Darmowe Korepetycje. Biologia – spotkanie 1: Biochemia — Transcript

Pierwsze zajęcia z biochemii na poziomie licealnym, omawiające podstawy, znaczenie biochemii w medycynie oraz elementy budowy organizmów żywych.

Key Takeaways

Biochemia jest kluczowa dla zrozumienia funkcjonowania organizmów i medycyny.
Nauka biochemii powinna opierać się na zrozumieniu, a nie na pamięciowym wkuwaniu.
Brak enzymów w szlakach biochemicznych może prowadzić do poważnych chorób.
Biochemia umożliwia rozwój terapii, takich jak leczenie antyretrowirusowe HIV.
Makro- i mikroelementy są podstawowymi składnikami budującymi organizmy żywe.

Summary

Wprowadzenie do biochemii jako nauki łączącej biologię i chemię organizmów żywych.
Organizacyjne wskazówki dotyczące zadawania pytań i formy zajęć.
Podkreślenie, że biochemii nie należy uczyć się na pamięć, lecz rozumieć schematy i wyciągać wnioski.
Znaczenie biochemii w medycynie, zwłaszcza w farmakoterapii i terapii antyretrowirusowej.
Przykład choroby fenyloketonurii jako skutku braku enzymu w szlaku biochemicznym.
Podział pierwiastków na mikro- i makroelementy oraz ich rola w organizmach żywych.
Omówienie roli enzymów, metabolitów i sprzężenia zwrotnego w procesach biochemicznych.
Wskazówki dotyczące nauki biochemii na poziomie licealnym z wykorzystaniem konspektów i prezentacji.
Przykłady zastosowania biochemii w leczeniu chorób i uzupełnianiu niedoborów.
Zachęta do korzystania z narzędzi online, takich jak Foldit, do poznawania struktur białek.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Witajcie serdecznie, moi drodzy. Witam was na pierwszych zajęciach z biologii w tym roku. Dzisiaj zajmiemy się biochemią. Zanim omówię temat dokładny, chciałbym oczywiście parę spraw organizacyjnych poruszyć. Tak jak zawsze. Po pierwsze, dziękuję wam za tak dużą aktywność, jaką reprezentujecie.

Speaker A

I to dzięki temu kontynuuję tę inicjatywę. Tak, większość spraw poruszyłem wczoraj na zajęciach organizacyjnych. Tylko jeszcze raz jedna ma uwaga. Jeżeli chcecie zadać mi pytanie, to używajcie opcji pytania i odpowiedzi. Ja w przerwach, yy, podczas prezentacji będę na te pytania w miarę

Speaker A

możliwości odpowiadać. Tak. No i w zasadzie tyle. Jeżeli ktokolwiek chciałby się mnie o coś spytać, to proszę, niech podniesie rękę, że tak to ujmę. I tym sposobem postaram się udzielić odpowiedzi na nurtujące was pytania związane z biochemią na poziomie

Speaker A

licealnym. Przejdźmy do prezentacji. Jest to, moi drodzy, ten podręcznik, o którym wspominałem, czyli prezentacja w formie konspektu. Tak, kilka slajdów do każdego tematu plus do tego film, który teraz nagrywam dla was. Moim zdaniem będzie wystarczający, bo przede wszystkim liczy się zrozumienie, a nie

Speaker A

masa teorii, którą na co dzień musicie, moi drodzy, wkuwać. To teraz tak, czym jest ta biochemia? Biochemia zgodnie z nazwą jest to połączenie nauki o istotach żywych, czyli bio, oraz chemii, tak? Czyli chemii tych organizmów, bo tak naprawdę to życie funkcjonuje dzięki

Speaker A

właśnie reakcjom chemicznym. Stąd biochemia jest tak ważna. No ale jak się jej uczyć? Właśnie tu jest problem.

Speaker A

Biochemia, moi drodzy, szczególnie na poziomie akademickim, nie należy do najprzyjemniejszych przedmiotów, przynajmniej okiem studentów. Natomiast powiem wam, że potrafi być bardzo pasjonująca, jeżeli tylko odpowiednio do niej podejdziecie. I wiem, że to może dla niektórych z was zabrzmi irracjonalnie, ale naprawdę nie uczcie

Speaker A

się biochemii na pamięć. Nie uczcie się niczego na pamięć, jeżeli tylko możecie, tak? A jeśli już musicie, postarajcie się, aby to było jak najmniej.

Speaker A

Analizujcie schematy, wyciągajcie wnioski i w ten sposób się uczcie, a nie pamięciowo. Co jest ważne, moi drodzy, w biochemii, a co nie jest ważne, dzisiaj nadmieniam też, że nie omówimy wszystkiego, bowiem metabolizm jest przed nami. Planuję na trzecie, czwarte

Speaker A

i piąte zajęcia zrealizować porządne zajęcia, porządne lekcje z metabolizmu. Także póki co nie zajmiemy się szlakami, cyklami tym podobnymi, ale omówimy podstawy, dzięki którym to podstawom będziecie w stanie zrozumieć zarówno komórkę, jak i metabolizm nieorządzący.

Speaker A

Jeżeli chodzi o nauki medyczne a biochemię, biochemia zdecydowanie znajduje swoje miejsce w medycynie, szczególnie tej opartej na farmakoterapii, czyli leczeniu za pomocą różnych środków chemicznych. Yyy, tam biochemia naprawdę jest istotna, chociażby przez to, że jakimś lekiem można dany szlak zablokować albo

Speaker A

odblokować, to wszystko sprowadza się do, yyy, tak naprawdę reakcji chemicznej, pewnej substancji. Moi drodzy, biochemia w medycynie dokładnie jak y ma się do chorób, bo generalnie większość chorób kojarzy się nam z raczej z infekcyjnymi, tak? O takim, o infekcyjnym podłożu, czyli że

Speaker A

ktoś złapał wirusa, złapał bakterie, jak to się potocznie mówi, i w związku z tym zachorował. Natomiast jeżeli chodzi o biochemię i choroby, jaki ona może mieć wpływ, jest on następujący. Wystarczy na przykład, że nie mamy jakiegoś enzymu w

Speaker A

danym szlaku biochemicznym i już wtedy mamy do czynienia ze schorzeniem, tak, z chorobą. Y dlatego, że zgodnie, moi drodzy, z, może ja to narysuję, zasadą sprzężenia zwrotnego. Wygląda to tak.

Speaker A

Mamy sobie substrat A na przykład, który pod wpływem jakiegoś enzymu przechodzi nam w substrat B, no w zasadzie produkt pośredni, powiedziałbym substrat dla enzymu drugiego, i następnie powstaje nam produkt C. I wyobraźcie sobie sytuację, w której to nie mamy

Speaker A

enzymu numer 2. I co się wtedy dzieje? Powstaje nam bardzo dużo produktu B, a nie powstaje nam w ogóle produkt C. Może być tak, że ten pośredni metabolit jest toksyczny, co się wiąże z tym, że będzie uszkadzać komórki naszego organizmu. Przykładem

Speaker A

takiej choroby jest fenyloketonuria, kiedy to jest zablokowany metabolizm aminokwasu fenyloalaniny właśnie przez niedobór jednego z enzymów, a produkty jej rozkładu, metabolizmu innymi szlakami niż te, które dotychczas były, które normalnie są wykorzystywane, są toksyczne, szczególnie dla układu nerwowego.

Speaker A

Moi drodzy, choroby niedoborowe też wchodzą w kręgi zainteresowania biochemii, czyli niedobór witamin, ale również niedobór mikro bądź makroskładników. Znaczy makro raczej się nie zdarza, ale mikro jak najbardziej. O lekach powiedziałem jako substancjach chemicznych, także tutaj ewentualnie można rozpatrywać to w kategorii

Speaker A

łączenia się z receptorem, tak, jakiegoś leku. Jako przykład podam wam enzym prote, który jest syntetyzowany za pośrednictwem materiału genetycznego tegoż wirusa i po prostu on tnie białka, które ten enzym sobie produkuje wykorzystując aparat komórkowy i dzięki temu powstaje gotowy kapsyt. Natomiast

Speaker A

zablokowanie tej proteazy znacznie spowolni przebieg choroby. Jest jednym z elementów intensywnej terapii antyretrowirusowej, czyli metody leczenia, która pozwala osobom zakażonym wirusem HIV żyć w praktycznie normalnie, bez żadnych przeszkód i dożyć naturalnej średniej długości życia. Także jak gdyby tej choroby nie było, więc jest to

Speaker A

bardzo duże osiągnięcie. A właśnie leki blokujące ten enzym proteazy HIV odkryto na zasadzie, na zasadzie hamowania, tak, inhibicji tegoż enzymu. Notabene podam wam, że jest taka strona, nazywa się Foldit.

Speaker A

Fold it. Tam możecie sobie, moi drodzy, białka po prostu fałdować. To jest taki bardzo fajny program w internecie, yyy, gdzie, yyy, zapaleńcy, amatorzy, profesjonaliści za pomocą, y, wbudowanego programu fałdują białka i to jest już taki wiadomo bardziej zaawansowany

Speaker A

temat. Ale jeżeli ktoś jest zainteresowany strukturami pierwszo-, drugo-, trzecio- i czwartorzędowymi bardziej, to polecam. Możecie przynajmniej trochę się pobawić, żeby zobaczyć, jak wygląda ten proces, tak dosyć złożony i skomplikowany.

Speaker A

Wracając do tematu, możliwości ograniczenia, jakie daje nam biochemia w medycynie, no to oczywiście jesteśmy w stanie jakiś enzym zablokować, może to być przydatne, jakieś inne białko również zablokować jesteśmy w stanie. Jesteśmy w stanie też uzupełnić niedobór pewnej substancji, ale na

Speaker A

przykład ciężko będzie na stałe umożliwić komórkom uzyskanie utraconej funkcji. To jest element dla terapii genowej, czyli jak gdyby wprowadzenia sztucznego, w sztuczny sposób genu, który będzie kodować dane białko, które zapewni prawidłowe funkcjonowanie wszystkich szlaków metabolicznych.

Speaker A

Pozwolę sobie zobaczyć, czy są jakieś pytania do mnie. Jeżeli tak, to na nie odpowiem.

Speaker A

Jeśli nie, pytań nie ma, idziemy dalej. Teraz, moi drodzy, czas na konkrety. Większość z was już przyszła na zajęcia, także czas najwyższy. Moi drodzy, pierwszym etapem omawiania przeze mnie biochemii jest zawsze podział tego, co w niej mamy, czyli

Speaker A

pierwiastki na pierwiastki i związki. A spośród pierwiastków wyróżniam właśnie mikro- i makroelementy. Czym są makroelementy?

Speaker A

Możecie się spotkać z różnymi definicjami. Niektóre są bardziej opisowe, inne wyznaczają granicę procentową. Ja generalnie uznaję taką krótką opisową, że są to po prostu pierwiastki, które w przeważającej większości budują żywy organizm. I teraz jak je zapamiętać najprościej?

Speaker A

Pozwolę sobie to krótko narysować. Jak macie układ okresowy, to dam wam tylko jego zarys, prawda? Tutaj jest wodór, blok s.

Speaker A

Blok d. Pomijam. No i mamy blok p. Teraz tak, które to będą pierwiastki, makroelementy? Przede wszystkim będzie to wodór. Po lewej stronie będzie ich pięć, w sumie 11. Pamiętajcie, tutaj mam jeden. Teraz będzie taki kwadrat. Mówię, żeby łatwo było

Speaker A

zapamiętać. Sód, magnez, potas, wapń, cztery, czyli już mamy jeden. Tu mamy cztery, łącznie pięć. Natomiast w tym miejscu układu okresowego możemy się spodziewać następujących pierwiastków.

Speaker A

Będzie to, moi drodzy, trochę źle narysowałem, nie zwracajcie na to uwagi. Wę...

Speaker A

Tak, ja zapam jestem wzrokowcem, dlatego stosuję takie mneotechniki, aby można było łatwo zapamiętać. Jeszcze raz wodór sód potas magnez wapni węgiel azot tlen fosfor siarka chlor. Analogicznie mikroelementy to są pierwiastki pozostałe względem nich.

Speaker A

Teraz tak moi drodzy, które spośród nich są biogennymi? ano te wodór, węgiel, azot, tlen, fosfor i siarka. Jaka jest definicja pierwiastków bynych? Jest ona następująca.

Speaker A

Moi drodzy, mamy w naszym organizmie, już wyprzedzę temat kolejnego slajdu, ale dam wam na razie zarys, cztery zasadnicze składniki organiczne i są to węglowodany.

Speaker A

Zobaczcie używanie skrótów, ale mój charakter pisma jest beznadziejny, więc będzie to całkowicie nie do odczytania, jeżeli zacznę pisać. Do tego dochodzą lipidy, później aminokwasy i białka i jeszcze kwasy nukleinowe.

Speaker A

Teraz tak, z czego składają się wszystkie substancje organiczne? węglowodany zgodnie z nazwą węgiel woda.

Speaker A

Tak naprawdę pokazałem wam proporcję, która dominuje w tych związkach, czyli na jeden atom węgla zazwyczaj przypadają dwa atomy wodoru, jeden atom tlenu.

Speaker A

Podobnie jest pośród lipidów, tylko że tam dominują grupy metylenowe CH2, a tlen jest dodatkiem.

Speaker A

Następnie w aminokwasach i w białkach pojawia się dodatkowo azot i pojawia się dodatkowo siarka w dwóch aminokwasach, cysteinie oraz metioninie. W kwasach nukleinowych natomiast mamy azot i mamy fosfor. Oczywiście oprócz węgla, wodoru i tlenu. I tym sposobem, moi drodzy,

Speaker A

pamiętacie teraz wszystkie biegenne. Popatrzcie, jest ich sześć i jest to węgiel wodór tlen, azot, siarka oraz fosfor. Są to pierwiastki biogenne. Książkowa definicja to byłyby po prostu pierwiastki, które budują związki organiczne w organizmach żywych.

Speaker A

Reszta makroelementów, moi drodzy, również znalazłem dla nich miejsce, żeby nie było, że są sobie tak o bez niczego. Są to, moi drodzy, pierwiastki, które zazwyczaj w organizmie występują w postaci jonów.

Speaker A

Kation sodowy, tak? kation potasowy, papniowy, magnezowy, jedyny ujemny Cl-us. Moi drodzy, jest to przykład yyy jakby to ująć soli mineralnych, czyli rozpuszczonych soli, które w roztworze dają nam poszczególne jony. Oczywiście wapń niekoniecznie musi być w roztworze.

Speaker A

Może być na przykład elementem dihydroksypatytu, czyli substancji mineralnej budującej kości, ale przyjmijmy, że są one w roztworze, tak?

Speaker A

I będą stanowić trzon bazy związków nieorganicznych, tak? dokładnie mineralnych, czyli pochodzących od soli. Widzicie, tu są organiczne, tu nieorganiczne.

Speaker A

Wracamy do prezentacji. Znaczenie u różnych organizmów. I teraz tak, najgorsze co możecie zrobić to znowu próbować się nauczyć tego na pamięć.

Speaker A

Jest taki artykuł na Wikipedii. Dokładnie. Tytuł nosił chyba nazwę biologiczne znaczenie pierwiastków i tam macie opisane zarówno makro jak i mikroelementy u roślin i u zwierząt ich znaczenie oraz skutki niedoboru. Kiedy będziecie robić sobie zadania ze zbiorów to wtedy zwyczajnie w świecie sprawdźcie

Speaker A

na Wikipedii jakie jest poprawne rozwiązanie tego problemu i myślę że nie sprawi wtedy to większego kłopotu.

Speaker A

sprawdzicie 10 razy, za 11 coś tam zapamiętacie, a za 20 będziecie to znali na pamięć i przyjdzie wam to całkowicie bezboleśnie oraz naturalnie.

Speaker A

Moi drodzy, mikroelementy to są po prostu pierwiastki inne niż makro. I teraz to, no to jest moja definicja.

Speaker A

Teraz jakie przykłady najważniejsze? No to najczęściej przewija się nam żelazo, przewija się cynk, miedź.

Speaker A

To są takie naprawdę najpopularniejsze z innych może być krzem. No jest tego trochę tak na dobrą sprawę. Kobalt się pojawia, ale i żelazo oczywiście. Jak się tego uczyć? To jest najważniejsze znaczenie i występowanie. No to wszystko zależy od tego o jakim organizmie

Speaker A

mówimy. Czy mamy tutaj na myśli zazwyczaj to jest jako w enzymie prawda? Element niebiałkowy, kation metalu, który reguluje jego pracę i bez tego enzym nie jest w stanie funkcjonować, ale nie tylko. Generalnie uczcie się takich zerojedynkowych przykładów, czyli no z makroelementów,

Speaker A

jakie mógłbym teraz na szybko podać, które są bezpośrednio kojarzone z enzymem, białkiem, z czymkolwiek innym.

Speaker A

To byłoby na przykład żelazo, które praktycznie każdemu kojarzy się z hemoglobiną, ale tak samo z cytochromem na przykład powinno wam się kojarzyć.

Speaker A

To jest taki przykład 01, że na pewno sobie z nim poradzicie. Innym takim zeroedynkowym przykładem jest kobalt, kobalamina, witamina B12, miedź hemocyjanina będąca elementem przenoszącym tlen u stawonogów i u mięczaków. Jeszcze mogę stopnie utlenienia dopisać. Zazwyczaj żelazo jest 2 plus. Kobalt bodajże też 2 plus

Speaker A

albo plus, nie pamiętam, to nie ma znaczenia. Mieź 2 plus. W każdym razie z takimi pierwiastkami możecie się spotkać w swojej praktyce przygotowania do egzaminu maturalnego. Cynk, anhydraza węglanowa ZN2 plus.

Speaker A

I to są przykłady, których ja nie nigdy nie uczyłem się zakuwając, tylko po prostu robiłem z uczniami dostatecznie dużo zadań i dzięki temu, powiedzmy, zyskałem w tym pewną biegłość. Dobrze, to myślę, że już wystarczy dla was definicja przykłady znaczenie

Speaker A

występowanie oraz metodyka nauczania. Czy są jakieś pytania do mnie? Jeśli tak, proszę bardzo, zadawajcie je. Są pytania? No to postaram się na nie odpowiedzieć, tylko na te najbardziej merytoryczne.

Speaker A

Dobrze. Pytań do odnośnie tematu nie ma. Wszystkie wnioski odnośnie tego, jak wykonywać te zajęcia dla was, proszę o przesłanie mi po dowolnym kanałem komunikacji. Tak.

Speaker A

Na chwilę obecną chcę skupić się na zajęciach. Moi drodzy, związki nieorganiczne. Najważniejszym nieorganicznym związkiem w biochemii jest woda. I teraz poświęćmy jej chwilę.

Speaker A

Jak jest woda zbudowana i dlaczego jest taka istotna dla funkcjonowania organizmów żywych. nawiązujemy do chemii. Jest to jeden atom tlenu, do którego wiązaniem kowalencyjnym spolaryzowanym przyłączone są dwa atomy wodoru. Ten atom tlenu dodatkowo zawiera dwie wolne pary elektronowe. No

Speaker A

generalnie jego budowa jest asymetryczna, więc też będzie dipolem z racji polaryzacji. Z jednej strony ma ładunki ujemne, tutaj gdzie tlen i wolne pary, a od strony wodorów ma ładunki dodatnie.

Speaker A

I teraz tak, w związku z tym cząsteczki wody będą się łączyć ze sobą, tworząc tak zwane klatraty, czyli duże albo asocjaty, duże struktury, które które polegają na tym, że przyłączają się do siebie te cząstki nawzajem i zajmują pewne miejsce w przestrzeni. Tak, no

Speaker A

kwestia narysowania tego. Myślę, że każdy sobie też to jakoś wyobraził. Nie będę zmieniać koloru, ale te wody łączą się ze sobą w takie duże struktury trójwymiarowe.

Speaker A

Tak. Nie mogę tego trójwymiaru zawrzeć odpowiednio na rysunku, ale nie o to chodzi. I teraz co z tej budowy wynika?

Speaker A

Po pierwsze dipol, po drugie zdolność do tworzenia wiązań wodorowych. Otóż woda ma następujące właściwości. Przede wszystkim będzie to temperatura.

Speaker A

Może temperatura, no temperatura topnienia 0 stopni, ale w temperaturze 0 stopni Celjusza woda ma gęstość najniższą, czyli idzie, mówiąc kolokwialnie, do góry naszego roztworu.

Speaker A

Natomiast jeżeli ma temperaturę 4 stopni Celjusza, wtedy jest najcięższa i idzie na dno. Jeżeli mamy zbiornik wodny, moi drodzy, to wyobraźcie sobie taką sytuację, że na górze tworzy się nam tafla lodu. Tak, tutaj jest nawet i - 30.

Speaker A

Natomiast choćby nie wiem co się działo na zewnątrz, wewnątrz woda o temperaturze 4 stopni Celsjusza wędruje na dno. Co się co z tego wynika? W związku z tym tutaj wszystkie mikroorganizmy, które żyją mają dostatecznie wysoką temperaturę, aby prowadzić skuteczny

Speaker A

metabolizm i dzięki temu życie przetrwało nawet najgorsze z lodowacenia. Tak, tu jest oczywiście 0 stopni. No grubość tafli lodu może być różna, nie o to chodzi, ale dzięki temu mamy możliwość prowadzenia metabolizmu, prowadzenia życia nawet w najgorszych warunkach, jeżeli chodzi o temperaturę,

Speaker A

to zawdzięczamy wodzie. Teraz tak, kolejna właściwość wody istotna związana z budową dipolową to jest przede wszystkim bycie rozpuszczalnikiem polarnym.

Speaker A

Co to znaczy rozpuszczalnik polarny? To jest taki rozpuszczalnik, który jest w stanie unosić cząstki naładowane, czyli na przykład kation sodowy, anion chlorkowy i z racji tego też umożliwia funkcjonowanie kanałom jonowym, a tak samo z tego wynika pobudliwość komórki,

Speaker A

tak? Czyli cały jak gdyby proces polegający na, no znaczy będą leżący u podstaw jej funkcjonowania. Sód, potas to są główne kationy, które biorą w tym udział. Chlorki też się angażują. Ca+ również biorą udział w wytwarzaniu i utrzymywaniu potencjału błonowego. No

Speaker A

zależy to czy to jest komórka nerwowa, czy to jest komórka mięśniowa. Teraz tak, rozpuszczalnik polarny, gęstości, pojemność cieplna, czyli to, że woda jest w stanie dużo ciepła ze sobą unieść, wiąże się to z tym, że efektywnie chłodzi organizmy, ale

Speaker A

również zabezpiecza je przed utratą tej energii cieplnej. Tak, czyli pojemność cieplna. Poza pojemnością cieplną tutaj jeszcze napięcie powierzchniowe się wysuwa na pierwszy plan.

Speaker A

O co chodzi z tym napięciem powierzchniowym? Co to jest napięcie powierzchniowe? Popatrzcie moi drodzy, to jest coś takiego. Mamy sobie powierzchnię, na tej powierzchni ląduje nam kropla jakiegoś płynu.

Speaker A

No i jeżeli napięcie powierzchniowe jest duże, to ten płyn jak gdyby opiera się przed tym, żeby się rozlać. mówiąc kolokwialnie, czyli tu jest duże napięcie powierzchniowe.

Speaker A

W momencie, w którym ma płyn małe napięcie powierzchniowe, po prostu się rozlewa. Nie ma przed tym takiego oporu.

Speaker A

Małe napięcie powierzchniowe. Co z tego dalej wynika? Y moi drodzy, jeżeli mamy wodę, to po pierwsze jak jest jej tafla w zbiorniku wodnym, to tworzy się, nie lubię tego słowa, bo ono tutaj nie pasuje, ale taka jak gdyby

Speaker A

błona coś takiego, taka ochrona przed wpadnięciem czegokolwiek do środka, co mogą wykorzystać niektóre organizmy do funkcjonowania sobie w obrębie tej wody.

Speaker A

Tak, jest to napięcie powierzchniowe i opiera się ono temu, żeby coś nam wpadło i może sobie z tego skorzystać choćby taki nartnik, tak, organizm będący stawonogiem i żyjącym sobie na powierzchni wody. Albo liście jakichś roślin wodnych też mogą się unosić na

Speaker A

jej powierzchni właśnie dzięki obecności tego napięcia powierzchniowego. Jeszcze jedna istotna informacja. Napięcie powierzchniowe umożliwia również efektywny transport wody w cewkach i naczyniach. w przypadku roślin naczyniowych. Tak, tutaj woda jest w stanie efektywnie wędrować w kierunku odkorzeni do góry dzięki napięciu

Speaker A

powierzchniowemu i siłom kohezji i adhezji. Czym jest kohezja i adhezja? Krótko też wytłumaczę. Jak macie moi drodzy ciecz w jakimś tam otoczeniu przez coś na przykład naczyniu. Adhezja to jest przyleganie do jego ściany i wchodzenie w jakieś prawda wiązanie,

Speaker A

połączenie, a kohezja jest to wewnątrz spójność czy połączenie się cząsteczek wody nawzajem ze sobą. Taka krótka definicja. I te siły kohezji i adhezezji z nich wynika napięcie powierzchniowe.

Speaker A

To jest raz. A2. One umożliwiają też transport kapilarny, czyli w bardzo cienkich przewodach, do których należą bez wątpienia cewki i naczynia w roślinach nasiennych.

Speaker A

Moi drodzy, właściwości wody, sole mineralne, czyli związki nieorganiczne pozostałe. No to wspominałem wcześniej właśnie o kationach metali lekkich, głównie anionie chlorkowym, to jest w zasadzie najważniejszy i jeszcze anionach złożonych, będących produktami dysocjacji kwasów. yyy kwasów tlenowych.

Speaker A

To jest bardzo istotna rzecz. One zapewniają prawidłowe funkcjonowanie wszystkim organizmom żywym. Myślę, że ze związków nieorganicznych są to najważniejsze i najbardziej istotne, które teraz omówiłem. Moi drodzy, zanim przejdziemy do omówienia poszczególnych klas związków, po pierwsze chciałbym zobaczyć, czy macie do mnie pytania.

Speaker A

Nadka, przepraszam, najmniejszą gęstość. Przejęzyczyłem się, ale dobrze narysowałem w sensie, że jest na górze.

Speaker A

Tak. Co to jest rozpuszczalnik polarny? Ola to jest coś takiego, taka substancja, która posiada ładunek elektryczny na swoich końcach. Jest na przykład dipolem, tak jak woda i w związku z tym otacza coś, co ten ładunek też posiada. No to popatrzcie moi

Speaker A

drodzy, jest sobie woda. Tu ma minus, tu ma plusy, tak? Bo tu jest tlen ujemny. dużą elektrojemność ma przyciąga wodę oraz protony, które przyciąga elektrony, tak?

Speaker A

Czyli ładunek małujemny oraz protony, które mają ładunek dodatni. I teraz wyobraźcie sobie, że w pobliżu czegoś takiego znajduje się choćby kation sodowy Na+ on zostanie otoczony.

Speaker A

Źle go narysowałem. To nie kation sodowy, a anion chlorkowy będzie lepszy do tego. Anion chlorkowy właśnie z racji ujemnego ładunku sam.

Speaker A

będzie mógł połączyć się z z tą cząsteczką wody Cl- tak? I Cl- zostanie zewsząd otoczony przez te wodory od wody z racji tego, że one posiadają ładunek dodatni plus do minusa, prawda? Elektrostatyka.

Speaker A

Następnie jakbyśmy mieli cząstkę dodatnio naładowaną właśnie jak ten kation sodowy na plus, to on z kolei byłby otoczony przez cały szereg tlenów naładowanych ujemnie.

Speaker A

To jest rozpuszczalnik polarny, czyli taki, który rozpuszcza inne substancje posiadające jakiś ładunek elektryczny. Analogicznie rozpuszczalnik niepolarny, na przykład benzyna, to jest taki, który nie ma na swojej powierzchni żadnych ładunków, w związku z czym rozpuszcza substancje, które też tego ładunku nie

Speaker A

posiadają. Czy siły kohezji i adhezji to rodzaj oddziaływania międzycząsteczkowego? Ono siłą rzeczy, tak, ponieważ odbywa się między cząsteczkami wody albo między cząsteczkami wody i naczynia, w którym ten płyn się znajduje. Dobrze, teraz pozwólcie, że przejdę do kolejnego tematu,

Speaker A

czyli roli związków organicznych. Moi drodzy, zapamiętajcie, że są cztery najważniejsze i praktycznie związek organiczny z każdej klasy którąś spośród nich pełni. Jest to funkcja energetyczna, zapasowa, budulcowa oraz regulująca. Wytłumaczenie. Funkcja energetyczna jest to taka, w której dany związek od razu jest praktycznie

Speaker A

przetwarzany na energię na drodze jakiegoś w miarę krótkiego szlaku, jednego szlaku metabolicznego. Najczęściej finałem jest po prostu oddychanie, oddychanie tlenowe. Tak. Związek jest przetwarzany w perspektywie do acetylokoenzymu A i ten acetylokoenzym A wchodzi do cyklu Krepsa. Następnie zredukowane

Speaker A

przenośniki wodoru angażują się w łańcuch oddechowy, umożliwiając syntezę ATP. Funkcja zapasowa. Wtedy związek owszem jest bardzo energetyczny, to jest raz, ale odzyskanie z niego energii zajęłoby trochę więcej czasu. Tak, musi na przykład dojść do hydrolizy pewnych wiązań, żeby uzyskać wtedy związki

Speaker A

energetyczne. Najczęściej zapasowe substancje są polimerami, w zasadzie polikondensatami, jakbym miał chemicznie być purystą co do nazewnictwa.

Speaker A

polikondensatami związków energetycznych. Przykładem są na przykład monocukry. No a policry energetyczne, polisacharydy są polimerami. Albo może polimer to złe słowo, ale związek zawierający właśnie kilka kwasów tłuszczowych, które mógłbym do energetycznych zakwalifikować.

Speaker A

Triacyloglicerol będący połączeniem glicerolu oraz trzech kwasów tłuszczowych. Funkcja budulcowa, moi drodzy, to jest związek, który angażuje się bezpośrednio w budowę danego narządu, komórki, tak, no czegokolwiek.

Speaker A

Tworzy jakiś, może nie enzym, tworzy jakieś białko budulcowe, na przykład filamenty pośrednie i tym podobne. A funkcja regulująca to jest to związek, który sam nie angażuje się może w jakąś przemianę metaboliczną bezpośrednio, ale nią steruje będąc enzymem, będąc

Speaker A

kofaktorem i tym podobnym. yyy elementem. Moi drodzy, krótko o węglowodanach. Czym są węglowodany? Tak jak wspominałem wcześniej, jest to połączenie chemicznie węgla i wody, jeżeli sumarycznie mielibyśmy wzór napisać. Dokładniej dzielimy cukry na kilka kategorii.

Speaker A

Przede wszystkim monocukry są najważniejsze, bo to jest taka podstawowa jednostka, z której cukry ogólnie są zbudowane, tak?

Speaker A

I te monocukry mają to do siebie, że znowu dzielimy je na aldozy i ketozy, czyli takie zawierające grupę aldehydową albo takie zawarające grupę karbonylową.

Speaker A

Poza tym mają praktycznie samą hydroksylową OH. Jeżeli chodzi o inny podział, to na przykład ze względu na liczbę węgli, na przykład tetrozy, heptozy, tetrozy 3, heptozy 7, heksozy 6 i tak dalej i tak dalej, możecie sobie swobodnie wpisać na Wikipedii artykuł

Speaker A

aldozy albo ketozy i wtedy zobaczycie cały szereg węglowodanów z kategorii monocukrów, który wam się przyda do biologii. Więcej nie trzeba.

Speaker A

Najważniejsze, pozwolę sobie wypisać z pamięci po prostu. Byłyby to takie monosachary przede wszystkim glukoza, fruktoza, galaktoza.

Speaker A

Do tego dochodzi jeszcze mannoza na przykład się pojawia. To są sześciowęglowe, teraz pięciowęglowe, ryboza i deoksyryboza.

Speaker A

najważniejsze chyba wspomniałem takie z monocuków, z którymi szczerze mówiąc możecie się spotkać. Innych nie będę wam wprowadzać, bo to jest niepotrzebne.

Speaker A

Pamiętajcie glukoza, fruktoza, galaktoza, mannoza sześcio, ryboza, deoksyryboza pięcio. Redukujące są to aldo cukry, prawda, będące aldozami, czyli posiadające grupę aldehydową, bo ona się może w perspektywie utlenić do grupy karboksylowej. Stąd ich właściwości redukujące, ponieważ reduktor co robi? Utlenia się.

Speaker A

Tak. I redukująca jest glukoza, na pewno galaktoza mannoza ryboza fruktoza jest ketozą, więc jej ugrupowanie wygląda w ten sposób. Jest CH2OH przy pierwszym węglu, a przy drugim jest karbonylowa i siłą rzeczy nie da się już jej utlenić, tak? A dalej wygląda jak

Speaker A

glukoza. Tutaj urywek wzorów fisera wam pokazałem, ale to jest temat bardziej chemiczny, dlatego wolałbym tego też zbytnio nie rozwijać. Jeżeli macie pytania, to proszę o ich zadanie.

Speaker A

Bardzo prosicie mnie o to, żebym mówił wolniej. Oczywiście postaram się. W sumie napięty program wymyśliłem, ale oczywiście dopasuję się do waszej prośby w miarę możliwości. Dobrze. No to reasumując, mamy tutaj podstawowych przedstawicieli spośród monosacharydów, monocukrów. Jaka jest ich funkcja?

Speaker A

Przede wszystkim, moi drodzy, energetyczna. Wszystkie lądują na w perspektywie w glikolizie, tak? No chyba, że rybozę sobie weźmiemy i deooksy, one budują nam kwasy nukleinowe, ale też mają swój udział w cyklach metabolicznych. Na przykład cykl pentozowy, ryboza. To jest

Speaker A

temat na metabolizm. poruszę to, ale nie dzisiaj. I generalnie pełnią funkcję energetyczną i to jest zasadnicza ich cecha, tak? Monosacharydów. Teraz kiedy mamy monocukry, możemy sobie powiedzieć coś o disacharydach, czyli cukrach, które powstały z połączenia ich w pary.

Speaker A

I na przykład takim najpopularniejszym disacharym jest sacharoza będąca połączeniem glukozy. i fruktozy. Do tego mamy laktozę, cukier mleczny inaczej, będąca połączeniem glukozy i galaktozy.

Speaker A

Jeszcze mielibyśmy maltozę, będąca połączeniem dwóch glukoz. I nie wiem czy słyszeliście na przykład o celobiozie też będąca połączeniem dwóch glukoz, ale one różnią się między sobą od maltozą wiązaniem. Nie będziemy wchodzić w chemiczne szczegóły jakie to jest wiązanie. W każdym razie to jest tak

Speaker A

skonstruowane tak samo jak w celulozie, że organizm przecięny organizm żywy nie jest w stanie go strawić. muszą być dopiero wyspecjalizowane mikroorganizmy, pierwotniaki bądź bakterie, które będą w stanie strawić to wiązanie najpierw w celulozie, a potem w celobiozie, która jest tak naprawdę jej

Speaker A

y jej elementem składowym. Jaka jest ich funkcja, moi drodzy? Również energetyczna zazwyczaj, ponieważ strawienie dwucukru, przynajmniej tych trzech pierwszych, nie jest żadnym problemem.

Speaker A

Dodatkowo można powiedzieć, że no celobioza z racji tego, że jest elementem celulozy, to pełniłaby funkcję budulcową nie bardzo, bo w sumie powstaje w żołądkach przeżuwaczy, a tym samym jest już na energię przeznaczona.

Speaker A

Tak. Co jeszcze? No sacharoza, ona taką specyficzną ma rolę, mianowicie w roślinach, odpowiada za transport asymilatów. To jest funkcja właśnie dosyć specyficzna dla sacharozy.

Speaker A

spotkacie się z tym w zadaniach, to można byłoby zaliczyć pod regulującą. Nie, ja bym został przy energetycznej dla wszystkich spośród wymienionych disacharydów. To są te, które jak będziecie znali, nie będziecie mieli raczej problemu z rozwiązaniem przeciętnego zadania. Moi drodzy,

Speaker A

kolejną klasą cukrów są oligosacharydy, czyli takie zawierające kilkanaście, powiedzmy średnio reszt cukrowych. Nie ma dla nich nazwy, ale one pełnią bardzo ważną funkcję, ponieważ budują tak zwany glikokaliks.

Speaker A

Jest sobie błona komórkowa i z tej błony wystaje jakieś białko. Tak. No i na tym białku nagle pojawiają się, znaczy nie nagle, ale teraz jak rysuję jakaś reszta cukrowa składająca się z iluś monosacharydów połączonych w łańcuch i to tworzy tak zwany

Speaker A

glikokaliks, czyli ta glikoproteina białko plus cukier. Ten glikokalx ma to do siebie, że pełni przede wszystkim rolę takiego dowodu osobistego dla komórki identyfikatora, za pomocą którego jesteśmy w stanie jednoznacznie rozpoznać daną komórkę. tak jej jak to się mówi garnitur antygenowy, czyli z

Speaker A

jakiego organizmu pochodzi i tak dalej. Czy jest nasza, czy nie, czy coś się złego ewentualnie stało. Tak, przykładem są grupy krwi. Różnią się między sobą właśnie powierzchniowymi antygenami, czyli tymi łańcuchami po prostu oligosacharydowymi. No i funkcja, która idealnie do nich pasuje, jest to funkcja

Speaker A

regulująca. Następnie moi drodzy, jeżeli mówimy o bardzo dużych cząsteczkach cukrów, mamy do czynienia z polisacharydami i tutaj najważniejsi przedstawiciele skrobia glikogen.

Speaker A

A weźmy sobie jeszcze celulozę hityna. No pisze zgodnie z ważnością jeśli chodzi o zadania tak i naukę. Mureina, celulozahityna, mureina, jeszcze może być agaroza, takie najważniejsze. Teraz tak moi drodzy, skrobia i glikogen pełnią funkcję zapasową.

Speaker A

Są policrami, które powstają skrobia w roślinach glikogen u zwierząt i o grzybów. Yyy, z nich mamy potem glukozę odzyskiwaną. Jest to ewidentnie funkcja zapasowa.

Speaker A

Celluloza, hityna i mureina są z kolei wielu cukrami budulcowymi. Celluloza, ściana komórkowa roślin, hityna, pancerzyk y stawonogów i ściana komórkowa grzybów, mureina, ściana komórkowa bakterii. I mamy tutaj funkcję, tak jak wspomniałem, budulcową.

Speaker A

Agaroza jest zapasowym u glonów. Dokładnie. Nie będę teraz podawać, ale zapasowa jest istotna, tak? I też z niej mamy pożywki bakteryjne, tak zwany agar.

Speaker A

Jeżeli ktoś interesuje się mikrobiologią, to właśnie tam można ten agar spotkać, moi drodzy. I to w zasadzie tyle, jeśli chodzi o skróconą, przybliżoną klasyfikację węglowodanów. Proszę o zadawanie mi pytań.

Speaker A

Paulina, na jakiej zasadzie Sacharoza bierze udział w transporcie? No po prostu jest transport asymilatów, tak?

Speaker A

Czyli w kierunku zazwyczaj do korzenia w dół przez łyko. No generalnie po co jest ta sacharoza? Dlaczego nie można glukozy transportować? Mimo odporności osmotycznej roślin, czyli tego, że mają ścianę komórkową i nawet jak wnika do środka ich komórek woda, to nic się im

Speaker A

nie stanie, to połączenie się dwóch cząstek, no w sensie glukozy i fruktozy będących tak naprawdę izomerami w jedną, już zmniejsza ciśnienie osmotyczne dwukrotnie. Tak, jest dosyć proste do zrealizowania.

Speaker A

Dobrze, widzę, że nie ma konkretnych pytań, także biorę się za omówienie kolejnej części. Teraz tak, węglowodany. Po węglowodanach omówmy sobie lipidy i moi drodzy to jest tak, że pierwsze skojarzenie tłuszcze niekoniecznie. Lipidy dzielimy na tłuszcze i inne. Ja mam taki podział.

Speaker A

Tak. Do tłuszczy zaliczamy sobie triacyloglicerolę oraz fosfolipidy. A najważniejszymi lipidami spośród tych innych są sterole, czyli pochodne cholesterolu, który tutaj widnieje po stronie lewej. Ten czerwony to jest atom tlenu. Reszta są to atomy węgla w pierścieniach i atomy wodoru.

Speaker A

Jeszcze widać dla spostrzegawczych podwójne wiązanie między węglami. Teraz tak, jeśli chodzi o funkcje poszczególnych spośród nich, pozwolę sobie rozrysować to po raz kolejny na tablicy. Mam tylko nadzieję, że mój paskudny charakter pisma was nie odstraszy. Niestety nie potrafi pisać

Speaker A

łatwiej. Tym bardziej, że na tym tablecie to też nie należy do prostych. Ale nie o tym. Przynajmniej mówię co piszę to chociaż tyle da się zrozumieć.

Speaker A

Mamy nasz podział lipidów właśnie na tłuszcze i do tego dochodzą inne. Jeżeli chodzi o tłuszcze to najważniejsze będą triacylo glicero skrót. Tak, możecie się z takim spotkać.

Speaker A

będące zbudowane w sposób następujący. Mamy sobie resztę glicerolu, czyli propanotriolu zawierającego trzy grupy OH i tam wiązaniem estrowym jest przyłączony kwas tłuszczowy w liczbie trzech.

Speaker A

Możemy też mieć wolny kwas tłuszczowy. Skrót z jakim możecie się spotkać to feti fa.

Speaker A

A do tego do tłuszczy dochodzą nam jeszcze fosfolipidy. Skrótpl się zdarza czasami, które wyglądają tak. Mamy glicerol, mamy dwa kwasy tłuszczowe i do tego dochodzi fosforan plus do niego przyłączony jest najczęściej jakiś alkohol. Co ten fosfolipid wtedy zyskuje? On ma

Speaker A

charakter amfipatyczny, jak to się mówi, bo generalnie triacloglicy, kwasy tłuszczowe boją się wody, są hydrofobowe.

Speaker A

Y, w układach biologicznych raczej od tej wody uciekają. Natomiast fosfolipid ma charakter amfipatyczny, czyli dwojaki.

Speaker A

Z jednej strony jest hydro lubiący, tak, lubiący wody hydrofilowy, tutaj gdzie jest fosforan, a tu gdzie mamy kwasy tłuszczowe, jest on hydrofobowy, ucieka od wody jak tylko się da.

Speaker A

Okej. Dlatego układa się w specyficzne struktury takie jak dwuwarstwa fosfolipidowa, liposomy, micele. Na cytologii powiem więcej. funkcje jakie pełni każdy z nich po kolei triacyloglycerol tylko zapasowy tak praktycznie kwas tłuszczowy powiedzmy, że energetyczny bo wystarczy betaoksydacja żeby uzyskać z niego acetylokoenzyma

Speaker A

i fosfolipidy będące związkami budulcowymi czyli strukturalnymi. Z innych, moi drodzy, najważniejsze są sterole, pośród których możemy wymienić niektóre witaminy, na przykład witaminy D, hormony i tutaj tak, hormony steroidowe, kora, przepraszam, kory rdzenia, przepraszam, nie rdzenia, kory nadnerczy, tak, tylko hormony kory

Speaker A

nadnerczy glikokortykosteroidy mineralokortykosteroidy. hormony płciowe, tak, androgeny i tak dalej, i tak dalej, i tak dalej. Mogę wymieniać bez końca.

Speaker A

Poza tym do innych steroli, to jeszcze fitosterole w roślinach, ale to już jest dalsza rodzina. Tutaj funkcja ewidentnie regulująca, tak? To jest najbardziej istotne, ale sam cholesterol może być budulcowy określany w ten sposób.

Speaker A

Dlaczego? robi bardzo ważną rzecz, mianowicie w błonie komórkowej zapewnia jej sztywność i zmniejsza przepuszczalność.

Speaker A

W errocytach jest go dużo. Z innych lipidów, moi drodzy, na przykład woski i tak dalej, i tak dalej, można poszukać, ale to nie ma dla nas większego znaczenia. Pamiętajcie, triacyloglicerole, kwasy tłuszczowe, które jeszcze dzielimy na nasycone i nienasycone. Pamiętajcie, te nienasycone

Speaker A

znajdują się w organizmach roślinnych, a nasycone w zwierzęcych. Taki skrót myślowy, ale wystarczy wam. oraz fosfolipidy. Sterole to witaminy, hormony oraz cholesterol sam w sobie najważniejszy. Czy są jakieś pytania do mnie odnośnie omówienia tej grupy związków?

Speaker A

Nie widzę konkretnych pytań do odnośnie lipidów i myślę, że będę mógł przejść do omówienia kolejnych grup związków, mianowicie aminokwasów.

Speaker A

Aminokwasów, moi drodzy i białek. Jak to wygląda po kolei? Teraz tak zacznę od aminokwasów i peptydów. Znowu podział i przepraszam i charakterystyka wygląda tak, że możecie się nauczyć jakiegoś tam super książkowego podziału. Okej, ja jestem za tym, aby wszystko sobie dzielić w takiej

Speaker A

nauce na dwa. Czyli generalnie na przykład aminokwasy możemy podzielić po pierwsze na białkowe i nie białkowe, tak? Bo popatrzcie na to. Na przykład to, co sobie teraz narysuję chemicznie będzie to wyglądało tak.

Speaker A

Kwas. Najpierw wezmę masłowy, czyli węgiel, węgiel, węgiel i coh gamma amino, czyli że raz, dwa, trzy przy trzecim węglu od grupy karboksylowej yyy dorysowuję grupę NH 2.

Speaker A

Jeszcze uzupełnię wodory. Raz, dwa, czyli tu będzie CH2, CH2 i CH2. Teraz tak, co my tutaj mamy?

Speaker A

Kwas gamma aminomasłowy, tak? Czyli, że jest grupa karboksylowa kwas i gamma amino, czyli aminokwas poniekąd, bo ponieważ zawiera grupę aminową i karboksydlową zgodnie nazwy, ale nie jest aminokwasem białkowym, nie występuje w białkach, a inaczej bierze udział w regulacji układu gabaicznego,

Speaker A

tak zwany nazywa się sam gaba w skrócie jest przekaźnikiem hamującym neurony. Tak, to jest szerszy temat, ale tylko wam komunikuję, że jest aminokwasem, ale nie jest białkowy.

Speaker A

białkowych aminokwasów jest tak w sumie 20 plus pewne modyfikacje yyy na przykład hydroksylizyna, hydroksyprolina, selenocysteina, ale to wszystko jest na bazie pewnych określonych aminokwasów. No i następnie możemy je podzielić na przykład na y endo i egzogenne, tak? Czyli takie,

Speaker A

które endo i egzo, endo to są takie, które sami produkujemy. Egzo musimy dostarczyć z wysokiej jakości białkowym pożywieniem.

Speaker A

Potem możemy je podzielić na przykład na polarne i niepolarne. Niepolarne to takie, które mają w bocznym łańcuchu same grupy węglowodorowe tak alifatyczne.

Speaker A

Natomiast polarne mają na przykład grupę OH albo nawet grupę karboksylową. No i z kolei ze względu na pH ich roztworu możemy je podzielić na kwasowe, obojętne, zasadowe, tak? możemy je podzielić na aromatyczne i niearomatyczne i tak dalej, i tak dalej.

Speaker A

Tych podziałów jest trochę. Gdzieś znalazłem w internecie kiedyś fajny schemat, na którym był podział w formie takich zbiorów. Niestety nie mogłem go ostatnio znaleźć, ale myślę, że każdy dociekliwy adept uczący się do matury znajdzie odpowiednie materiały, żeby powtórzyć

Speaker A

ten podział aminokwasów i nie kuć tego na pamięć. Tym bardziej, że nowi maturzyści, znaczy skrót myślowy piszący według nowej podstawy, macie to w tym buklecie, tak, w tablicach i więc nie trzeba kuć aminokwasu na pamięć. W ogóle ktoś, kto egzekwuje zapamiętania wzoru

Speaker A

aminokwasu na pamięć, tak on to jest dla mnie niepoważny. No ale cóż. Teraz tak, aminy biogenne, moi drodzy i ketokwasy, hydroksykwasy. O co chodzi z tymi aminokwasami? Po pierwsze, zanim przejdziemy ogólnie do omówienia białek, to popatrzcie co z takim aminokwasem

Speaker A

może się stać. Aminokwas to co ma węgiel, ma sobie swoją resztę, która decyduje o jego charakterze oraz grupę karboksylową i grupę aminową.

Speaker A

Jeżeli zabierze mu się grupę aminową, to czym się stanie? Kwasem. Jeżeli zabierzemy mu grupę karboksylową, to czym się stanie? Aminą.

Speaker A

I teraz tak, aminy tak zwane biogenne, czyli powstające w żywych organizmach, jest ich trochę w zależności od tego, który aminokwas uległ procesowi dekarboksylacji, czyli usuwania grupy karboksylowej. Jaka jest ich funkcja?

Speaker A

Przede wszystkim najważniejsza regulująca. Tak, one regulują wiele procesów. są hormonami bardzo istotnymi. Adrenalina, noradrenalina dopamina serotonina histamina, melatonina. Mogę wymieniać bez końca.

Speaker A

Nawet niektóre substancje psychoaktywne też są aminami z racji podobieństwa do neuroprzekaźników, tak również będących aminami tyle że biogennymi. Temat rzeka, moi drodzy. Natomiast jeżeli my aminokwas pozbawimy grupy aminowej, która dalej wędruje na cykl mocznikowy, ale o tym w metabolizmie, to otrzymujemy

Speaker A

kwas albo hydroksy, albo keto, w zależności od tego, co jest w tej grupie, albo po prostu jakiś tam kwas najprostszy to byłby octowy, gdybyśmy użyli glicyny. Tak, ten kwas może być bezpośrednio wykorzystany przez nasz aparat metaboliczny do metabolizowania

Speaker A

cukrów, tak? Parę przemian i już praktycznie mamy albo glukozę na drodze glukoneogenezy, albo acetylokoenzyma.

Speaker A

No i generalnie energię prędzej czy później, czyli tutaj do nich funkcję przypisujemy główną energetyczną.

Speaker A

Reasumując, aminy biogenne regulujące są, a kwasy od aminokwasów pochod pochodzące energetyczne. I dopiero teraz mogę przejść do omówienia aminokwasów samych ich produktów ich polimeryzacji, a w zasadzie polikondensacji.

Speaker A

Tak, ja będę tego słowa czasami czepiać się, ponieważ przyzwyczaiłem się do nazewnictwa polikondensat. Powiem wam tylko jaka jest różnica między tym polikondensatem a polimerem.

Speaker A

Yyy, polimer to jest tak, że jak jest cząstka z podwójnym wiązaniem, to to podwójne wiązanie się rozrywa i ona się łączy po prostu jedna za drugą i tak dalej. Polikondensat jest wtedy, kiedy mamy cząstkę i ona posiada jakieś

Speaker A

grupy funkcyjne. Na przykład niech to będzie COOH i NH2. I łączeniu się tych cząstek ze sobą towarzyszy uwolnienie się czegoś innego. Najczęściej jest to woda. To jest kondensacja, czyli coś kondensuje i uwalnia się przy okazji woda.

Speaker A

Polikondensat, czyli że wiele łączy się w jeden. Szczególnie za tym polikondensatem przemawia różnorodność cząstek, które mogą tworzyć te biologiczne polikondensaty, bo polimeryzacja to jest zazwyczaj jedna, dwie cząstki, nie więcej. Tak. A tutaj mamy mnogość. Aczkolwiek z określeniem biopolimery też się spotkacie. Nie

Speaker A

jestem purystą co do nazwy, ale po prostu na to zwracam uwagę, jakbyście spotkali się kiedyś z dwojakim nazewnictwem. Teraz moi drodzy, tak z pierwszej polikondensacji aminokwasów, tak, kiedy otrzymalibyśmy coś na kilkanaście reszt na przykład, to byłby peptyd.

Speaker A

A jeżeli byłoby to dostatecznie długie, tylko że tu nie ma takiej ścisłej granicy, tak, pomiędzy tym, jak jaką długość powinien osiągać dany związek, żeby stać się białkiem. No ale mamy białko.

Speaker A

Jakie są ich funkcje? Tak. Aha, oczywiście nie powiedziałem jakie wiązanie tam jest cala. Jest to wiązanie peptydowe wyglądające tak. C NH. Pamiętajcie, grupa karboksylowa przy aminokwasie to jest ten, ta jest ta ostatnia, prawda? A pierwsza to jest zawsze aminowa. Aminokwas zaczyna się od

Speaker A

aminowej, kończy karboksylową, automatycznie poliptyd zaczyna się od aminowej i kończy karboksylową. N koniec, C koniec. Z takimi określeniami możecie się spotkać. Gwoli przypomnienia tylko. Do cukrów mamy wiązania oglikozydowe, czyli coś takiego z dwóch grup. O i jeszcze mamy

Speaker A

do do moi drodzy tłuszczy wiązanie estrowe wyglądające tak CO o będące z połączenia karboksylowej i hydroksylowej czyli COOH i OH to tak jak gwoli uzupełniania informacji. I co mamy sobie peptyd białko połączone wiązaniami polipeptydowymi. Jakie funkcje najpierw pełnią? Peptyd pełni funkcję regulującą.

Speaker A

Najczęściej jest to albo jakiś mały hormon, na przykład hormon wzrostu, insulina, albo endorfina, enkefalina, coś co naturalnie łączy się z receptorami naszego organizmu i doprowadza do jakiejś akcji, tak, w komórce, czego wynikiem jest zmiana jej funkcjonowania, uaktywnienie jakiegoś szlaku

Speaker A

metabolicznego, czasami po prostu napływ jonów też, ale generalnie jakaś zmiana białka. Natomiast one przede wszystkim pełnią funkcję budulcową. Po prostu budują wszystkie ważne elementy w naszym organizmie od a do z dosłownie. Dodatkowo też może dojść funkcja regulująca. Choćby białka

Speaker A

enzymatyczne możemy do niej swobodnie zaliczyć. A nawet funkcja zapasowa, czyli stanowiące rezerwy aminokwasów, że tak to ujmę na czarną godzinę, kiedy naszemu organizmowi zacznie brakować nawet białka.

Speaker A

Myślę, że to tyle jeśli chodzi o omówienie i podział, tak cukrów, tłuszczy, znaczy się lipidów oraz białek. Jeszcze zostaje nam budowa przestrzenna białka na sam koniec. Tylko chciałbym was spytać, czy macie jakieś pytania do mnie. Znaczy spytać, czy macie pytania. Co oznacza

Speaker A

określenie skrobe nie jest osmotycznie czynna i jakie znaczenie ma to dla rośliny? Teraz tak, osmotycznie czynne to są substancje, które przyciągają sobą wodę.

Speaker A

Generalnie to są takie, które dobrze się rozpuszczają i na przykład z jednego mola tych substancji powstaje 1 mol rozpuszczonych cząstek w roztworze. Tak.

Speaker A

I są to cząstki z reguły małe, więc każda z nich w jakiś sposób przyciąga wodę. Natomiast skrobia jest tak dużą cząstką, że relatywnie w roztworze jest jej bardzo mało, dlatego słabo przyciąga wodę, słabo prowokuje osmos.

Speaker A

LDL i HDL, który jest dobry i dlaczego? Moi drodzy, powiem wam tak o co z tymi LDLI chodzi.

Speaker A

zanim jeszcze przejdę do ostatniego tematu, to jest tak, że tłuszcze w naszym organizmie są za pomocą takich paczek przenoszone i najpierw jak zaraz jak w enterocytach zostaną najpierw strawione, a potem z powrotem poskładane w triacyloglicę, są przenoszone jako takie

Speaker A

wielkie, ledwo opakowane hylomikrony o bardzo małej gęstości, prawie sam tłuszcz, potem trafiają do wątroby i następnie są transportowane jako low density, tak, małej gęstości lipoproteina.

Speaker A

Yyy, ta lipoprotein ma gęstości LDL zawiera dużo tłuszczu i stosunkowo sporo cholesterolu i w miarę oddawania yyy triacylogliceroli do tkanek staje się w końcu HDLM, czyli high density wysokiej gęstości lipoproteiną, która dodatkowo zawiera, jeśli już to cholesterol, ale w formie

Speaker A

związanej. Ten LDL jest niebezpieczny, dlatego że po pierwsze no tłuszcze przenosi okej, ale dużo cholesterolu ma.

Speaker A

To jest yyy ta jego negatywna cecha tej lipoproteiny. Pamiętajcie, lipoproteina to jest paczka, w której przenoszony jest tłuszcz. Ona składa się, jak sama nazwa mówi, z tłuszczu i białka. Na zewnątrz są fosfolipidy ponabijane białkami, a w środku jest ta esencja,

Speaker A

czyli triacyloglicerole, cholesterol i jeszcze powiedzmy inne substancje niekiedy. Dobrze, teraz na końcu omówienie białka, budowy, struktury pierwszo, drugo i trzecio i czwartorzędowej.

Speaker A

Co to jest, moi drodzy? To jest taka złożona struktura, która decyduje o tym, jak białko ma nam wyglądać i funkcjonować i dlaczego w ogóle tak jest. Po pierwsze, no z racji tego, że w białkach jest taka różnorodność tych elementów aminokwasów,

Speaker A

to tak bardzo ich struktura i funkcjonowanie może być różnorodna. Nawet po zmianie jednego aminokasu, jednego brakuje nieraz, białko się nie nadaje wtedy do niczego. Tak to jest taki taki bardzo wrażliwy bardzo wrażliwa substancja na wszelkie zmiany, ponieważ to zmienia jej przestrzenne

Speaker A

ułożenie, czyli konformację, a ze zmianą konformacji idzie zmiana funkcji, często nieodwracalna i no uniemożliwia prowadzenie prawidłowe danego procesu metabolicznego.

Speaker A

Teraz omówienie struktur. białka. Struktura pierwszorzędowa to jest po prostu kolejność aminokwasów w tym łańcuchu białkowym utrzymywana przez wiązania peptydowe. Drugorzędowa.

Speaker A

Pamiętajcie, że to jak jak mamy ten łańcuch, prawda, ono się zaczyna organizować albo w coś takiego jak alfa helisa będąca skręconą po prostu pętlą z aminokwasu, taką spiralką albo beta kartka, czyli coś co idzie na przemian, tworząc płaską strukturę ich stabilizuje

Speaker A

jedno i drugie wiązania wodorowe. Tak. Tak, tutaj w ten sposób, a tutaj poprzecznie są to wiązania wodorowe.

Speaker A

Struktura trzeciorzędowa, moi drodzy, jest to jeden gotowy cały łańcuch poleptydowy białkowy w zasadzie, tak? I tam scalającą rolę pełnią z kolei mostki lisiarczkowe między dwiema cysteinami.

Speaker A

To to jest aminokwas zawierający grupę SH. łączą się ze sobą właśnie w taki sposób, y, stabilizując strukturę tego białka. Załóżmy, że te mostki daraczkowe są gdzieś tutaj, tak, tutaj takie spajają. Natomiast czwartorzędowa struktura nie dotyczy wszystkich białek, a jedynie tych, które mają w swojej

Speaker A

budowie więcej niż jeden łańcuch białkowy. Struktura czwartorzędowa to jest po prostu połączenie tego całość.

Speaker A

I często jest też dołączany element niebiałkowy, jakiś na przykład kation F2 plus, chociażby tak przykładowo, cokolwiek co jest niebiałkowe.

Speaker A

Teraz tak moi drodzy, podstawowe procesy, którym ulegają białka to denaturacja, koaleguacja i co to jest roztwór koloidalny? Białka z racji tego, że są dużymi cząsteczkami, nie występują w formie roztworu właściwego, tylko roztworu koloidalnego. Na pierwszy rzut oka nie widać różnicy, ale wystarczy, że

Speaker A

jak gdyby umieścicie jakieś światło przez ten roztwór, tak? Przepuścicie światło, to widać tę smugę i to jest tak zwany efekt tyndala. dotyczy wszystkich roztworów, gdzie mamy dwie fazy rozpuszczone, na przykład w gazie ciecz jak jest, jaka jest mgła i wtedy też

Speaker A

widać smugi. Fajne efekty tyndala można zobaczyć jak jest zbliża się do zachodu słońce, są chmury, duża wilgotność powietrza i wtedy są takie pasy światła z nieba. Fajnie to naprawdę wygląda i to też jest efekt tyndala świadczący o tym,

Speaker A

że jest to roztwór koloidalny, powietrze z mgła, tylko że fazą rozpuszczalnikiem jest tutaj gaz, a fazą rozpuszczoną ciecz para wodna. Znaczy no nie para wodna, tylko ciecz w sensie wskroplona woda. Teraz tak, denaturacja moi drodzy, to jest nieodwracalna często utrata

Speaker A

struktur drugo, trzecio i czwartorzędowej, jakby ktoś się pytał. Koagulacja to natomiast wytrącenie się roztworu z roztworu koloidalnego tak zwanego tak zwanego bodajże żelu, nie przepraszam, zodu żelu. Zawsze mi się to myli, sorry, nie chciałbym pomylić przy was. W każdym razie wytrąca

Speaker A

się z roztworu koloidalnego ten koagulat. O tak, takiego użyję efenizmu. W każdym no proces odwrotny to jest peptyzacja, tak? czyli odtwarzanie się z powrotem roztworu koloidalnego. Elementy niebiałkowe, jakie uczestniczą yyy podczas wiadomo funkcjonowania białka, no to mogą być jakieś kationy metali

Speaker A

ciężkich, y inne związki organiczne, witaminy. To są tak zwane koenzymy albo grupy prostetyczne razem jako kofaktory.

Speaker A

Kofaktor to jest jakby wolno tłumaczyć to współczynnik tak? I kofaktory dzielimy na duże koenzymy nietrwale związane z białkiem. Na przykład FAD Nad plus.

Speaker A

Jak ktoś metabolizm powtarzał, to proszę bardzo. A tak samo też grupy prostetyczne, czyli takie, które generalnie nam no w żaden sposób nie dadzą się odłączyć. są na stałe związane z białkiem, na przykład chem w hemoglobinie, czyli pierścień y pierścień właściwy dla

Speaker A

związków tam protoporfirynowy i do tego wchodzi w środek żelazo 2 plus. Często są tutaj kationy metali, tak? A tutaj witaminy z kolei do koenzymów. Dobrze moi drodzy, to myślę, że tyle jeśli chodzi o teorię na dziś. Teraz czekam

Speaker A

jeszcze na pytania od was. Pozwolicie, że wejdę już na kamerę. Jeżeli macie jakieś pytania, wnioski, to bardzo proszę o zadawanie ich po zajęciach, tak? Jeżeli nie dotyczą one bezpośrednio naszego tematu. Jeżeli natomiast macie pytania co do treści, to

Speaker A

proszę bardzo. Czy denaturacja nie może być czasem odwracalna? Rafał, jasne, że może być jako renaturacja. Dobrze napisałeś, aczkolwiek z reguły jest ona nieodwracalna. Czyniki denaturujące to na przykład sole metali ciężkich, wysoka temperatura, mechaniczne wstrząsanie białka i tym podobne.

Speaker A

Jakieś przykłady białek w danych strukturach w ludzkim organizmie to zrobimy na zajęciach, kiedy będę omawiać na przykład cytologię, tamte białka się pojawią. Kiedy będę omawiać y poszczególne organizmy, to wtedy również te białka yyy się pojawią. Tak, będą siłą rzeczy. Będę rozszerzać wam tę

Speaker A

wiedzę, bo chodzi mi nie o to, abyście umieli to teraz już wszystko na pamięć, tylko odpowiednio zastosowali.

Speaker A

Teraz widzę, że tak jakieś pytania. Mostki siarczkowe tylko między cysteinami czy metioninami? Też dobrze, że zapytałaś Judzia. Tak, jeżeli dobrze czytam. Mostki dzisiaczkowe jedynie między cysteinami, ponieważ tam jest grupa SH i może dojść do połączenia się dwóch siarek. W metioninie jest ona

Speaker A

chroniona przez grupę metylową, czyli CH3 i nie da się tam nic zrobić. Dobrze, moi drodzy, generalnie zbliża się 22, już jest 22:00. Jeżeli macie jakiekolwiek pytania, wnioski, cokolwiek, proszę o kontakt przez naszego Facebooka. Możecie używać też strony internetowej Niebawem Nadchodzi

Speaker A

witryna. Mam nadzieję, że za miesiąc by już była. Darmowekorepetycje.pl. Poza tym proszę o kontakt na przykład na adres mailowy [email protected].

Speaker A

Jest to adres, na który docelowo chciałbym większość wiadomości od was otrzymywać. Możecie też korzystać z Facebooka i zadawać mi pytania w wiadomościach prywatnych, ale na nie będę odpisywać z opóźnieniem. I oczywiście tak jak wspominałem wczoraj na zajęciach organizacyjnych, mam

Speaker A

nadzieję znaleźć kolejnych nauczycieli albo przynajmniej wolnych współpracowników i pasjonatów edukacji. Trzymajcie za mnie kciuki, bo im więcej osób uda mi się zwerbować do tego projektu, to tym więcej będzie dla was materiału i wszystkiego, czego dusza zapragnie, jeśli chodzi o naukę i

Speaker A

oczywiście zgodnie z nazwą za darmo. Trzymajcie się moi drodzy, do zobaczenia jutro o godzinie 9:00 wieczorem na chemii. Cześć. M.

Topics:biochemiabiologiamedycynafarmakoterapiaenzymymetabolizmchoroby genetycznefenyloketonuriamakroelementymikroelementy

Frequently Asked Questions

Dlaczego nie warto uczyć się biochemii na pamięć?

Biochemia jest skomplikowana i opiera się na zrozumieniu procesów i schematów, a nie na pamięciowym wkuwaniu. Analiza schematów i wyciąganie wniosków ułatwia naukę i zapamiętywanie.

Jakie znaczenie ma biochemia w medycynie?

Biochemia jest kluczowa w medycynie, zwłaszcza w farmakoterapii, gdzie leki mogą blokować lub odblokowywać szlaki biochemiczne. Przykładem jest terapia antyretrowirusowa HIV oparta na inhibicji enzymu proteazy.

Co to są makroelementy i mikroelementy?

Makroelementy to pierwiastki budujące organizm w dużych ilościach, takie jak wodór, sód, magnez, potas i wapń. Mikroelementy występują w mniejszych ilościach, ale są równie ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools