Darmowe Korepetycje. Chemia – spotkanie 1: Budowa atomu — Transcript

Pierwsze zajęcia z chemii o budowie atomu, omówienie cząstek elementarnych, liczb atomowej i masowej oraz pojęć izotopów i nuklidów.

Key Takeaways

  • Atom jest podstawową jednostką w chemii, składającą się z jądra i elektronów.
  • Liczba atomowa określa pierwiastek i jego miejsce w układzie okresowym.
  • Izotopy różnią się liczbą neutronów, ale mają tę samą liczbę protonów.
  • Masa elektronu jest pomijalna w chemii, a ładunki protonów i elektronów są w równowadze.
  • Pojęcia nuklidów są trudne do zdefiniowania i wymagają dalszego wyjaśnienia.

Summary

  • Wprowadzenie do budowy atomu jako podstawowego pojęcia w chemii.
  • Omówienie trzech cząstek elementarnych: protonów, neutronów i elektronów wraz z ich masą i ładunkiem.
  • Wyjaśnienie znaczenia liczby atomowej (Z) i liczby masowej (A) w zapisie jądra atomowego.
  • Przedstawienie pojęcia izotopów jako atomów tego samego pierwiastka o różnej liczbie neutronów.
  • Wprowadzenie do pojęcia nuklidów i trudności w jego definicji.
  • Podkreślenie znaczenia równowagi ładunków w atomie i różnic między atomem a jonem.
  • Zachęta do zadawania pytań podczas zajęć i korzystania z darmowego podręcznika.
  • Omówienie roli budowy atomu w zrozumieniu reakcji chemicznych i przenikania się chemii z fizyką.
  • Wyjaśnienie, że masa elektronu jest pomijalna w chemii, ale istotna w fizyce.
  • Informacje o dostępności nagrania i kolejnych zajęciach.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:03
Speaker A
Witajcie serdecznie, moi drodzy, na pierwszych w tym roku szkolnym zajęciach z chemii. Dzisiaj zajmiemy się budową atomu. W oczekiwaniu na pozostałych uczniów, którzy dzisiaj, mam nadzieję, w podobnej ilości jak wczoraj przyjdą, chciałbym jak zawsze podziękować wam za udział w tych zajęciach, ponieważ dzięki wam je kontynuuję. Tak, wasz udział jest tutaj dla mnie najważniejszy, dlatego że wtedy widzę, dla kogo to robię i że to jakiś sens na pewno ma. Moi drodzy, chodzi bii, proszę o zadawanie pytań za pomocą OPC. Pytania, odpowiedzi na te pytania będę odpowiadać w przerwach pomiędzy pracą ze slajdami, jak również rysowaniem na wirtualnej tablicy. Dobrze, czy są jakieś pytania? Na razie organizacyjne brak, także przechodzę, moi drodzy, do prezentacji. Teraz czego używamy? Jest darmowy podręcznik, który dostępny na wydarzeniu. Za pomocą tego podręcznika po prostu wchodzicie sobie na zajęcia i jest to krótka prezentacja, która służy mi jako KP, konspekt. Nadmieniam, że tutaj nie ma jakiejś treści merytorycznej tak dosyć dużej ilości, ponieważ zależy mi na tym, żebyście oglądali zajęcia, ponieważ taka forma moim zdaniem jest najlepsza i ja tutaj tylko posiłkuję się tym. To nie jest do czytania typowo. Moi drodzy, dzisiaj zajmujemy się atomem i co to jest atom? Uwielbiam zadawać takie pytania uczniom na zajęciach, bo wiem, że na takie pytanie odpowiada się najtrudniej. No ale cóż, jeżeli już na nie odpowiecie, to wtedy wyjaśnienie tego pojęcia nie stanowi dalszego problemu i operowanie nim tak. Atom to jest, moi drodzy, moja definicja, najmniejsza rzecz, jaka interesuje chemika, chociaż wiecie, od tego są odstępstwa, tak, w pewnych sytuacjach. Ale generalnie chemik, jak już wyjdziemy z tej chemii kwantowej, będziemy zajmować się typowo związkami organicznymi, nieorganicznymi, reakcjami i tak dalej, i tak dalej, to będziemy raczej operować pojęciem pierwiastka, związku, a pierwiastek składa się z atomów i nic więcej nas interesować nie będzie. Natomiast po co jest nam budowa atomu? A no po to, żeby zrozumieć jego funkcjonowanie. Tak powiem wam, że dzięki temu da się wyjaśnić wiele reakcji chemicznych, wiele procesów tak w chemii, w fizyce poniekąd też, bo jest to miejsce, gdzie fizyka i chemia przenikają się wzajemnie. Moi drodzy, jeśli chodzi o to, składa się on z jądra atomowego, czyli to, co tutaj widzicie, jest to atom litu zawierający trzy protony i trzy neutrony, będące cząstkami elementarnymi, a wokół tak skonstruowanego atomu krążą elektrony również w liczbie trzech. Ponieważ kiedy mamy do czynienia z atomem niebędącym jonem, czyli posiadającym swoje ładunki w równowadze, ładunki dodatnie z jądra i ładunki ujemne z elektronów, to ich liczba oczywiście, co istotne w chemii, moi drodzy, przede wszystkim nauczcie się podstaw, jeśli chodzi o cząstki elementarne. Pozwolicie, że teraz wejdę na tablicę i wam je po prostu w formie prostej tabeli narysuję. Tak, to byłoby w ten sposób. Moi drodzy, mamy sobie trzy cząstki elementarne, które nas praktycznie interesują. Jest to proton i elektron. Przepraszam was najmocniej za pismo kiepskiej jakości. Po pierwsze, bardzo źle piszę, niestety nie umiem się tego, że tak powiem, nie umiem tego nawyku z siebie wykorzenić. Ponadto te tablice online niestety też moje pismo zniekształcają, także z góry was przepraszam. No ale wracając do tematu, mamy dwa najważniejsze parametry: masę i ładunek. Masę, moi drodzy, wyrażamy ją w jednostkach międzynarodowych, je unit. Tak, a jeden unit praktycznie zamienia się bardzo fajnie na jednostki masy molowej, tak, czyli gram na mol. Wyprzedzając temat, bowiem stechiometrię będę z wami omawiać za jakiś czas, to je mol protonów, które mają masę 1 unit, waży po prostu 1 gram. Analogicznie neutronów, jeśli chodzi o chemię, masę. Elektron przyjmuję zerową w chemii, w ogóle istotną. Tak, jest ona istotna dopiero w fizyce i wszelkich tego typu naukach, gdzie jest ważna energia elektronu jako takiego. Natomiast dla nas jego masa nie ma żadnego znaczenia. Ładunek jest podawany w takich jednostkach jak ładunek elementarny, będący równy co do wartości ładunkowi elektronu i przeciwny co do jego znaku. Stąd też elektron ma minus, neutron 0 zgodnie z nazwą, i proton plus 1. Są to najważniejsze cząstki elementarne, jakie przyjdzie nam stosować podczas omawiania budowy atomu. Proton dodatkowo jest opatrzony często górnym indeksem plus, neutron zerem, a elektron minusem, reprezentującymi ładunek. Z innych cząstek, z którymi możecie się zetknąć podczas pracy, podczas pracy nad zadaniami z budowy atomu, jest na przykład pozyton, będący przeciwieństwem elektronu. Tak, jeżeli. Ponadto powiem wam, jeżeli taki pozyton, czyli elektron z dodatnim ładunkiem, spotka się z elektronem tym prawdziwym, czyli negaton, według niektórych też to znikają i na ich miejsce pojawia się energia. To dla zainteresowanych fizyką od tej bardziej teoretycznej strony. Moi drodzy, jeżeli macie jakiekolwiek pytanie, proszę, zadajcie je teraz, a ja postaram się na nie odpowiedzieć. Jak wspominałem, używajcie opcji pytania odpowiedzi. Pytań brak, także pozwolę sobie kontynuować zajęcia. Będzie na nagraniu, nie przejmujcie się, nie znika na zawsze. Wróćmy do prezentacji, moi drodzy. Jeśli PRC informac, mamy jądro jakiegoś pierwiastka, załóżmy sobie jakikolwiek, na razie to nie jest istotne. Używamy do tego tak zwanego zapisu AZ od pierwszych liter tego, co tworzą ten zapis, tych które tworzą ten zapis. Jak to odszyfrować? Mianowicie A oznacza liczbę masową, Z oznacza liczbę atomową. Ja moim uczniom tłumaczę zawsze, wiecie, macie tutaj A, jak atomowa, to na pewno nie będzie to A, tak, czyli liczba masowa ma symbol A, a atomowa na pewno nie A, czyli Z jest z kolei symbolem. Można sobie z angielskim skojarzyć, że to jest Everything, cokolwiek, wszystko. Tak, symbol bezpośrednio oczywiście wynika z liczby atomowej, bowiem, moi drodzy, liczba atomowa jest to wartość, która określa nam położenie pierwiastka w układzie, w układzie okresowym. Od liczby atomowej to zależy, gdzie nasz pierwiastek zostanie