Darmowe Korepetycje z Biologii: Prawa genetyki — Transcript

Dobry wieczór. Witajcie serdecznie. Przepraszam najmocniej za tak późną porę, no ale cóż, sprawy się trochę przyciągnęły. Chciałem was dzisiaj zaprosić na kolejną lekcję z biologii. Dzisiaj zrobimy sobie genetykę, podstawowe prawa, które tą genetyką rządzą, tak? No i w oparciu o nie trochę krzyżówek, przynajmniej w takim kontekście teoretycznym. No zobaczymy, jak tam pójdzie. Jeżeli będziecie mieli do mnie jakieś pytania w trakcie, proszę o ich zadawanie za pomocą opcji pytania i odpowiedzi. Rozmawiajcie przy do części zajęciowej, okej? Moi drodzy, co to jest dziedziczenie?

Co to jest ogólnie genetyka? Musimy sobie na początku samym zdefiniować parę podstawowych pojęć, zanim w ogóle przejdziemy do czegokolwiek. Genetyka, co to jest? Białko, potem mam metabolizm, wszystko co zawiaduje, co rządzi naszym organizmem, wszystko jest zapisane właśnie w informacji genetycznej za pomocą genów. Geny występują w formie różnych wariantów, czyli alleli, prawda? No i z tymi genami też jest tak, że jeżeli już mają te allele, to one mogą być w ciebie w pewnej relacji, jest, że organizm zwierzęcy wieść,

czyli posiada dwie kopie. Jesteśmy diploidalni, mamy dwie kopie każdego genu. Jest to pozytywne, ponieważ zawsze posiadamy jakiś zapasowy materiał, jeżeli jeden wariant, właśnie jeden allel, okaże się być nieprawidłowy i niekorzystny. Co więcej, pewne cechy możemy tak ukrycie przenosić z pokolenia na pokolenie, aż przy nadarzającej się okazji one uwidocznią się, tak? I można byłoby to streścić właśnie w następujący sposób: tym są allel.

Teraz krótko i na temat, co to moi drodzy była ta zależność pomiędzy allelami, czyli dominacja. Sprawa wygląda tak: załóżmy, wyobraźmy sobie gen, który ma dwa allele, allel 1 powoduje syntezę białka, powoduje syntezę, niczego, bo jest tam uszkodzony, w pewnym uszkodzony, chodzi o to, że nie ma białka. Jestem sensowny. Brak białka to białko ma to do siebie, że daje nam na przykład jakiś tam kolor niebieski, kolor czegoś, natomiast brak tego białka w konsekwencji

no da nam kolor żółty, bo załóżmy sobie, że to jest jakaś część rośliny. No i teraz moi drodzy, jeżeli no na razie sobie je ponumeruj tak, bez nawet oznaczeń takich specjalnych do genetyki. Jeżeli organizm będzie posiadał dwa warianty genów, jeden numer jeden, a drugi taki sam, to jest oczywiste, że będzie niebieski, no bo robi to białko i ma taki kolor, prawda? Kiedy będzie miał dwa warianty drugie, to jest oczywiste też, że będzie żółty, no bo nie ma w ogóle białka. Pytanie teraz, jaki będzie, kiedy będzie miał jeden wariant taki, a drugi taki? No i tutaj właśnie po raz pierwszy pojawia się nam zjawisko dominacji, prawda? To

można różnie rozpatrzeć, nie odpowiedź nie jest zero-jedynkowa, ale my załóżmy, że to białko A to zagwarantuje taką ilość koloru, że nawet w małej ilości wszystko jest niebieskie, tak jak trzeba, prawda? W związku z czym, mimo obecności tego braku białka K, wystarczy, żeby na niebiesko elegancko wszystko pokolorować, w związku z czym ten nasz element też będzie niebieski. I tu macie przykład dominacji, dominacji allelu numer 1 nad allelem numer 2. Oczywiście my stosujemy w genetyce inne oznaczenia i teraz dla allelu dominującego stosujemy literę

wielką, tak? W tym przypadku sobie D, a recesywnego ma symbol k. Trzy takie podstawowe krzyżówki, z jakimi macie do czynienia, właśnie to są krzyżówki w oparciu o dwa warianty. D jest najczęściej właśnie dominujący, drugi recesywny. No i tutaj pojawiły się po raz pierwszy pewne konsekwencje posiadania określonego garnituru genów, czyli genotypu, w kontekście cechy, czyli fenotypu, cechy jakie macie. No i to się może, jak tutaj widzicie, różnić między sobą albo może inaczej, na przykład fenotyp jest bardziej zawężony. Co więcej, jeżeli

ja ten żółty bym pomalował na niebiesko, no to bym nabrał fenotypu niebieskiego. Analogicznie, ale to już jest ingerencja człowieka. Natomiast faktem jest, że na cechę możemy wpłynąć z zewnątrz, prawda? Ale chodzi o tę warstwę kodującą w DNA, czyli genotyp, jego bezpośredni efekt, czyli fenotyp, który też może ulegać zmianom pod wpływem środowiska. Sposobem mamy podstawowe pojęcia genetyki, mianowicie gen, allel, genotyp, fenotyp, co nie? I to wam wystarczy na razie, żeby sobie z tym poradzić. Poza tym pojęcie dominacji i

braku tej dominacji, czyli recesywność. Jak mamy sobie dwa allele dominujące, to taki organizm o takim genotypie nazywamy homozygotą dominującą. Organizm, który posiada dwa allele recesywne, również jest homozygotą, aczkolwiek recesywną, proste. Natomiast organizm posiadający jeden taki i drugi taki jest nazywany heterozygotą i ty to nazywasz. Jeżeli chodzi może jakaś taka prosta, typowa krzyżówka, slajdu. Spójrzcie. No i to jest to, z czym spotykacie się na co dzień w szkole, taka typowa krzyżówka, że mamy ten groszek, to chyba Pisum sativum było, ile dobrze pamiętam, choć nie dam sobie głowy uciąć za tę nazwę. W każdym razie bierz. Tutaj nie jest pokazane pokolenie rodzicielskie, zasady linii czystymi, czyli homozygotami. Pamiętajcie, homozygota to jest linia czysta. Po skrzyżowaniu mamy dwie heterozygoty. No i potem wychodzą z tego

trzy kwiatki, średnio trzy czerwone na jeden biały i mamy właśnie fenotyp trzy czerwone, jeden biały, a genotypy są takie, jak tutaj widać, prawda? To jest typowa krzyżówka jednogenowa. Przejdźmy może szybko przez to, zaraz potem por rozpisuję, natomiast macie przykład krzyżówki dwugenowej, gdzie wykorzystano bę OB siebie, jak w tamtej poprzedniej mieliśmy prawo Mendla numer 1 zaprezentowane, czyli że gamety jak powstają, to dostają po jednym allelu tylko genu. To tak tutaj macie pokazane, że te cechy niezależnie od siebie przechodzą i to jest drugie prawo Mendla. Teraz się nad

nimi właśnie chwilę zatrzymamy. Pokażę wam reguły pisania krzyżówek na przykładzie jedno- i dwugenowych, prawda? Pozwolę sobie wrócić nieco wcześniej. Tymczasem, jak macie do mnie jakieś pytania, to proszę śmiało o ich zadanie. Postaram się teraz na nie odpowiedzieć. Angelika, określ w jakiej sytuacji przy genach sprzężonych powstaną dwa rodzaje gamet, a w jakiej cztery. Czy mógł pomóc? Jas, że mógłbym pomóc. Angelika, krótko na temat, jak masz geny sprzężone, to co z nimi chodzi? One są na jednym chromosomie. Wyobraźmy sobie, że to jest chromosom, prawda? Na chromosomie jest

tak, że jak masz poszczególne, wiesz, poszczególny numer, tutaj gdzie jest środek, niech będzie gen numer 2. No i nie mam takiego drugiego takiego samego, ale wyobraź mam takie dwa długopisy, no i w tych miejscach mam poszczególne. I teraz tak, jak masz cały cykl komórkowy, no to tamte chromosomy się układają właśnie w formie takich biwalentów, czyli jeden i drugi obok siebie. Tutaj mój palec to będzie ten chromosom, co nie? I to jest ta metafaza, jak jest, to odchodzi jeden, drugi prawy

