wynosiła dwadzieścia i ten przepływ również będzie zachodził tylko ten przepływ będzie dużo mniej

Speaker A

zielony niż w naczyniu powyżej tak ponieważ ten gradient jest mniejszy cel i nieco mniejszej siły napędzające ten przepływ krwi następnie spójrzcie na przykład kiedy po dwóch stronach naczynia jest 100 milimetrów wtedy właśnie ta różnica ciśnień gradient wynosi zero więc w tych warunkach

Speaker A

przepływ krwi nie zachodzi absolutnie żadnym kierunku jednak gradient wciśnij to nie jedyny element który wpływa na przepływ jest jeszcze wspomniany przeze mnie opór który sprawia że wyrzucona krew na obwód im dalej płynie tym ma mniejsze ciśnienie w układzie

Speaker A

idealnym płyn który płynie powinien zostać cały czas w ruchu ale niestety istnieją właśnie siły tarcia pomiędzy tym płynem tutaj myślimy o krwi a naczyniami krwionośnymi tak i z tego wynika opór który przeciwstawia się w pewien sposób przepływał więc przepływ i jest

Speaker A

odwrotnie proporcjonalne do portu oznaczonego literą r r jak resistance tak rozumiecie o co tutaj chodzi co tu jest napisane im wyższa niż wartość oporu tym ten ułamek jest mniejszy bo rośnie na mianownik to na dole tak więc przepływ spada im większy jest opór tym

Speaker A

mniejszy jest przepływ jednak samo słowo opór literka r jeszcze nie do końca cokolwiek nam mówią bo co wpływa na ten opór wpływają na niego trzy rzeczy długość naczynia przez które przepływa płyn promień tego naczynia oraz lepkość płynu pan leonard marihuana cel stworzył

Speaker A

następujący wzór który tutaj widzicie znany jako prawo płace dla opór tak to 8 długości naczynia razy lekkość dzielone przez k i promień do czwartej tego naczynia a że 8 literka p na to i to etap i to jest

Speaker A

ostatnia rzecz więc można je usunąć i wychodzi nam coś takiego że opór jest wprost proporcjonalny do długości naczynia przez które przepływa płyn lepkości odwrotnie proporcjonalna do promienia tego naczynia podniesionego do potęgi czwartej ale jakby co z tego wynika że mamy widzimy

Speaker A

myślimy na czym jest dłuższe to opór będzie większy jeżeli płyn jest bardziej lepki to obu również wzrośnie odwrotnie im większy jest promienna czynienia przez które przepływa krew tym opór będzie mniejszy bo będzie większa no ta liczba w mianowniku tam na dole tak

Speaker A

czyli wtedy opór będzie mniejszy im większy jest promień im mniejszy jest promień naczynia tym opór jest większy zasady te działają uniwersalnego opisu przepływu jako kolor jakichkolwiek cieczy w układzie naczyń ale przenieśmy to nasz układ krwionośny gdzie wartości ale tak naprawdę długość naczynie cała

Speaker A

wynika z naszych uwarunkowań anatomicznych a lepkość krwi zależy głównie od zależności między ilościami erytrocytów i ilością osocza jak również od stworzenia białek tylko że u zdrowej osoby no to też jest wartość stała dlatego że tak finalnie uproszczając praktycznie można spojrzeć na te cyferki

Speaker A

w ten sposób że opór jest wprost proporcjonalny do odwrotności promienia naczynia tak czyli najważniejszy czynnik który wpływa na opór w układzie krążenia to skurcz albo rozkurcz naczyń krwionośnych jeżeli połączymy to z wiedzą że przepływ zależy od gradientu ciśnień dojdziemy do

Speaker A

takiego wzoru doszliśmy do wniosku że przepływ jest wprost proporcjonalny do gradientu ciśnień a odwrotnie proporcjonalne do oporu tak czyli ostateczne rzeczy które wpływają na przepływ to że im większy jest gradient wciśnij tym większy przepływ im mniejszy jest opór tym

Speaker A

jest przepływ a większy opór to mniejszy przepływ istnieje jeszcze jeden taki wskaźnik nazywamy prędkością przepływu i zależy przede wszystkim od wielkości przepływu oznacza jako liderka ruchu oraz o powierzchni przekroju naczynia przez które przepływa oznaczane literką a żeby uniknąć nieścisłości przepływ o

Speaker A

którym mówiłem do tej pory w odniesieniu tutaj do układu krążenia to jest to samo co wielkość przepływu czyli objętość krwi która przepłynęła przez dany punkt w czasie najczęściej wyrażany w litrów na minutę albo na w mililitrach na minutę tak prędkość przepływu mówi nam

Speaker A

jak szybko krew przepłynęła przez dane punkt natomiast wielkość przepływu o tym ile krwi czyli jaka objętość krwi przepłynęła w danym czasie przez punkt prędkość przepływu wynika z następującego wzoru i co ten wzór nam mówi ponownie że zmiana szerokości

Speaker A

naczynia która zmienia właśnie powierzchnię przekroju będzie miała wpływ na prędkość przepływu i tak w mniejszym naczyniu które ma mniejszą powierzchnię przekroju będzie generowana większa prędkość przepływu niż szerokim naczyniu które ma dużą powierzchnię przekroju w czasie skurczu serca krew

Speaker A

jest wyrzucana obwód do tętnic wysokie ciśnienie krwi podczas skurczu wynika z tego że miejscówka komórki zadziała siłami na zgromadzoną w komorze krew krew wyrzucana z komory ma duże ciśnienie w którym działa na sprężyste ściany tętnic które w czasie do skurczu

Speaker A

serca gromady zgromadzoną energię kinetyczną oddają i zapewniają siłę napędową dalej do przepływu krwi więc sprężyste właściwości tętnic zapewniają nam średni ciśnienie tętnicze tak zwanymi arteria pressure czyli map która jest podstawą siłą napędową dla przepływu krwi i za jak przepływ nawet w

Speaker A

czasie do skurczu serca i tak dochodzimy właśnie do podjęcia tego maku czyli średniego ciśnienia tętniczego o których jeszcze bardzo dużo będę opowiadał w kolejnych odcinkach warto mieć na uwadze że średni ciśnienie tętnicze jest wprost proporcjonalny do kart jak output czyli

Speaker A

objętość wyrzutu serca o której opowiem więcej w odcinku serce jako pompa jest to objętość krwi którą serce wyrzuca przepompowujemy z siebie w ciągu minuty oraz od całkowitego oporu obwodowego to talk real resistance czyli oporu naczyń krwionośnych dla przepływu krwi a oporze

Speaker A

no w sumie już dzisiaj bardzo dużo mówiłem więc możecie sobie pomyśleć że w przypadku jeżeli serce jako pompa będzie słabo przepompowywania krew na przykład niewydolność serca czy po zawale no to też jest niewydolność ostrej niewydolności serca jak dbać o to nam spada w ten spada na

Speaker A

średnie ciśnienie tętnicze a średnie ciśnienie tętnicze utrzymywany na sensownym poziomie jest nam niezbędne do perfekcji przez tkanki w tym do perfekcji przez mózg ostatecznie na przykład również tbr to ta afera resistance wyobraźcie sobie sytuację wstrząsu elektrycznego wtedy jest

Speaker A

uogólniony rozkurcz naczyń krwionośnych z w opór naczyniowy spada całkowicie spada niski opór przekłada się na niskie średnie ciśnienie i również może być tutaj duży problem dlatego też na przykład w innym wypadku na przykład leki was o konstrukcyjnych które wstrząsają są

Speaker A

stosowane one obkurczą naczynia a jednocześnie często przyspieszona akcja serca czyli wzrasta kartek output wzrasta nam obwodowy wzrasta nam ciśnienie tętnicze i o tym ciśnieniu jeszcze bardzo dużo będę opowiadał a już chyba w tym odcinku na opowiadałem się dosyć sporo chcę wam powiedzieć że to

Speaker A

był tylko taki wstęp trochę teoretyczną trochę tak naprawdę można powiedzieć że mówiłem dużo rzeczy dla was oczywistych już na tym etapie ale no takie wprowadzenie było potrzebne żeby odpowiednio łatwo przejść przez kolejne etapy a w kolejnych odcinkach opowiemy o

Speaker A

elektro fizjologii serca czyli o tym jak działają te przepływy milionów które ostatecznie powodują że serce się kurczy oraz o tym w jaki sposób serce kurczy się nieregularnie tutaj opowiem co nieco o układzie bądź co przechodzącym również w sercu kolejny jeszcze odcinek to

Speaker A

będzie serce jako pompa gdzie opowiem o tych mechanizmach właśnie karty output i tak dalej i tak dalej o tym jak serce przepompowujemy je jako taka typowa pompka kolejne porcję krwi kolejny odcinek będzie poczuj regulacji pracy serca i tego jak różne mechanizmy

Speaker A

fizjologiczne wpływają na przyspieszenie zmniejszenie i tak dalej i tak dalej powiem również o ciśnieniu tętniczym oraz na koniec do regulacji ciśnienia tętniczego więc jak widzicie odcinków z zakresu fizjologii serca będzie dosyć sporo ale jednak jest to bardzo skomplikowany bardzo też ważny temat

Speaker A

jeżeli chodzi o medycynę dlatego myślę że nie ma co żałować na odcinki i po prostu zachęcam was do czekania na kolejne z nich dziękuję bardzo za ten odcinek zapraszam do obejrzenia innych odcinków na kanale a jeżeli chcesz być

Speaker A

na bieżąco zasubskrybuj kanał klikając w guziczek możesz również zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia

Topics:fizjologia układu krążeniaserceciśnienie krwiprzepływ krwiopór naczyniowykrążenie małekrążenie dużezastawki sercagradient ciśnieńprawo Płace’a

Frequently Asked Questions

Dlaczego układ krążenia jest niezbędny u ludzi?

Układ krążenia jest niezbędny, ponieważ dostarcza tlen i substancje odżywcze do wszystkich tkanek organizmu, co jest szczególnie ważne u dużych i złożonych organizmów, takich jak ludzie.

Jakie są podstawowe części serca i ich funkcje?

Serce składa się z prawej i lewej części, każda z przedsionkiem i komorą. Zastawki między nimi zapobiegają cofaniu się krwi, a serce działa jak pompa przepompowująca krew.

Co powoduje przepływ krwi w układzie krążenia?

Przepływ krwi jest wywołany różnicą ciśnień (gradientem) między naczyniami – krew płynie z obszaru o wysokim ciśnieniu do obszaru o niskim ciśnieniu.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools