Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek to stan zapalny nerek wywołany reakcją nadwrażliwości, najczęściej na leki, prowadzący do odwracalnego uszkodzenia funkcji nerek.
Key Takeaways
- Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek jest najczęściej reakcją nadwrażliwości na leki.
- Objawy pojawiają się z opóźnieniem i obejmują zarówno symptomy nerkowe, jak i pozanerkowe.
- Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych i biopsji nerek.
- Leczenie polega na odstawieniu leku i ewentualnym stosowaniu sterydów.
- Wczesne rozpoznanie i leczenie zwiększa szanse na pełne wyleczenie.
What the video covers
- Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek to zapalenie obejmujące śródmiąższ nerek, prowadzące do odwracalnego uszkodzenia funkcji wydalniczej.
- Zapalenie ma podłoże immunologiczne i jest reakcją nadwrażliwości typu opóźnionego, najczęściej wywołaną przez leki takie jak NLPZ, antybiotyki, inhibitory pompy protonowej i inne.
- Objawy pojawiają się po około trzech tygodniach i obejmują zarówno symptomy nerkowe, jak i pozanerkowe związane z pobudzeniem układu immunologicznego.
- Typowe objawy to ból w okolicy lędźwiowej, gorączka, osutka plamista, skąpomocz, krwiomocz, obrzęki i bóle stawów.
- W badaniu moczu można znaleźć białkomocz, erytrocyty, leukocyty i eozynofile, a w badaniach krwi eozynofilię oraz podwyższoną kreatyninę.
- Rozpoznanie opiera się na obrazie klinicznym, wywiadzie lekowym i w razie wątpliwości na biopsji nerek, gdzie widoczne są nacieki zapalne z limfocytów T i makrofagów.
- Leczenie polega na odstawieniu leku wywołującego nadwrażliwość oraz leczeniu przyczynowym infekcji, a w niektórych przypadkach stosuje się sterydy.
- Wczesne rozpoznanie i leczenie pozwala na wyleczenie i powrót do prawidłowej funkcji nerek u około 50% pacjentów.
- W przypadku ostrego uszkodzenia nerek konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta i odpowiednia modyfikacja leczenia.
- Kolejny odcinek będzie omawiał szczegółowo objawy pozanerkowe wynikające z pobudzenia układu odpornościowego.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek
- 00:41Podłoże immunologiczne i mechanizm choroby
- 01:20Czynniki wywołujące i leki predysponujące
- 02:05Objawy kliniczne i ich podział
- 02:45Uszkodzenie nerek i objawy towarzyszące
- 04:03Badania moczu i krwi w diagnostyce
- 05:20Rozpoznanie i rola biopsji nerek
- 06:33Leczenie i rokowania
- 07:13Monitorowanie i dalsze postępowanie
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Hej, w dzisiejszym odcinku wracamy do serii One Ręce i opowiem wam co nieco o ostrym śródmiąższowym zapaleniu nerek. Ostre śródmiąższowe zapalenie nerek nazywane jest również cewkowym śródmiąższowym zapaleniem nerek, a z angielskiego to jest interstitial nephritis. Jest to stan zapalny obejmujący śródmiąższ nerek, prowadzący do odwracalnego uszkodzenia jej funkcji wydalniczej.
Speaker A
Śródmiąższ można powiedzieć, że chodzi o wszystko, co nie jest związane z nefronami, czyli przede wszystkim kanaliki, nazywane też cewkami. Dlatego celowo śródmiąższowe o tym się mówi, oraz śródmiąższ to wszystko, co pomiędzy tymi cechami, kanalikami się znajduje. Główne elementy to tkanka łączna, fibroblasty, komórki dendrytyczne i tak dalej.
Speaker A
Zapalenie ma podłoże immunologiczne, jest związane z reakcją nadwrażliwości na pewne czynniki, najczęściej leki, które wydalane do światła kanalików muszą stać się w pewien sposób immunogenne i wywoływać odpowiedź zapalną komórkową lub humoralną.
Speaker A
Taki element, który normalnie nie wywołuje odpowiedzi immunologicznej, ale w powiązaniu z pewnymi białkami nabiera cech immunogennych, nazywamy haptenem. Więc taki lek wydalany do światła cewek kanalików właśnie jest haptenem.
Speaker A
Predysponuje go genetyczny człowiek, który zawiera pewne białka, które sprawiają, że może nabrać właśnie tych cech immunogennych i może rozwinąć się właśnie ostre śródmiąższowe zapalenie nerek. Dotyczy to najczęściej leków z grupy NLPZ, niektórych również antybiotyków, głównie penicylin, ale też inhibitorów pompy protonowej, leków moczopędnych, interferonów czy leków przeciwwirusowych.
Speaker A
Inną przyczyną ostrego zapalenia nerek to infekcja ogólnoustrojowa, sarkoidoza, a także przyczyna idiopatyczna. Objawy ostrego zapalenia nerek nie pojawiają się od razu, lecz mniej więcej po trzech tygodniach, dlatego też mówimy, że jest to reakcja nadwrażliwości typu opóźnionego.
Speaker A
Objawy nie są typowe dla ostrego śródmiąższowego zapalenia nerek, jednak najczęściej występują ze sobą następujące cztery objawy, które możemy podzielić na objawy bezpośrednio związane z nerkami i objawy pozanerkowe, które wynikają z pobudzenia układu immunologicznego.
Speaker A
Ten oto przed wami narysowany diagram techniczny pacjent może wam zasugerować o jakichś czterech objawach, o których będę mówił w związku ze stanem zapalnym. Może również dochodzić do naciągania torebki pokrywającej nerkę, co skutkuje bólem w okolicy lędźwiowej.
Speaker A
Zapalenie prowadzi również do istotnego uszkodzenia, upośledzenia funkcji nerek, czyli rozwoju tak zwanego ostrego uszkodzenia nerek, czy w polskim mówimy o tym uszkodzeniu nerek. No i właśnie to ostre uszkodzenie nerek może doprowadzić do zmniejszonej produkcji moczu, czyli skąpomoczu.
Speaker A
Temat, jaki będzie twój następny temat, to tak naprawdę po tym odcinku, który szczegółowo zajmie się kolejnymi objawami, które są pozanerkowe i one właśnie wynikają z pobudzenia komórek odpornościowych, które wyzwalają, wydzielają swoje wszystkie cytokiny czy inne czynniki zapalne i skutkować to może
Speaker A
właśnie gorączką, jak również występowaniem osutki plamistej środkowej. I są to właśnie te cztery najczęściej występujące objawy, ale również mogą wystąpić krwiomocz, obrzęki, nadciśnienie tętnicze, one związane są właśnie tutaj z uszkodzeniem nerek, czy bóle stawów jako powikłanie procesów nadwrażliwości.
Speaker A
W badaniu ogólnym moczu możemy stwierdzić białko, najczęściej niewielkie albo umiarkowane. Jest to białko pochodzenia cewkowego, czyli uszkodzone kanaliki nie są w stanie zarezerwować białka, które normalnie w niewielkim stopniu przechodzi przez te komórki nerkowe.
Speaker A
Białkomocz jest bardzo nasilony, czy linearny, czy co, czyli powyżej 3,5 g na dobę, to bardziej prawdopodobna jest kłębuszkowa postać rozwoju tego śródmiąższowego zapalenia nerek wywołana przez niesteroidowe leki przeciwzapalne.
Speaker A
W związku z uszkodzeniem nerek mogą się znaleźć również erytrocyty czy też leukocyty, i co jest charakterystyczne, również spora ilość eozynofilów, która tak naprawdę wskazuje na nadwrażliwość jako przyczynę zapalenia.
Speaker A
Jeżeli chodzi o badania krwi, to u niektórych pacjentów właśnie możliwe jest również występowanie eozynofilii, czyli wysokiego poziomu eozynofilów we krwi, jak również wzrost parametrów naukowych związanych z uszkodzeniem nerek.
Speaker A
Tutaj bardzo istotne jest właśnie wzrost stężenia kreatyniny w osoczu. Rozpoznanie ostrego zapalenia nerek zazwyczaj jest ustalane na podstawie obrazu klinicznego, czyli był sobie zdrowy pacjent i nagle część jego funkcji nerek spada, a w wywiadzie na przykład, że zaczął
Speaker A
brać jakieś nowe leki, nie wiem, tydzień, dwa, trzy temu, i do tego jeszcze widzimy objawy nadwrażliwości, jakieś wysypki czy właśnie jakieś takie zmiany skórne.
Speaker A
Jeżeli mamy wątpliwości, jeżeli chcemy wykluczyć, czy to nie jest jakaś inna przyczyna uszkodzenia nerek, jak na przykład podostre zapalenie nerek czy coś w tym stylu, bo też takich przyczyn może być dużo, to złotym standardem badania różnicującego jest jednak biopsja nerek.
Speaker A
I w przypadku biopsji nerek właśnie w przypadku śródmiąższowego zapalenia nerek patolog zauważy istotne nacieki zapalne w śródmiąższu, które są złożone głównie z limfocytów T i makrofagów.
Speaker A
To jak w takim razie leczyć ostre śródmiąższowe zapalenie nerek? No właśnie, wszystko zależy od przyczyny. Jeżeli do zapalenia nerek doprowadziła ogólnoustrojowa infekcja, to taką infekcję po prostu odpowiednio należy leczyć.
Speaker A
A jeżeli to jest kwestia znowu stosowanego leku, który wywołał reakcję nadwrażliwości, to absolutnie jak najszybciej należy taki lek odstawić.
Speaker A
U niektórych pacjentów z zapaleniem właśnie wywołanym przez nadwrażliwość na leki zastosowanie sterydów istotnie poprawia funkcjonowanie nerek.
Speaker A
Oczywiście przy rozwijającym się ostrym uszkodzeniu nerek należy podejmować odpowiednie działania i monitorować stan pacjenta i stan jego nerek, odpowiednio modyfikować dawki leków, ale o tym więcej przy ataku i przy odcinku AKI.
Speaker A
Szybko rozpoznanym zapaleniu i włączeniu leczenia u około 50 procent pacjentów udaje się doprowadzić do wyleczenia i powrotu do prawidłowej funkcji nerek.
Topics:ostre śródmiąższowe zapalenie nerekinterstitial nephritiszapalenie nereknadwrażliwość na lekiNLPZbiopsja nerekeozynofilebiałkomoczostre uszkodzenie nerekleczenie zapalenia nerek