biegun, prawda? I tak się rozstają chromosomy, w związku z czym, jak powstają gamety, to jedna dostaje jeden chromosom, druga drugi. A to, że są dwa geny, to mało kogo interesuje. Na jednym chromosomie są dwa rodzaje gamet i to jest w sytuacji, kiedy między tymi chromosomami nie dojdzie do rekombinacji albo przynajmniej między tymi genami nie dojdzie do rekombinacji w postaci zjawiska crossing over, tak? Czyli tak, że jak miał jeden i drugi długopis, to załóżmy odkręcił z tego część i wstawił tam, prawda? Nie mogę tego zrobić, bo tego się nie rozkręca, ale nie o to chodzi. No i właśnie kiedy dojdzie do tego crossing over, tej wymiany fragmentów między chromosomami i one się rozejdą, bo to nie zawsze zachodzi, prawda? To z pewną częstotliwością ma miejsce. Ja

to na końcu jeszcze dzisiaj postaram się powiedzieć. To wtedy właśnie będą cztery rodzaje gamet, tylko nie w częstości po równo, ale w pewnym procencie. To na koniec, wiecie, jeszcze czas na to jest. Na razie chcę podstawy ogarnąć, dobrze?

Wróćmy na tablicę. Dobra, teraz tak, właśnie te krzyżówki typowa jednogenowa, moi drodzy, wygląda tak: bierzemy sobie organizm, niech to będzie ten cały groszek, piszemy pokolenie rodzicielskie, docie linie czyste, do skrzyżowania, czy homozygoty. To om czerwony krzyżuje z białym homozygotą recesywną i teraz powstają gamety, czyli gameta. To jest coś, co zawiera jeden allel z danego genu. Tutaj będzie tylko jedno A, czyli jedną literę z pary, a tu jedno a małe. W tym wypadku liczba gamet z danego organizmu oznacza, znaczy wyno.

czyli fenotyp który też może ulegać zmian pod wpływem pod wpływem środowiska sposobem mamy podstawowe pojęcia genetyki mianowicie gen allel genotyp fenotyp co nie I to wam wystarczy na razie żeby sobie z tym poradzić poza tym pojęcie dominacji i

braku tej dominacji Czyli recesywność jak mamy sobie dwa allele dominujące to taki organizm o takim genotypie nazywamy homozygotą dominującą organizm który posiada dwa allele recesywne również jest homozygotą aczkolwiek recesywną proste natomiast organizm posiadający jeden taki i drugi taki jest nazywany

heterozygotą i ty to naaz jeżeli chodzi może jaka taka prosta typowa krzyżówka slajdu Spójrzcie No i to jest to z czym spotykacie się na co dzień w szkole taka typowa krzyżówka że mamy ten groszek to chyba pisum stum było ile dobrze

pamiętam choć nie dam sobie głowę uciąć za T nazwę w każdym razie bierz tutaj nie jest pokazane pokolenie rodzicielskie zasady l czystymi czyli homozygotami Pamiętajcie homozygota to jest linia czysta po skrzyżowaniu mamy dwie heterozygoty No i potem wychodzą z tego

trzy kwiatki średnio trzy czerwone na jeden biały i mamy właśnie fenotyp trzy czerwone jeden biały a genotypy są takie jak tutaj widać Prawda to jest typowa krzyżówka jednogenowa Przejdźmy może szybko przez to zaraz potem por rozpisuję natomiast macie przykad krzyżówki dwugenowe gzie

wykorzystano bę OB siebie jak w tamtej poprzedniej mieliśmy prawo Mendla numer 1 zaprezentowane Czyli że gamety Jak powstają to dostają po jednym melu tyko genu to tak tutaj macie pokazane że te cechy niezależnie od siebie przechodzą i to jest drugie prawo mę teraz się nad

nimi właśnie chwilę zatrzymamy Pokażę wam reguły pisania krzyżówek na przykładzie jedno i dwugenowe prawda pozwolę sobie wrócić nieco wcześniej Tymczasem jak macie do mnie jakieś pytania to proszę śmiało o ich zadanie postaram się teraz na nie odpowiedzieć Angelika okreś W jakiej sytuacji przy

genach sprzężonych powstaną dwa rodzaje gamet A w jakiej C Czy mógł pomóc Jas że mógłbym pomóc Angelika krótko na temat jak masz geny sprzężone to co z nimi chodzi one są na jednym chromosomie Wyobraźmy sobie że to jest chromosom prawda na chromosom jest

tak że jak masz poszczególne wiesz poszczegól numer tutaj gdzie jest środek niech będzie gen numer 2 No i nie mam takiego drugiego takiego samego Ale wyobraź mam takie dwa długopisy no i w tych miejscach mam poszczególne i teraz tak jak masz cały

cykl kom zaczy nie komórkowy No to tamte chromosomy się układają właśnie w formie takich biwalentów czyli jeden i drugi obok siebie tutaj mój palec to będzie ten chromosom co nie I to jest ta metaf jak jest to odchodzi jeden drugi prw

biegun prda i tak się rozstają chromosomy w związku z czym Jak powstają gamety to jedna dostaje jeden chromosom druga drugi A to że są dwa geny to mało kogo interesuje na jednym chromosomie Są dwa rodzaje gamet i to jest w sytuacji

kiedy między tymi chromosomami nie dojdzie do rekombinacji albo przynajmniej między tymi genami nie dojdzie do rekombinacji w postaci zjawiska Crossing tak Czyli tak że jak miał jen i drugi długopis To załóżmy odkręcił z tego część No i wstawił tam prawda nie mogę tego zrobić

bo tego się nie rozkręca Ale nie o to chodzi No i właśnie kiedy dojdzie do tego Crossing over tej wymiany fragmentów między chromosomami i one się rozejdą bo to nie zawsze zachodzi prawda to z pewną częstotliwością ma miejsce ja

to na końcu jeszcze dzisiaj postaram się powiedzieć to wtedy właśnie będą cztery rodzaje gamet tylko nie w częstości po równo ale w pewnym procencie to na koniec wiecie jeszcze czas na to jest na razie chcę podstawy ogarnąć dobrze

Wróćmy na tablicę dobra teraz tak właśnie te krzyżówki typowa jednogenowa Moi drodzy wygląda tak bierzemy sobie organizm niech to będzie ten cały groszek piszemy pokolenie rodzicielskie docie lin czyste do skrzyżowania czy homozygoty toom czerwony krzyżuje z białym homozygotą recesywną i teraz powstają

gamety czyli Gameta To jest coś co zawiera jeden al z danego genu tutaj będzie tylko jedno a czyli jedną literę z pary a tu jedno a małe w tym wypadku liczba gamet z danego organizmu oznacza znaczy wynosi 2 do potęgi n Gdzie n to

liczba heterozygot w tym organizmie tutaj heterozygoty nie ma żadnej więc za n wchodzi zer więc mamy je po jednej gamecie i potem jak postaje nowy organizm to te gamety łączą się ze sobą jak plemnik jajową proste No i mamy pokolenie pierwsze F1 w którym

nasz organizm będzie wyglądał tak będzie miał a wielkie a małe Czyli będzie heterozygot kolor czerwony również tak jak tutaj mam jeszcze czerwień czerwień a tutaj biały No i białe nagle zniknęły jako że są to rośliny to nie mamy żadnych skupów przed tym żeby

prowadzić chów Sob wręcz przeciwnie No to krzyżujemy między sobą to się Ten czeski zakonnik mendel bawicie co robić także szacun dla niego za ogrom pracy którą w to włożył bardzo To musiała być żmudna i taka powiem dosyć precyzyjna praca Benedyktyńska bym nawet

powiedział w każdym razie robimy chów osobny Czyli bierzemy drugiego takiego samego osobnika o takim samym genotypie fenotypie No i krzyżujemy je gamety uwaga właśnie tutaj jakie powstaną to jest zgodnie z tym prawem czystości gamet czyli do jednej gamety przychodzi

tylko jedna literka z pary czyli albo a duże albo a tutaj to S albo a duże albo a ma i one mieszają się między sobą w dowolnie robi się to w formie tabelki Najwygodniej to jest ta szachownica pana na p którego

nie mogę nigdy wymówić ani zapamiętać to jest tak jeden organ takie gamety a drugi tak I tu Pilnujcie tej liczby gamet czyli 2 do Każdy robi d więc każdy musi do tabelki dać dwa wiersze i dwie kolumny co nie bo czasami będzie tak że

będziecie mie kilka obok siebie genów żeby robili tabelki załóżmy sobie 8 na 16 na 16 można mniejszą to Zaraz wam pokażę taką ekonomię dobra no i to krzyżuje wychodzi a duże a duże potem a duże a małe duże a małe i d razy a Mał

teraz tak często się pytają po takiej krzyżówce o rozkład fenotypów albo czy czy jest szansa Jaka jest szansa i tak dalej no to fenotypy wychodzą takie że mamy sobie typowy dla dwugenowe a genotypy wychodzą 1 2 1 No i teraz tak fenotypy No to

właśnie trzy czerwone jeden biały a genotypy No to trzeba wpisać po prostu te konfiguracje z tabelki że jedno a duże a duże dwa małe i jedna homozygota recesywna tyle w temacie jeżeli chodzi o to teraz tak ważna rzecz kiedy mamy

odstępstwa tego stosunku fenotyp 3 do1 jednogenowej na przykład jeżeli by się okazało że ten organizm No po prostu umiera jest letalna taka kombinacja to wtedy no to oczywiście przeczy temu co mamy na początku ale nieważne to wtedy nasz organizm będzie znaczy nasz fenotyp

będzie 2 do je Ponieważ tego nie bierzemy pod uwagę prawda jeżeli na przykład mielibyśmy do czynienia z tak zwanym zjawiskiem dominacji niepełnej kiedy to a wielkie jak jest heterozygotą niepełną cechę daje to wtedy stosunek fenotypowy będzie taki jak genotyp je 2

1 i to w zasadzie najważniejsze sytuacje jakie mi się teraz przypominają jeżeli chodzi o jednogenowe krzyżówki jakich stosunków fenotypowych możecie się spodziewać teraz czas na krzyżówkę dwugenowe pracy także tylko raz to narysuję bo więcej nie potrzeba to jest

zazwyczaj jakiś Groszek który ma nasiona żółte gładkie zielone pomarszczone Wiecie o co chodzi No i tak cechą dominującą są żółte nasionka niech to będzie a duże a recesywną zielony prawda kwestii Pom marszczenia to zróbmy takie schematy na szaro Groszek który jest gładki jest

dominujący recesywny jest marszczony czyli zapiszemy to b wielkie i b małe prawda No i tyle No i znowu Bierzemy sobie linie czyste czyli żółty gładki a duże a duże b duże b duże i zielony pomarszczony i znowu mimo że mamy dwa geny w

krzyżówce No to Gameta będzie tylko jedna bo nie ma w ogóle heterozygot a duże b duże a małe b małe i po skrzyżowaniu w F1 otrzymujemy A duż przepraszam a małe b duże b małe no i taki organiz

znowu organizujemy wsobny a duże a b b i po ich skrzyżowaniu otrzymuj właśnie tak szachownicę bo tu jest tak 2 do drugiej czyli każdy z nich daje nam aż C gamety więc niestety zna praca tabelka musi być 4 na C bardzo nie lubię

tego robić bo to dużo czasu schodzi no ale cóż jak się powiedziało A trzeba powiedzieć B nawet takie geny mamy a i b No to co na górze wpisujecie wszystkie kombinacje pamiętając że literki niezależnie od siebie czyli a duże z b

dużym a duże z b małym a małe z b dużym i a Mae b analogicznie tutaj będzie duże b duże a duże b małe a małe b duże i dwa razy małe No krzyżuje Czyli wpisujecie po prostu jedno i drugie w komórkę tabeli

starając się przy tym narysować ją prosto mi to słabo idzie bo rysować nie umiem Dobra chyba będzie dobrze no i wpisuje to tu będzie tak a duże a duże b duże b duże i tak dalej no można tutaj trochę

się pobawić staram się nie zrobić błędu bo później będziemy tylko cechy oznaczać wiecie szybko wam ten stosunek fenotypowy ogarnę genotypowy dodamy dajmy spokój w ogóle nie róbmy tego okej No i zakończyłem teraz mutne wpisywanie teraz trzeba cechy rozdzielić

umówmy się na jakieś kolory odnośnie tego że pomarszczony bądź nie Niech czerwony to będzie gładki brązowy mniejsza z tym a taki fioletowy pomarszczony No i teraz robimy kompozycję cech żółte nasionka No to będzie tak tutaj jest żółty tutaj jest

żółty i tak dalej wszędzie tu gdzie to a wielkie jest w kolumnie To tam mamy cały czas żółte nasiona tak samo w wierszu gdzie mamy to to będzie non stop żółte prawda Czyli mamy tyle żółtych nasion No ale patrzymy na dwie cechy razem więc

musimy je wspólnie rozpatrywać zielonych jest nie mnie teraz bierzemy pod kątem kształtu nasionek dobra No i teraz tak te gładkie to będzie tam gdzie b wielkie z kolei jest czyli tak tu tu i tak dalej naprzemiennie dobra no i potem bierzemy

dalej fioletowy za pomarszczone Leska proszę bardzo Tak to wygląda i teraz tak Jaki stosunek właśnie fenotypowy z tego wychodzi krótko i na temat nasion żółtych i żółtych gładkich czyli tych podwójnie dominujących mamy d żółtych i pomarszczonych czyli tych

dominuj recesywny mamy tych drugich odwrotnie recesywne dominujących też trzy i jedno mamy podwójnie recesywne prawda i to zapamiętajcie sobie że to jest taki typowy stosunek fenotypowy w krzyżówkach dwugenowe mamy do od niego odstępstwa już mówię W jakich sytuacjach W przypadku

dwugenowa niejsza jest oczywiście przy założeniu że dwie heterozygoty krzyżujemy Bo jeśli byśmy wzięli inne organizmy no to wtedy wyjdzie zupełnie inaczej ale na przykład jak mamy do czynienia z epistaza to jeszcze postaram się na końcu wyjaśnić co to ta epistaza jest chodzi

tylko o współdziałanie dwóch genów w obrębie kodowania jednej cechy tak i wtedy wam wychodzi rozkład który składa się przynajmniej w części z sumy dwóch składników na przykład 9 6 1 tak wrzuciłem przykład co nie może tak być 7 na przykład 79 co nie 97 coś takiego

sumowane są poszczególne dwa albo trzy między sobą i ten stosunek jak gdyby się tak część łączy ze może być 15 i tak wychodzi wtedy w dokładny mechanizm jest trochę zabawy także na ty razie nie będziemy skupiać to tyle jeżeli chodzi o wstęp do

krzyżówek jedno i DW genowych tutaj macie zaprezentowane dwa prawa Mendla pierwsze i drugie jak coś to pytania proszę śmiało do mnie kierujcie dobrze sądzę moim zdem sam Witowski to jest za mało trzeba robić znacznie więcej niż tylko jeden zbiór zadań najlepiej TR c Ile

tylko macie sił mocy No i możliwości do nabycia tych zbiorów To róbcie ich jak najwięcej PR jeden zbiór Jeszcze zrobiony pobieżnie to jest za mało ja wam powiem o co chodzi z tą maturą tak w przerwie że trzeba się bardzo dużo uczyć ja wam

powiem o co chodzi z maturą to jest jak jazda samochodem musicie nabyć pewnego odruchu generalnie takiego jak wiecie nie jedziecie na skrzyżowanie prawda widzicie sytuację i nie myślicie nad nią tylko wykonujecie odpowiednią czynność zgodną z przepisami ruchu drogowego

analogicznie jest z egzaminem tak musicie się nauczyć pewnych schematów i tych schematów się trzymać bowiem inaczej ta matura No nie będzie miała dobrego wyniku będzie dobrą wizę dużo osób ma dobrą wiedzę tak kończy liceum z dobrymi stopniami które nie są wcale

naciągnięte ale potem na egzaminie sobie nie radzi bo to jest egzamin maturalny macie zdać egzamin nic więcej tak nauka będzie na studiach chociaż to też bym poddał wątpliwość ale na razie o tym Nie myślcie macie zdać maturę i pod to się

uczcie pod zdanie matury Przepraszam najmocniej Tak mi się przypomniało teraz widziałem że ktoś wpadł na pomysł biochem Harpera do matury na jakimś forum pę k ważne No Moi drodzy ja biochemię to bym streścił naprawdę w godzinę taką którą potrzebujecie umyć a

Biochemia Harpera to ja sam pamiętam na studiach co to było Także w życiu nie nie dotykajcie tego nawet może nawet na studiach postarajcie się nie patrzeć na to bo to jest trochę przesad to jest naprawdę podręcznik akademicki dla osób

które dla których Biochemia to jest No oni to robią non stop prawda przez ileś tam lat także także tutaj w żadnym wypadku takich zaawansowanych rzeczy Prosty schemat na pamięć Wróćmy do tematu Moi drodzy tutaj macie te krzyżówki który wspominałem teraz słowo

o odstępstwach kinac czyli są dwa allele dominujące danego genu prawda Czyli jeden jest dominujący i drugi jest dominujący i chodzi o to że jak macie heterozygotę to ona nie ma cechy Ani pośredniej ani tej dominującej tylko ma cechę która jest taka i taka i taka

równolegle są prawda te dwie cechy obok siebie przykład kodominacji u człowieka to jest Moi drodzy to są moi drodzy grupy krwi z grupami krwi Sprawa wygląda tak że mamy trele to przy okazji allele wielokrotne poruszę czyli coś takiego

że jeden gen ma więcej niż d allele No i robimy tak bierzemy sobie wypisujemy te allele one są tak umownie napisane że Wielk oznacza dominujące i teraz indeks Górny A to jest typu a wór b typu B No i

małe prawda No i takie trzy warianty mamy i możemy mieć różne kombinacje na grupę krwi mamy w momencie kiedy dysponujemy przynie jed dominy by to wtedy pojawia się grupa krwi co nie kiedy dominujący b Proszę bardzo i właśnie jest tak dominacja tak samo jak

krowa czyli krasa bodajże dobrze pamiętam z nazw tutaj jak dalej sobie spozycie na grupy krwi No to macie grupę krwi B Gdzie jest Proszę bardzo wielkie Co mamy dalej to jest jescze grupa krwi zer która jest tylko wtedy

kiedy taką typową ile kombinacji cech ile kombinacji genotypów tak nie będziemy tego dzisiaj robić bo czasu starczy trochę zmęczony przyznaję i skupimy się na podstawowych rzeczach Myślę że jeszcze jedno zajęcia z genetyki przypadną i wtedy akurat się tym

zajmiemy Domin niepełne to co wspominałem wcześniej na samym początku przypadku stosunku fenotyp w krzyżówce jednogenowej to jak macie heterozygotę to Ta cecha wychodzi pół na pół taka Ponieważ za mało białka załóżmy jest no i z kwiatka czerwonego i białego zrobi

się taki Całkiem sympatyczny różowy kwiatek teraz moi drodzy krótko o tej teorii chromosomowej dziedziczności o którą Pytaliście mnie na samym początku towi fajnie pięknie wychodziło ale nie d wszystkich dó wi Dlaczego nie otrzymywał takich konkretnych rezultatów to właśnie

dotyczyło tak zwanych genów sprzężonych geny sprzężone są to geny które są na jednym chromosomie mendel nie wiedział co to DNA nawet tylko po prostu sobie stwierdził że jest dziedziczenie no i fajnie ale później nauka się rozwinęła No i doszli do faktu istnienia

chromosomu właśnie za to ów Morgan tak złowieszcza trochę to nazwisko odpowiada W każdym razie na nim są pokazane geny prawda za choroby akurat odpowiedzialne mniejsza z tym co to co my tutaj mamy Najważniejsze jest to jest chyba chromosom x z tego co

widzę No tak chromosom x No i jak macie jakieś miejsce No to na tym miejscu jest gen akurat No i jak sobie dacie drugi taki sam chromosom z innej pary z innymi allelami to tam są te same geny w tym

samym lokus miejscu prawda nie będę w jego teorię wchodzić bo to nawet nie o to chodzi Pamiętajcie że dla genów na jednym chromosomie Spręż cli dziedziczą się razem PR wspólność dzenia Zaraz postaram się wam możli przystępny sposób pokazać spó jest jeszcze nie ma nic

Dobra Wyobraźcie sobie że mamy organizm który też względem dwóch cech my go analizujemy a zróbmy go załóżmy sobie jakikolwiek niech No i co dysponujemy groszkiem który był żółty gładki pamię że dominujące było biorę groszek zielony pomarszczony i to też linia czysta jest

więc homozygoty no i pisze ta homozygot to będzie tak a duże a duże b duże b duże duże Przepraszam mał normal heterozygota czyli żółte gładkie wszystko pięknie i teraz tak zrobiliśmy mały test krzyżówkę testową żeby sprawdzić jak gdyby

mechanizmy tego dzenia krzyżówka testowa to jest homozygotą recesywną Pamiętajcie czyli ja właśnie go wziąłem tak trochę dla odmiany skrzyżował z właśnie tym zielonym teraz rz więc w pokoleniu f wyjdą wszystkie groszki możliwe jeżeli to nie będą geny sprzężone prawda

wyjdzie mi żółty kładki żółty pomarszczony zielony gładki i zielony pomarszczone prawda częstotliwości je do je do je do je i to jest w przypadku tego jak geny są niesprzężone bo oney po [Muzyka] daje a ma a czyli zawsze będzie

AAC taka Gameta No a tutaj mam tak a duże b duże a duże b małe a małe b duże i d raz a Mał no i takie w konsekwencji takie organizmy mi powstaną w połączeniu z tą gametą tutaj natomiast jak ja to

wezmę może inacze jak tozż prze wizę dyskusja trwa także pozwolę sobieś pytania widzę pytań brak także rozmawiajcie sobie śmiało Wracam do zajęć Dobra lecimy dalej tutaj tak Okej co się stało nie było w ogóle tych albo były w małej ilości Dlaczego

Dlatego że te geny a i b były na jednym chromosomie Co oznacza że dziedziczył się razem Czyli jak miałem jeden chromosom tutaj o to on wyglądał tak że miał tutaj gen a tutaj miał gen b a duże b duże i tak

dalej a tutaj był ten drugi chromosom a duże b duże taki sam analogicznie było tutaj chromosomy no i kiedy powstały mi te organizmy heterozygotyczne F1 to tutaj też był chromosom a duże b duże a tutaj a Mał b dobra no i jakie zmieszałem ze sobą to

Uwaga to przechodziły całe chromosomy w związku z czym ten no wiadomo ten co mi po prawej mi to oczy alb taki chromosom a duże b duże albo taki małe małe No i z ich skrzyżowania z tym z testowej powstają takie

organizmy koniec wariantów prawda stąd tylko dwa rodzaje organizmów tak jak tutaj Widzicie Chyba że dojdzie między nimi do tego zjawiska Crossing over czyli wymiany fragmentów chromosomów i powstaną mi takie chromosomy wymieszane ten będzie miał a duże a małe albo

odwrot b Przepraszam albo a małe i wielkie prawda Tylko że one występują w pewnym odsetku i załóżmy sobie że ja je potem policzyłem No i tu będą te zrekombinowane już nie będę ich pisać tylko Napiszę wam liczbę jeżeli wyszłoby

mi tak że tego na przykład bym miał 10 tego 10 a tutaj by mi się pojawiło po zrekombinowany rekombinantów no to wtedy mogę policzyć ich odległość tych genów na chromosomie od razu do tego Nawiążę i wtedy bierzecie tak sumuje te rekombinanty

Czyli macie 10 i dzielicie na całość czyli 10 10 10 30 wychodzi 1/3 czyli 33 PR szansy nabin i odległość między tymi genami tak jednostkach 33 tak zwane jednostki Cent morgany coś takiego dobrze to tyle pokrótce Myślę jakieś pytania to proszę śmiało

Moi drodzy jak tymi pojęciami czy są dla was jasne nie za bardzo Czy wed miesiąc czasu na naukę chemii położy się nacisk na pełne zrozumienie i ma się już jakieś podstawy Angelika nie powiem Ci czy wystarczy bo nie wiem wiem jedno że im więcej pracy

włożysz tym lepszy będziesz miała wynik tak jeżeli będzie to i jeżeli będzie to oczywiście praca taka sensowna Tak więc zbiory zadania tylko tyle bez teorii teorie to sobie naprawdę Zostawcie róbcie te zadania i sprawdzajcie rozwiązania czy wystarczy naprawdę nie

wiem boem zego pułapu startujesz moo nie jestem w stanie tego oszacować nikt praktycznie nie jest natomiast no bardziej będziesz pracować i więcej będziesz robić zadań to będzie tym lepiej tak krótko i na temat także tak bym to widział dobrze Moi drodzy jeszcze

pytaliście się o te odległości genów na chromosomach ale wybaczcie dzisiaj już trochę nieprzytomny jestem bo jest bardzo późno chciałem wam podziękować za udział w zajęciach i to może też bardzo miłą niespodziankę dostałem ostatnio od dwóch moich uczniów nie będę

na razie mówić o co chodzi ale jeszcze raz Chciałem podziękować Markowi i Sławkowi tak byli bardzo wobec mnie w porządku to napisałem na stronie dokładnie o co chodzi także zapraszam na Facebooka możecie sobie przeczytać zobaczymy W każdym razie dziękuję wam za udział

dzisiejszych zajęciach zobaczymy się za tydzień postaram się wtedy ten czas nieco nadrobić miłej nauki mił tyg i do zobaczenia cześć