Speaker A
Każde, nawet najlichsze źdźbło trawy, jest zbudowane z pierwiastków biogennych. Cześć! Krótko i na temat: chciałem ci dzisiaj pokazać, że każdy żywy organizm jest zbudowany z pierwiastków biogennych. Dotychczas tylko o nich wspomniałem, ale teraz czas na dowody, które w sposób jednoznaczny to wykażą. W tym celu należy przeprowadzić doświadczenia. Z racji braku zaplecza laboratoryjnego nie pokażę ci tego na żywo, ale opisy tych doświadczeń znajdziesz w Internecie, więc bez problemu poradzisz sobie przynajmniej w teorii. Zacznijmy od wykrywania węgla, tlenu oraz wodoru. W tym celu można wziąć dowolny kawałek substancji organicznej. Czy będzie to materiał roślinny, czy gotowy produkt spożywczy, mogą to być nawet cukry, bo w sumie cukry się do tego dosyć dobrze nadają. Taki kawałek materii żywej należy umieścić w naczyniu. Może to być jakaś kolba laboratoryjna albo cokolwiek innego i podgrzewać z ograniczonym dostępem powietrza dostatecznie długo. Jak to zrobisz, po doświadczeniu zostanie nam coś, co będzie wyglądać jak węgiel, po prostu zwęglone szczątki organiczne, co wizualnie świadczy o obecności tego właśnie pierwiastka. Natomiast na dnie naczynia czy na jego ściankach, gdziekolwiek będzie osadzać się woda, co świadczy o obecności wodoru i tlenu. Proste doświadczenie, które wykazuje obecność trzech pierwiastków biogennych: węgla, wodoru i tlenu. Białka z kolei są zbudowane z azotu i siarki. I jeżeli takie białko zostanie przez nas poddane wspomnianemu wcześniej rozkładowi termicznemu, to możemy spodziewać się tych dwóch pierwiastków, ale w określonych związkach. Azot występuje pod postacią amoniaku. Jest to gaz o nieprzyjemnym zapachu, lżejszy od powietrza. W laboratorium możemy go wykryć za pomocą specjalnego odczynnika Neslera. Objawem reakcji z amoniakiem będzie powstanie brunatnego osadu. Natomiast siarka występuje jako siarkowodór. Jest to gaz o nieprzyjemnym zapachu, cięższy od powietrza. Dowieźć obecności siarkowodoru możemy, rozpuszczając powstający w wyniku termicznego rozkładu materii organicznej gaz w roztworze zawierającym jony ołowiu 2 plus siarkowodór. Rozpuszczając się w wodzie, daje nam jony S2-, które w kontakcie z jonami Pb2+ dają osad. Osad siarczku ołowiu, który jest czarny. W przyrodzie występuje jako minerał galena. Tym sposobem udało się nam dowieźć obecności pięciu pierwiastków biogennych. Co z fosforem? Niestety wykrywanie fosforu jest bardzo trudne z racji stosunkowo niewielkiej jego zawartości w suchej masie materii organicznej. Poza tym doświadczenia, które mają tego dowieść, wykraczają nieco poza program szkolny. Ale jeżeli chodzi o pierwiastki biogenne, póki co spokojnie wystarczą ci te trzy podstawowe doświadczenia, które są względnie proste i w miarę łatwe do zapamiętania. Reasumując, po prostu jeżeli chcesz się przekonać, jak coś jest zbudowane, należy to rozłożyć w miarę możliwości na najprostsze związki i zbadać ich obecność. Sukces murowany! Do zobaczenia na kolejnej lekcji.