ulokowany, jaki to jest pierwiastek. I teraz co składa się na liczbę atomową? Składa się na nią liczba protonów, ewentualnie również liczba elektronów, ale tylko w sytuacji, mam jonu. To jest bardzo istotne, pamiętajcie o tym, bowiem kiedy mamy do czynienia z jonem, to wtedy następuje zmiana ilości elektronów, albo ich dodanie w przypadku anionu, albo odjęcie w przypadku kationu. Teraz co to jest liczba masowa? Liczba masowa jest już niespecyficzna dla danego pierwiastka. Jeden pierwiastek może posiadać wiele różnych liczb masowych i neutronów. Neutrony nie wpływają na to, jaki to jest pierwiastek, ale wpływają jedynie na masę jego jądra. W związku z tym, że liczba neutronów może być różna, pojawiło się pojęcie izotopu. Co to jest izotop? Moi drodzy, ja to tłumaczę tak, że Z musi mieć takie... to jest podstawowa, no, taka moja definicja izotopu na podstawie takiego zapisu jądra atomowego danego pierwiastka, czyli widzicie, może być wiele różnych izotopów mających różne liczby masowe, ale oczywiście atomowa musi być taka sama, Z musi być takie samo cały czas. Widzę, że tutaj jest też czat na tablicy, bardzo proszę o udzielanie się bezpośrednio na wydarzeniu, znaczy się na webinarze. Tak, py, proszę, piszcie na czacie. Teraz czego nam tutaj jeszcze brakuje? Pojęcie izotopu swoją drogą to większość z was raczej z tym problemu nie ma. Popatrzmy jeszcze na slajd nuklidy. Nuklidy to jest pojęcie, którego zdefiniowanie większości was, większości z was sprawia problem. Wcale mnie to nie dziwi, bo jeszcze nie spotkałem dobrej definicji tego pojęcia. Czym jest NL? Zadajcie sobie teraz takie pytanie. Międzyczasie sprawdzę, czy nie ma do mnie pytań. Są, proszę bardzo. Czy mógłbyś powiedzieć, kiedy będą kolejne zajęcia z biologii, z chemii oraz co na nich będzie? Asia, informacje niebawem. Michał, tak samo również będzie wydarzenie. Proszę o odpowiedź. Gdzie znajdę dzisiejsze i poprzednie wykłady? Zuzanna, znajdziesz je na naszym kanale na YouTube, darmowe korepetycje. Jest można bezpośrednio dostać linki do filmów, które wrzucam na tablicę, na naszego Facebooka. Tak, czyli po prostu wejdź na tablicę na Facebooku. Wracam do części merytorycznej. Moi drodzy, zastanowili się, co to są nuklidy. Nuklidy, ja mówię, że to jest wszystko.
00:19
Speaker A
wam je Kontynuuję tak wasz udział jest tutaj dla mnie najważniejszy dlatego że wtedy widzę dla kogo to robię i że to jakiś sens na pewno ma Moi drodzy chodzi bii proszę o zadawanie pyta za pomocą OPC pytania odpowiedzi na te pytania
00:37
Speaker A
będę odpowiadać przerwach pomiędzy pracą ze slajdami jak również rysowaniem Na wirtualnej tablicy dobrze czy są jakieś pytania na razie organizacyjne brak także przechodzę Moi drodzy do prezentacji teraz cego używamy jest darmowy podręcznik kóry dostępny na wydarzeni za pomocą tego podręcznika po prostu
01:02
Speaker A
wchodzicie sobie na zajęcia i jest to krótka prezentacja która służy mi jako KP konspekt Nadmieniam że tutaj nie ma jakiejś treści merytorycznej tak dosyć dużej ilości Ponieważ zależy mi na tym żebyście oglądali zajęcia ponieważ taka forma moim zdaniem jest najlepsza i ja
01:22
Speaker A
tutaj tylko posiłkuje się tym to nie jest do czytania typowo Moi drodzy dzisiaj zajmujemy się atomem i Co to jest atom Uwielbiam zadawać takie pytania uczniom na zajęciach bo wiem że na takie pytanie odpowiada się najtrudniej no ale cóż jeżeli już na nie
01:36
Speaker A
odpowiecie to wtedy Wyjaśnienie tego pojęcia nie jest nie stanowi dalszego problemu i operowanie nim tak atom to jest Moi drodzy moja definicja najmniejsza rzecz jaka interesuje chemika chociaż wiecie od tego są odstępstwa tak W pewnych sytuacjach ale generalnie Chemik jak już
01:53
Speaker A
wyjdziemy z tej chemii kwantowej będziemy zajmować się typowo związkami organicznymi nieorganicznymi reakcjami i tak dalej i tak dalej to będziemy raczej operować pojęciem pierwiastka związku a pierwiastek składa się z atomów i nic więcej nas interesować nie będzie natomiast po co jest nam budowa atomu a
02:12
Speaker A
No po to żeby zrozumieć jego funkcjonowanie tak powiem wam że dzięki temu da się wyjaśnić wiele reakcji chemicznych wiele procesów tak w chemii w fizyce poniekąd też bo jest to miejsce gdzie fizyka i chemia przenikają się wzajemnie Moi drodzy jeśli chodzi o
02:31
Speaker A
to składa się on z jądra atomowego Czyli to co tutaj widzicie jest to atom litu zawierający TR protony i 3 neutrony będące cząstkami elementarnymi a wokół tak skonstruowanego atomu krążą elektrony również w liczbie trze Ponieważ kiedy mamy do czynienia z
02:49
Speaker A
atomem nie będącym jonem czyli posiadającym swoje ładunki w równowadze ładunki dodatnie z jądra i ładunki ujemne z elektronów to ich liczba oczywiście co istotne w chemii Moi drodzy przede wszystkim nauczcie się podstaw jeśli chodzi o cząstki elementarne pozwolicie
03:08
Speaker A
że teraz wejdę na tablicę i wam je po prostu w formie prostej tabeli narysuję tak to byłoby w ten sposób Moi drodzy mamy sobie trzy cząstki elementarne które nas praktycznie interesują jest to Proton i elektron Przepraszam was najmocniej za
03:34
Speaker A
pismo kiepskiej jakości Po pierwsze bardzo źle pisze Niestety nie umiem się tego że tak powiem nie umiem tego nawyku z siebie wykorzenić Ponadto te tablice online niestety też moje pismo zniekształcają także z góry was przepraszam no Ale wracając do tematu
03:50
Speaker A
mamy dwa najważniejsze parametry masę i ładunek masa Moi drodzy wyrażamy ją w jednostkach międzynarodowych je unit tak a jeden unit praktycznie zamienia się bardzo fajnie na jednostki jednostki masy molowej tak Czyli gram na mol wyprzedzając temat bowiem stechiometrie będę z wami omawiać za
04:16
Speaker A
jakiś czas to je mol protonów które mają masę 1 unit waży po prostu 1 gr analogicznie neutronów jeśli chodzi o chemię masę elektron przyjmo zer ona w chemii w ogóle istotna tak jest ona istotna dopiero w fizyce i wszelkich
04:36
Speaker A
tego typu naukach Gdzie jest ważna energia elektronu jako takiego natomiast dla nas jego masa nie ma żadnego znaczenia Ładunek jest podawany w takich jednostkach jak ładunek elementarny będący równy co do wartości ładunkowi elektronu i przeciwny co do jego znaku
04:52
Speaker A
stąd też elektron ma min neutron 0 zgodnie z nazwą i proton plus 1 są to najważniejsze cząstki elementarne jakie przyjdzie nam stosować podczas omawiania budowy atomu proton dodatkowo jest opatrzony często górnym indeksem plus neutron zer a elektron minus reprezentującymi ładunek z innych
05:14
Speaker A
cząstek z którymi możecie się zetknąć podczas pracy podczas pracy nad zadaniami z budowy atomu jest na przykład pozyton będący przeciwieństwem elektronu tak jeżeli Ponadto powiem wam Jeżeli taki pozyton czyli Elektron z dodatnim ładunkiem spotka się z elektronem tym
05:32
Speaker A
prawdziwym czyli negaton Według niektórych też to znikają i na ich miejsce pojawia się energia to dla zainteresowanych fizyką od tej bardziej teoretycznej strony Moi drodzy jeżeli macie jakiekolwiek pytanie proszę zadajcie je teraz a ja postaram się na nie odpowiedzieć jak wspominałem
05:50
Speaker A
używajcie opcji pytania odpowiedzi pytań brak także pozwolę sobie kontynuować zajęcia będzie na nagraniu nie przejmujcie się nie znika na zawsze Wróćmy do prezentacji moi drodzy jeś PRC informac mamy jądro jakiegoś pierwiastka załóżmy sobie jak kolwiek na razie to nie jest istotne używamy do
06:40
Speaker A
tego tak zwanego zapisu AZ od pierwszych liter tego co tworzą ten zapis tych które tworzą ten zapis jak to odszyfrować mianowicie a oznacza liczbę masową z oznacza liczbę atomową ja moim uczniom tłumacz zawsze wiecie macie tutaj A jak atomowa to na
07:10
Speaker A
pewno nie będzie to A tak czyli liczba masowa ma symbol a a atomowa na pewno nie A czyli z jest z kolei symbolem można sobie z angielskim skojarzyć że to jest Everything cokolwiek wszystko tak symbol bezpośrednio oczywiście wynika z liczby atomowej bowiem Moi
07:34
Speaker A
drodzy liczba atomowa jest to wartość która określa nam położenie pierwiastka w układzie w układzie okresowym od liczby atomowej To zależy gdzie nasz pierwiastek zostanie ulokowany jaki to jest pierwiastek i teraz co składa się na liczbę atomową składa się na nią
07:52
Speaker A
liczba protonów ewentualnie również liczba elektronów ale tylko w sytuacji mam jonu to jest bardzo istotne pamiętajcie o tym bowiem kiedy mamy do czynienia z jonem to wtedy następuje zmiana ilości elektronów Albo ich dodanie w przypadku anionu albo odjęcie w przypadku
08:18
Speaker A
kationu teraz Co to jest liczba masowa liczba masowa jest już niespecyficzna dla danego pierwiastka Jeden pierwiastek może posiadać wiele różnych liczb masowych i neutronów neutrony nie wpływają na to jaki to jest pierwiastek ale wpływają jedynie na masę jego jądra w związku z
08:41
Speaker A
tym że liczba neutronów może być różna pojawiło się pojęcie izotopu Co to jest izotop Moi drodzy ja to tłumaczę tak że z musi mieć takie to jest podstawowa No taka moja definicja izotopu na podstawie takiego zapisu jądra atomowego danego
09:09
Speaker A
pierwiastka czyli widzicie może być wiele różnych izotopów mających różne liczby masowe ale oczywiście atomowa musi być taka sama z musi być takie samo cały czas Widzę że tutaj jest też czat na tablicy bardzo proszę o udzielanie się bezpośrednio na wydarzeniu znaczy
09:28
Speaker A
się na webinarze tak py proszę piszcie nacie teraz czego nam tutaj jeszcze brakuje pojęcie izotopu swoją drogą to większość z was raczej z tym problemu nie ma popatrzmy jeszcze na slajd nuklidy nuklidy to jest pojęcie które którego zdefiniowanie większości was
09:48
Speaker A
większości z was sprawia problem Wcale mnie to nie dziwi bo jeszcze nie spotkałem dobrej definicji tego pojęcia czym jest NL zadajcie sobie teraz takie pytanie międzyczasie sprawdzę czy nie ma do mnie pytań są Proszę bardzo Czy mógłbyś powiedzieć kiedy będą
10:05
Speaker A
kolejne zajęcia z biologii z chemii oraz co na nich będzie Asia informacje niebawem Michał tak samo również będzie wydarzenie Proszę o odpowiedź Gdzie znajdę dzisiejsze i poprzednie wykłady Zuzanna Znajdziesz je na naszym kanale na YouTube darmowe korepetycje jest
10:21
Speaker A
można bezpośrednio dostać linki do filmów które Wrzucam na tablicę na naszego Facebooka tak Czyli po prostu wejdź na tablicę na Facebooku wracam do części merytorycznej Moi drodzy zastanowili się Co to są nuklidy nuklidy ja mówię że to jest
10:41
Speaker A
wszystko czyli dowolny atom dowolnego pierwiastka może to być cokolwiek I pamiętajcie jak następnym razem dostaniecie zadanie spośród podanych nuklidów to się nie zastanawiacie Co to jest nuklid tylko po prostu jakby tego słowa nie było bo to jest wszystko tak
10:57
Speaker A
liczby rzeczy matematyce Pamiętajcie o ty nukleony natomiast to jest pojęcie już przez większość was raczej przyswojone nie sądzę abyście mieli z tym problem te które budują jądro nukle z łaciny albo greckiego nie ma to znaczenia większego czyli nukleony
11:19
Speaker A
to protony i neutrony nawet się rymuje nukleony protony neutrony dobrze Moi drodzy czas na kolejny slajd jeżeli chodzi o promieniotwórczość pozwolę sobie na podstawowe informacje ogólne ja jeszcze Moi drodzy zapomniałem o jednym jednej ważnej rzeczy Przepraszam was masa atomowa bo też z
11:49
Speaker A
definicją masy atomowej często macie problem teraz tak no różne można spotkać Ja wam pokażę to w praktyce bardzo ważna rzecz Moi drodzy masa atomowa cóż to jest weźmy sobie za przykład jakikolwiek pierwiastek hipotetyczny nie hipotetyczny nie o to
12:23
Speaker A
chodzi generalnie pamiętacie pojęcie izotopy czyli różne warianty tego samego pierwiastka Sob że to będzie siarka która ma liczbę atomową 16 a weźmy sobie izotop o liczbie masowej 32 a do tego dołóżmy siarkę 33 i siarkę 34 tak Czyli każda z nich zawiera
12:51
Speaker A
określoną liczbę nukleonów po liczbie masowej można to poznać Może jeszcze je rozpisy Oczywiście każda protonów 16 ale neutronów ta ma na przykład 16 odjąć od góry odejmuje dół od liczby masowej atomową tutaj neutronów mamy 17 a tutaj 18 Ale nie jest to istotne dla
13:13
Speaker A
policzenia w tym przypadku masy atomowej bowiem liczba atomowa to jest to przepraszam liczba masowa to jest liczba masowa to jest liczba masowa jest ich wiele dla jednego pierwiastka w zależności od tego jakie mamy izotopy tego pierwiastka z ma swoją określoną procentową
13:34
Speaker A
zawartość czyli na Przyk ta siarka stanowić będzie 85 całości wszystkich jąder należących do atomów siarki ta siarka powiedzmy stanowić będzie 10 a ta 15 żeby na takiej podstawie prawidłowo obliczyć masę atomową wym warunek taki aby te proc sumie
13:59
Speaker A
Przepraszam nie jest tak bo powinno być pi Wybaczcie pomyłkę i teraz jest dobrze Okej mamy mamy tutaj Moi drodzy izotopy które w sumie stanowią 100% całości i teraz tak masa atomowa Czym jest masa atomowa jest to po prostu średnia ważona z liczby
14:20
Speaker A
masowej wszystkich izotopów które występują w naturze jak ją policzyć to proste masa atomowa równa się i teraz tak biorę liczbę masową pierwszego izotopu mnożę przez zawartość procentową następnie biorę liczbę masową drugiego robię to samo Dodaję do poprzedniego i jeszcze jeden
15:03
Speaker A
dzielę to przez 100% tak klasycznie wygląda definicja średniej ważonej ja to robię w sposób uproszczony ale również poprawny bo przyznam wam szczerze że nie lubię procentów wszystko zawsze mylą w obliczeniach i teraz tak wiadomo że 100% to jest tak naprawdę 1 więc ja tego w
15:22
Speaker A
ogóle mogę nie pisać ponad to Pamiętajcie że 1 to 1 1 x 10 No generalnie 10 do min TR czyli Przepraszam drugiej Czyli możemy tak naprawdę każdy z tych procentów podzielić przez 100 i zrobić z niego normalną liczbę zatem w
15:44
Speaker A
tym świetle masa atomowa to po prostu będzie tak 32 x 0,5 3 x 0,2 10 Przepraszam 1 i dodać 34 r 0,05 Pilnujcie przecinków i pilnujcie tego żeby w sumie było to 100% dajcie mi chwilę na obliczenia używam kalkulatora bo umiejętność
16:21
Speaker A
liczenia w pamięci już dawno u mnie zanikła pierwszy będzie stanowić pr2 Następny będzie to 3,3 Nadmieniam że używam tutaj hipotetycznych wartości takich wymyślonych i nie są one właściwe dla izotopu siarki jako takiej używam to dla celów dydaktycznych Tylko żeby wam
16:55
Speaker A
pokazać jak to wygląda i następnie mamy 3,4 r 0,05 0,17 dobrze i moi drodzy suma tego będzie właśnie tą 0,17 1,7 Sorry widzicie z liczeniem nie jest u mnie najlepiej dawno tego po prostu nie robiłem dobrze tak i
17:30
Speaker A
suma to będzie 27,2 d 3,3 d 1,7 daje mi to 322 i jednostką Jaka jednostka jaka to wyraża to jest albo unit i wtedy to jest średnia po prostu masa jednego jądra atomowego tak wielkość albo jest to masa
17:57
Speaker A
molowa wyrażona w gramach na mol i generalnie wiecie możecie się spodziewać takich zadań na maturze możecie się spodziewać również takich gdzie ta zawartość procentowa zostanie zastąpiona znaczy będzie niewiadoma i trzeba będzie ją policzyć Będziecie znali z kolei masę atomową i tym
18:17
Speaker A
podobnych zadań możecie się spodziewać z tego działu Czy są jakieś do mnie pytania proszę bardzo teraz aby je zadać A jak to jest iami izobarami nie jest Ewa Moim zdaniem te pojęcia nie są wam potrzebne w ogóle czy jony to też
18:36
Speaker A
nuklidy nukl to mówi się w odniesieniu natka do jądra atomowego Czyli generalnie do tego aby do tego aby wiecie ładunek to nie ma znaczenia tak naprawdę jeśli chodzi o jony sekund ayna takan to jest tak masa w unitach OKE ale ja
19:03
Speaker A
mówię tutaj o masie molowej czyli masie J mola czyli nie przeliczam tej masy w sensie potrzebuję masy tego jądra tylko potrzebuję jego masy molowej czyli masy jednego mola dobrze widzę że pytań już nie ma Mogę wrócić do zajęć Widzicie przez zawartość cięższych
19:21
Speaker A
izotopów niż ten 32 to wartość wychodzi nieco ponad 32 OKE dobrze że inne zadania jakie Możecie dostać z tego działu to choćby wiecie takie proste z izotopów okreś liczbę neutronów protonów elektronów są to proste rzeczy ale polecam ich przećwiczenia abyście potem
19:47
Speaker A
się nie zgubili bo na najprostszych zadaniach można najłatwiej stracić punkty jeśli Ozi preferowany zbi TOZ zania testy to bardzo dobrze kształcą i Zmuszają was do myślenia myślę że to wszystko z tego tematu teraz moi drodzy przejdźmy do promienie
20:07
Speaker A
twórczości tu chwilę takiej ogólnej teorii No wiecie że mamy podwójną noblistkę tak bardzo cenioną i znaną pani panią Marię Skłodowską Kiri jej zawdzięczamy rozwój polskiej światowej nauki tak I ona w zasadzie współpracowała z bekerel czyli osobą odpowiedzialną za odkrycie promienie
20:27
Speaker A
twórczości i wniosła niemały wkład w proces rozwoju tego badań nad promieniotwórczością Co mogę powiedzieć jeśli chodzi o jej odkrycia to nie jest historia dlatego nie Nie mają znaczenia Co oczywiście nie umniejsza w żaden sposób ale dwa pierwiastki jej
20:45
Speaker A
zawdzięczamy polon i rad Polon Został odkryty jako pierwszy i stąd nazwa tutaj ku czci kraju z którego pani Maria pochodziła natomiast rat okazał się być ważniejszy z racji tego że rozwinął wielce badania nad promieniotwórczością no i trochę żałowała tego że Polon nazwała polonem a
21:03
Speaker A
nie odwrotnie natomiast nie ma to większego znaczenia obecnie teraz tak Czym jest promieniotwórczość obecnie najważniejsze Moi drodzy to jest to abyście sobie uświadomili czym jest promieniowanie promieniowanie to może być nawet elektromagnetyczne w fizyce i to jest tylko pojęcie oznacza to
21:19
Speaker A
uwalnianie jakiejś energii w pewnej formie do otoczenia i bez jakiejś szczególnej kierunkowości Czyli generalnie dookoła raczej takie możemy przyjąć sobie założenie Co nam daje promieniotwórczość jako taka możliwości zagrożenia No generalnie znacie na pewno ten symbol który wrzuciłem tutaj po
21:38
Speaker A
prawej stronie symbol promieniotwórczości jak to z tym jest wszystko zależy od tego jak wykorzystamy dane odkrycie No Einstein stwierdził że nie wie jak będzie wyglądała II wojna światowa ale na pewno czwarta będzie na pałki i kamienie może coś w tym jest Oby
21:56
Speaker A
jednak ta tej trzeciej wojny przy przez dłuższy czas jeszcze nie było Nie jest ona moim zdaniem w ogóle potrzebna mówię to serio Natomiast jeśli chodzi o zastosowania promieniotwórczości pokojowe No bo militarne znacie na pewno bomba atomowa bomba wodorowa bomba
22:13
Speaker A
neutronowa też istnieje była wykorzystywana bardzo zabójcza tak nota Ben i śmiercionośna ale to temat może na fizykę bardziej jeśli chodzi o pokojowe zastosowanie promieni twórczości to energetyka przede wszystkim jądrowa czyli produkcja energii na drodze rozszczepienia jąder atomu czyli energie
22:33
Speaker A
jądrowe jest wbrew pozorom bardzo czysta i opłacalna oraz energetyka termojądrowa która obecnie znajduje się w takiej fazie rozwoju natomiast jest szansa że za jakiś czas będzie to stanowić jedno ze źródeł energii na ziemi a jest o tyle dobrze że ta energetyka termojądrowa
22:54
Speaker A
wymaga paliwa które jest powszechnie dostępne wystarczy Moi drodzy Woda oceaniczna która jest pełna izotopu wodoru deuteru tak noten powiem wam jak to mniej więcej by wyglądało jest to też przykład przemiany sztucznej o czym za chwilę normalny wodór wygląda sobie
23:13
Speaker A
tak Czyli jest to po prostu jeden proton Tak wygląda jądro atomu wodoru zdarzają się pytania będące podchwytliwe że na przykład nie istnieje zdanie fałszywe jest zdanie nie istnie nukl który nie zawiera ani protonu ani neutronu tak No a istnieje taki nuklid wodór zawiera
23:31
Speaker A
tylko proton jako taki ale oprócz niego Mamy również Deuter który zawiera jeden neutron dodatkowo i tego deuteru pełna jest Woda oceaniczna Dlaczego Dlatego że promieniowanie kosmiczne czyli cząstki elementarne które non stop nas bombardują z kosmosu cały czas bombardują tafle oceanu i tam przez ileś
23:55
Speaker A
lat mogło się nagromadziło k był wykorzystywana jego na drodze jego fuzji starczyć może na wiele tysięcy lat i być niewyczerpanym źródłem czystej co najważniejsze energii trzeci izotop który na potrzeby fuzji jądrowej znam to jest to tryt czyli wodór który zawiera neutronów w liczbie
24:24
Speaker A
2 i teraz co jescze Moi drodzy mamy sobie WOD o co chodzi Deuter jest łatwy do wyprodukowania jakby coś de łącząc się trytem na drodze przemiany promieniotwórczej daje nam h neutron i bardzo dużo energii bardzo bardzo dużo W podobny sposób
25:03
Speaker A
uzyskiwana jest energia na słońcu może nie do końca taka przemiana promieniotwórcza tam występuje ale mechanizm jest podobny jest to fuzja jądrowa czyli łączenie się dwóch lekkich jąder atomów pierwiastków jakieś cięższe i do tego powstaje dużo energii To jest
25:19
Speaker A
niebezpieczne przy tym jest promieniowanie neutronowe neutrony Dlaczego są takie zabójcze dla materii dla żywych organizmów ogólnie chodzi o to że taki neutron on jest pozbawiony Moi drodzy pozbawiony ładunku Jedyne co to posiada masę w związku z czym jak
25:34
Speaker A
mamy jakiekolwiek jądro atomowe to taki neutron dosłownie może się w nie wbić bez żadnych przeszkód wbijając się jądro atomowe zmienia jego skład i tak je destabilizuje że ono się w końcu musi rozpaść tak rozpada się od razu na inny
25:47
Speaker A
pierwiastek a ten na kolejny na kolejny Moi drodzy jeśli chodzi o materię to swoją drogą ona niszczeje szybko ale najgorsze jest to dla żywych organizmów dosłownie momentalnie po narażeniu na ekspozycję promieniowaniem neutronowy zmienia się nasz skład pierwiastkowy generalnie dla
26:03
Speaker A
człowieka jest to Mówiąc krótko zabójcze Jeśli o to chodzi i stąd tutaj niebezpieczeństwo użycia broni neutronowej jej szkodliwość i znaczne zniszczenia które sieje wśród siły żywej czyli czyli między innymi nas to tak na marginesie ale to jest właśnie szansa na
26:21
Speaker A
uzyskanie energii w bardzo czystej formie zapis skrócony reakcji reakcji jądrowej sztucznej z jakim może spotkać przy okazji wam wprowadzę wyglądałby tak mamy sobie wodór jako cząstkę Deuter jako cząstkę wyjściową mogę wpisać tutaj w sumie tryd albo odwrotnie ciężko mi się
26:44
Speaker A
odnieść tutaj myślę że to nie miałoby większego znaczenia tak się zapis skrócony odczytuje że jest sobie cząstka zamiast nawiasu plus tutaj jest średnik albo przecinek zamiast strzałki po prawej stronie jest to co jest emitowane czyli w tym wypadku
26:59
Speaker A
neutron i to co powstaje czyli H H 4 dokładnie Bardzo proszę o zadawanie pytań postaram się teraz na nie odpowiedzieć widzę że jest ich tutaj [Muzyka] trochę Zuzanna skąd te procenty procenty wymyśliłem po prostu Wracając do poprzedniego zadania to
27:29
Speaker A
obl masę atomową czy nuklid to jądro atomowe nuklid to jest jakiekolwiek jądro atomowe Piotr czy promieniotwórczości nie ma na nowej podstawie no Rafał niby jej nie ma na nowej podstawie ale powiem Wam tak może być coś takiego że nie ma tego na
27:46
Speaker A
podstawie ale dostaniecie takie zadanie w opisie w sensie będzie opisany proces No i generalnie co Generalnie trzeba będzie sobie poradzić przykładem jest bodajże tegoroczna matura według podstawy starej gdzie pojawiła się promieniotwórczość o dokładnie rozpad beta plus którego nigdy
28:05
Speaker A
w podręcznikach raczej się nie omawia Bardzo proszę Zadawajcie mi pytania na chwilę wrócę na kamerę kto jeszcze ma coś do do dodania do zajęć Proszę uprzejmie o zadawanie pytań Czy skróconą reakcję uranu zapisuje się podobnie chodzi o te
28:23
Speaker A
nawiasy i tak dalej najprawdopodobniej Paweł tak bo tam jest emitowany neutron w liczbie trch A te cząstki te jądra atomowe pisze się po prawej więc raczej powinno być okej czy cząstki neutrino są istotne w chemii w ogóle nie są istotne Krystian
28:40
Speaker A
nie mają praktycznie żadnego znaczenia co sądzę o zbiorach witowskiego z biologii i chemii na zajęciach organizacyjnych wyraziłem swoje zdanie Michał polecam jedno polecam robienie zbiorów zamiast zbiorów zadań z matury z matury zadań maturalnych rozwiązywanie arkuszy arkuszy samodzielnie samodzielnym sprawdzeniem
28:59
Speaker A
Moja rada na tego typu zadania dobrze widzę że pytań już więcej na razie nie ma więc mogę wrócić do prezentacji teraz tak jescze inne zastosowania promieniotwórczo takie bardzo dużo ma do powiedzenia prawda promieniotwórczość nawet jest osobna specjalizacja medycyna nuklearna to jest
29:38
Speaker A
tak od diagnostyki przez leczenie po monitorowanie no wszystko praktycznie zastosowanie izotopów promieniotwórczych bardzo zmieniło medycynę i umożliwiło leczenie wielu chorób których dotychczas leczenie nie było skuteczne nie było możliwe umożliwiło śledzenie na przykład przerzutów nowotworowy o nim może za chwilę przy rozpadach
30:02
Speaker A
powiem więc generalnie nie jest to nic złego tylko wszystko zależy od nas tak jak zawsze od tego jak użyjemy odkryć i osiągnięć które udało się nam przez lata wytworzyć jako społeczności ludzkiej teraz moi drodzy definicja promieniotwórczości naturalnej jest to
30:19
Speaker A
promieniotwórczość która ma miejsce spontanicznie czyli jakbym miał to narysować to byłoby to coś takiego jądro i samorzutnie rozpada się na inne i do tego dochodzi nam jakaś cząstka promieniowanie i to jest promieniotwórczość naturalna prawda jak reakcja rozpadu z Chem
30:59
Speaker A
to coś że mamy sobie jakikolwiek NL czyli dowolne jądro dowolnego pierwiastka i ten nuklid zapiszę go w a rozpada się spontanicznie na cząstkę Alfa która ma takie parametry masę 4 neutronów cli razem ważą a ładunek wynosi 2 plus i do tego dochodzi nam
31:35
Speaker A
jądr nowego pierwiastka prim który jest o c lżejszy i lżejszy w sensie ładunek ma mniejszy od O2 Sorry pisz niewyraźnie al jest z od 2 po prostu i teraz co Moi drodzy istotnego pam mas co w zadaniach umożliwia efektywne
32:01
Speaker A
rozpoznanie ilości tych rozpadów alfa jak jest podana na przykład jest podany je nuklid potem drugi po rozpadzie jest pytanie ile było Alfa Ile było beta rozpadów beta minus No to tak zamiast się głowi prawda z tą liczbą atomową jak
32:16
Speaker A
to wam wyjdzie bo wam nie wyjdzie to od razu policzcie po masie ile tam się zmniejszyła masa o ile czwórek to o tyle czwórek ile się zmniejszyła tyle było rozpadów alfa a potem Dopasujcie sobie Bet wą jądro jakiegoś pierwiastka nuklid i
32:39
Speaker A
nukl rozpada się nam na cząstkę Bet minus mającą następujące parametry masę 0 a ładunek min 1 czyli elektron Do tego dochodzi nowy pierwiastek liczba atomowa nam rośnie o je i w praktyce Wygląda to tak jak macie układ okresowy i rozpad alfa to po każdym alfa
33:06
Speaker A
pierwiastek gdyby cofa się o dwa miejsca w układzie tak na szybko można no chyba że okres się zmienia to wiadomo wtedy idziecie do góry po prawej do helowca natomiast jak mamy rozpad beta minus to pierwiastek idzie o jedno okienko w
33:21
Speaker A
prawo i tym sposobem szybko też można określić liczbę rozpadów jakie ma miejsce Jeżeli były jednego rodzaju już powiedziałem o beta plus to będę konsekwentny i również go zapiszę to nic trudnego ale wygląda to tak mamy sobie pozyton czyli 0 plus 1 specjalnie
33:40
Speaker A
napiszę żeby kontrastowa i do tego jądro atomu jakiegoś pierwiastka który ma co prawda taką samą masę niż jak swój poprzednik ale liczbę atomową ma o je mniejszą czyli po każdym Bet rozpadzie pierwiastek cofa się o jedno miejsce w lewo Do czego jest
34:02
Speaker A
wykorzystywany ten beta plus Ja już wam wspominałem wcześniej o tym badaniu p czyli poon emission tomography pozytonowa tomografia emisyjna o co chodzi jak podamy pacjentowi ten izotop który produkuje pozytony No to wiadomo się rozpadnie na pozytony i te pozytony
34:20
Speaker A
znajdą sobie elektrony a znajdą Bez trudu bo wszyscy jesteśmy zbudowani z elektronów nie z antymaterii tylko z materii to zaraz dojdzie do rozpadu i w wyniku takiego rozpadu powstaje nam energia energia w postaci dwóch fotonów które mniej więcej
34:38
Speaker A
w przybliżeniu lecą w dwóch przeciwnych kierunkach i wykorzystaniem specjalnych detektorów można odczytać gdzie do tego rozpadu doszło mierząc różnic pomiędzy czasem przyjścia do detektorów jednego i drugiego fotonu i tak i który to był detektor na tej podstawie jesteśmy w
34:55
Speaker A
stanie stwierdzić gdzie doszło do rozpadu a zliczają c liczbę z danej lokalizacji Jaka była Intensywność i tym sposobem jesteśmy w stanie określić gdzie dany związek chemiczny się znajduje i w jak dużym stężeniu taka jest istota tego badania Pet dla
35:09
Speaker A
dociekliwych Piszcie sobie albo Pet CT z tomografią komputerową często jest w zasadzie zawsze kojarzony bo Pet jest niedokładny z racji tego że tu zjawiska kwantowe sprawiają że te fotony nie lecą idealnie pod kątem 180 tylko trochę krzywo przez to trzeba się wspomóc
35:26
Speaker A
dokładną anatomiczną lokalizacją C tomografią komputerową to jest wtedy najbardziej najpełniejsze badanie umożliwiające wykrycie wszystkich rejonów gdzie jakiś metabolizm jest albo zaburzony albo zbyt aktywny albo niezbyt aktywny tu przykładów jest wiele tylko trzeba użyć izotopu który się rozpada beta plus jako ciekawostkę podam wam że
35:46
Speaker A
te izotopy bardzo krótko żyją w związku z czym trzeba wykorzystać je bardzo szybko produkuje się w cyklotron to dla osób zainteresowanych fizyką wiem że dzisiaj tak fizycznie jest ale to jest taki temat także tu nie ma czystej chemii tylko cyk cyklotron to jest coś
36:02
Speaker A
takiego gdzie zderza się jądra pierwiastków i w celu otrzymania innych No i właśnie w takim cyklotronie produkuje się te izotopy beta plus i dostarcza do szpitala w możliwie najkrótszym czasie niektóre szpitale mające aparat do badania Pet posiadają własne cyklotrony w Polsce niestety na
36:19
Speaker A
chwilę może nie wiem czy obecną ale jakiś czas temu wiedziałem nie ma cyklotronu i izotopy na przykład były przywożone z Niemiec czy z Czech dosłownie na sygnale żeby nie zdąż pacjentowi wtedy badanie nie miałoby sensu Proszę uprzejmie o zadawanie mi
36:34
Speaker A
pytań merytorycznych oczywiście zgodnie z tematem Dajcie mię chwilę cierpliwości To pierwsze korepetycje jak będą Jak często będą będzie 30 z z biologii chemii w sumie Czyli w sumie przemianie beta minus przybywa protonów owszem neutron zamienia się w protony Co to jest pri
36:58
Speaker A
że wiecie naturalnie Cały czas mamy do czynienia z promieniotwórczością Bo ziemia składa się też z izotopów które są promieniotwórcze No i te izotopy po prostu promieniują to jest raz do tego dochodzi Promieniowanie elektromagnetyczne nie wlicza się do promieniowania tła ale w sumie kosmiczne
37:15
Speaker A
też można byłoby zaliczyć to wszystko składa się na pewną dawkę promieniotwórczości którą codziennie otrzymujemy ja na przykład pochodzę z takiej małej miejscowości na Dolnym Śląsku Kowary i u nas promieniowanie trwa jest bodajże sześciokrotnie wyższe niż Nor dlatego że jest kopalnia uranu
37:31
Speaker A
wygasła co prawda ale to wszystko wpływa na zwiększone promieniowanie tła w praktyce nie niesie to ze sobą większych konsekwencji no Poza tym że mamy Sztolnie cenny zabytek Kultury dobrze teraz kolejne pytania proszę o ich zadawanie promieniowanie tła czy
37:49
Speaker A
skrócona reakcja Widzę że nowych nie ma także przejdę z powrotem do tematu teraz Tak moi drodzy promieniowanie alfa beta minus plus omówione to co to jest to promieniowanie gamma wszyscy o nim mówią ale jakoś nikt go nigdy nie
38:11
Speaker A
widział No właśnie Moi drodzy promieniow i kiedy powstaje Moi drodzy promieniowanie gamma to jest po prostu Promieniowanie elektromagnetyczne czyli coś jak światło tylko że zdecydowanie większej energii niż światło i to promieniowanie gamma powstaje zawsze w momencie rozpadu promieniotwórczego Dlaczego Już wam
38:33
Speaker A
tłumaczę o co chodzi z tym promieniowaniem gamma przydałoby się nam tutaj pojęcie wzbudzenie emisja elektronu i tym podobne stan podstawowy stan wzbudzony to będę omawiać na następnych zajęciach Gdyż wtedy Omówię konfigurację elektronową na razie tylko prosty rysunek poglądowy odnośnie budowy
38:51
Speaker A
atomu to było kilka modeli Miałem je w sumie omówić ale stwierdziłem że to nie jest praktyczna informacja się wam przyda najważniejsze modele budowy atomu jakie powinniście sobie przyswoić Korzystając z okazji to są dwa jest ten model Bora czyli zakładający że jądro
39:08
Speaker A
jak słońce w środku i elektrony na powłokach i jak planety i zgodnie z powłoką mamy jakąś tam określoną energię tak im dalsza powłoka tym większa energia tak jak planeta krążąc dalej wokół Słońca ma wtedy większą energię kinetyczną prawda jest no szybciej się
39:24
Speaker A
porusza więc proste logiczne tutaj nie ma co tłumaczyć i teraz a drugi model To jest ten model chmury elektronowej która krąży wokół która drga bardziej wokół atomu czyli ten model kwantowy heisenberg i schering ten model wprowadzili i on
39:42
Speaker A
obecnie obowiązuje i wszystko tłumaczy a bor tłumaczy zjawiska bardziej fizyczne nie trzeba tam heisenberga do niektórych to tyle wam powiem także te dwa zasadnicze modele sobie zapamiętajcie No i teraz tak Co się dzieje mamy sobie jakieś jądro atomu pierwiastka o liczbie
39:57
Speaker A
atomowej 4 rzucam z głowy teraz no i teraz on ma sobie elektrony wiadomo wokół swojego jądra zgromadzone No i teraz tak rozpada się Wyobraźcie sobie to w ten sposób że ulega rozpadowi a Dajmy mu rozpad alfa będzie najlepiej taki sobie spokojny
40:17
Speaker A
atom nic nikomu nie robi a tu nagle cząstka Alfa O tak 4 na cząstka Alfa WSK Po pierwsze on traci wtedy dwa protony więc dwa elektrony lecą sobie w przestrzeń mają przynajmniej taką możliwość to stąd też jonizacja tak promieniowanie jonizujące
40:41
Speaker A
czyli promieniowanie które powoduje powstanie ładunków w otoczeniu Po pierwsze to te elektrony a po drugie sama ta cząstka naładowana może coś zrobić i teraz tak działo się tutaj dużo odpadły dwa elektrony nie wiadomo skąd i często jest tak że po prostu elektron
40:58
Speaker A
są na wyższych powłokach niż powinny być i po prostu sobie wracają na swoje miejsce po takim rozpadzie i temu powrotowi towarzyszy emisja dużej ilości energii w postaci kwantu kwant to jest taka porcja o kwantach będzie trochę na następnych zajęciach ale nie będę jakoś
41:15
Speaker A
na to kładł dużego nacisku tylko napomknę Co to jest powstaje energia tak bardzo duża znacznie większa niż taki kwant czyli No porcja powiedzmy energii świet dlatego Promieniowanie gamma jest niewidzialne to jest raz i dlatego też jest bardzo przenikliwe przenika przez
41:34
Speaker A
wszystko i jest w stanie w jakiś sposób działać na strukturę atomów powiem wam taką ciekawostkę mówi się że DNA działa jak taka antena dokładnie antena na promieniowanie gamma tak jak macie anteny w telefonach komórkowych One zajmują się bardzo
41:58
Speaker A
wysokimi częstotliwościami energiami i są specjalnie skonstruowane tak bardzo zawiłą ścieżkę mają tego obwodu już Nawiązując do fizyki tak samo DNA też jest taką cząstką która posiada złożoną strukturę i może odbierać jak antena promieniowanie gamma na przykład albo inne elektromagnetyczne
42:16
Speaker A
z innej częstotliwości nie o to chodzi W każdym razie może to powodować potem jego Krótko mówiąc uszkodzenie tak a uszkodzenie DNA w perspektywie może dać nawet nowotwór stąd szkodliwość tego promieniowania jako takiego on jeszcze raz przypominam powstaje w wyniku przejścia al Kon z
42:33
Speaker A
wyższej powłoki czy tam pod powłoki na niższą i uwolnieniem dużej ilości energii w postaci kwantu promieniowania równania rozpadów Moi drodzy najważniejsze wam już pokazałem teraz zastosowanie izotopów to jest tak dokładnie powiedzmy sobie o to chodzi głównie medycyna tutaj ma znaczenie
42:53
Speaker A
chociaż nie tylko na przykład wyznaczanie to będzie do wieku jakich szczątków organicznych nie nie tylko organiczny generalnie wszystkiego metodą węgla aktywnego bodajże C13 O ile dobrze pamiętam Wybaczcie nie mam pamięci do szczegółów dlatego mogę czasem coś pomylić tego typu ale chodzi o to że
43:13
Speaker A
tego węgla C13 tam jakiegoś innego izotopu jest no pewna ilość tak w przyrodzie w momencie w którym dochodzi do obumarcia danego organizmu czy na przykład no wiecie stworzony jest przedmiot i potem nie ma możliwości wymiany tego węgla to
43:30
Speaker A
tamte No nie wymienia węgla więc ta ilość zacznie maleć bo on się rozpada zaraz o rozpadach powiem dokładnie no i w związku z czym szacując można oszacować wiek danego przedmiotu na podstawie ilości tego izotopu węgla C13 to jest jedno z zastosowań takich w
43:45
Speaker A
szkole się często pojawia bo jest dosyć proste logiczne przydatne i na geografii i na biologii także uniwersalne inne zastosowania izotopów to szczególnie w medycynie mogę wam powiedzieć z racji wykonywanej znaczy wyuczonej póki co profesji to tak izotop można podać żeby
44:01
Speaker A
coś zbadać tak i określić wtedy intensywność promieniowania na przykład zmierzyć się za pomocą tak zwanej kamery gamma czyli urządzenia rejestrującego właśnie promieniowanie gamma izotop można podać po to aby Tym sposobem zniszczyć jakieś komórki które ten izotop chętnie przyjmą tak na
44:19
Speaker A
przykład można leczyć nadczynność tarczycy nowotwory tarczycy No jest to jedna z metod a izotop jakiego się używa to jest oczywiście J mikroelement wczoraj na biologii było mikroelement nie wspomniałem o jodzie Także dzisiaj wspominam przy okazji bo mi się akurat
44:35
Speaker A
przypomniało zastosowań Moi drodzy jest tyle Ile człowiek ma pomysłów tylko pytanie które mają sens to już jest dosyć szerokie teraz tak skoro jesteśmy przy promieniotwórczości naturalnej to wypada wspomnieć o rozpadach promieniotwórczych Co to jest rozpad znaczy rozpadach rozpada w ujęciu ilościowym Czyli że na
44:54
Speaker A
przykład jak szybko rozpada się pierwiastek Boo z pojęciem tego połowicznego zaniku i tak dalej stała rozpadu też się u niektórych przewija ktoś fizykę robi Co to jest Ja wam wyjaśnię to w ten sposób są sobie atomy promieniotwórcze tak dane
45:09
Speaker A
izotopy jakiegoś pierwiastka określonej liczby masowej no nieważne każdy z nich Wyobraźcie sobie co sekundę gra w rosyjską ruletkę rozpad się czy się nie rozpad i każdy z nich ma na to stałe prawdopodobieństwo tak Czyli w danym momencie czasu każdy z nich ma taką samą
45:28
Speaker A
żeby się rozpaść No to pierwsza taki skrót myślowy Okej to tempo rozpadu jest stałe pierwiastków Nie właśnie tempo nie jest stałe bo wygląda to tak po pewnym czasie zwanym okresem połowicznego zaniku czyli średnim czasie gdzie połowa atomów stwierdza że się rozpada zostanie
45:44
Speaker A
ich ileś tam dwa no i każdy tych dwóch sobie wylosowało zmianę formy tak reinkarnacje jako inny pierwiastek jak to nazwiemy nie ma znaczenia zostały dwa OKE to czy po kolejnym poł rozpadzie nic nie zostanie tutaj te je2 Oczywiście że nie
46:03
Speaker A
bo teraz szansa Każdy ma szansę taką samą ale skoro jest ich mniej to mniejsza szansa że się rozpadnie ogółem w związku z czym zostanie nam jeden kiepsko to narysowałem bo uwzględniłem tylko kilka atomów ale wiecie o co mi
46:15
Speaker A
chodzi Czyli jak macie rozpad to pamiętajcie o tym że co jakiś określony czas jest połowę mniej z tego co było tak teraz moi wygląda to krótko wam pokażę proste masa i czas dobrze teraz tak co my tutaj mamy
46:40
Speaker A
na osi x i o y Oś x to jest czas w równych odstępach mamy ten okres poznego zaniku jen drugi TR c i tak d danego pierwiastka na przykład 100% ja użyję cyfry 1 bo akurat liczby 1 bo to
47:02
Speaker A
lubię Nie lubię procentów później mamy połowę na przykład i tak dalej I chodzi o to że co jakiś czas nam tego pierwiastka jest połowę mniej z tego co było czyli najpierw jest 100% potem po pierwszym okresie połowicznego zaniku
47:14
Speaker A
jest połowa z tego co było a potem będzie połowa z tego co było czyli 0,25 i mamy tyle potem po kolejnym czasie czyli na przykład po 30 dniach Jeżeli okres powi zanik to będzie połow czyli 0 125 i tak dalej
47:31
Speaker A
Tu będzie 0,0625 i tak dalej i tak dalej to będzie dążyć do osi x ale nigdy jej nie osiągać Jak to się mówi asymptotycznie i prezentować się będzie jako taka Krzywa wykładnicza malejąca funkcja wykładnicza nieważne jak to nazwiecie teraz podstawowe błędy jakie
47:50
Speaker A
popełnia podczas rozwiązywania zadań z rozpadów promieniotwórczych Już wam pokazuj Jak rozwiązywać te zadania właśnie bę teraz wymyślać na szybko zadania chociaż w sumie co mi szkodzi mamy coś takiego Po jakim czasie zostanie nam z zostanie nam z 1 g
48:16
Speaker A
izotopu 0 PR 125 Kiedy okres poznego zaniku wynosi 8 dni teraz moi drodzy pierwsza uwaga jak to robić są wzory i tym podobne metody ja w ogóle tego nie używam do chemii bo nie jest to potrzebne wystarczy wam prosta
48:36
Speaker A
elegancka tabelka dzisiaj was nauczę Jak robić tabelkę dzielicie J sobie na dwie części pionowa pozioma orientacja jest do wyboru i co mamy z jednej strony mamy czas a z drugiej masę ilość cokolwiek i teraz na początku zawsze zaczynacie od
48:56
Speaker A
zera i od pełnej masy Jeżeli ją macie z reguły jest mamy sobie gram i teraz tak zapamiętajcie idąc w dół Tam gdzie jest czas zawsze dodajecie Okres połowicznego zaniku A tam gdzie jest masa dzielicie na dwa częstym popełnianym błędem jest
49:19
Speaker A
przez was na przykład zrobienie tak że jest czas 8 16 i potem 32 nie 24 Dodajcie cały czas 8 32 No i patrzymy masa Jak się zmienia najpierw jest 0,5 potem jest 0,25 No i 0 w końcu 125 czyli odpowiedź na nasze pytanie po
49:43
Speaker A
24 dniach pozostanie nam tyle pierwiastka Myślę że jak dobrze opanuje rozwiązywanie tego typu zadań z tabelką będzie OKE jeżeli na przy zrob odwrot C Zac na od jakiegoś cz do początku to wtedy czas odejmuje masę mnoży czy ilość i wszystko to więcej wam
50:03
Speaker A
nie trzeba do rozwiązywania zadań z promieniotwórczości teraz tak czy jakieś pytania do mnie są postaram się wtedy na nie odpowiedzieć jest trochę także Pozwólcie że wrócę na chwilę na wizję pytajcie śmiało jak tylko będę w stanie to wam to
50:23
Speaker A
wam na nie odpowiem dobrze czy będą będzie osobny temat na obliczanie na obliczania stechiometryczne Ania program jest mniej więcej pokazany na Facebooku darmowe korepetycje.pl jak coś Wejdźcie sobie Ponadto stechiometrii ja omawiam z przy okazji roztworów roztworów wodnych i
50:52
Speaker A
stężeń Dlaczego wychodzę z założenia że nie ma sensu Teraz omawiać stechiometrii bowiem zaraz zapomnicie o co chodzi przestaniecie liczyć bo nie ma obliczeń aż do roztworów dopiero na roztworach zaczynają się konkretne obliczenia stężenia ich przeliczanie obliczenia równowagowe kinetyczne statyczne
51:09
Speaker A
termochemiczne i tym podobne dlatego nie ma teraz sensu robić stechiometrii Nic wam nie da Szkoda czasu i tak zapomnijcie Właśnie K co jeś zostanie ostatni atom to jest właśnie korpuskularny i falowych czyli fizyka kwantowa jest jednocześnie cząstka posiada naturę każda mała cząsteczka
51:34
Speaker A
posiada naturę i falową i cząsteczkową czyli w jednych sytuacjach zachowuje się jak cząstka jak taka piłka odbijająca się od wszystkiego A w innych sytuacjach zachowuje się jak fala i teraz tak w przypadku istnienia pojedynczej liczby atomów znaczy no jednego atomu to on się
51:49
Speaker A
rozpadnie wtedy kiedy no kiedy mu to wyjdzie Czyli po prostu będzie losować co sekundę jak to mówię z określonym prawd rozad czy nie A ten Okres połowicznego zaniku i cała ta zależność matematyczna jest pochodną po tych próbach samobójczych poszczególnych
52:07
Speaker A
poszczególnych atomów sprawdzę czy są pytania pytań nie ma także Wrócę jeszcze do omówienia promieniotwórczości sztucznej na zakończenie przepraszam to miało być tak teraz tak definicja Moi drodzy to tak jak wam wcześniej pokazywałem jest sobie duża cząstka duże jądro atomowe w
52:37
Speaker A
kontakcie z inną cząstką emituje inne jądro inną cząstkę proste czyli wymiana przykłady Moi drodzy to takim najczęściej podnoszonym jest właśnie rozpad jądrowy tak doprowadzający do wybuchu bomby atomowej albo w sposób niekontrolowany a kontrolowany jako w energiach prawda jądrowych proces polegający na
52:59
Speaker A
wytwarzaniu energii Towarzyszy temu uwalnianie się neutronów i bardzo dużej ilości energii oczywiście niepotrzebne są wtedy izotopy promieniotwórcze które trzeba gdzieś składować albo utylizować to jest wtedy największy problem zastosowanie Moi drodzy tej promieniotwórczości sztucznej to to Tutaj produkcja energii Jako nadrzędny
53:15
Speaker A
przykład ale też na przykład produkcja izotopów w tych cyklotron to jest to też promieniotwórczość sztuczna czyli medycyna znowu zastosowanie promieniotwórczości sztucznej badania nad tą materii w cernie się zderza prawda jest ten ośrodek w Europie zderza się ze sobą ciężkie jądra pierwiastków
53:34
Speaker A
No i patrzy się co się potem dzieje bo po co się to robi to już Nawiązując do fizyki Ale w ten sposób próbuje się odtworzyć warunki Jakie panowały we wszechświecie kiedyś żeby zrozumieć bardziej jego istotę a Wiemy jedno że
53:45
Speaker A
warunki we wszechświecie Kiedyś to była po prostu znacznie większa gęstość kilku No kilkanaście rzędów wielkości większa niż obecnie gdzie jedna łyżeczka materii mogła ważyć miliony ton taka była gęstość kiedyś i zderzając ze sobą w takim akceleratorze cząsteczki próbujemy
54:03
Speaker A
przez chwilę chociaż przez ułamek ułamka sekundy odtworzyć te warunki i zbadać co wtedy się działo na przykład o ten Bozon hiksa chodzi tak że właśnie zdarza się zdarzyło się w cernie te cząstki No i na tej podstawie próbuje się ten Bozon hia
54:19
Speaker A
potwierdzić bądź też zaprzeczyć jego istnieniu Nie znam się szczerze mówiąc dobrze na tym bo nie siedzę w fizyce na bieżąco także nie wyjaśnię wam tego za No ale przykłady to tak jak wspominałem jeszcze oprócz tego fuzja jądrowa która
54:32
Speaker A
też wcześniej była czyli energia jak ze słońca reakcje termojądrowe także z tą promieniotwórczością sztuczną to tyle myślę że sobie z zadaniami spokojnie poradzicie bo wystarczy dobrze przeczytać treść I pamiętajcie w równaniu ma się zgadzać Góra czyli masa i dół czyli ładunek po prawej i po lewej
54:48
Speaker A
stronie mamy tutaj dwa prawa chemiczne ujęte prawo zasada zachowania ładunku i zachowania masy bardzo zwanie mi pyta Bo w sumie prezentacja mi się skończyła Więc jak najbardziej jestem do waszej dyspozycji Odpowiem na te związane z chemią i nie
55:06
Speaker A
tylko czy są jakieś pytania nowe Jak to możliwe Kuba że zwiększa się liczba atomowa No Kuba dzieje się tak dlatego że masz sobie cząstkę która waży jeden a nie ma ładunku czyli nie wpływa na liczbę atomową i taki neutron wymienia się na
55:33
Speaker A
dwie na proton i elektron one w sumie ma ważą jeden bo elektron nic nie waży dla chemika a proton ma ładunek plus je elektron minus je więc ładunek mają zero tak jak neutron ale proton zostaje w jądrze a elektron leci gdzieś jako
55:48
Speaker A
promieniowanie beta stąd to liczba atomowa się zwiększa masa się nie zwiększa ale jak gdyby elektron zabiera ten ujemny ładunek z jądra atomowego zostaje proton no i tym samym mamy zwiększenie liczby atomowej o je proszę Zadawajcie pytania Jestem do
56:09
Speaker A
waszej dyspozycji Wytłumacz raz jeszcze rozpad beta plus i beta minus uprzejmie wejdę na tablicę i jeszcze raz wam to narysuję jeżeli chodzi Moi drodzy o tematy które będą to planuję omówić cały program który macie w liceum Dodatkowo w takim wymiarze czasu żeby na
56:36
Speaker A
każdy na każde zajęcia powiedzmy były jakoś sensownej długości może inaczej o coś innego mi chodzi jak jest program nauczania dowolny Jaki jaki znajdziecie to tam jest wyznaczona ilość godzin na każdy temat Ja to po prostu wziąłem i na
56:51
Speaker A
30 godzin zajęć przełożyłem postarałem się proporcjonalnie rozłożyć tak żeby te tematy raz że nie były jakoś nudne ale dwa odwzorowywać w szkole w programie Poza tym ja tak pracuję też z moimi indywidualnymi uczniami według takiego 30 tygodniowego programu bo uważam że to
57:09
Speaker A
jest czas w którym można się rzetelnie przygotować do matury mniej to już byłby problem Wracając do pytania rozpad beta Plus beta minus beta minus zaczniemy sobie od tego jest jakiś pierwiastek jądro pierwiastka atomowa tyle masowa tyle I co się dzieje
57:25
Speaker A
powstaje nowy pierwiastek i odpada dodatkowo elektron czyli No napiszę elektron nawet zamiast cząstka beta o on ma takie parametry masę 0 ładunek min-1 i teraz tak jak Popatrzymy sobie na dolną część to tu jest us-1 dół się musi zgadzać więc tu dajemy
57:43
Speaker A
Z + 1 Z + 1 - 1 daje z i Zgadza się po obu stronach tak natomiast Masa musi zostać taka sama No więc zostaje a Zgadza się Zgadza się jest to pierwiastek w układzie okresowym o jedną liczbę atomową dalej masa jest ta sama
58:00
Speaker A
liczba masowa rozpad beta plus jest sobie nowy pierwiastek no inaczej to Mia wyglądać nieważne i do tego dochodzi nam pozyton czyli elektron o ładunku dodatnim i teraz tak Jakie parametry ma masa taka sama a licba atomowa Mniejsza o żeby wyrównał
58:27
Speaker A
z czyli pierwiastek wędruje o jedno miejsce w lewo proste Czy są jeszcze jakieś pytania Bardzo proszę o ich zadawanie czy zajęcia będą zawierać program ze starego rozszerzenia Agnieszka powiem ci tak jeśli chodzi o nową i starą podstawę tak naprawdę różą
58:52
Speaker A
nowa podstawa do siebie że tylko pry trzeba umieć a czego można nie umieć No chociaż też nie wiadomo powiem wam jedno stara podstawa jest bardzo chaotyczna znaczy wiesz gzie wiecie nie ścisła tam jest mało powiedziane Co nie zmienia faktu że nauka chemii i biologii
59:09
Speaker A
na poziomie licealnym tak naprawdę niewiele się różni Ja stosuję jednolity układ zarówno do starej jak i nowej podstawy ucząc nawet osoby które przygotowują się do nowej podstawy według pewnych rzeczy ze Starej bo wychodzę z założenia że niektóre zostały
59:23
Speaker A
niesłusznie wyrzucone na przykład równanie kapona ze banal do jego opanowania niewiele trzeba zostało usunięte A może się zdarzyć także będzie w informacji wprowadzającej i trzeba będzie sobie poradzić także lepiej się nauczyć więcej niż mniej oczywiście bez przesady mówię to o
59:38
Speaker A
umiejętnościach praktycznych nie o teorii Jaka jest różnica między starą a nową podstawą Piotr dziękuję za pozdrowienia takema podwa to jest zasadnicza różnica dobrze jakim Najlepszym sposobem dla ciebie jest nauka do matury w sensie Jaki najlepszy mam sposób Sorry ale mam
60:15
Speaker A
mały monitor i nie widzę dokładnie co piszecie ja mam taki sposób już mówiłem wam ostatnio pierwsza rze teoria pierzy filar nauc doze teor podręcz nie Z jakiegoś wielkiego normalnego podręcznika i zróbcie to w miarę szybko nie zlektorem Witowski bo tak nie zdacie
60:39
Speaker A
matury pełno zadań różne testowe nie testowy opisowy choćby nawet były z kosmosu to Rozwiązuj je i szukajcie odpowiedzi aktywnie bo wtedy się czegoś nauczycie i nawet nie będziecie wiedzieli kiedy będziecie tak śmigać po tych zadaniach że głowa mała Trzeci
60:53
Speaker A
filar najlepiej zacząć sobie po Nowym Roku przed studniówką No no ewentualnie po to rozwiązywanie arkuszy samodzielne rozwiązywanie i samodzielne sprawdzanie Tym sposobem Aha i oczywiście czas taki jak na maturze bez ściąg bez pomocy Tym sposobem tak się wy trenujecie jeśli
61:10
Speaker A
chodzi o naukę do matury że egzamin nie będzie dla was niczym nowym po prostu tak jakbyście już byli na maturze tak to jest super sprawa dlatego też odwracam zbiory które zawierają zadania maturalne ponieważ jak gdyby marnujcie sobie szansę na wczucie się w egzamin
61:26
Speaker A
takie moje zdanie jest Ja tak się uczyłem tutaj powielam jak gdyby swój schemat który pozwolił mi osiągnąć satysfakcjonujący wynik dobrze jest już godzina po 2200 Przykro mi Moi drodzy zostałbym z wami bardzo długo bo generalnie to co robię sprawia mi
61:41
Speaker A
przyjemność Tym niemniej posiadam również pewne zobowiązania które muszę dopełnić jutro rano wyjeżdżam i muszę się przygotować do podróży chciałem wam bardzo podziękować za zajęcia zaprosić na kolejne Trzymajcie za mnie kciuki bo chcę innych nauczycieli przyciągnąć do inicjatywy nie wiem czy mi się to uda
61:57
Speaker A
ile mi to zajmie ale mam nadzieję że zdobędę chociaż kilka pomocnych dłoni w tym celu i mam nadzieję że wtedy też będzie więcej zajęć online na żywo jakieś materiały wideo i oczywiście zgodnie z nazwą za darmo Trzymajcie się
62:12
Speaker A
i do zobaczenia na kolejnych zajęciach cześć
Topics:chemiabudowa atomucząstki elementarneprotonneutronelektronliczba atomowaliczba masowaizotopynuklidy

Frequently Asked Questions

Co to jest liczba atomowa i jak ją oznaczamy?

Liczba atomowa (Z) to liczba protonów w jądrze atomowym, która określa położenie pierwiastka w układzie okresowym. Oznaczamy ją literą Z.

Czym różnią się izotopy tego samego pierwiastka?

Izotopy różnią się liczbą neutronów w jądrze, co wpływa na masę atomu, ale mają tę samą liczbę protonów i tę samą liczbę atomową.

Dlaczego masa elektronu jest pomijana w chemii?

Masa elektronu jest bardzo mała w porównaniu do protonu i neutronu, dlatego w chemii jest uznawana za pomijalną, choć w fizyce ma znaczenie.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →