Speaker A
Witajcie serdecznie, moi drodzy, na pierwszych w tym roku szkolnym zajęciach z chemii. Dzisiaj zajmiemy się budową atomu. W oczekiwaniu na pozostałych uczniów, którzy dzisiaj, mam nadzieję, w podobnej ilości jak wczoraj przyjdą, chciałbym jak zawsze podziękować wam za udział w tych zajęciach, ponieważ dzięki wam je kontynuuję. Tak, wasz udział jest tutaj dla mnie najważniejszy, dlatego że wtedy widzę, dla kogo to robię i że to jakiś sens na pewno ma. Moi drodzy, chodzi bii, proszę o zadawanie pytań za pomocą OPC. Pytania, odpowiedzi na te pytania będę odpowiadać w przerwach pomiędzy pracą ze slajdami, jak również rysowaniem na wirtualnej tablicy. Dobrze, czy są jakieś pytania? Na razie organizacyjne brak, także przechodzę, moi drodzy, do prezentacji. Teraz czego używamy? Jest darmowy podręcznik, który dostępny na wydarzeniu. Za pomocą tego podręcznika po prostu wchodzicie sobie na zajęcia i jest to krótka prezentacja, która służy mi jako KP, konspekt. Nadmieniam, że tutaj nie ma jakiejś treści merytorycznej tak dosyć dużej ilości, ponieważ zależy mi na tym, żebyście oglądali zajęcia, ponieważ taka forma moim zdaniem jest najlepsza i ja tutaj tylko posiłkuję się tym. To nie jest do czytania typowo. Moi drodzy, dzisiaj zajmujemy się atomem i co to jest atom? Uwielbiam zadawać takie pytania uczniom na zajęciach, bo wiem, że na takie pytanie odpowiada się najtrudniej. No ale cóż, jeżeli już na nie odpowiecie, to wtedy wyjaśnienie tego pojęcia nie stanowi dalszego problemu i operowanie nim tak. Atom to jest, moi drodzy, moja definicja, najmniejsza rzecz, jaka interesuje chemika, chociaż wiecie, od tego są odstępstwa, tak, w pewnych sytuacjach. Ale generalnie chemik, jak już wyjdziemy z tej chemii kwantowej, będziemy zajmować się typowo związkami organicznymi, nieorganicznymi, reakcjami i tak dalej, i tak dalej, to będziemy raczej operować pojęciem pierwiastka, związku, a pierwiastek składa się z atomów i nic więcej nas interesować nie będzie. Natomiast po co jest nam budowa atomu? A no po to, żeby zrozumieć jego funkcjonowanie. Tak powiem wam, że dzięki temu da się wyjaśnić wiele reakcji chemicznych, wiele procesów tak w chemii, w fizyce poniekąd też, bo jest to miejsce, gdzie fizyka i chemia przenikają się wzajemnie. Moi drodzy, jeśli chodzi o to, składa się on z jądra atomowego, czyli to, co tutaj widzicie, jest to atom litu zawierający trzy protony i trzy neutrony, będące cząstkami elementarnymi, a wokół tak skonstruowanego atomu krążą elektrony również w liczbie trzech. Ponieważ kiedy mamy do czynienia z atomem niebędącym jonem, czyli posiadającym swoje ładunki w równowadze, ładunki dodatnie z jądra i ładunki ujemne z elektronów, to ich liczba oczywiście, co istotne w chemii, moi drodzy, przede wszystkim nauczcie się podstaw, jeśli chodzi o cząstki elementarne. Pozwolicie, że teraz wejdę na tablicę i wam je po prostu w formie prostej tabeli narysuję. Tak, to byłoby w ten sposób. Moi drodzy, mamy sobie trzy cząstki elementarne, które nas praktycznie interesują. Jest to proton i elektron. Przepraszam was najmocniej za pismo kiepskiej jakości. Po pierwsze, bardzo źle piszę, niestety nie umiem się tego, że tak powiem, nie umiem tego nawyku z siebie wykorzenić. Ponadto te tablice online niestety też moje pismo zniekształcają, także z góry was przepraszam. No ale wracając do tematu, mamy dwa najważniejsze parametry: masę i ładunek. Masę, moi drodzy, wyrażamy ją w jednostkach międzynarodowych, je unit. Tak, a jeden unit praktycznie zamienia się bardzo fajnie na jednostki masy molowej, tak, czyli gram na mol. Wyprzedzając temat, bowiem stechiometrię będę z wami omawiać za jakiś czas, to je mol protonów, które mają masę 1 unit, waży po prostu 1 gram. Analogicznie neutronów, jeśli chodzi o chemię, masę. Elektron przyjmuję zerową w chemii, w ogóle istotną. Tak, jest ona istotna dopiero w fizyce i wszelkich tego typu naukach, gdzie jest ważna energia elektronu jako takiego. Natomiast dla nas jego masa nie ma żadnego znaczenia. Ładunek jest podawany w takich jednostkach jak ładunek elementarny, będący równy co do wartości ładunkowi elektronu i przeciwny co do jego znaku. Stąd też elektron ma minus, neutron 0 zgodnie z nazwą, i proton plus 1. Są to najważniejsze cząstki elementarne, jakie przyjdzie nam stosować podczas omawiania budowy atomu. Proton dodatkowo jest opatrzony często górnym indeksem plus, neutron zerem, a elektron minusem, reprezentującymi ładunek. Z innych cząstek, z którymi możecie się zetknąć podczas pracy, podczas pracy nad zadaniami z budowy atomu, jest na przykład pozyton, będący przeciwieństwem elektronu. Tak, jeżeli. Ponadto powiem wam, jeżeli taki pozyton, czyli elektron z dodatnim ładunkiem, spotka się z elektronem tym prawdziwym, czyli negaton, według niektórych też to znikają i na ich miejsce pojawia się energia. To dla zainteresowanych fizyką od tej bardziej teoretycznej strony. Moi drodzy, jeżeli macie jakiekolwiek pytanie, proszę, zadajcie je teraz, a ja postaram się na nie odpowiedzieć. Jak wspominałem, używajcie opcji pytania odpowiedzi. Pytań brak, także pozwolę sobie kontynuować zajęcia. Będzie na nagraniu, nie przejmujcie się, nie znika na zawsze. Wróćmy do prezentacji, moi drodzy. Jeśli PRC informac, mamy jądro jakiegoś pierwiastka, załóżmy sobie jakikolwiek, na razie to nie jest istotne. Używamy do tego tak zwanego zapisu AZ od pierwszych liter tego, co tworzą ten zapis, tych które tworzą ten zapis. Jak to odszyfrować? Mianowicie A oznacza liczbę masową, Z oznacza liczbę atomową. Ja moim uczniom tłumaczę zawsze, wiecie, macie tutaj A, jak atomowa, to na pewno nie będzie to A, tak, czyli liczba masowa ma symbol A, a atomowa na pewno nie A, czyli Z jest z kolei symbolem. Można sobie z angielskim skojarzyć, że to jest Everything, cokolwiek, wszystko. Tak, symbol bezpośrednio oczywiście wynika z liczby atomowej, bowiem, moi drodzy, liczba atomowa jest to wartość, która określa nam położenie pierwiastka w układzie, w układzie okresowym. Od liczby atomowej to zależy, gdzie nasz pierwiastek zostanie ulokowany, jaki to jest pierwiastek. I teraz co składa się na liczbę atomową? Składa się na nią liczba protonów, ewentualnie również liczba elektronów, ale tylko w sytuacji, mam jonu. To jest bardzo istotne, pamiętajcie o tym, bowiem kiedy mamy do czynienia z jonem, to wtedy następuje zmiana ilości elektronów, albo ich dodanie w przypadku anionu, albo odjęcie w przypadku kationu. Teraz co to jest liczba masowa? Liczba masowa jest już niespecyficzna dla danego pierwiastka. Jeden pierwiastek może posiadać wiele różnych liczb masowych i neutronów. Neutrony nie wpływają na to, jaki to jest pierwiastek, ale wpływają jedynie na masę jego jądra. W związku z tym, że liczba neutronów może być różna, pojawiło się pojęcie izotopu. Co to jest izotop? Moi drodzy, ja to tłumaczę tak, że Z musi mieć takie... to jest podstawowa, no, taka moja definicja izotopu na podstawie takiego zapisu jądra atomowego danego pierwiastka, czyli widzicie, może być wiele różnych izotopów mających różne liczby masowe, ale oczywiście atomowa musi być taka sama, Z musi być takie samo cały czas. Widzę, że tutaj jest też czat na tablicy, bardzo proszę o udzielanie się bezpośrednio na wydarzeniu, znaczy się na webinarze. Tak, py, proszę, piszcie na czacie. Teraz czego nam tutaj jeszcze brakuje? Pojęcie izotopu swoją drogą to większość z was raczej z tym problemu nie ma. Popatrzmy jeszcze na slajd nuklidy. Nuklidy to jest pojęcie, którego zdefiniowanie większości was, większości z was sprawia problem. Wcale mnie to nie dziwi, bo jeszcze nie spotkałem dobrej definicji tego pojęcia. Czym jest NL? Zadajcie sobie teraz takie pytanie. Międzyczasie sprawdzę, czy nie ma do mnie pytań. Są, proszę bardzo. Czy mógłbyś powiedzieć, kiedy będą kolejne zajęcia z biologii, z chemii oraz co na nich będzie? Asia, informacje niebawem. Michał, tak samo również będzie wydarzenie. Proszę o odpowiedź. Gdzie znajdę dzisiejsze i poprzednie wykłady? Zuzanna, znajdziesz je na naszym kanale na YouTube, darmowe korepetycje. Jest można bezpośrednio dostać linki do filmów, które wrzucam na tablicę, na naszego Facebooka. Tak, czyli po prostu wejdź na tablicę na Facebooku. Wracam do części merytorycznej. Moi drodzy, zastanowili się, co to są nuklidy. Nuklidy, ja mówię, że to jest wszystko.