Cukrzyca – wprowadzenie — Transcript

Wprowadzenie do cukrzycy: typy, objawy, leczenie i powikłania. Omówienie cukrzycy typu 1 i 2 oraz monitorowania pacjentów.

Key Takeaways

  • Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych z różnymi mechanizmami patofizjologicznymi.
  • Cukrzyca typu 1 i 2 różnią się etiologią, przebiegiem i leczeniem.
  • Objawy cukrzycy mogą być subtelne, zwłaszcza w typie 2, co utrudnia wczesne rozpoznanie.
  • Monitorowanie glikemii i odpowiednie leczenie są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom.
  • Powikłania cukrzycy mają charakter przewlekły i wymagają kompleksowego podejścia terapeutycznego.

Summary

  • Film omawia definicję cukrzycy jako grupy chorób metabolicznych związanych z zaburzeniem wydzielania insuliny lub insulinoopornością.
  • Przedstawiono różnice między cukrzycą typu pierwszego (autoimmunologiczna, młodzi pacjenci, leczenie insuliną) a typu drugiego (częstsza, związana z genetyką i otyłością).
  • Omówiono także hybrydowe postaci cukrzycy, takie jak LADA oraz cukrzyca typu drugiego z tendencją do kwasicy ketonowej.
  • Wspomniano o cukrzycach monogenowych oraz cukrzycach wtórnych spowodowanych zaburzeniami endokrynologicznymi i czynnikami środowiskowymi.
  • Szczegółowo opisano objawy cukrzycy, takie jak hiperglikemia, glukozuria, poliuria, polidypsja oraz ich konsekwencje.
  • Wyjaśniono mechanizmy metaboliczne prowadzące do powstawania ciał ketonowych przy niedoborze insuliny.
  • Przedstawiono metody diagnostyczne, w tym badania glikemii na czczo, doustny test obciążenia glukozą oraz kryteria rozpoznania cukrzycy.
  • Omówiono znaczenie monitorowania glikemii i leczenia hipoglikemizującego oraz zwalczania czynników ryzyka sercowo-naczyniowego.
  • Poruszono temat powikłań cukrzycy, takich jak makroangiopatie, mikroangiopatie, uszkodzenia siatkówki i neuropatia cukrzycowa.
  • Zapowiedziano kolejne odcinki dotyczące szczegółowego leczenia, powikłań oraz monitorowania cukrzycy.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:00
Speaker A
Hej, witajcie już w drugim odcinku z cyklu na temat cukrzycy. Tym razem zajmiemy się już samą chorobą. Opowiem co nieco na temat typów cukrzycy, w ogóle czym ta choroba jest i do czego prowadzi. Jakie są objawy cukrzycy, też w jakiś sposób cukrzycę rozpoznajemy. Parę słów takich podstawowych na temat leczenia cukrzycy, jak i przejdziemy do monitorowania pacjenta i tego, czy ta cukrzyca jest prawidłowo leczona. Natomiast w kolejnych odcinkach szczegółowo zajmę się cukrzycą typu pierwszego i powikłaniem, jakim jest kwasica ketonowa. W drugim odcinku cukrzycy typu drugiego opowiem właśnie o tej jednostce szczegółowo i też o zespole hiperglikemiczno-hipermolalnym. Im no i w kolejnych odcinkach będzie już na temat leków doustnych przeciwcukrzycowych czy też insuliny. No i na końcu dojdziemy też do odcinka na temat powikłań cukrzycy.
00:14
Speaker A
A więc czym jest cukrzyca? Jest to tak pewna grupa chorób metabolicznych, w których występują dwa zjawiska: albo zaburzenie wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki, gdzie to wydzielanie jest zaburzone, więc insuliny jest za mało, żeby ona mogła działać, wpływać na metabolizm, albo tkanki są mniej wrażliwe na tę insulinę, mimo tego, że tej insuliny jest sporo, a nawet trzustka produkuje jej za dużo, to tkanki nie reagują na jej działanie. Nieważne, jaki jest, że tak powiem, tutaj element, oba prowadzą do hiperglikemii, czyli nadmiaru glukozy w osoczu, ponieważ właśnie działanie insuliny polega na indukowaniu przez tkanki wchłaniania glukozy i przetwarzania jej metabolicznie, tak jak wszystko było w tym zeszłym odcinku. Tak, jeżeli nie działają albo tkanki są odporne, albo nie ma insuliny, to rozwija się hiperglikemia, która może prowadzić do ostrych powikłań metabolicznych związanych z cukrzycą, bo cały metabolizm jest zaburzony przez różne konsekwencje tego, potem odczuwamy, jak również wieloletnia hiperglikemia może prowadzić do przewlekłych powikłań cukrzycy, takich jak makroangiopatie, mikroangiopatie, o których jeszcze pokrótce wspomnę na końcu odcinka.
00:35
Speaker A
Tak jak mówiłem, cukrzyca to grupa chorób metabolicznych, dlatego właśnie wyróżniamy różne typy cukrzycy. Cukrzyca typu pierwszego występuje głównie u osób młodych. Jest to choroba, gdzie przy pewnej podatności genetycznej i działaniu czynnika środowiskowego dochodzi do wyzwolenia reakcji autoimmunologicznej, która niszczy wyspy beta trzustki. Więc w związku z rozwojem tej cukrzycy typu pierwszego dochodzi do niedoboru insuliny, bo jak nie ma komórek beta, to nie ma insuliny. No i tak jak mówiłem, początek raczej u dzieci i osób do 30. roku życia, no i ta cukrzyca niewątpliwie wymaga leczenia insuliną. Natomiast cukrzyca typu drugiego jest to najczęstsza forma. Tutaj bardzo istotne są czynniki genetyczne. Jeżeli już nasi rodzice chorowali na cukrzycę typu drugiego, to jest duże ryzyko, że my również na nią zachorujemy, a dodatkowym, oprócz czynników genetycznych, te czynniki genetyczne nie są jednorodne, to jest takie dziedziczenie wielogenowe. Do tego dochodzi jeszcze czynnik taki spustowy, którym jest otyłość, szczególnie otyłość brzuszna, tam gdzieś tłuszcz trzewny, oraz zmniejszona aktywność fizyczna. To wszystko prowadzi do mechanizmów rozwoju insulinooporności, czyli oporności tkanek na działanie insuliny, i wtedy trzustka tak naprawdę produkuje przez jakiś czas nadmierną ilość insuliny, żeby przezwyciężyć tę insulinooporność. Ale stopniowo ten nadmiar produkcji prowadzi do uszkodzenia komórek beta i ostatecznie rozwija się również niedobór insuliny.
00:57
Speaker A
Już w późnej fazie rozwoju cukrzycy typu drugiego wyróżniamy ponadto tak zwane hybrydowe postaci cukrzycy, nich to, co kiedyś nazywało się LADA, czyli Late Autoimmune Diabetes of Adult, teraz nazywa się wolno rozwijającą się cukrzycą autoimmunologiczną u dorosłych. Czyli jest to taka cukrzyca, która ma cechy cukrzycy typu pierwszego, gdzie występuje reakcja autoimmunologiczna, jednak ona rozwija się bardzo powoli i dopiero początek ma swój u osób dorosłych i powinna być leczona jak cukrzyca typu pierwszego. Przyczyną są wszystkie znaki na niebie i ziemi, na przykład wiek pacjenta powyżej 50. roku życia, na przykład wskazuje, że to jednak chyba powinna być cukrzyca typu drugiego, a jednak jest to ta cukrzyca o tym początku autoimmunologicznym. Drugi typ tych hybrydowych postaci to jest cukrzyca typu drugiego z tendencją do rozwoju kwasicy ketonowej, do rozwoju właśnie powstawania dużej ilości ketonów. Natomiast ona nie występuje u rasy białej, to jest taka specyficzna w niektórych społecznościach taka typ. Również wyróżniamy cukrzycę o znanej etiologii, przede wszystkim cukrzycę monogenową, jak w zeszłym filmie pokazywałem wam ten schemat, w jaki sposób z komórek beta trzustki jest produkowana i uwalniana insulina. No to dokładnie tam chodzi o to, że te poszczególne geny, czy glukokinaza, czy THF, różne wiąże, jeżeli są uszkadzane, to rozwija się na przykład cukrzyca MODY lub też są jeszcze cukrzyce mitochondrialne noworodkowe, ale to nie teraz o tym będzie mowa. Jak również cukrzyca może rozwinąć się w przypadku zaburzeń endokrynologicznych, takich jak zespół Cushinga z nadmiarem glikokortykosteroidów, czy akromegalii, czy guzem chromochłonnym nadnerczy, gdzie właśnie tutaj zwiększenie poziomu glukozy jest indukowane przez te hormony rdzenia nadnerczy, tak jak również leki glikokortykosteroidy. Szczególnie infekcje, na przykład różyczka wrodzona, która uszkadza trzustkę jeszcze kiedy w brzuchu matki, czy też zespoły genetyczne pewne, które są związane z dużo częstszym występowaniem cukrzycy, jak zespół Downa, zespół Klinefeltera czy też zespół Turnera.
01:16
Speaker A
Wiemy już nieco na temat typów cukrzycy, teraz zajmijmy się objawami cukrzycy. Jeżeli chodzi o cukrzycę typu pierwszego, gdzie jest bezwzględny niedobór insuliny, to objawy są bardziej drastyczne, one są bardziej widoczne, częściej zauważane niż w przypadku cukrzycy typu drugiego, która często przebiega przez wiele lat zupełnie niezauważona i dopiero przy okazji jakichś tam badań kontrolnych u pacjenta okazuje się, że on tę cukrzycę ma. No więc mamy hiperglikemię, to wiemy, no i skoro jest hiperglikemia i jest bardzo dużo tej glukozy, to też przekraczamy często ten próg nerkowy dla resorpcji glukozy. No bo wiemy, że glukoza, która jest przefiltrowana do kanalików nefronów, ona jest zarezerwowana, ale w przypadku hiperglikemii już tej glukozy jest za dużo, przekracza ten próg nerkowy i zaczyna być wydalana z moczem, czyli dochodzi do glukozurii. Sama glukozuria, czyli glukoza, która znajduje się w naszych drogach moczowych, może zwiększyć częstość infekcji dróg moczowych, ponieważ glukoza jest świetną pożywką dla różnego rodzaju bakterii. Oprócz tego dochodzi do diurezy osmotycznej, czyli glukoza, która jest czynnikiem osmotycznie czynnym, ściąga za sobą wodę i przez to produkowana jest większa ilość moczu i oddajemy zwiększone ilości moczu. Tak mówimy o wielomoczu, czyli poliurii, który jest kolejnym objawem cukrzycy. Tam poliuria utrzymująca się może doprowadzić do odwodnienia, a to do zwiększonego pragnienia, czyli polidypsji. Z odwodnieniem związane są inne objawy, jak sucha skóra, suche błony śluzowe czy też zmęczenie i senność. No i to są takie ogólne objawy cukrzycy, ale również nie zapominajmy o tym, że w przypadku cukrzycy typu pierwszego, gdzie chodzi o bezwzględny niedobór insuliny, co się dzieje? No przypomnijmy sobie to, co było w zeszłym odcinku. Czyli jeżeli insuliny nie ma, to wychwyt glukozy przez tkanki jest zmniejszony, bo nie ma tych transporterów GLUT4, czy to na adipocytach, czy to na komórkach mięśniowych. Zwiększa się rozkładanie glikogenu, wzrost tworzenia glukozy, glukoneogenezy, lipoliza, ale również lipolizy, czyli rozkładania tkanki tłuszczowej, używania jej w procesie detoksykacji do energii powstawania. Tak, ale w tym procesie również powstają te ciała ketonowe, które mogą być zużyte przez inne tkanki. Więc oprócz tego, że mamy hiperglikemię, przez te wszystkie procesy związane z niedoborem insuliny, to dodatkowo jeszcze zwiększa się ilość ciał ketonowych i może dojść do kwasicy ketonowej, czyli zakwaszenia krwi, zmniejszenia pH, co ostatecznie kwasica może doprowadzić do...
01:36
Speaker A
właśnie działanie insuliny polega na No indukowanie przez tkanki wchłaniania glukozy No i przetwarzania jej metabolicznie tak jak wszystko było w tym zeszłym odcinku tak jeżeli nie działają albo tkanki są odporne albo nie ma insuliny No to rozwija się
01:51
Speaker A
hiperglikemia która może prowadzić do ostrych powikłań metabolicznych związanych z cukrzycą bo cały metabolizm jest zaburzony przez różne konsekwencje tego potem odczuwamy jak również wieloletnia hiperglikemia może prowadzić do przewlekłych powikłań cukrzycy takich jak makroangiopatie mikroangiopatie o których jeszcze pokrótce wspomnę na
02:14
Speaker A
końcu odcinka tak jak mówiłem cukrzyca to grupa chorób metabolicznych dlatego właśnie wyróżniamy różne typy cukrzycy cukrzyca typu drugiego występująca głównie u osób młodych jest to choroba gdzie przy pewnej podatności genetycznej i działaniu czynnika środowiskowego dochodzi do Wyzwolenia reakcji
02:34
Speaker A
autoimmunologicznej która niszczy wyspy beta trzustki więc w związku z rozwojem tej cukrzycy typu pierwszego dochodzi do niedoboru insuliny No bo jak nie ma komórek beta to nie ma insuliny No i tak jak mówiłem początek raczej u dzieci i
02:49
Speaker A
osób do 30 roku życia no i ta cukrzyca niewątpliwie wymaga leczenia insuliną natomiast cukrzyca typu drugiego jest to najczęstsza forma 3c tutaj bardzo istotne są czynniki genetyczne jeżeli już Nasi rodzice chorowali na cukrzycę typu drugiego to jest duże ryzyko że my
03:09
Speaker A
również na nią zachorujemy a dodatkowym oprócz czynników genetycznych te czynniki genetyczne nie są jednorodne to są takie dziedziczenie wielogenowe Do tego dochodzi jeszcze czynnik taki spustowy którym jest otyłość szczególnie otyłość brzuszna tam gdzieś tłuszcz trzewny oraz zmniejszona aktywność
03:25
Speaker A
fizyczna To wszystko prowadzi do mechanizmów rozwoju insulinooporności czyli oporności tkanek na działanie insuliny i wtedy trzustka tak naprawdę produkuje przez jakiś czas nadmiernej ilości insuliny żeby przezwyciężyć tą insulinooporność Ale stopniowo ten nadmiar produkcji prowadzi do uszkodzenia bez beta i ostatecznie
03:49
Speaker A
rozwija się również niedobór insuliny już w późnej fazie rozwoju cukrzycy typu drugiego wyróżniamy Ponadto tak zwane hybrydowe postaci cukrzycy nich to co kiedyś nazywało się lata czyli Late and autoimmune diabetes of Adult teraz nazywa się wolno rozwijająca się cukrzyca autoimmunologiczna u
04:10
Speaker A
dorosłych czyli jest to taka cukrzyca która ma cechy cukrzycy typu pierwszego Gdzie występuje reakcja autoimmunologiczna jednak ona rozwijała się bardzo powoli i dopiero początek ma swój u osób dorosłych i powinna być leczona jak cukrzyca typu pierwszego przyczyną Wszystkie znaki na niebie i
04:30
Speaker A
ziemi na przykład wiek pacjenta powyżej 50 roku życia na przykład wskazuje że to jednak chyba powinna być cukrzyca typu drugiego a jednak jest to ta cukrzyca o tym początku autoimmunologicznym drugi typ tych hybrydowych postaci to jest cukrzyca typu drugiego z tendencją do
04:46
Speaker A
rozwoju kwasicy ketonowej do rozwoju właśnie powstawanie dużej ilości ketonów natomiast ona nie występuje u rasy białej to jest taka specyficzna w niektórych społecznościach taki typ również wyróżniamy cukrzycę o znanej etiologii przede wszystkim cukrzycę monogenowe jak w zeszłym filmie
05:06
Speaker A
pokazywałem wam ten schemat w jaki sposób z komórek beta trzustki jest produkowany uwalniana insulina No to dokładnie tam chodzi o to że te poszczególne geny czy glukokinaza czy thf różne wiąże jeżeli są uszkadzane No to rozwija się na przykład cukrzyca
05:23
Speaker A
modeli lub też są jeszcze cukrzycę mitochondrialne noworodkowe ale to nie teraz o tym będzie mogła jak również cukrzyca może rozwinąć się w przypadku zaburzeń endokrynologicznych takich jak zespół Cushinga z nadmiarem glikokortykosteroidów czy akromegalii czy guzem chromochłonnym nadnerczy gdzie
05:43
Speaker A
właśnie tutaj zwiększenie poziomu glukozy jest indukowane przez te hormony rdzenia nadnerczy tak jak również leki glikokortykosteroidy szczególnie infekcje na przykład różyczka wrodzona która uszkadza trzustkę jeszcze kiedy Wskaż brzuch matki czy też zespoły genetyczne pewne które są związane z
06:04
Speaker A
dużo częstszym występowaniem cukrzycy jak zespół Downa zespół klinefeltera czy też zespół Turnera Wiemy już nieco na temat typów cukrzycy teraz zajmijmy się objawami cukrzycy jeżeli chodzi o cukrzycy typu pierwszego gdzieś ten bezwzględny niedobór insuliny to objawy są bardziej drastyczne one są
06:22
Speaker A
bardziej widoczne częściej zauważa niż w przypadku cukrzycy typu drugiego która często Przebiega przez wiele lat zupełnie niezauważona i dopiero przy okazji jakiś tam badań kontrolnych u pacjenta okazuje się że on tą cukrzycę ma No więc mamy hiperglikemii to wiemy No i skoro jest
06:40
Speaker A
hiperglikemia i jest bardzo dużo tych glukozy to też no przekraczamy jest często ten próg nerkowy dla resorpcji glukozy No bo wiemy że glukoza która jest przefiltrowana do kanalików nefronów ona jest zarezerwowana ale w przypadku hiperglikemii No to już tej
06:57
Speaker A
glukozy jest za dużo przekracza ten próg nerkowy i zaczyna wydalana z moczem czyli dochodzi do glucosure i sama glukozuria czyli powinno glukoza która znajduje się w naszych drogach moczowych może zwiększyć częstość infekcji dróg moczowych ponieważ No glukoza jest
07:14
Speaker A
świetną pożywką dla różnego rodzaju bakterii oprócz tego dochodzi do diurezy osmotycznej czyli glukoza która jest czynnikiem osmotycznie czynnym ściąga za sobą wodę i przez to produkowana jest większa ilość moczu i oddajemy zwiększone ilości moczu tak mówimy o wielomoczu czyli poliurii który jest
07:34
Speaker A
kolejnym objawem cukrzycy tam poliuria utrzymująca się może doprowadzić do odwodnienia A to do zwiększonego pragnienia czyli polidyspersji jaki z odwodnieniem związanych innych objawów jak sucha skóra suche błony śluzowe czy też zmęczenie i senność No i to są takie
07:54
Speaker A
ogólne objawy cukrzycy ale również nie zapominajmy o tym że w przypadku cukrzycy typu pierwszego wkład chodzi o bezwzględny niedobór insuliny i co się dzieje no przypomnijmy sobie to co było w zeszłym odcinku Czyli jeżeli insuliny nie ma to wychwyt
08:10
Speaker A
glukozy przez tkanki jest zmniejszony bo nie ma tych transporterów glut4 czy to na adipocytach czy to na komórkach mięśniowych zwiększa się rozkładanie glikogenu wzrost tworzenia glukozy glukoneogenezy lipa ale również lipolizy czyli rozkładania tkanki tłuszczowej używania jej w procesie detoksykacji no
08:30
Speaker A
do energii powstawania tak ale w tym procesie również powstają te ciała ketonowe które mogą być zużyte przez inne tkanki więc oprócz tego że mamy hiperglikemię przez te wszystkie procesy związane z niedoborem insuliny to dodatkowo jeszcze zwiększa się ilość
08:48
Speaker A
ciał ketonowych i może dojść do kwasicy ketonowej czyli zakwaszenia krwi zmniejszenia pH Co ostatecznie kwasica może doprowadzić również do świąt więc cukrzycy typu pierwszego kwestia kwasicy ketonowej jest dosyć poważna i w odcinku poświęconym cukrzycy typu pierwszego jeszcze dokładniej rozwinę ten temat ale
09:10
Speaker A
pamiętajmy o glukozu ripoli polidyspersji to są takie książkowe najważniejsze Objawy towarzyszące cukrzycy No jak jest jakaś choroba to klasycznie chcielibyśmy rozpoznać tę chorobę No rozpoznajemy to na podstawie pomiaru glukozy we krwi we krwi żylnej uwaga nie włośniczkowej bo krew
09:30
Speaker A
włośniczkowa czyli na przykład końcówki palca jest stosowana w pomiarach glikemii przy kontroli leczenia cukrzycy num noms glukometrem takim urządzeniem Na pewno każdy z nas widział natomiast do rozpoznawania cukrzycy nie możemy się pomiarami glukometr owymi sugerować tylko musimy wykonać pobranie glukozy z
09:50
Speaker A
krwi żylnej No i standardowym badaniu jest pomiar glikemii na czczo i W przypadku jeżeli glikemia na czczo wynosi powyżej 126 miligramów psy litr No to jesteśmy z alarmowanie ale oprócz takiego opcji może również być glukoza taka pomiędzy między 100 a 125 ty
10:10
Speaker A
również Czerwona lampka powinna się zapalić natomiast prawidłowa glikemia na czczo to jest glikemia poniżej 100 mg na decylitr wtedy nie powinniśmy się martwić i pacjentowi w zależności w jakiejś tam grupie ryzyka Jest co kilka lat powtarzać to badanie Natomiast
10:27
Speaker A
jeżeli wyszło powyżej 126 mg na decylitr należy innego dnia powtórzyć pomiary glikemii na czczo jeżeli ponownie wyjdzie nam wartość powyżej 126 niestety należy rozpoznać w tym momencie cukrzycy Jeżeli w tym drugim pomiary glikemii wyjdzie nam znowu troszeczkę mniej niż
10:46
Speaker A
126 No to jest taka niepewna wartość taka wartość pomiędzy tak samo jak pomiędzy zdrowiem poniżej stół a cukrzycą powyżej 126 jest ta wartość między 100 a 125 nazw pytom wartość nie prawidłową glikemię na czczo i żeby i tutaj jednak jest ryzyko że w tej tutaj
11:08
Speaker A
nieprawidłowy glikemii skrywa się cukrzyca i takim ostatecznie różnicującym badaniem do którego się odnosimy na samym końcu jest doustny test obciążenia glukozą 75g w glukozy pacjent wypija Najpierw była mierzone na czczo glikemia a potem po dwóch godzinach od właśnie spożycia tej
11:29
Speaker A
glukozy i jeżeli po tych dwóch godzinach glikemie wynosi więcej lub równe 200mg na decylitr niestety potwierdza to że pacjent choruje na cukrzycę wartość między 140 a199 również może wyjść albo poniżej 140 i ta między 140 199 Czyli znowu taką
11:53
Speaker A
wartość pomiędzy nazywamy ten stan nieprawidłową tolerancje glukozy czyli pacjent sugeruje tą glukozę znaczy to że pacjent ma No jest w grupie dużego ryzyka rozwoju cukrzycy typu drugiego w przyszłości nazywamy często ten stan stanem przedcukrzycowym więc no tutaj pacjent powinien być no
12:15
Speaker A
dosyć często to glikemii zbadaną jak również już na tym etapie powinniśmy zalecić pacjentowi odpowiednie postępowanie czy dietetyczne Czy zwiększenie aktywności fizycznej i tak dalej i tak dalej Natomiast jeżeli doustnym teście obciążenia glukozą wyszła nam prawidłowa wartość czyli poniżej 140 mówimy już tylko o
12:33
Speaker A
nieprawidłowej glikemii na czczo tak no bo Punktem wyjścia było to że pacjent miał między 100 a 125 na czczo czyli za dużo bo powyżej stu ale jednak w doustnym teście obciążenia on dobrze sobie z tą glukozą radzi dlatego
12:47
Speaker A
nazywamy ten stan nieprawidłową glikemię na czczo i oba te Stany czy nieprawidłowa glikemia na czczo czy nieprawidłowa tolerancja glukozy No jest określana tak ogółem jako stan przedcukrzycowy również oprócz minako pacjentowi Przecież możemy o dowolnej porze pobrać i zmierzyć tą glikemię i
13:06
Speaker A
wtedy jeżeli pacjent ma między 100 a 199 to warto żeby wykonać później na czczo ten pomiar glikemii Natomiast w takiej dowolnej z krwi żylnej powtarzam nie z glukometru wyjdzie powyżej 200 albo równe 200 No to powinna znowu się
13:23
Speaker A
zapalić Czerwona lampka to jest bardzo dużo pacjent jak ma 200 albo ponad 200 to jest duża glukoza i pytanie jest takie Czy pacjent przychodzi z objawami hiperglikemii czyli na przykład skarży się na infekcje dróg moczowych czy na to
13:38
Speaker A
że bardzo dużo pije że bardzo dużo sika że No mam wrażenie nam widzimy też że pacjent jest odwodnione tak lub też pacjent może takich objawów nie mieć Jeżeli pacjent nie ma objawów hiperglikemii to warto pacjentowi zrobić pomiar glikemii na
13:55
Speaker A
czczo jeżeli ma powyżej 126 Idziemy pięterko w dół a niestety jest cukrzyca Jeżeli pacjent ma w pomiarze glikemii z krwi żylnej powyżej 200 i ma no takie wprost wyrażone objawy hiperglikemii to niestety mamy do czynienia również z cukrzycą czyli chciałbym na kolejnym
14:17
Speaker A
tutaj slajdzie tak podsumować kiedy jesteśmy No możemy rozpoznać że to jest naprawdę cukrzyca czyli jest to wtedy kiedy powyżej 200 w glikemii przygodnej miał Pacjent miał objawy hiperglikemii kiedy miał 200 w przychodni bez objawów ale zrobiliśmy mu badanie na czczo i to
14:41
Speaker A
badanie na czczo było złe lub pacjent dwukrotnie miał glikemie badaną na czczo w inne dni i miał powyżej 126 w kolejnej powyżej 126 ma cukrzycę lub jeżeli pacjent miał robiony test doustnego obciążenia glukozą i po dwóch kinach tego testu glikemia wynosiła powyżej 200
15:04
Speaker A
na pewno jeszcze żeby to zapamiętać spojrzycie na ten obrazek cofnięcie się do zeszłego i sobie przeanalizujecie jak tam krok po kroku potwierdzać albo wykluczać tę cukrzycę bo tak naprawdę nie jest to aż tak skomplikowane jak wygląda na pierwszy rzut oka
15:20
Speaker A
inne badania laboratoryjne które cukrzycy mogą być wykonywane to przede wszystkim badanie hemoglobiny glikowanej tak zwanej hba1c Chodzi to o to że po prostu erytrocyty który pływa sobie we krwi Gdzie jest turbo dużo glukozy czy w ogóle glukoza się znajduje co z czasem
15:37
Speaker A
dochodzi do tak zwanej glikacji czyli nie enzymatycznego przyłączania cząsteczek glukozy do błony erytrocyta i możemy właśnie pomierzyć Jak duże jest stężenie tej hemoglobiny glikowanej czyli tam gdzie po przyczepiana jest glukoza i To informuje nas o tym jaka była glikemia w czasie życia erytrocyty
16:00
Speaker A
jutro dzwiekow 120 dni ale no tak około z ostatnich trzech miesięcy i wiemy Jaki był średni poziom glukozy w osoczu i dzięki temu jesteśmy w stanie na przykład monitorować leczenie czy to jak pacjent jest wyrównywany metabolicznie tak bo to pozwoli nam wiecie Jeżeli
16:20
Speaker A
pacjent przyjdzie na wizytę i ona przykład ostatnie trzy-cztery dni przed wizytą super świetnie kontrolował glukozę glikemię tam się leczył i tak dalej czy na przykład insuliną to będzie miał najprawdopodobniej dobre wyniki na czczo glikemii czy też pomiary takie dobowe ale hemoglobina
16:40
Speaker A
glikowana nam powie prawdę bo ona mówi o więcej niż niż ten dzień 2 tydzień tylko o do trzech miesięcy A lepiej jeden miesiąc to jest taki najbardziej jakby wiarygodny w przeciągu ostatniego miesiąca tak mówimy max do trzech tak
16:55
Speaker A
glukoza w moczu raczej służy tylko temu że jeżeli stwierdzimy ją święta to powinniśmy się doszukiwać czy nie cukrzycy No bo to nie jest normalny stan kiedy glukoza w moczu występuje jedyny stan fizjologicznego występowania glukozy w moczu to jest w przypadku
17:11
Speaker A
osoby kobiet ciężarnych gdzie ten próg nerkowy dla glukozy spada no i też ten test o którym mówiłem doustny test obciążenia glukozą czyli pacjent musi być na czczo 814 godziny ostatniego posiłku musimy przez ostatnie trzy dni dosyć normalnie jeśli obżerać się
17:28
Speaker A
słodyczami tłustymi tak dalej No i musimy też wykluczyć czy on przyjmuje leki na przykład które podnoszą glikemii na przykład sterydy i wtedy taki pacjent ma pomiar glikemii na czczo pobrane z krwi żylnej następnie pacjent wypija roztwór 75 gramów glukozy i po dwóch
17:46
Speaker A
godzinach ponownie mamie żoną glikemię tylko żeby ten test był miarodajny To pacjent ma wypić ten roztwór i ma na dupie w przychodni siedzieć dwie godziny nie to że przyjdzie pani Ela powie dobrze pani doktor to ja się godziny
18:01
Speaker A
przyjdę a teraz pójdę na rynek ituitam pokupować chodzi o to że test jest niemiarodajny jeżeli jest wysiłek fizyczny w międzyczasie wprowadzony więc niestety Pacjent musi te dwie godziny odczekać siedząc nie ruszając się Nie chodząc za bardzo żeby to było
18:18
Speaker A
miarodajne Nina wtedy powie tak jak widzieliśmy ten test obciążenia Te kryteria to są poniżej 140 jest spoko 140 199 to jest nieprawidłowa tolerancja glukozy a powyżej 200 niestety należy rozpoznać cukrzycę w przypadku cukrzycy typu pierwszego też często badane są
18:37
Speaker A
przeciwciała przeciwwyspowe No bo jest ten proces autoimmunologiczny ale to odcinku cukrzycy typu pierwszego więcej na ten temat podobnie ciała ketonowe w moczu surowicy wskazują że jest takie to znaczy już rozwijająca się kwasica ketonowa No to tego też mogą prowadzić
18:52
Speaker A
szczególnie właśnie stany głodu hipoglikemii wymioty czy nadużycie alkoholu na przykład cukrzycy typu drugiego może rozwijać również kwasica mleczanowa w związku z odwodnieniem na przykład stanem odwodnienia przewlekłego niedokrwienia tkanek czy też stosowania niektórych leków przeciwcukrzycowych które sprzyjają rozwojowi kwasicy jak na
19:12
Speaker A
przykład Metformina No to stężenie kwasu mlekowego też warto żeby ewentualnie było zbadane ja wyleczymy cukrzycę no przede wszystkim bardzo ważna jest Edukacja pacjenta Pacjent musi wiedzieć na czym polega jego choroba Jak przebiega ta choroba jak ważne jest na
19:28
Speaker A
przykład odpowiednia dieta z niskim indeksem glikemicznym odpowiednia aktywność fizyczna dobraną też w zależności pacjenta który typ cukrzycy choruje na przykład cukrzycy typu drugiego zmiany dietetyczne aktywność fizyczna spadek masy ciała to są kluczowe elementy które mogą zapobiec rozwojowi choroby tak tak samo należy
19:47
Speaker A
jednak wleję włączyć leczenie hipoglikemizujące które doprowadzi do obniżenia poziomu glukozy od czym zaraz czy też zwalczanie czynników ryzyka sercowo-naczyniowego bo hiperglikemia jest stan im No prowadzącym do rozwoju miażdżycy dużych i małych naczyń i wszelkich powikłań groźnych dla życia Dlatego również
20:09
Speaker A
pacjent powinien mieć aktywnie leczone badane ciśnienie czy też profil lipidowy żeby No bo pacjent z cukrzycą również ma większe ryzyko sercowo-naczyniowe również powikłania cukrzycy powinny być leczone i to jest taki taka takie podstawowe 5 punktów ale jeżeli chodzi o
20:27
Speaker A
te leczenie hipoglikemizujące No to jest może nic skomplikowanego No ale jeżeli chodzi o cukrzycy typu pierwszego to chodzi Po prostu o to że ona od razu musi być leczona insuliną ponieważ tej insuliny są niedobory natomiast cukrzycy typu drugiego na
20:41
Speaker A
samym początku choroby jeszcze kiedy jest no tanie wrażliwość na insulinę ale insulina jeszcze jest prawidłowo produkowana przez trzustkę stosujemy leki które mają zwiększyć wrażliwość tkanek na insulinę czy też zwiększyć uwalnianie insuliny i jeżeli leczenie tymi lekami nie doprowadzi osiągnięcia
21:01
Speaker A
celu terapeutycznego to niestety ostatecznie kiedy już będzie rozwijać się niedobór insuliny należy włączyć insulinę i czym to się różni że w cukrzycy typu pierwszego nie stosujemy leków doustnych czy też podskórnych na przykład analogi glp-1 tylko jednak musi być to leczenie oparte wyłącznie na
21:21
Speaker A
insulinę ach można powiedzieć że to jest tylko taka Krótka zapowiedź ponieważ pojawi się osobny film z zakresu farmakologii i na temat insuliny tak samo film na temat leków właśnie stosowanych cukrzycy typu drugiego więc na spokojnie to że tutaj w tym filmie za
21:37
Speaker A
dużo na ten temat nie ma to jest nic strasznego bo jeszcze będzie wspomnę jeszcze pokrótce o powikłaniach przewlekłych cukrzycy ponieważ tak naprawdę chciałbym o tych powikłaniach zrobić jeszcze osobny film który powstanie pewnie na koniec serii ale Zacznijmy od
21:51
Speaker A
mikroangiopatii czyli zmianach w dużych naczyniach tak makroangiopatie Czyli duże naczynia związane przede wszystkim z tym rozwojem tej choroby sądowej ostrych zespołów wieńcowych niedokrwienie kończyn obwodowych udaru niedokrwiennego mózgu bo rozwija się najprościej mówiąc miażdżyca w dużych naczyniach mikroangiopatie również związane są z
22:14
Speaker A
uszkodzeniami małych naczynek również zmianami miażdżycowymi zapalnymi wywoływanych hiperglikemią do mikroangiopatii zaliczamy nefropatię cukrzycową czyli uszkodzenie nerek w wyniku którego dochodzi do rozwoju przewlekłej choroby nerek jak i również białkomoczu który też uszkadza nasila uszkodzenie nerek tak samo retinopatia cukrzycowa
22:38
Speaker A
czyli uszkodzenie siatkówki związane z hiperglikemią i tymi zaburzeniami tych naczynek czy też neuropatię cukrzycową czyli zaburzenia czucia związane z uszkodzeniami tych małych naczynek które zaopatrują nerwy w krew No bo nerwy Też są odżywione i przez takie mikro małe
22:57
Speaker A
naczynka i tutaj te mikro małe matczyna czynsz w domu uszkodzone prowadzą do tego że dochodzi do neuropatii i zaburzeń czucia zaburzenia czucia i zaburzenia ukrwienia razem mogą powodować się do rozwój zespołu stopy cukrzycowej czyli takich ciężkich owrzodzeń na stopach ciężko gojących się
23:16
Speaker A
bo pacjent na przykład nie bardzo czuję że robi sobie krzywdę na przykład pacjent który obok jakiegoś nie wiem gorącego nie wiem ognia Na przykład stoi to może nie czuć że mu się przypala noga albo wdepnie na gwóźdź i on nie poczuje
23:30
Speaker A
tego na przykład bo w zaawansowanej cukrzycy tak są uszkodzone te neurony i przez to też rozwijają się właśnie takie ciężkie stany dziecię często finalnie musi dojść do amputacji bo nie da się już z tym nic zrobić tak samo są różne
23:46
Speaker A
powikłania skórne kostne stawowe związane właśnie z takimi zapaleniami uszkodzeniami niedokrwienia mi Rozwalają się kości stawy się deformują czy też różne takie ropne zmiany na skórach w trakcie tego leczenia przeciwcukrzycowe go pacjentów musi być odpowiednio monitorowany Pacjent tak naprawdę
24:03
Speaker A
pilnuje się sam poprzez robienie pomiaru glikemii z palca Czyli noc krwi włośniczkowej przy pomocy glukometru natomiast lekarz od czasu do czasu widząc takiego pacjenta no powinien przede wszystkim mierzyć poziom hba1c żeby No wiedzieć czy pacjent ma wyrównaną cukrzycę oceniać profil
24:22
Speaker A
lipidowy też oceny albuminurii czyli wydalania albumin z moczem badania ogólnego moczu No bo kreatyniny GFR Bo to świadczy o rozwoju ewentualnie tej nefropatii cukrzycowej czy też przewlekłej niewydolności nerek również od czasu do czasu warto zbadać pacjentowi czucie takim takim
24:40
Speaker A
monofilament jest taki mały tak jak drucik pręcik dotyka się stopy pacjenta i się ocenia na ile zaawansowaną tutaj jest neuropatia cukrzycowa natomiast żeby od czasu do czasu też pacjenta zbadał No lekarz okulista badanie dna oka czy nie występuje nie Cześć już
25:01
Speaker A
retinopatia cukrzycowa No jeżeli chodzi o tą glikemię z palca No to pomiar może być przygody raz dziennie istnieje również tak zwany skrócony dobowy profil glikemii czyli badamy pacjent badana czczo rano tak i po godzinie albo dwóch po posiłku Po każdym posiłku natomiast
25:19
Speaker A
istnieje pełny dobowy profil glikemii gdzie pacjent musi kupić się w palec i mierzyć to rano na czczo przed każdym posiłkiem godzinę lub dwie po posiłku jeszcze przed snem oraz w takim dobowym pełnym profilu warto żeby pacjent jeszcze zmierzyło 24 lub też między
25:35
Speaker A
drugą a 4:00 5:00 zależności od tego jak pacjent jest leczony jaki testy cukrzycy to też to monitorowanie leczenia przez pacjenta jest z różną częstotliwością Jeżeli pacjent cukrzycę typu drugiego leczony jest wyłącznie dietą to naprawdę nie ma potrzeby żeby ta glikemia była mierzona
25:56
Speaker A
w przypadku leczenia lekami doustnymi lub analogami glp-1 Nie no to wystarczy raz dziennie o dowolnej porze zmierzyć glikemię i warto raz w tygodniu wykonać skrócony profil czyli to z badanie na czczo i też jeszcze po posiłkach Natomiast jeżeli pacjent już cukrzycę
26:13
Speaker A
typu drugiego ma insulinę w jakiś tam stałych dawkach i albo insulinę razem stosowaną z pochodnymi sulfonylomocznika to tutaj warto częściej niż glikemię bo tutaj jest ryzyko hipoglikemii u pacjenta czyli mierzone przynajmniej dwa razy dziennie i z raz w tygodniu warto
26:31
Speaker A
zrobić skrócony profil glikemii a raz w miesiącu wykonać pełny profil glikemii żeby zobaczyć na tych stałych dawkach leków jak no ta glikemii u pacjenta w ciągu doby wygląda natomiast pacjenci z cukrzycą typu pierwszego z funkcjonalną insulinoterapii ją z mnogimi
26:48
Speaker A
wstrzyknięcia mi no to już tutaj muszą się dosyć dobrze pilnować i tutaj też sporo zależy od pacjenta jego potrzeb też no pacjent sam zna swoją chorobę wie kiedy A jak ta glikemię niego wygląda więc no to jest 4 pomiar albo więcej
27:05
Speaker A
dziennie też często robiony jest pełny profil No dostosowany to jest też ten pełny profil zależnie od potrzeb pacjenta także bo on sobie to kontrolował powiedzmy sobie na koniec o kryteriach wyrównania cukrzycy czyli tych wartościach docelowy hemoglobiny glikowanej hba1c to jest też często rzeczy pytana
27:25
Speaker A
na różnych egzaminach w tym leku więc warto pamiętać że jeżeli pacjent tej tabelce nic nigdzie niżej to dotyczy go kryterium ogólne czyli poniżej równe 7 procent hba1c natomiast kobiety w drugim trzecim trymestrze ciąży to już jest poniżej sześciu
27:41
Speaker A
Natomiast kobiety w pierwszym trymestrze chorzy na cukrzycę typu pierwszego jeżeli nie wiąże się to z hiperglikemią bo jeżeli występuje hipoglikemia No to do siedmiu dążymy A jeżeli nie ma hipoglikemii to poniżej równa 65 podobnie krótkotrwałe chorzy na cukrzycę
27:58
Speaker A
typu drugiego czy też dzieci młodzi cukrzycę typu pierwszego lub drugiego powinni dążyć do mniej lub równe 65 procent hba1c natomiast Jesteśmy już bardzo mało rygorystycznej stosunku do pacjentów w wieku podeszłym z naprawdę zaawansowaną wieloletnią cukrzycą też z makroangiopatia mi po zawałach udarach
28:21
Speaker A
tutaj tam docelowa wartość to powinnam być poniżej ośmiu procent i to na satysfakcjonuje a jeżeli nasz pacjent na przykład jest to pacjent 50 paroletni który choruje na cukrzycę już od kilku lat no to tam kryterium siedmiu procent hemoglobiny glikowanej no powinno być
28:41
Speaker A
tym naszym kryterium docelowym w tym pierwszym wprowadzenie nowym odcinku cukrzycy to już wszystko temat cukrzycy jest w ogóle mega skomplikowany to jest dużo niuansów dużo różnych leków dużo działań niepożądanych dużo jakiś takich wytycznych do dążyć jak do czego na
29:00
Speaker A
przykład uczeniu jeszcze zaburzeń lipidowych też no i w ogóle i w szczególe bardzo dużo też zaleceń odnośnie edukacji aktywności fizycznej czy też diety u pacjentów No to jest on bardzo skomplikowane rzeczy i zdaję sobie sprawę że nie uda mi się wszystkiego w
29:18
Speaker A
tym cyklu o cukrzycy poruszyć ale mam dużą nadzieję że w kolejnych filmach o cukrzycy typu pierwszego drugiego też o lekach No dowiedzieli się bardzo dużo takich najważniejszych rzeczy na temat tej choroby Dzięki bardzo za ten odcinek Zapraszam do obejrzenia innych odcinków
29:35
Speaker A
na kanale A jeżeli chcesz być na bieżąco zasubskrybuj kanał klikając w guziczek możesz również zostać moim patronem i wesprzeć mnie w tworzeniu filmów do zobaczenia
Topics:cukrzycacukrzyca typu 1cukrzyca typu 2insulinahiperglikemiaobjawy cukrzycyleczenie cukrzycypowikłania cukrzycymonitorowanie glikemiicukrzyca monogenowa

Frequently Asked Questions

Czym jest cukrzyca i jakie są jej główne typy?

Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią spowodowaną zaburzeniem wydzielania insuliny lub insulinoopornością. Główne typy to cukrzyca typu pierwszego, związana z autoimmunologicznym zniszczeniem komórek beta trzustki, oraz cukrzyca typu drugiego, związana z insulinoopornością i czynnikami genetycznymi oraz środowiskowymi.

Jakie są najczęstsze objawy cukrzycy?

Do najczęstszych objawów cukrzycy należą hiperglikemia, glukozuria, poliuria (wielomocz), polidypsja (wzmożone pragnienie), odwodnienie, sucha skóra, zmęczenie i senność. Objawy te są bardziej wyraźne w cukrzycy typu pierwszego.

Jak diagnozuje się cukrzycę?

Diagnostyka cukrzycy opiera się na pomiarach glikemii na czczo, doustnym teście obciążenia glukozą oraz pomiarze glikemii przygodnej. Cukrzycę rozpoznaje się, gdy glikemia na czczo wynosi powyżej 126 mg/dl lub gdy po dwóch godzinach od podania glukozy poziom glukozy wynosi co najmniej 200 mg/dl.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →