Speaker A
które zostały wygrane w ubiegłym tygodniu przez niektóre osoby no i te książki po prostu trafią do do tych osób mam nadzieję że im pomogą w nauce pod koniec zadam jakieś pytanie z biologii nawiązujące do tego co robiliśmy na tej
Omówienie matury z biologii maj 2016 według starej podstawy, z wyjaśnieniem pierwiastków biogennych, struktur komórkowych i procesów metabolicznych.
Key Takeaways
- Pierwiastki biogenne to podstawowe składniki związków organicznych w organizmach.
- Siateczka śródplazmatyczna szorstka odpowiada za biosyntezę białek, a gładka za biosyntezę lipidów.
- Jądro komórkowe jest otoczone podwójną błoną i zawiera jąderko, kluczowe dla funkcji komórki.
- Fosforylacja białek to proces regulujący ich aktywność, ważny w komórkowej kontroli funkcji.
- Zrozumienie różnic między typami komórek i ich strukturami jest kluczowe na maturze z biologii.
Summary
- Analiza matury z biologii z maja 2016 roku według starej podstawy programowej.
- Omówienie pierwiastków biogennych i ich roli w związkach organicznych organizmu.
- Wyjaśnienie różnic między siateczką śródplazmatyczną szorstką i gładką oraz ich funkcji.
- Opis budowy jądra komórkowego i otaczających je struktur błoniastych.
- Przedstawienie podstawowych typów komórek: bakteryjnej, zwierzęcej, roślinnej i grzybowej.
- Wyjaśnienie procesów anabolizmu i metabolizmu na poziomie molekularnym.
- Omówienie znaczenia enzymów i ich aktywacji w komórkach.
- Przykłady zastosowania wiedzy biologicznej w zadaniach maturalnych.
- Dyskusja o roli fosforylacji białek i jej wpływie na funkcjonowanie komórek.
- Podkreślenie różnic między makroelementami i mikroelementami w organizmach.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie i omówienie matury z biologii maj 2016 (stara podstawa)
- 06:15Pierwiastki biogenne i ich rola w związkach organicznych
- 13:06Budowa i funkcje siateczki śródplazmatycznej szorstkiej i gładkiej
- 21:06Opis jądra komórkowego i struktur błoniastych
- 193:06Procesy metaboliczne i enzymatyczne w komórkach
- 299:00Przykłady zadań maturalnych i ich omówienie
- 356:11Znaczenie fosforylacji białek i regulacji aktywności enzymów
- 534:06Podsumowanie i kluczowe zagadnienia do matury z biologii
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
maturze No i osoba która odpowie pierwsza dostanie ode mnie książkę Tylko proszę się potem do mnie zgłosić na Facebooku okej dobra tymczasem jeżeli chodzi o samą lekcję to dzisiaj zajmiemy się maturą z maja ubiegłego roku ale według starej podstawy jest ona te pół
Speaker A
godziny krótsze tak naprawdę to niewiele zmienia No ale cóż wiadomo pół godziny mniej może wydawać się że jest to problem ale tych maturach według starej podstawy o tyle była zmiana że o tyle ta zmiana w nowej podstawie tego dotyczy że
Speaker A
te stara ze starej podstawy mają mniej tekstu mniej jest czytania i zadania są takie jednak bardziej bardziej schematyczne co co nie tak to wygląda Dobra to teraz przejdźmy do konkretów Witam wszystkich jeszcze raz serdecznie Jeżeli się już pojawiły pos
Speaker A
dobra co my mamy na samym początku zadanie numer poniższy tekst opisuje podobieństwa i różnice w składzie pierwiastkowym głównych grup pierwiastków związków organicznych występujących w organizmie w porządku Witam serdecznie Seweryn Uzupełnij tekst i wpisz w wyznaczone miejsca nazwy pierwiastków wybranych spośród
Speaker A
wymienionych Niektóre nazwy mogą być użyte więcej niż jen raz dobra to zanim zaczem czytać Ten tekst ogarnijmy co tutaj mam przed nami azot fosfor potas węgiel krzem tlen siarka wodór Moi drodzy to jest tak że generalnie jak się rozejrzymy to mamy dosyć tutaj sporo
Speaker A
pierwiastków biogennych bo jest to tak azot Azot jest pierwiastkiem biogennych dla osób które nie wiedzą tak samo pierwiastkiem biogennym będzie węgiel tak samo będzie nim tlen zarka oraz wodór dla przypomnienia No i fosfor pierwiastki biogenne to są takie które tworzą związki organiczny
Speaker A
czyli węglowodany lipidy białka i pasy nukleinowe dla przypomnienia węglowodany i lipidy to jest węgiel wodór tlen tylko w różnej proporcji bo jak mamy sobie cukry ogólnie Węglowodany to one mają dosyć dużo wody na węgiel Tak to się mówi dlatego tam jest sporo tlenu i
Speaker A
dlatego też one one proszę lubią wodę a jak mamy lipidy to one mają mało tlenu przez co nie lubią wody Witajcie Serdecznie witam Natalia i tak dalej wszystkich którzy teraz pojawili się na lekcji jeżeli chodzi o białka to one dodatkowo mają
Speaker A
azot i mają siarkę a oprócz tego spośród pierwiastków biogennych należy wspomnieć o fosforze który jest składnikiem składnikiem kwasów nukleinowych i tym samym zamknęliśmy grupę sześciu pierwiastków biogennych które biorą udział w budowie wspomnianych związków organ do tego dojdzie nam jeszcze jeden
Speaker A
Moi drodzy makroelement ale nie biogenny czyli potas który jest takim składnikiem mineralnym on będzie odpowiadać za różne procesy procesy komórkowe powiedzmy sobie pobudliwość komórek oraz transport na razie nie skupiamy się na tym jakoś szczególnie Dobry wieczór Julia i do
Speaker A
tego nam dochodzi jeszcze krzem Który spośród wszystkich wymienionych będzie moi drodzy mikroelementem bo On jest spoza grupy Makro czyli sześciu wspomnianych biogennych i jeszcze do tego jest potas SD chlor potas chlor wapń oraz magnez dodatkowo ta piątka dopełnia 11
Speaker A
makroelementów reszta to są mikroelementy Witaj Rafał dobra no i co jest co jest w pytaniu Przejdźmy sobie do niego teraz w skład węglowodanów białych lipidów i kwasów nukleinowych wchodzą trzy podstawowe pierwiastki No to dajemy węgiel będę Pisa symbolami
Speaker A
myślę że to będzie czytelniej węgiel do tego nam dojdzie wodór oraz tlen Tak oczywiście Wpisz nazwy pierwiastków więc na maturze to piszcie nazwy ja sobie piszę symbole bo mam mało miejsca i chcę żeby było czytelnie oprócz tych pierwiastków białka zawierają jeszcze
Speaker A
azot i siarkę Witaj Bartek Kach nukleinowych nie ma pierwiastka występującego w białkach którym jest fosfor ale jest w Kach nukleinowych Nie ma innego pierwiastka przepraszam nie o fosfor chodzi oczywiście tylko chodzi o siarkę ale jest fosfor którego nie ma w
Speaker A
składzie białek Tak to wygląda niemodyfikowanych potranslacyjne Chodzi o to że jak mamy kwasy nukleinowe to one mają węgiel wodren to jest wiadomo taki szkielet i do tego dochodzi azot bo zasady azotowe i fosfor bo grupa fosforanowa Witaj Aleksandra czyli asum kwasach
Speaker A
nukleinowych nie ma siarki ale jest fosfor dobra mamy sprawę załatwioną jeżeli chodzi o fosfor w biał to on się pojawia ale jest potem dołączany do nich w sposób Taki już później sztuczny można powiedzieć i często grupa fosforanowa w
Speaker A
białkach ma takie działanie włącz wyłącz tak to się nazywa cały proces fosforylacją i za ten proces odpowiadają enzymy zwane kinaz sami czyli one dokładają fosforan i najczęściej to są jakieś grupy oaw aminokwasach No i nasze białko wówczas może się włączyć albo
Speaker A
wyłączyć w zależności od jego struktury dobra zadanie drugie na razie jest lajtowo Na rysunku przedstawiono jądro komórkowe wraz z otaczającymi je strukturami błoniastymi Wpisz w tabeli nazwy struktur oznaczonych na rysunku literami a i b oraz Podaj po jednej
Speaker A
funkcji charakterystycznej dla każdej z nich Moi drodzy mamy tutaj sobie jądro komórkowe jest to zdjęcie spod mikroskopu elektronowego stąd takie wiadomo czarno-biało i tym podobne ale my sobie je ogarniemy to nie jest nic trudnego Witaj serdecznie kiro to jest
Speaker A
tak jądro mamy w środku tu jeszcze można sobie zauważyć jąderko dla niewtajemniczonych Dobry wieczór Mateusz i teraz tak nasze jądro jest otoczone jak widzicie podwójną błoną to jest takie charakterystyczne dla niego i od jądra bezpośrednio odchodzą tak zwane
Speaker A
siateczki śródplazmatyczne to jest właśnie taki taka struktura mająca kształt cysterny kanalików to różnie Można to opisywać te siateczki śródplazmatyczne różnią się tak że ta na górnej stronie to AA ma cne kropki tutaj je widać I to są moi drodzy po prostu
Speaker A
rybosomy czyli element to jest element tworzący siateczkę śródplazmatyczną szorstką która odpowiada za biosyntezę białek Dobry wieczór loka Linon Przepraszam Wygląda to tak że wychodzi sobie z jądra komórkowego RNA ono jest tam poddawane jeszcze obróbce a potem idzie na rybosom i robi się białko ale
Speaker A
oprócz tego mamy jeszcze siateczkę gładką na to wychodzi tutaj jest zaznaczone któ posiada rybosomów zapamiętajcie skrót żecz szor reum szorstkie inaczej też rów endoplazma reticulum z angielskiego odpowiada za białka natomiast retikulum gładkie z angielskiego SM endoplazma reticulum odpowiada za
Speaker A
lipy do tego jescze codzi tak jako taki dopełniający Trójcy w którym zachodzą procesy związane z cukrami na przykład synteza celulozy ur roślin i tak dalej tak by to było bardzo dobre skojarzenie Kuba ser tłuszcze można sobie w ten sposób mnemotechniczny
Speaker A
zapamiętać co nieco No i teraz bierzemy tabelkę która jest przed nami dobra nazwa struktury To dajemy do a retikulum endoplazmatyczne szorstkie czy siateczka śródplazmatyczna szorstka funkcja struktury biosynteza białek i podajemy funkcję nie musimy jej tłumac a podpunkt b to będzie siateczka
Speaker A
śródplazmatyczna gładka funkcja struktury biosynteza lipidów Witaj serdecznie Kacper zadanie numer 3 mamy tabelkę i są pokazane w niej różne rodzaje komórek trzeba wpisać brakujące informacje często takie zadania się pojawiają zresztą nawet w jednym zbiorze czarnocki O ile dobrze pamiętam też takie
Speaker A
zestawienie widziałem no wiecie tego jest ogólnie sporo zawsze to jest kanon komór bakteryjna zwierzęca roślinna komórka grzyba to zawsze będzie się powtarzać pamiętajcie o tym teraz tak jeżeli jeszcze pytanie od Szymona czy napisanie po prostu synteza byłoby błędem Szymon No niestety tak bo synteza
Speaker A
czego tutaj mamy dwie struktury w których może dochodzić do syntezy albo lipidów albo syntezy białek No i widzisz jak napiszesz synteza to nie wiadomo o którą syntezę chodzi pytanie od Nona Fame synteza biosynteza to różnica nie to to jest
Speaker A
żadna różnica bo synteza to jest po prostu coś tworzenie w chemii wiadomo nawiązując a biosynteza to że to się w żywym organizmie odbywa także to nie ma znaczenia jeżeli o to chodzi czy synteza czy biosynteza wszystko jedno ale
Speaker A
pytanie jeszcze od Grześka czy może być synteza zamiast biosynteza Tak jak najbardziej Nie ma sprawy Szymon wracamy do zadania tutaj mamy komórkę bakteryjną Wiecie no takie zadania możemy sobie robić Ja to mówię pionowo albo pionowo jak robicie pionowo No to tu trzeba
Speaker A
komórkę od razu znać a poziomo porównawczo wam wygodnie Nieważne w każdym razie jak mamy lokalizację materiału genetycznego w DNA to mo drodze Sprawa wygląda tak bakteryjna komórka nie ma jądra czyli lokalizacja to będzie genofor bądź nukleoid Przepraszam że nie
Speaker A
będę pisać wszystkiego ale nie chcę sprawić żeby ten schemat przestał być czytelny komórka roślinna z kolei tak samo ma jądro komórkowe ma też mitochondria te które są ro ale moi drodzy dochodzi Tutaj jeszcze jedna rzecz bo rośliny dodatkowo mają
Speaker A
plastydy i w tych plastydach czyli chloroplastach oraz różnych podobnych do nich bądź innych tam formach nieco różniących się to DNA będzie również obecne czyli reasumując u rośliny materiał genetyczny jest w jądrze a dodatk Woch pam Sri wszystkie inoty
Speaker A
a do tego jescze mają w plastydach to DNA pytanie od Ani musimy pisać wszystko czy wystarczy jedna nazwa nie nazwa jedna no bo to genofor nukle to synonimy nie ma sensu ale sprawa wygląda w ten sposób że właśnie Wpisz brakujące
Speaker A
informacje Powiem w ten sposób Kuba to jest tak że popatrz poziomo jak masz jądro komórkowe mitochondrium to plastydy czy były tym brakującym szczerze mówiąc wiem jak się do tego odnieść ja bym dał tutaj po prostu to wszystkie trzy elementy bo one brakują w
Speaker A
sensie brakują w tej komórce tabeli tak brakuje ich A to że Wymienione zostały jądro i mitochondrium gr komórce grzyba i zwierzęcia to dym Dałbym sobie tutaj spokój z tym dobra to teraz tak genofor czy to jest kapsyd Nie kapsyd to jest
Speaker A
taka osłonka białkowa wirusa właśnie tutaj kolega udzielił odpowiedzi Dzięki Rafał idziemy dalej główny składnik budulcowy ściany komórk bakteryjna to oczywiście mureina to zapamiętajcie sobie w zwierzęcej brak ściany a roślinna ma celulozę komórka grzyba natomiast ma hity teraz materiały zapasowe główne i
Speaker A
tutaj chcą od nas po kilka przykładów do komórki zwierzęcej tylko sensowny jest glikogen i tłuszcze i teraz przy okazji jedna rzecz zapamiętajcie sobie że grzybom jest tak naprawdę bliżej do zwierząt aniżeli do roślin Spójrzcie Jak dużo wspólnych cech
Speaker A
posiada komórka grzyba z komórką zwierzęcą A jak mało z komórką roślinną to jest często mylona rzecz o które o którą często pytam uczniów Pamiętajcie grzyby i zwierzęta to jest można powiedzieć bardzo bliski spokrewniony bardzo bliski spokrewniony ze sobą bardzo bliska spoka ze sobą grupa
Speaker A
parę pytań widzę do mnie Ja bym napisała zamiast genofor nukleoid bo właśnie lokalizacja A genofor to chromosom bakteryjne właśnie Zuza czy nie może być genofor wiecie co to ja teraz zobaczę w ściądze jeśli mamy takie wątpliwości nie będę ukrywał
Speaker A
będziemy zaglądać do klucza bo wolę mieć dobre odpowiedzi z wami i je przedyskutować aniżeli popełnić jakiś błąd Proszę chwilę cierpliwości racja W sumie UA z waszej strony powiem wam szczerze czasami te pojęcia mogą sprawić problem genofor genofor No bo tak bo to jest ten
Speaker A
materiał a lokalizacja teraz sprawdziłem jestem mądry Przyznaję to będzie faktycznie cytoplazma albo ten nukleoid tak nukleoid jako miejsce gdzie ten chromosom bakteryjny będzie Dzięki za uwagę poprawiaj mnie jeżeli coś takiego popełnię bo w sumie za ten błąd tracimy
Speaker A
punkt Dobra sorry idziemy dalej zadanie proszę na podział komórki składają się dwa etapy podział jądra czyli kariokineza i podział cytoplazmy czyli cytokineza istnieją trzy typy podziału jądra komórkowego amitoza mitoza mejoza Na rysunku przedstawiono jedną z faz kariokinezy zachodzącą w komórce która
Speaker A
ma cztery chromosomy dobra i teraz musimy sobie rozkminić co tutaj się na dobrą sprawę stało dobra no to teraz tak Co by tutaj się działo z tym wiecie to jest taki dyskurs tym genoforem i nukleoidem Moim zdaniem no Jest to potrzebne do egzaminu
Speaker A
ale istoty biologii to nie oddaje tak no wiecie to są takie problemy do egzaminów zawsze Niestety nigdzie się tego nie uniknie wracając do tego zadania z mejozą i bądź mitozą Co się tutaj stało Popatrzcie co mamy Jeżeli mamy coś
Speaker A
takiego jak tutaj widać komórka która ma cztery chromosomy Policzmy sobie ile ona ma chromosomów w tym momencie ma ich nadal cter tak Czyli Możemy założyć że jest to komórka o odpowiedniej ploidalność tak byśmy sobie stwierdzili No ale nieważne Nie o to mi chodzi tak w sumie
Speaker A
tutaj przed tym procesem jak sobie weźmiemy to i Cofniemy się w czasie do metafazy to chromosom wyglądał tak Czyli to był taki typowy chromosom metafazy i on się po prostu rozdzielił na dwie chromatydy tak jak to ma miejsce
Speaker A
w mitozie normalnie i tak samo Ma to miejsce w mejozie num czyli tym jak mitoza zatem na pewno nie będzie to metafaza poza tym metafaza to jest już wiecie jak są ułożone po prostu w tej płaszczyźnie tak na pewno nie będzie to żadna żadna
Speaker A
metafaza i anafaza mitozy ewentualnie drugiej mejozy ale nie pierwszej zostaje nam tylko odpowiedź d i teraz pytania jeszcze odnośnie tego czy cytoplazma to cytozol kurczę to jest tak cytoplazma cytozol niby to jest to samo ale podejrzewam że gdzieś można byłoby
Speaker A
znaleźć definicję że będzie to się odrobinę różnić od siebie dlatego ja takich zdradliwych pojęć Staram się unikać co nie jeżeli o to chodzi Dariusz dobra wracając do tego podziału komórkowego liczbę chromosomów jaką będą miały komórki potomne po zakończonym
Speaker A
podziale No po prostu do każdego idzie po c i widać to ewidentnie tak samo c jak było co nie więc tutaj nic się nie zmien bynajmniej Przejdźmy sobie dalej kolejne zadanie numer 5 Proszę bardzo na schemacie przedstawiono zarówno cykl komórkowy w
Speaker A
którym wyróżnia się podział jądra komórkowego wraz z towarzyszącą mu cytokine zą jak i czas między podziałami komórki interfazy na którą składają się fa g1s i G2 po zakończeniu podziału większość komórek organizmu wchodzi w fazę g0 komórki ą podział a po ich
Speaker A
różnicowaniu pełnią określone funkcje w tkankach i narządach jednak niewielki stały odsetek komórek znajdujących się w fa g0 zachowuje zdolność do podziału dobra Reasumując Co tutaj się dzieje mamy sobie komórkę no i komórka sobie żyje prawda w ciągu tego procesu będzie
Speaker A
musiała sobie co jakiś czas się podwoić czyli ulec mitozie która jest w tym momencie i po mitozie może się dalej powielać dalej powielać i tak dalej czyli generalnie robi się jej coraz więcej ale komórka może też sobie odpocząć i przejść wówczas w ten utajony
Speaker A
cykl fazę g0 Jakby to określić i wtedy komórka traci zdolność do podziałów specjalizuje się no i koniec tak bo normalnie rzecz biorąc komórka ma ten etap mitozy czyli podział na dwa i i dalsze jej życie na dobrą sprawę
Speaker A
obejmuje przygotowanie do tego podziału ponieważ on stanowi istotę jej funkcjonowania czyli jest faza g1s i G2 czyli G1 od gap First pierwsza przerwa S od synteza i G2 to jest druga przerwa prawda przed samą mitozą tak to wygląda No i teraz do Czego
Speaker A
dotyczą pytania Jakie znaczenie dla narządów organizmu człowieka ma fakt że komórki fazy g0 Mogą wrócić do cyklu komórkowego Wyobraźcie sobie taką awaryjną sytuację Załóżmy że mam jakiś Narząd w którym Moi drodzy są te komórki w fazie g0 czyli takie zatrzymane w
Speaker A
rozwoju ale okazuje się że narząd się uszkodził czy będzie konieczny nagły jego rozrost no i wtedy co się dzieje te komórki z fazy g0 mogą sobie wrócić z powrotem do cyklu komórkowego i zacząć się znowu mnożyć jak to sformułować
Speaker A
można napisać tak zdolność komórek do z fazy g0 do powrotu do cyklu komórkowego umożliwia regenerację uszkodzonego narządu albo jego wzrost w sytuacji kiedy okazuje się niewydolny coś w ten desen ja bym tak tutaj próbował odpowiedzieć Dobrze idziemy dalej
Speaker A
kolejne zadanie Podaj W której fazie cyklu komorkowego zachodzi replikacja DNA czyli powielenie DNA jego skopiowanie to jest faza s synteza syntetyczna tak synteza DNA więc tu chyba nie ulega wątpliwości jak to wygląda szóste No zaczyna się metabolizm to całokształt przemian chemicznych
Speaker A
zachodzących w komórkach wraz z towarzyszącymi im przemianami energetycznymi na metabolizm składają się dwie grupy procesów przedstawione na schemacie Moi drodzy to jest tak Pamiętajcie zawsze metabolizm to jest anabolizm i katabolizm i to jest taki nieustanny proces przepływu energii i
Speaker A
materii przez Albo bardziej obiegu materii przypływu energii przez taki układ biologiczny nawet można w kontekście całej ziemi na to spojrzeć mały kompendium wam teraz podam przy okazji tego zadania bo generalnie nie spieszę się z nim tak samo Tak jak już ustaliliśmy parę lekcji
Speaker A
wcześniej żeby nie robić na szybko Moi drodzy Spójrzmy sobie na anabolizm Czym jest z jednej strony jest to generalnie szereg procesów które doprowadzają nam do tego że liczba węgli w cząsteczkach zwiększa się i to jest pierwsza rzecz na
Speaker A
którą warto zwracać uwagę podczas analizowania wszelakich cykli metabolicznych właśnie o to chodzi że ten węgiel tam jest dokładany albo węgle są łączone jakkolwiek do tego w przypadku anabolizmu będziemy mieli jeszcze do czynienia z czymś takim że związki chemiczne będą redukowane a ta
Speaker A
redukcja wiąże się z tym że do naszego związku chemicznego będzie dokładany wodór albo będzie od niego odbierany tlen dwa charakterystyczne bieguny bym wyróżnił czyli dokładanie wodoru i odbieranie odbieranie tlenu jako swoistą manifestację anabolizmu prawda Czyli poniekąd także redukcji do tego
Speaker A
częstokroć też wymagana jest pewna energia którą trzeba tak samo dołożyć wydatkować w przypadku tego anabolizmu i to myślę Byłoby takie najważniejsze kompendium jeżeli o to chodzi No w kwestii redoksu Jeżeli mamy do czynienia z redukcją to oprócz elektrony tak to na przyszłość jeżeli
Speaker A
chodzi o drugi skrajny biegun metaboliczny to jest nim katabolizm z nim Sprawa wygląda tak Moi drodzy węgiel będzie z kolei ucinany zabierany zabierany będzie także wodór i elektrony ponieważ jest to szereg procesów częstokroć utleniania tak i ewentualnie może być dołożony tlen a
Speaker A
energia będzie odbierana w takim sensie że uwolni się do otoczenia jako na przykład ATP albo jakiś inny nośnik w kontekście termodynamiki jeżeli mniej więcej macie to ogarnięte entalpie i tym podobne to w przypadku katabolizmu zmiana Energetyczna Czyli zmiana tej
Speaker A
entalpii Delta h będzie mniejsza od zera prawda Czyli mamy generalnie jakiś tam Spadek tej energii zgromadzonej w substancjach i ona jest przekazywana do otoczenia prawda w przypadku z kolei anabolizmu to ta zmiana entalpii zmiana energii będzie większa od zera jak w
Speaker A
typowych reakcjach endoenergetycznych z kolei katabolizm to pasowałby do reakcji egoo no i tym samym zrobiliśmy takie krótkie kompendium jeżeli chodzi o o metabolizm Mam nadzieję że jest to dla was zrozumiałe i teraz przejdźmy do samego zadania tutaj są dwa procesy
Speaker A
zaznaczone proces a procesy b najprawdopodobniej właśnie chodzi to o Ana i o katabolizm teraz kwestia przeanalizowania o co dokładnie teraz tak Podaj nazwy przedstawionych procesów i uzasadnij Dobra sprawa wygląda tak procesy a moi drodzy to są procesy Popatrzcie Co tutaj się dzieje mamy
Speaker A
sobie jakieś związki chemiczne które są rozkładane na te zawierające mniejszą ilość węgli dwek węgla i tym podobne czyli procesy A będą to typowe procesy kataboliczne ponieważ też można zauważyć powstaje energia w postaci ATP rozumiecie tak ten minus oznacza że jest
Speaker A
odbierany od substancji i do otoczenia przekazane czasem te znaki mogą stanowić problem więc proces A to jest katabolizm ponieważ powstaje w jego wyniku ATP energia i związki proste CO2 H2O natomiast procesy b to będą procesy typowo anaboliczne ponieważ podczas ich
Speaker A
przebiegu jest wykorzystywana dokładana energia w postaci ATP oraz dochodzi do syntezy złożonych związków organicznych Dobra to Siódemka glikoproteina p białko zwierzęce występuje w błonach komórkowych komórek różnych tkanek między innymi śródbłonku osowatych naczyń krwionośnych mózgu glikoproteina p jest niespecyficznym transporterem
Speaker A
usuwający poza obręb komórek różne Substancje obce dla organizmu w tym leki co zapobiega ich kumulacji ale jednocześnie może utrudniać im osiągnięcie miejsc docelowych czego konsekwencją stanie się niemożność leczenia lub obniżenie skuteczności dobra ta glikoprotein p jest transporterem i
Speaker A
ona z komórek usuwa różne substancje szkodliwe ale jednocześnie w związku z tym może też usuwać leki i będą gorzej działać i przeprowadzone doświadczenie na myszach myszy ze zmutowanym genem glikoproteiny p i myszy z genem nie zmutowanym podano im leki przeciwbólowe
Speaker A
a następnie Ban stężenie leków w mózgu i teraz któ wałkujemy sobie próby kontrolne badawcze i tak dalej jak robimy doświadczenie No to musimy wziąć przynajmniej dwie grupy Jedna z nich to będzie taka na którą dany czynnik nie będzie wpływać to jest
Speaker A
grupa kontrolna a druga grupa To jest ta w której będzie moi drodzy jakiś wpływ czynnika prawda będzie to zatem grupa grupa badawcza i my zakładamy że ta glikoproteina p to powinna być normalnie i tyle zatem wyjdzie nam że grupą
Speaker A
próbą kontrolną byłaby grupa druga gdyż posiada nie zmutowany gen glikoproteiny p chociaż sekundę Zastanówmy się badano stężenie tu w sumie ciężko ugryźć Powiem tak bo z jednej strony grupa druga to są normalne myszy No ale dobra bo to wiecie to
Speaker A
doświadczenie można udowodnić dwie strony ja teraz tak taki dyskurs mały zrobię bo to jest tak my możemy sprawdzić jak wpłynie stężenie leku brak glikoproteiny P czy w ogóle będzie wpływał a z drugiej strony Możemy założyć że przy braku glikoproteiny
Speaker A
czyli tej zmutowanej z grupy pierwszej ten lek będzie usuwany i tak dalej nie No za dużo kombinowania zostajemy przy grupie drugiej dobra grupa druga jest próbą kontrolną ponieważ myszy posiadają nie zmutowany gen kodujący glikoproteinę p i No coś takiego że właśnie w grupie
Speaker A
kontrolnej nawet nawet bez jakiegoś tam specjalnego uzasadnienia że są to myszy na które nie wpłynął żaden czynnik coś takiego albo nie wpływa czynnik No jakoś nie mogę tego za bardzo ubrać teraz w słowa tak myślę inaczej niż wcześniej powiedziałem ale coś
Speaker A
takiego Czyli że nie ma wpływu tego zewnętrznego czynnika prawda jest no mysz taka jaka powinna być normalna Wiem że to brzmi jak brzmi ale taka jest istota tego co nie tutaj językowo nawet wiecie może być czasem problem ale Taki
Speaker A
jest urok biologii i teraz tak w której grupie badanych myszy można oczekiwać większego stężenia leków przeciwbólowych w komórkach mózgu Wyjaśni dlaczego tak się dzieje Ja bym oczywiście spodziewał się większego stężenia w grupie pierwszej dlatego że one mają zmutowany glikoproteinę p która będzie
Speaker A
która nie będzie tego leku usuwać coś takiego no na Fame bez ingerencji w materiał genetyczny o coś takiego bez ingerencji Spoko spoko określenie po prostu nie miałem słowa na to dobra Myślę że sprawa załatwiona pytanie ogarnięcia tylko czasami można się
Speaker A
naprawdę zakręcić w tych próbach Bądźmy szczerzy dobra Tu się nam powtarza zadanie z podstawy nowej Zauważcie że część się pokrywa teraz dla przypomnienia to co tutaj pokazano to jest Moi drodzy tak zwany dla niewtajemniczonych jeszcze efekt Bora chodzi w nim o nic
Speaker A
tyko wiązania hemoglobiny do tlenu w zależności od zmiany warunków prawda ta krzywa może się podnosić albo może się tak kłaść mówiąc obrazowo czyli zmienia się jej powinowadztwo dla osób które mają problem ze zrozumieniem słowa powinowadztwo To już tłumaczę to jest
Speaker A
taka chęć białka enzymu czegokolwiek do interakcji z czymś tam czy reakcji chemicznej czegokolwiek Ale wiadomo Im większe powinowadztwo tym lepiej coś się z czymś łączy Im mniejsze powinowadztwo tym robi gorzej i teraz tutaj wyjaśniono w tekście że to powinowadztwo
Speaker A
hemoglobiny do tlenu zależy od pH osocza czyli od liczby protonów wiadomo stężenia jonów wodorowych i na kwasowość wpływa CO2 przede wszystkim Pamiętajcie czyli dwutlenek węgla robi nam jony H plus prawda Czyli zapewnia kwasowość środowiska prawda do tego nam dochodzi
Speaker A
to i teraz przedstawiono krzywe wysycenia hemoglobiny tlenem C różnym pH osocza człowieka krwi człowieka i teraz sprawa co się tutaj dzieje musimy sobie zaznaczyć Oczywiście jak nam pH maleje to Krzywa idzie w dół i ją w dół Można
Speaker A
tak powiedzieć pociągają h plusy protony czyli Krzywa nam obniża się spada to powinowadztwo w momencie w którym pH również się obniża Krzywa podąża za pH kiedy pH nam rośnie to Krzywa również podnosi swoje powinowadztwo a jest to wywołane pojawieniem się Oh minusów
Speaker A
czyli takich przeciwników h plusów robi się bardziej zasadowe środowisko prawda pH nam rośnie a krzywa podąża za pH zapamiętajcie sobie tak może że tam bor miał pH czy coś takiego w każdym razie że ta krzywa to powinowadztwo jest jak
Speaker A
gdyby zależne od ph ph nam rośnie to wtedy powinowadztwo rośnie pH maleje to powinowadztwo również maleje z pH można sobie bezpośrednio dwutlenek węgla wyciągnąć bo niskie ph oznacza dużą kwasowość więc dużo dwutlenku węgla wysokie pH mało dwutlenku tak na dobrą
Speaker A
sprawę do tego jeszcze dochodzi temperatura i stężenie takiego metabolitu z glikolizy 2 TR tpg difosfoglicerynian O ile dobrze pamiętam ale to jest Wiecie już poziom akademicki nie będziemy się tym zajmować co nie Nie jest to jakoś super ważne
Speaker A
ewentualnie temperaturę wam wyjaśnię to jest też tak że jak mamy płuca Gdzie jest taki metabolizm wiecie mało intensywne temperatura jest wysoka to to wiązanie też jest dobre Czyli wraz z niską temperaturą nam to powinowadztwo rośnie a kiedy się robi wysoka
Speaker A
temperatura przy dużym metabolizmie powinowadztwo maleje Po to żeby wyrzucić wyrzucić proszę do tkanek co nie i tak to wygląda Proszę bardzo teraz pytanie od Marty czy będę robił regularnie lekcje tak będę robił regularnie postaram się dopóki mam dobre
Speaker A
łącze internetowe to będzie przynajmniej przez miesiąc a kiedy skończę testy No zobaczę jak skończę testy to wiecie one się nigdy nie skończą Dokładnie tak teraz jest Generalnie bardzo dużo arkuszy a będzie więc tutaj bynajmniej nie nie stracimy i teraz przejdźmy do
Speaker A
zadania podpunkt a w sytuacji obniżenia pH osocza powinowactwo tak samo będzie się zmniejszać i sprzyja to oddawaniu hemoglobiny czyli przyłączony do hemoglobiny tlen jest łatwiej odłączany od jej cząsteczki tak by to wyglądało generalnie dobra idziemy sobie dalej podpunkt B wyjaśnij znaczenie
Speaker A
przedstawionych własności hemoglobiny zmiany i powinowactwa do tlenu dla wymiany gazowej tkankach w których zachodzi intensywne oddychanie tlenowe w odpowiedzi uwzględni procesy zachodzące w tych tkankach to jest Moi drodzy sprawa prosta dosyć mamy sobie intensywne oddychanie tlenowe No to
Speaker A
generalnie wiąże się to z tym że będzie intensywny No wiadomo metabolizm dużo dwutlenku węgla tak dużo dwutlenku węgla daje nam z kolei niskie ph a niskie ph obniża powinowadztwo hemoglobiny do tlenu przez co ułatwia jego oddawanie kiedy właśnie jest
Speaker A
zapotrzebowanie na to dobra dokładnie to jest zadanie Nona Fame z nowej podstawy jak najbardziej tutaj część się pokrywa zauważyłem tak samo z chemią było Myślę że to jest wszystko jasne teraz podaj inną postać niż Jon wodorowęglanowy czyli ten hco3
Speaker A
min H3 minus postać w której transportowany jest dwutlenek we krwi człowieka to jest tak że oprócz wodorowęglanu będzie albo karbaminohemoglobina czyli ten dwutlenek połączony z hemoglobiną bezpoś albo CO2 niezdysocjowany to jest taka druga forma unikał bym kwasu węglowego bo on jest
Speaker A
taki no niewygodny za bardzo do tego dobra zadanie numer 9 mamy schemat na którym przedstawiono etapy oddychania tlenowego komórkowego czyli Mówiąc krótko spalania glukozy bardzo ważna rzecz Moi drodzy na tym schemacie pokazane jest po części jak powinniście uczyć się metabolizmu kiedy macie jakieś
Speaker A
szlaki cykle metaboliczne i tym podobne to jest to o czym ja wspom anabolizmu i katabolizmu zwracacie uwagę przede wszystkim na liczbę węgli Proszę bardzo na energię na wodory i elektrony tak no i na tym się skupiamy to są
Speaker A
najważniejsze rzeczy jeżeli chodzi o metabolizm jeżeli sobie ogarniecie właśnie takie charakterystyczne punkty bym powiedział w tych cyklach i szlakach to te nazwy czy to jest jabłczan szczawian bursztynian czy coś innego to nie mają większego wówczas znaczenia dobra teraz tak nazwy związków
Speaker A
chemicznych x y dobra Zastanówmy się co się tutaj dzieje co z tym xem Moi drodzy cykl kwasu cytrynowego jak najbardziej Czyli mówiąc po lku Krebsa No i tu jeszcze przy okazji Widzicie To jest tak że ten Kreps jest tak samo jak ja
Speaker A
pokazuję że sześciowyrazowym lenek węgla zatem związek x to będzie CO2 teraz y Moi drodzy to jest coś takiego że pomiędzy pirogronian A cytrynianem no jakby były te bo jest tak szczawian łączy się z tym y i wtedy jest
Speaker A
sgl czyli to coś musi być dwu węglowe bo jakby było Nadal trgo za by C2 to Zgadza się zą x2 najbardziej No i oczywiście y to jest acetylen czyli taki dwu węglowy fragment który jest wykorzystywany do metabolizmu do
Speaker A
spalania to Pamiętajcie ewidentnie acetylo enzym A jakby co nie nie nie ATP to generalnie nie w tym przypadku zdecydowanie tabelkę w której określisz lokalizację w komórce wskazanych na schemacie etapów oddychania tlenowego No i to jest tak po kolei 1 D 3 i oni chcą lokalizację a nie
Speaker A
nazwę to jest tak jedynka Moi drodzy odbywa się proszę was w cytoplazmie bo jest to glikoliza czyli wpisujemy cytoplazma dwójka będzie to oksydacyjna dekarboksylacja pirogronianu czyli reakcja pomostowa tak zwana i to odbywa się w matrix mitochondrium tak samo
Speaker A
trójka cykl Krebsa w matri mitochondrium ale pamiętajcie trzeba wpisać lokalizacj nie nazwy kolejna podpucha 10 zadanie dobra tkanki roślinne Okej mamy coś ciekawego w niektórych stałych tkankach roślinnych występują martwe komórki pozbawione protoplastu czyli tych żywych części wiecie cytoplazma etc na
Speaker A
rysunkach a i b przedstawiono przekroje i modele komórki ciemniejsze przestrzenne komórek tworzących jedną z tkanek wzmacniających Podaj nazwę rodzaju tkanki wzmacniającej która może być zbudowana z komórek a i b wiecie to jest kwestia opatrzenia się z tymi schematami
Speaker A
i tu ewidentnie widać że będzie to sklerenchyma i to jest tak ta Moi drodzy po lewej mamy komórki kamienne czyli takie ze sklerenchymy wiecie kulki coś takiego a po prawej włókna sklerenchymatyczne wiecie to jest kwestia opatrzenia się z tym żeby to
Speaker A
poznać na pierwszy rz oka To jest takie charakterystyczne podpunkt B Wykaż związek widoczny na rysunkach wspólnej cechy budowy przedstawionych komórek z funkcją PR pełnioną przez tę tkankę to jest właśnie no tak co widoczne jest na rysunku ściana komórkowa ściana została zaznaczona że
Speaker A
jest bardzo bardzo gruba tak nienaturalnie ja bym powiedział że to jest kwestia wysycenia ściany komórkowej lignin zd drewni tak ligacji i to generalnie wygląda w ten sposób że Sprawia iż tkanka posiada dużą odporność na Czynniki mechaniczne coś takiego
Speaker A
dlatego pełni funkcję wzmacniającą Pozwólcie że zajrzę na chwilę na czat Mateusz nie ma sprawy po prostu napisz do mnie jak coś na czacie okej Znaczy się nie na czacie na Fejsie dobra znać proszę na Facebooku tak będzie praktycznie dobrze teraz tak kolejne
Speaker A
pytanie Jak udowodnić stwierdzenie że acetylokoenzym a pełni funkcję węzła metabolicznego The sadlos to jest tak że ten acyl ma proszę ciebie on jakby to powiedzieć Jak udowodnić że pełni funkcję węzła metabolicznego jest produktem oksydacyjnej dekarboksylacji Przepraszam beta oksydacji i tak dalej A
Speaker A
z kolei jest z kolei jest wykorzystywany w cyklu alb biosyntezy kwasów tłuszczowych Czyli po prostu wiele szlaków prowadzi do niego i wiele szlaków od niego Się zaczyna teraz drach jak jest w kluczu do podpunktu b Już sprawdzam Moi drodzy bo wolę
Speaker A
rozwiać te wątpliwości jest to zadanie numer już sobie patrzę 10 całkiem sprawnie nam midzie ta matura poza takimi pierdołami ale to na biologii zawsze tak jest jest w miarę przystępna do podpunktu b właśnie to jest o zgrubiałych z drewnianych ścianach to
Speaker A
jest coś takiego w kluczu więc generalnie no samo zgrubienie by nawet wystarczyło wiecie Bo tutaj to że one są takie nienaturalnie duże trzeba byłoby ogarnąć prawda I to sprawia że jest tak duża wytrzymałość mechaniczna Mam nadzieję że pomogłem
Speaker A
Przechodzimy sobie do dalszej części zostawmy Sky dalej rośliny Ale zobaczcie jak Na rysunku przedstawiono budowę anatomiczną liścia rośliny okrytozalążkowej cli po prostu można sobie skrócić okrytonasiennej mamy na dole aparat szparkowy ewidentnie tutaj dwójeczka tak kuł wydać i z dwóch stron
Speaker A
jest aparaty szparkowe są tylko na dole miękki sz palisadowy miękk gąbczasty i do tego wiązka przewodząca i to będzie wiązka moi drodzy kambium jest tak jak się przyjrzycie no i drewno i Łyko tylko co gdzie ten rysunek każe mi podejrzewać że drewno
Speaker A
będzie drewno będzie na górnej stronie ale nie jestem na stówę pewien bo to jest takie rysunki wiecie czasami ciężko poznać Podaj nazwy elementów budowy liścia oznaczonych 1 i 2 i teraz tak dwójka to jest na pewno aparat szk AW
Speaker A
drewno ma takie duże duży przekrój co nie w porównaniu doł łyka więc to byłoby drewno poza tym w łyku na dole ja bym widział gdzieniegdzie jakieś tam rurki sowe i komórki prerow inny kolor mają Co Nie nie widać na tym powiększeniu ale tak by
Speaker A
to działało ja pozwolę sobie ten rysunek trochę powiększyć wiecie Tak zrobimy żeby przeanalizować to bo to są takie rzeczy które naprawdę czasami mogą trochę narobić problemów Przyjrzyjcie się teraz raz jeszcze co nie co my tutaj mamy na dobrą
Speaker A
sprawę po stronie tutaj górnej jest drewno bo są właśnie takie jednorodne duże przestrzenie mają Popatrz takie jest światło a tu na dole jest gdzieniegdzie rurka Sitowa albo komórka przy rurkowa nie będę strzelać co jest co Ale widać taką niejednorodność Zresztą tutaj mamy
Speaker A
jeszcze kambium najgorsze jest to drewno od odróżnić ja tak bym to załatwił alee to jest akurat to prawo narzekać na to zadanie nie było ono dosyć czytelnie sformułowane ale okej Przejdźmy sobie dalej widzę jeszcze pytania co do oddychania tlenowego Czy mógłbyś
Speaker A
powiedzieć dlaczego reakcja pomostowa nazywa się reakcją pomostową miałem kiedyś takie zadanie na sprawdzianie wiesz lirycznie 98 ja myślę Dlatego że tak ktoś nazwał A dlaczego on to tak zrobił to już tylko jest intencja tej osoby ja bym powiedział że to jest tak
Speaker A
jak z interpretacją wiersza można domniemywać Co poet miał na myśli ale często miał coś innego a tak na serio to jest pewnie dlatego że stanowi pomost pomiędzy procesami procesem glikolizy a cyklem Krebsa i chyba po prostu o to chodzi że umożliwia
Speaker A
włączenie metabolitów z cytoplazmy do mitochondrium prawda Tak bym tak by to działało Dobra wyjaśnij w jaki sposób współdziałanie elementów 1 i d wskazanych na rysunku sprawia że możliwy staje się transport wody w roślinie Dobra nie wiem czy Kojarzycie siłę z
Speaker A
ssącą liści to chodzi o to że taki aparat szparkowy dwójeczka otwiera się no i w wyniku otwarcia takiego aparatu szparkowego jak gdyby jest wyzwalane to par znaczy siła ssąca liści jak to ująć No aparat szparkowy otwiera się dobra mamy
Speaker A
transpirację No i może tak wraz z tym procesem będzie uwalniać się woda może podczas transpiracji a potem będzie automatycznie pobierana pobierana Moi drodzy woda nie to w sumie nie trzyma się kupy inaczej to zróbmy jakby to było mamy sobie aparat
Speaker A
szparkowy i on co robi On będzie nam ściągać dwutlenek węgla wyrzucać tlen tylko co nam da dwutlenek co nam da dwutlenek w porów jeżeli chodzi o transport tak się zastanawiam co by tu można było zrobić zajrzę teraz do ściągi
Speaker A
bo wolę sobie wiecie takie rzeczy doprecyzować aniżeli odpowiedzieć źle i teraz tak jest transpiracja parowanie wody obniżenie potencjału wody o ten potencjał wody im chodzi siła ale nawet można siłę ssącą liści powiedzieć Czyli mamy tak utratę wody przez aparaty
Speaker A
szparkowe i robi się siła socjaliści która wymusza jej pobieranie przez drewno tak by to wyglądało dobra Idziemy dalej zadanie przeprowadz doś dwóch wariantach jen i dwa z ilustrowanych poniższymi rysunkami Do probówek nalano kolejno w zestawie pierwszym wodę a w drugim NaCl
Speaker A
0% poziom cieczy w każdej probówce znajdował się 1 centym poniżej wylotu do każdej włożono po jednym liściu dobra o zbliżonej wielkości i dodano kilka kropel oliwy aby utworzyła warstwę na powierzchni wody po trzech dniach zaobserwowano w zestawie pierwszym obniżenie poziomu cieczy w
Speaker A
probówce a w zestawie drugim spadek turgoru liścia umieszczonego w probówce dobra i tu Chodzi o to że jak dajemy sobie tę oliwę O której w wspomniano to z nią Sprawa wygląda tak że ona ma jak gdyby zapobiegać utracie wody przez to
Speaker A
że no przez parowanie prawda z powierzchni i tutaj jest jak gdyby cały cała inicjatywa jest oddana w stronę liścia No i tak jak liść się zachowa tak się potem zmieni ilość wody w prce i generalnie jak liść sobie ją pobierze to
Speaker A
wiadomo się ZM A jak nie pobierze to się logiczne i problem badawczy jaki tutaj jest tu kwestią jak gdyby rozstrzygając jest obecność tego roztworu chlorku sodu więc Jaki jest wpływ chlorku sodu na może tak na pobieranie wody przez liście
Speaker A
bo to jest liście jakieś określonej rośliny jednym liściu tej samej rośliny nie to więc może tak jak Jak wpływa zawartość sodu albo Jak wpływa zawartość chlorku sodu Na wodzie na zdolność liścia do pobierania wody coś takiego kurc Zakręciłem się
Speaker A
trochę z tym wnioskiem jeszcze raz go znaczy problemem badawczym jeszcze raz przedefiniowanie jak mamy sobie pobieranie wody przez roślinę No to jest to na zasadzie takiej że ona sobie wciąga jony potasu i po prostu ta woda potem osmotycznie do
Speaker A
korzeni wchodzi co nie i teraz tak czy transpiracje to jest tak czy ta transpiracja ja bym powiedział że inaczej bo nawet wystarczy na to pobieranie wiecie wody bo tutaj trudno ocenić jak z transpirację będzie sprawa wyglądała Bo to już jest sam aparat
Speaker A
szparkowy a bezpośrednio naac ma kontakt z ogonkiem liścia tam gdzie jest pobieranie wody już no w tym miejscu co nie więc na tym się trzeba skupić a transpiracja jest tylko jednym z procesów które może wpłynąć na to pobieranie więc ja bym został przy samym
Speaker A
pobieraniu i to jest tak że jak mamy sobie NaCl to on hamuje nam osmozę co nie to się mówi o potencjale wody wiecie takie wydumane hasło chodzi Po prostu o to że duże stężenia na cel w wodzie sprawia że osmoza w kierunku liścia
Speaker A
zostaje zmniejsz przez co transport wody Będzie znacznie jak gdyby mniej wydajny prawda W związku z czym roślina zamiast ją pobrać i utrzymać turgor straci ją nie pobierze jej przez co zacznie więdnąć jak gdyby obniży sobie turgor czyli to napięcie
Speaker A
coś takiego nawet teraz spoglądam sobie do ściągi bo w takich zadaniach to jednak trzeba jest o środowisku hipertonicznym liść nie może pobrać wody coś takiego dobra sprawa załatwiona 13 zadanie cyklu życiowym roślin nagozalążkowych występuje stadium gametofitu Na rysunku przedstawiono
Speaker A
przekrój przez zalążek sosny w opisie zalążka nie uwzględniono wszystkich jego elementów dobra co my tutaj mamy ogólnie rośliny są paskudne ja nie lubię Wy pewnie też ale jakoś przez to premy co się tutaj dzieje zazie wykuj wed wnej runku czy poniższe zdania
Speaker A
opisujące gamet sosy są prawdziwe prawda jeżeli są prawdziwe a fałsz jeżeli są fałszywe to jest tak ja bym powiedział w ten sposób gametofit żeński rozwija się w zalążku no jak najbardziej bo Gamet gametofit ty i nie ma nic więcej To są
Speaker A
te właśnie haploidalne haploidalne komórki co Nie dobra więc tu dajemy prawdę gametoficie żeńskim rodnie wykształcają się na biegunie od strony okienka No to są właśnie te rodnie które nie zostały opisane więc to logiczne widać i teraz gamet żeński ma postać
Speaker A
bielma wtórnego będące odżywczą dla rozwijającego się zarodka w 3 Dlatego nam nie pasuje generalnie żeby to miał być gametofit jeszcze w ogóle u nago nagonasiennych także to można tak załatwić na szczęście obyło się bez większych problemów 14 pałeczka
Speaker A
okrężnicy kodzi w skład Flory fizjologicznej bakteryjnej jelita grubego człowieka i w niewielkich ilościach także cienkiego jednak niektóre szczepy wych cech chorobotwórcze przykład w enterotoksyny szczep eser Koli i to jest tak jak macie takie skróty entero eser Ja polecam sobie z
Speaker A
angielskiego czasem coś poczytać bo wówczas te skróty stają się jasne prawda i to to już nie jest taka nauka na pamięć a dużo właśnie rzeczy jest z tego języka jest najczę przyczyną biegunki podróżnych bakterie po dostaniu do jelita cienkiego przylegają do ścian do
Speaker A
Przepraszam do komórek na błąka i uwalniają toksyczne białka powodujące działaniu pomp jonowych w komórkach nabłonka i utraty wody przez te komórki czyli Mówiąc krótko jak mamy taki nabłonek i uszkodzi się w nim pompa No to po prostu z niego wem woda się wylewa
Speaker A
i tyle inny enteropatogenny szczep epek czyli od od patogen coś takiego również wywołuje biegun biegunkę wiąże się z komórkami na błąka Elita i przez specjalny kanał wstrzykuje białkowe toksyny i one z kolei upośledzają absorpcję wody czyli mamy tutaj dwie dwa
Speaker A
schematy ten etek że sprawia że woda ucieka z komórek a epek robi tak że ona jest nie wchłaniana takie dwa scenariusze mamy i teraz tak miejsce działania toksyn wytworzonych przez bakterie etek gdzie działa etek jelito cienkie a moi drodzy
Speaker A
enteropatogenny na komórkami błonka jelita i tak dalej złej absorpcji wody Nie no też nabłonek komórki nabłonka jelita w sumie tak samo by to było Zastanawiam się na podstawie tekstu to jelito cienkie na błonek prawda i tak samo jelito cienkie na
Speaker A
błonek będzie jeden i drugi tak bym to załatwił natomiast wpływ toksyn na gospodarkę wodną organizmu to w przypadku etek byłoby tak że będzie będzie będzie utrata wody przez uszkodzony nabłonek A z kolei epek będzie zaburzać wchłanianie wody przez
Speaker A
nabłonek tak bym to załatwił więc myślę że że spoko w sumie dobra 15 w cyklu życiowym obwodów Dawid w jelicie grubym Gdzie jest woda wchłaniana wi jelicie grubym i teraz Zastanówmy się No oczywiście że wielici grubym chociaż zaczy to jest inaczej no w
Speaker A
jelicie grubym to jest powiedzmy sobie już ostatecznie ale w jelicie cienkim bo to jest Wiecie coś takiego no biegunki wiadomo to jest wszystko elito grube ale wiecie o co mi chodzi Chodzi mi o to że coś jest w tekście i na
Speaker A
podstawie tego tekstu trzeba odpowiedzieć na pytanie bo ja tak rozumiem to to zadanie więc to to byłoby to byłoby takie dziwne powiem szczerze No i właśnie jest kłopot co nie jak do tego podejść to co zaglądamy do ściągi i
Speaker A
właśnie to jest tak miejsce działania toksyn to jest jelito cienkie ogólnie komórki na błonka No ja wiem że to jest głównie elit gruby Dawid ale chodzi o tekst Widzisz masz t i z Teku trzeba sobie ogarnąć Jak działają te toksyny A wiesz
Speaker A
Sprawa wygląda tak z działaniem ogólnie bakterii że one wiesz nie tylko w jelicie grubym ale też w cienkim sobie co nieco robią i teraza sprawa w właśnie te proste określenia które wył z tekstu są poprawne także upewniłem się
Speaker A
że jest okej ale właśnie widzicie tu jest kłopot Tylko pamiętajcie Na podstawie analizy tekstu to jest zdanie które nam powinno rozwijać większość wątpliwości jest to trudne bo matura jest dziwna ogólnie szczególnie z biologii No ale jakoś trzeba przez nią przejść i właśnie ten
Speaker A
tekst mnie naprowadził na takie rozwiązanie które okazuje się być właściwym ale dziękuję za uwagę bardzo mi się podoba to że dyskutuje właśnie te zadania Przedyskutuj rozwój złożony Wyróżnia się dwa typy na rysun przeobrażenia Na rysunku przedstawione etapy przeobrażenia pasi konika i to jest tak
Speaker A
że on Jaki był mały taki będzie duży Czyli generalnie będzie to przeobrażenie niezupełne No bo niezupełnie się zmienił Ja to sobie tak tłumaczę stadium larwalny jest zewnętrznie bardzo podobne do Imago czyli d ale różni się od niego w
Speaker A
budowie wewnętrznej ni wykształceniem narządów układu rozrodczego bo chodzi o to że moi drodzy te formy larwalne one w większości wypadków nie są zdolne do rozmnażania płciowego Chyba że mamy do czynienia ze zjawiskiem neotenii ale to oczywiście nie u stawonogów
Speaker A
Najlepszym przykładem jest płaz aksolotl tak na dobrą sprawę dobra więc myślę że tutaj jest w miarę jasne i nie ma jakichś większych wątpliwości 19 proszę zwierzęta w zależności od wielkości od środowiska w jakim żyją przeprowadzają wymianę gazową całą powierzchnią ciała lu przez
Speaker A
wyspecjalizowane narządy wymiany gazowej proste Na rysunku przedstawiono uproszczony fragment układu oddechowego owada owady mają tchawki jeżeli kś chciał sobie przypomnieć co to są te tchawki to jest tak one mają to s taka sieć rurek które to rurki dochodzą do
Speaker A
praktycznie każdego miejsca w organizmie takiego owada i podczas poruszania szczególnie skrzydłami te tchawki No wykonują takie tam są takie ruchy wykonywane że te tchawki po prostu pobierają powietrze i usuwają pobierają usuwają i tym sposobem mamy taką wymianę gazową która napędza Jeszcze tym
Speaker A
bardziej proces proces oddychania co Nie dobra i teraz tak rysunek zbela o Ciekawe bardzo słuszna uwaga Brooklyn baby w każdym razie Co tutaj się dzieje dwójka i jedynka co to będzie moi drodzy nazwy elementów przedstawionego narządu wymiany gazowej
Speaker A
oznaczonych na rysunku cyframi 1 i 2 dwójka to jest coś co podobnie nazywa się też u roślin jest to tak zwana przetchlinka czyli coś co uczestniczy w wymianie gazowej żeby żeby po prostu powietrze tyko że roślin przed klinka jest w korku
Speaker A
a owadów będzie bezpośrednio przy powierzchni ciała a potem mamy już rurkę czyli tchawkami TR to tee to były te tro Dokładnie Dobra Wykaż związek o to co lubię między budową i funkcjonowaniem układu oddechowego owadów a brakiem barwników oddechowych W ich hemolimfie
Speaker A
to by wyglądało tak że dzięki ławk kt dochodzi w odch coś więc ja bym to załatwił w ten sposób dobra 17 podczas metamorfozy kijanki do postaci dorosłej Płaza zachodzi wiele zmian fizjologicznych w procesie tym ważną rolę odgrywa układ hormonalny na
Speaker A
schemacie przedstawiono wpływ tyrin prolaktyn kortykosteroidy tyroksyny sporo dobra No i teraz tak nie będziemy na razie tego schematu analizować ale na podstawie schematu przedstaw na czym polega współdziałanie nadnerczy tarczycy w procesie metamorfozy kijanki Dobra to sobie wyk nadnercza produkują kortykosteroidy
Speaker A
tryon trzeba jeszcze dopełnić to że tarczyca tyroksyna jest produkowana przez tarczycę z kolei trójjodotyronina bezpośrednio indukuje metamorfozę dobra sprawa załatwiona myślę coś takiego żeby pokazać wiecie związek przyczynowo kky kurczę nawet w miarę szybko idzie ta matura stara podstawa taka jest że to w miarę jest
Speaker A
szybie dobra sow żyjących w morzach są hipoosmotyczne w stosunku do otaczającej je wody natomiast Płyny ustrojowe ryb kostno szkieletowych żyjących w wodach słodkich są hiperosmotyczne w stosunku do otaczającej jej wody dobra i teraz tak ryby morskie mówiąc na chłopski
Speaker A
rozum one są mniej stężone niż woda która je otacza w związku z czym one będą chciały te wodę morską rozcieńczyć tak to wygląda więc generalnie woda będzie z nich uciekać i teraz tak ryby mus UZ wodę gdyż cały cz sposób w skutek
Speaker A
osmozy tracą ją gdyż woda je otaczająca jest hipertoniczna bardziej stężona co nie dlatego muszą uzupełniać bo tracą po prostu biernie przez całe ciało teraz z kolei elektrolity przez ryby słodkowodne One są z kolei wiecie w środowisku hipm i cały czas wlewa się w nie woda i to
Speaker A
wygląda tak na skutek osmozy Woda wnika w ciało ryb słodkowodnych i następnie jest usuwana a wra musi być usuwana wraz przez co należy uzupełniać ich niedobór coś takiego właśnie bardzo dobrze Beatrycze ryby słodkowodne pozbywają się elektrolitów razem z wodą dlatego muszą
Speaker A
sobie uzupełnić świetnie to jest Wiecie znowu się powtarza ryby takie i takie środowisko osmoregulacja Znowu ten sam temat 19 Dobra mamy nerki w nefronie w procesie Wii kłębuszkowej z krwi torebki kłębuszka nerkowego czyli B woda i rozpuszczone w niej substancje
Speaker A
drobnocząsteczkowe z uzyskanego ultrafiltrat czyli moczu pierwotnego w kanalikach nefronu powstaje mocz ostateczny dobra no i sprawa wygląda tak Dokończ poniższe zdania wpisz wyznaczone miejsca nazwy właściwych procesów wybierz je spośród wymienionych co się dzieje po kolei przekształcanie w kanalikach nefronu moczu pierwotnego w
Speaker A
mocz na przenikaniu spra wygląda w ten sposób jak macie sobie mocz pierwotny to żeby zrobić z niego ostatecznie trzeba z powrotem wciągnąć pewne substancje i to jest z wnętrza kanalika do płynów ustrojowych w procesie resorpcji to tutaj [Muzyka]
Speaker A
idzie a z płynów ustrojowych do wnętrza kanalika trzeba wydzielić dodatkowe substancje na drodze sekrecji tak endocytoza no to jest pobieranie do komórki jakiejś substancji nawet zczenie jej bą nieważne to jest w ogóle inny temat filtracja to była a dehydratacja to odwodnienie bez
Speaker A
sensu więc myślę że to proste zadanie i w miarę do ogarnięcia 20 dobra mamy schemat w przypadku gdy stopień dotlenienia nerki jest niski w nerkach powstaje erytropoetyna Znowu się pojawia często jest stymulująca produkcj erytrocytów wytwarzanie erytrocytów jest kontrolowane przez mechanizm ujemnego
Speaker A
sprzężenia zwrotnego Czyli jak czegoś jest za dużo to hamuje przedstawi na schemacie i teraz tak musimy sobie raz Przeanalizuj schemat na sucho teraz mam zmniejszenie ciś parcjalne tlen kerki to pewnie zrobi się erytropoetyna ona pobudza szpik kostny i
Speaker A
szpik kostny produkuje krwinki czerwone RBC damy sobie Red Blood cells czy tam żeby zapamiętać zwiększenie cienie parcjalne zwi parcjalne tlenu w korze nerki i to będzie moi drodzy w wtedy brak erytropoetyny hamowanie jakieś nie pobudza szpiku kostnego czyli nam będą spadać tak jak tutaj
Speaker A
rosły a teraz spróbuję dopasować liter zwiększą wydzielanie erytropoetyny to ewidentnie jest do jy potem erytropoetyna pobudza szpik kostny i teraz tak szpiku zwiększa się wytwarzanie erytrocytów to będzie d tutaj Kasujemy sobie użyte potem będzie tak że nerki zwiększone ciśnienie parcjalne
Speaker A
tlenu to nerki będą zmniejszać wyyy cjy a siku kostnym powstaje więcej zmniejsza się wydzielanie erytrocytów Pamiętajcie erytropoetyna nie wpływa na zawartość hemoglobiny w erytrocytach to jest już inna bajka dobra dlatego e trzeba wykluczyć w tym rozwiązaniu dobrze jesteśmy dalej niż w
Speaker A
połowie jest spoko praktycznie minęła godzina więc czas mamy dobry 21 niektóre enzymy wytwarzane w komórkach w formie nieaktywnej w komórkach formie nieaktywnej ich Aktywacja wymaga udziału określonych czynników miejcu docelowego działania poza komórką w której doszło do syntezy białka takim
Speaker A
enzymem jest hotsy Alfa wytwarzana w postaci nieaktywnego chymotrypsynogen na schemacie przedstawiono proces aktywacji chymotrypsynogen do chymotrypsyny Alfa cyframi oznaczono kolejne aminokwasy w łańcuchach polipeptydowych łańcuchy polipeptydowe od A do C łączone są wiązaniami cego nie zaznaczono naem dob OZI
Speaker A
to jest sumie taka autokatalityczna na dobrą sprawę Zauważcie że chymotrypsynogen trypsyna aktywuje To tak prawie to samo jest co nie No i o co tutaj chodzi Ja wam to wyjaśnię w ten sposób Wyobraźcie sobie że mamy nożyczki tak fajnie no i
Speaker A
kupiliśmy sobie nożyczki które są zapakowane tak w plastik wiecie jak macie w sklepie co wiszą na regale No to są wiadomo tak zapakowane że z przu jest przezroczysty plastiku Kon to spinac albo czymś teraz tak możemy to rozerwać
Speaker A
po prostu tak bezpośrednio ale Wyobraźmy sobie że to jest takie tak zapakowane że jest ciężko ale co ja już mam nożyczki No to co moimi nożyczkami które miałem rozcinam sobie pudełko i wyciągam kolejne nożyczki które tak samo wyglądają albo podobnie i to jest
Speaker A
przykład takiej aut katalizy auto aktywacji katalitycznej Przepraszam Czyli że enzym już zrobiony aktywuje ten taki zapakowany niedziałający enzym tak żeby on zaczął działać coś takiego bym tutaj widział dobra No i właśnie jest pokazane że ten hyogen jest cięty przez
Speaker A
trypsynę na dwa kawałki a potem go już hotsy pi tnie ta aktywna znaczy ona sama się tnie z tego co widzę a potem mamy chymotrypsyny Alfa takie takie to jest dziwne No ale mniej więcej wpisuje się w ten kanon no
Speaker A
i po sprawie Na podstawie schematu Podaj dwie różyn teraz tak chymotrypsynogen składa się z jednego łańcucha polipeptydowego a chymotrypsyna pi składa się z dwóch łańcuchów polipeptydowych to bym pierwszą różnicę dał A to ma być w budowie tak ja bym jeszcze powiedział że
Speaker A
w hotsy alfa jest obecne pomiędzy dwoma łańcuchami wiązanie mostek disiarczkowy i to z tekstu wziąłem w tekście to było a w tym chymotrypsynogen nie wspomniano o tym myślę że to byłoby spoko Podaj nazwę narządu w którym odbywa się
Speaker A
aktywacja hotp cynoglossum pośrednio wcześniejsza aktywacja mogłaby uszkodzić gruczoł który wydziela te enzymy coś takiego albo te prekursory enzymów coś takiego Myślę że że spoko jeżeli Rozumiecie to okej 20 proszę 2 toksyna botulinowa wytwarzana przez bakterie jadu kiełbasianego znalazła w ostatnich
Speaker A
latach zastosowanie w kosmetyce do redukcji zmarszczek mimicznych powstających na skutek nawykowego kurczenia niektórych mięśni twarzy toksyne wstrzykuje się w miejsca szczególnie podatne na tworzenie zmarszczek działanie jej polega na fragmentacji białka Snap 25 kurczę które jest niezbędne do uwolnienia
Speaker A
neuroprzekaźnika acetylocholiny Na rysunku przedstawiającym prawidłowo działającą synapsę nerwowo mięśniową numerami 14 oznaczono miejsca w których możliwe jest zahamowanie funkcjonowania tej synapsy przez różne rodzaje toksyn dobra Moi drodzy Sprawa wygląda tak żeby odpalić mięsień uruchomić go to potrzeba impulsu
Speaker A
nerwowego wiadomo no Sprawa wygląda tak że m Synapsa chemiczna jest uruchamiana właśnie przez wydziel acetylocholinę tak i ta acetylocholina umożliwia skurcz mięśnia Mówiąc krótko toksyna robi coś takiego że niszczy białko Snap 25 który jest niezbędne do uwolnienia tej
Speaker A
acetylocholiny cli nie ma białka Snap 25 to nie ma uwolnienia nie ma tego procesu już na tym momencie drugim jest kasowany No a co za tym idzie nic nie działa dalej Wypisz z rysunku numer odznaczający miejsce w którym blokowane
Speaker A
jest działanie synapsy przez toksynę No to właśnie dwójka bo hamowane jest uwalnianie logiczne Na podstawie tekstu Wyjaśni dlaczego po wstrzyknięciu toksyny uzyskuje się redukcja zmarszczek mimicznych No to jest tak jak macie mięśnie mimiczne to one są poprzecz do
Speaker A
skóry twarzy i czasami też jednym końcem do kości w każdym razie one odpowiadają za powstanie zmarszczek prawda ich napięcie i generalnie cały czas od oddziaływująca mięśnie powodują na skórę powodując że w końcu zaczyna ona się marszczyć Mówiąc krótko w momencie w
Speaker A
którym w momencie w którym zadział samy to toksyną botulinową to te mięśnie ulegają rozkurcz owi na pewien czas bo to jest powiedzmy tam regeneruje się po jakimś czasie dopiero ta Synapsa i w związku z tym naprężenie mechaniczne na
Speaker A
skórę zmniejsza się przez co zmarszczki również zmniejszają się a lirycznie 98 Jaką rolę odgrywa tu wapń swoją drogą na 100% ci nie powiem jeśli chodzi o uwalnianie ale chyba jest tak Czekaj że tutaj wchodził wapń przez kanały wapniowe i on
Speaker A
stymulować tutaj pośredniczy też w wydzielaniu nie wiem czy akurat w tej synapsie na na 100% ale chyba tak ale nie tylko on jest potrzebny do tego prawda jeżeli jesteście zainteresowani to wpisujcie Google takie ciekawsze rzeczy na przykład białko Snap 20 5 już
Speaker A
znajdziecie ciekawsze informacje poza tym nauczycie się rozumieć język biologiczny bo właśnie takie opracowania w języku polskim no powiedzmy są spoko ale przede wszystkim uczą was tego Jak sobie radzić z tym językiem tak Chętnych zachęcam także do korzystania ze źródeł
Speaker A
anglojęzycznych ponieważ z nich nauczycie się najwięcej z racji tego że redaguje je najwięcej ludzi są najbardziej rzetelne Można tak powiedzieć Dobra zmarszczki mamy Załatwione Na szczęście 23 na schematach od A do C bez zachowania prawidłowej kolejności zilustrowano reakcję psa na różne rodzaje
Speaker A
bodźców podczas powstawania ruchu warunkowego No i co się dzieje mamy pokarm który działa na pieska i on reaguje wydzielaniem śliny następnie mamy Moi drodzy źródło światła i to u pieska powoduje wydzielanie śliny a potem pokarm razem ze źródłem światła
Speaker A
KC również powoduje wydzielanie śliny i teraz podaj Na którym schemacie jest ilustrowany wykształcony upsa odruch warunkowy uzasadnij odnosząc się do mechanizmu jego powstawania to już gotowy odruch zrobiony będzie w b bo wówczas pies reaguje na nieadekwatny bodziec tak jak byłby on bodźcem
Speaker A
adekwatnym prawda i odpowiedź uzasadni odnosząc się do mechanizmu jego powstawania odruch warunkowy wykształca się w sytuacji C dlatego że bodziec adekwatny działał razem z nieadekwatny i w konsekwencji pies nauczył się rozpoznawać ten nieadekwatny również oprócz adekwatnego tak to
Speaker A
wygląda Łukasz PAP kiedy wydam książkę z bio trzeba jeszcze trochę poczekać Po prostu na chwilę obecną nie dam rady a nie chcę zrobić tego na siłę dobrze także Dajcie mi jeszcze trochę czasu bo bo chcę ją napisać dobrze także bardzo
Speaker A
was przepraszam bo obiecałem wcześniej No ale nie dam rady muszę się przyznać Przykro mi ale no nie zdążę jeszcze Dobra 24 lat wieku przebieg ekspresji informacji genetycznej u wszystkich organizmów według schematu DNA RNA polipeptyd uznawano w biologii za
Speaker A
dogmat to jest Proszę was coś takiego Czyli że zawsze jest tak DNA RNA i tyle i białko i nic więcej Kiedy odkryto RNA wirusy retrowirusy takie jak hi okazało się że może pójść w drugą stronę czyli z RNA na
Speaker A
DNA prawda o to chodzi z tymi rusami uzupe zapis Podaj nazwy etapów które należy napisać nad strzałkami to teraz tak żeby wam te skróty rozszyfrować Proszę was Tutaj jest tak SS to jest s str czyli pojedynczy łańcuch A to jest Dou str czyli podwójny
Speaker A
Łańcuch to jest dwuniciowy jednoniciowy tylko wiecie to to nic nie mówi trzeba angielskiego co nie Pamiętajcie język angielskie pytanie z innej beczki kręgosłup jest przekształceniem struny grzbietowej czy cewki Oczywiście że struny grzbietowej ponieważ struna jest tkanki łączne i
Speaker A
kręgosłup też a cewka nerwowa jest potem obejmowana przez ten kręgosłup teraz tak RNA przechodzi w DNA na zasadzie odwrotnej transkrypcji prawda Czyli tu wpisujemy odwrotna transkrypcja teraz tak dwójeczka to będzie tak pojedynczy łańcuch DNA DNA i to jest Moi
Speaker A
drodzy tutaj byłaby Tak się zastanawiam czy replikacja by pasowała Zostawię to na później potem mamy DNA to oczywiście transkrypcja cka to byłaby translacja teraz tak Dwójka czy to replikacja nie byłoby za dobre bo to to jest ogólnie w ten sposób mamy sobie to
Speaker A
DNA i ono się integruje z genomem gospodarza czyli czy tutaj nie byłoby na przykład integracji to Pozwólcie że sprawdzę właśnie w ściądze bo nie wiem o co im chodzi znowu takie jest zadanie w CKE znaczy na maturze że nie wiadomo do
Speaker A
końca o co ale myślę że jak sprawdzę to się nic stanie chodzi w tym MZA Właśnie zastanawiam się bo wiesz czy taki opis przejdzie dobra więc Sprawdźmy to co sądzi na ten temat CKE synteza dobudowywanie komplementarnej drugiej nici DNA Więc
Speaker A
wystarczy dobrze dobrze napisał opisowo przejdzie bo w sumie tak na siłę szukać procesu też jest ciężko co nie więc dobudowywanie komarne sy komo teraz 25 Na rysunku przedstawiono model replikacji dna karów czyli jak się powiela to DNA mamy sobie widełki
Speaker A
transkrypcyjne tak zwane czyli to V tutaj tak widać Prawda nić wiodącą opóźnioną może na tym schemacie się zatrzymajmy na chwilę to jest tak jak mamy sobie DNA jeszcze pytanie od Grześka replikacja nie przejdzie niestety grz wychodzi naac nie za bardzo
Speaker A
Zresztą trudno dopatrywać mamy pojedynczą nić i powstaje podwójna to takie dziwne byłoby wiesz to też faktycznie tutaj trzeba byłoby dać po prostu po prostu nawet nawet synteza może być ale wiecie irytuje mnie to jeśli mam być szczery czasami te odpowiedzi w kluczu Są Takie
Speaker A
banalne po prostu jed sł jedno słowo że można sobie napisać a czasami tak się doczepi że nie wiadomo o co chodzi no ale cóż taki już jest urok tego egzaminu maturalnego nie przejmujcie się są gorsze także także matura to jest To
Speaker A
jest nic przy niektórych więc więc myślę że jest spoko ogólnie dobra w każdym razie mamy te widełki transkrypcje replikacyjne przepraszam No i tak enzym najpierw zaczyna się tak że wchodzi helikaza która rozplata podwójną helis robi po prostu takie wiecie rozpleciny
Speaker A
i sprawa wygląda tak nowa nić zawsze powstaje w kierunku 5 prim do 3 prim i zawsze jest tak że nici naprzeciw siebie są antyrównoległe Czyli po prostu mają jak ma jeden 3 do 5 to drugi ma 5 do3 to
Speaker A
wiadomo Standard no i w tym momencie ta nić która się normalnie może z kierunkiem naszych widełek Moi drodzy syntetyzować to jest ta nić na górze bo ona 5 do3 akurat będzie a tę drugą nić to trzeba tak skokowo robić do tyłu tymi fragmentami
Speaker A
kazaki i praca polimerazy DNA wygląda tak że ona trochę syntetyzuje do tyłu potem się cofnie potem znowu ZS syntetyzuje do tyłu potem się znowu cofnie i tak dalej nie umiem rysować ale mam nadzieję że rozumiecie o co mi
Speaker A
chodzi Coś takiego by to było dobra I właśnie to tutaj widać Ogólnie rzecz biorąc polimeraza musi mieć taki moment rozpoczęcia pracy to jest starter RNA k jest właśnie tutaj zaznaczony i ta synteza starteru czy tam startera RNA też odbywa za pomocą odpowiedniego
Speaker A
enzymu dla ciekawskich to są białka wiążące jednoniciowe DNA coś tam Single string proteins nie pamiętam dokładnie nazwy Ale w każdym razie jakieś to tam białka specjalne są wiecie na biologii miałem na pierwszym roku Ogólnie masakra ale no już na
Speaker A
szczęście to dawno za mną w każdym razie na podstawie informacji z rysunku oraz własnej wiedzy pośród a zaznacz dwa zdania które prawidłowo opisują przedstawiony proces replikacji dobra co tutaj ciekawego replikacja na obu niciach jest możliwa Dzięki istnieniu fragmentów kazaki No zostawimy
Speaker A
to na razie helikazy to enzymy uczestniczące w rozplatani podwójnej helisy to by pasowało to na bank kierunek syntezy obu nowych nici jest od końca 5 do TR do inicjacji replikacji każdej nici wystarczy jeden nie bo do Okazaki Trzeba więcej to od
Speaker A
razu skreślam proces replikacji odbywa się samorzutnie bez nakładu na r Oczywiście że nie bo ATP jest zużywane więc teraz a czy c kierunek syntezy nowych nici jest zawsze od 5 do3 tak fragmenty Okazaki też idą do 5 do3 to co powiedziałem na
Speaker A
początku czyli a i c dajemy i teraz proszę pytanie lirycznie 98 Czym jest fragment o kazaki to jest proszę ciebie tak że jak mamy tę drugą nitkę to ja sobie jej nie zrobię w kierunku w prawo bo ona by musiała wtedy
Speaker A
3 do 5 powstawać A nic Zawsze powstaje 5 do3 No i to się robi właśnie takimi tak na kawałki na raty Czyli po prostu robisz kawałek przeskakuj juz polimerazą cofasz się robiąc kawałek przeskakuj juz cofasz się przeskakuj i to tak działa w
Speaker A
tych fragmentach to jest dobra Myślę że to jest spoko Dalej mamy genetykę już taką typową mutacje genowe w zależności od zmiany jaka zaszła w DNA mogą skutkować różnymi zmianami w łańcuchu polipeptydowym do podanych zmian w DNA przy porządku ich
Speaker A
skutki uwidaczniające się w budowie łańcucha peptydowego zmiana w DNA i zmiana w łańcuchu Dobra to sobie wyk nie ma sprawy lirycznie Cała przyjemność po mojej stronie dobra zmiana jednego kodonu na kodon innego aminokwasu co się tutaj dzieje zmiana jednego kodonu na kodon
Speaker A
innego aminokwasu bo to będziemy mieli Moi drodzy inne białko Czyli zmiana sekwencji DKA czy Banko zastąpienie jednego kodonu innym kodonem nonsensowny nonsensowny to jest stop czyli skrócimy sobie zastąpienie jednego kodonu innym oznaczającym taki sam aminokwas to jest mutacja bez zmiany sensu czyli nie ma
Speaker A
zmiany nic się nie dzieje Nie ma mutacja Dokładnie tak kem br to wynika z tej anty równoległości doład OZI węgli wolnych przy rybo Bo to jest tak że trzeci węgiel to jest 3 Primo h koniec tam jest grupa hydroksylowa a
Speaker A
piąty węgiel to jest z fosforanem co nie od tego drugiego końca tak się układają nukleotydy to było proste zadanie jeżeli macie jakieś wątpliwości pytajcie ale myślę że będzie spoko 27 Podkreśl w przedstawionym tekście zdanie zawierające błędną informację i zapisz
Speaker A
jej prawidłową formę w miejscu wyznaczonym poniżej dobra naukowcy i lekarze ostrzegają przed szerokim stosowaniem antybiotyków ponieważ może to sprowadzić do powstania szczepów bakterii opornych na nie w pojedynczej komórce bakteryjnej oporność na antybiotyk może powstać na drodze mutacji w jej kodzie genetycznym o
Speaker A
klasyka Zaraz wam powiem o co chodzi plazmidy zawierające zmutowane geny mogą być przekazywane innym bakteriom które w ten sposób także uzyskują odporność na antybiotyk Wszystko pięknie bo proces pięknie wytłumaczony ale i to jedno zadanie ze zbioru czarnockiego jest Moi
Speaker A
drodzy pamiętam bo często je robię jak przerabiam z uczni zbi mutacji ale nie w jej kodzie genetycznym tylko w informacji genetycznej bo kod jest sposobem zapisu tak jak kod dwójkowy albo język polski też jest swego rodzaju kodem tak ale
Speaker A
Ważne jest co informacja która jest za pośrednictwem tego kodu przekazywana zatem trzeba napisać w pojedynczej komórce bakteryjnej oporność antybiotyk może postać na drodze mutacji w materiale albo materiale genetycznym tak będzie najlepiej materiał żeby pokazać wam że takie zjawisko faktycznie we współczesnym
Speaker A
świecie niestety postępuje możecie sobie poczytać o takiej bakterii jak kella ona ostatnio w Stanach niestety zakończyła się sytuacja tragicznie wywołała pacjenta zakażenie które okazało śmiert Ta bakteria była odporna praktycznie na wszystkie antybiotyki one bardzo te kleps mają to do siebie że
Speaker A
lubią się uodpornić na wszystko i takie uzbrojone po zęby antybiotyki jak wywołają zakażenie bo to szczególnie po wizycie w szpitalu ma miejsce to częstokroć przy słabym układzie odpornościowym pacjenta kończy się tragicznie dobra to tak na marginesie bo to niedawno w wiadomościach czytałem
Speaker A
więc jakby jak ktoś jest zainteresowany to polecam artykuły które przy okazji tego nieszczęśliwego zdarzenia powstały bo można się czegoś dowiedzieć na ten temat pomimo nieszczęścia zawsze jakoś się uświadomimy Więc chociaż tyle 28 zadanie i teraz tak informację genetyczną komórki chroni przed
Speaker A
uszkodzeniem białko p53 bardzo ciekawe białko szczególnie na egzamin z genetyki na studiach nazywane strażnikiem genomu zwie zdrowe komórki zawierają na niskim poziomie pod wpływem czynników uszkadzających DNA promieniowanie gamma czyli No takie jak rentgenowskie prawie promien promien twórczości i tak dalej
Speaker A
UV niedotlenienie dochodzi do aktywacji wzrostu ilości tego białka jego aktywacja powoduje zatrzymanie cyklu komórkowego w celu naprawy uszkodzeń jeżeli są one zbyt rozległe ich naprawa jest niemożliwa p54 indukuje wtedy zaprogramowano śmierć komórki apoptozę Czyli po prostu komórka wtedy niszczy
Speaker A
się sama i i koniec ponad połowa ludzkich nowotworów charakteryzuje się mutacją w Genie kodującym białko p53 pozwolę sobie jeszcze na pytanie odpowiedzieć dobra czy oporność nie jest tylko w plazmidach ja powiem tak Niekoniecznie bo owszem No plazmidy swoją drogą ale ja
Speaker A
bym powiedział że też Komórka bakteryjna może sobie teoretycznie nie co nie No chyba że tutaj praktycznie musielibyśmy sprawę wydrążyć ale ja bym przy tym kodzie został ale wiecie to zadanie W takim razie sprawdzę jeżeli macie takie wątpliwości bo wolałbym tutaj w sposób
Speaker A
kompetentny dobra co tutaj jednak jest chodzi o to właśnie czyli mutacja zmieniająca informacje o to chodzi czyli chodziło mi tylko o ten kod genetyczny wiecie pierwsza myśl jest najlepsza zatem o pompy refluksowe Dawid Gutowski świetnie to jest właśnie coś
Speaker A
takiego szczególnie u bakterii gramem są te pompy eflux że wchodzi antybiotyk do komórki bakteryjnej A ta komórka ten antybiotyk sobie wyrzuca przez taką specjalną pompę No i co wejdzie do środka to wychodzi z powrotem No dokładnie Dawid to jest tak
Speaker A
że w zasadzie wszystko da się ogarnąć w ten sposób że dużo rzeczy Ta bakteria sama w sobie może może przyswoić a plazmid jest tylko jednym ze sposobów przenoszenia informacji są do tego jeszcze fagi na drodze transdukcji no i
Speaker A
faktycznie Transformacja martwe bakterie są i i bakterie które wcześniej nie były oporne sobie t Genom przy swoją i wbud ją do swojego tak by to wyglądało co Nie dobra w każdym razie wracając do tego p53 dlaczego mutacja genu białka ułatwia
Speaker A
rozwój nowotworów to jest tak mutacja genu białka p53 upośledza jego funkcję do której należy może tak Albo inaczej to uzasadnij od początku komórki nowotworowe powstają albo tak u komórek nowotworowych cykl komórkowy jest zaburzony w czynników uszkadzający DNA jeżeli nie zostanie wydzielone
Speaker A
białko p53 albo będzie nieaktywne to wejdą one pomimo tych uszkodzeń w cykl komórkowy przekazując je dalej i zwiększając ryzyko powstania nowotworu coś takiego 29 proszę kury andula to już był andaluzyjskie przepraszam to już było na nowej mogą mieć upierzenie białe czarne
Speaker A
stalowo niebieskie szare potomstwo białego koguta i czarnej kury oraz czarnego koguta i białej kury jest wyłącznie stalowo niebieskie natomiast wśród potomstwa rodziców stalowo niebieskich występują osobniki białe stalowo niebieskie i czarne w stosunku 121 to jest tak 121 to jest albo
Speaker A
kodominacja albo dominacja niepełna ale za dominacją niepełną przemawia cecha pośrednia a nie dwie obok siebie co nie i Sprawa wygląda tak że co my tutaj mamy rozkład typów świadczy właśnie to o czym wspomniałem czyli niezupełna dominacja genów że to jest tak barwnik czarny
Speaker A
załóżmy jest przez jeden gen kodowany a biały to jest brak barwnika a tylko jeden allel tego czarnego to daje nam kolor pośredni więc z niezupełna dominacja tak bym tego się bym się trzymał i fenotypy w jakim stosunku wystąp wśród potomstwa stalowo
Speaker A
niebieskiej kury białego koguta biały kogut Ustalmy sobie robocze że to będzie homozygota recesywna choć tam to nie wpłynie na wynik może być Proszę bardzo też homozygota dominująca Ale w każdym razie stalowo niebieskie to jest ta pośrednia heterozygota jak zrobimy
Speaker A
krzyżówkę to nam wyjdzie z tego tak jak homozygota recesywna czyli a małe małe było Proszę Was recesywne no to tak samo na dole też mamy recesywne białe dobra białe koguty były w stosunku do je czyli białe je wobec
Speaker A
pośred cli stalowo niebieskich też jeen je do jed białe i stalowo niebieskie dobra to tyle po kurach a achondroplazja jest chorobą genetyczną autosomalną czyli dla niewtajemniczonych ni sprzężoną z płcią której rezultatem jest między innymi karłowatość rodzice chorzy na
Speaker A
Odpowiedź uzasadnij odwołując się do tekstu Sprawa wygląda tak że jest Proszę was ta skoro to jest autosomalna i tak dalej rodzice chorzy na auto chrop mają dwoje dzieci Jedno chore drugie zdrowe czyli tak skoro rodzice są chorzy i jedno dziecko jest zdrowe to
Speaker A
teraz tak jeżeli założyli byśmy że ta choroba jest recesywna można sobie nie wprost udowadniać no to wtedy rodziców mielibyśmy takich po prostu to wówczas otrzymalibyśmy 100% dzieci chorych na achondroplazję prawda taki problem by tutaj był więc musimy założyć że ta
Speaker A
choroba jest jednak dominująca i potem sobie wtórnie to uzasad czyli rozpisy roboczo genotypy rodziców Obydwoje są chorzy skoro dominująca to będą heterozygoty mamy typowy fenotyp 121 czyli tak tak i tak i teraz jak to uzasadnić allel na pewno będzie dominujący Ponieważ
Speaker A
rodzice chorzy mają Zdrowe dzieci o tak rodzice chorzy mają Zdrowe dzieci Jeżeli byłaby to choroba recesywna to chorzy rodzice mogliby mieć tylko chore dzieci gdyż posiadali jedynie recesywne uszkodzone albo recesywne warunkujące chorobę tymczasem dominują tymczasem w przypadku tego że ta choroba
Speaker A
jest dominująca są heterozygotami i te heterozygoty po prostu mają recesywny który nie odpowiada za chorobę stąd pojawiło się zdrowe dziecko coś takiego Coś ten deseń by tutaj wyglądało Zapisz genotypy obojga rodziców opisanych w tekście No to już się nam Moi
Speaker A
drodzy wszystko pokryło nic będzie maż chorzy więc muszą być heterozygotami i tak dalej To co lecimy dalej 31 dryw genetyczny to już było ostatnio i teraz znowu jeżeli ktoś nie był wczoraj to przypominam Dry genetyczny to jest takie
Speaker A
zjawisko może inaczej Jak mamy sobie coś co nam determinuje przebieg wiecie ewolucji i tak dalej nabywania nowych cech przez organizmy to są procesy które można Tak na chłopski rozum logicznie uzasadnić że w sumie tak powinno być co nie I to są procesy
Speaker A
deterministyczne czyli mimo tego że one rozciągają i cechuje je pewna losowość to mają jakiś tam kierunek zmian co nie mniej więcej wiadomo dlaczego tak się stało że zwierzę jest większe mniejsze i tak dalej ma większe futro mniejsze wszystko jedno to jest proces
Speaker A
deterministyczny typowy natomiast część procesów jest stochastyczna czego przykładem jest Dry genetyczny i to jest po prostu los Bo tak I koniec nic nas nie interesuje więcej i teraz właśnie w tym duchu należy uzupełnić to te pytania teraz tak dryf genetyczny
Speaker A
może doprowadzić do zmniejszenia częstości alleli zwiększający losowanie tak no bo losowe Bo tak I koniec prawda dryw genetyczny może skutkować usunięciem określonego allelu zul genowej No tak bo tak wyszło wpływ dryfu genetycznego jest tym silniejszy im Populacja jest większa Nie bo to wiecie
Speaker A
dryf genetyczny to powoduje na przykład takie zjawisko kataklizm czy coś takiego i jak jest mała populacja No to jest duża szansa że my tam wszystko na przykład usuniemy co co nie potrzeba i tak dalej ale jak jest duża populacja to
Speaker A
ona sobie to wyrówna właśnie ten niedobór więc tutaj wpływ dryfu genetycznego zdecydowanie osłabia się to też będzie na pewno fałsz dobra zadanie numer 32 ogólnoświatowym problemem jest nadmierna emisja dwutlenku węgla do atmosfery jej ograniczenie może polegać na zwiększeniu
Speaker A
w ogólnym bilansie energetycznym udziału energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii Moi drodzy No i teraz tak Sprawa wygląda w ten sposób spośród podanych działań Wybierz i zaznacz dwa które pozwolą na zwiększenie w ogólnym bilansie energetycznym udziału energii pochodzą źródeł
Speaker A
odnawialnych dobra no to odnawialne wiadomo że to będzie wiatrowa nie atomowa ani magazynowanie dwutlenku węgla Zastanówmy się chociaż tak bo sekunda bo to może nie do końca jest ten emisja dwutlenku węgla ograniczenie może polegać na zwiększeniu w ogólnym bilansie
Speaker A
energetycznym udziału energii pochodzącej z odnawialnych źródeł Dobra nie to i teraz reszta budowa biogazowni elektrowni wodnych i tak dalej to w sumie by pasowało choć Dziwne jest to pytanie powiem wam szczerze bo czuję że jest podchwytliwe wiecie Mam
Speaker A
trochę wątpliwości i zobaczę co byłoby na ten temat nie chciałbym tutaj gafy strzelić 32 dob wi co napisać co nie A jak macie pierwszą myśl to częstokroć właśnie ta pierwsza myśl jest okej dobra 33 i4 na schemacie przedstawiono fragment sieci troficznej
Speaker A
w ekosystemie oceanu południowego dobra no to wiadomo co się tutaj dzieje 33 uwzględniając miejsce w łańcuchu pokarmowym Określ rolę jaką odgrywają okrzemki i kryl w ekosystemie to co robią okrzemki okrzemki są producentami zdecydowanie i tyle A kryl moi drodzy jest konsumentem
Speaker A
pierwszego jeżeli spożywa okrzemki bądź drugiego rzędu No to chyba proste w miarę Jutro się widzimy wieczorem około 21 22 Dam jeszcze znać Dokładnie Gabriel Zapisz najdłuższy z możliwych łańcuch pokarmowy występujący w tym ekosystemie to sobie go wykombinujemy zaws szamy najdłuższej moji sprw gabz
Speaker A
zo plon i teraz tak żeby najdłużej wyszło to chyba dołem trzeba pójść bo to będzie tak małe ryby głowonogi pingwin carski i Lampard Policzmy ile tutaj byłoby etapów 1 2 3 4 5 6 dobra Czy da się to powiększyć No
Speaker A
nie nie nie da się nie ma takiej opcji bo tu będzie raz d 3 4 5 raz d 3 4 5 i tak dalej najdłuższy nam wyszedł w tym momencie udało się lirycznie 98 dzisiaj może tak Powiedzcie mi jutro
Speaker A
czy wolicie chemię czy biologi ja się do was dopasuję Dobra możemy sobie zrobić chemię ja jestem elastyczny myślę że spoko to zadanie No mam nadzieję że widzicie ten schemat jeszcze orka O dobrze dobrze dobrze dobrze bo nie zauważyłem strzałki Spoko dlatego zawsze
Speaker A
spraw razy i s wyszło na maksa Dokładnie tak chyba już nie ma strzałek nie ma Czyli najdłuższy jaki się dało no i wpisujecie po prostu po kolei strzałkami i tyle Mam orki Dziękuję że mnie pilnujecie bo to czasami jak się tak na live robi Może
Speaker A
coś umknąć dobra zależności które mogą zachodzić między orką i lampartem Określ na czym polega każda z nich orka i Lampard pamiętacie te zależności między że organiz mo wpływać pozytywnie negatywnie bądź nie wpływać tak dalej sprawa wygląda w ten sposób że nasza
Speaker A
orka może moi drodzy orka i Lampard kmy się czyli foka Mówiąc krótko jak by to wyglądało i druga ma ochotę na krabo jada na fokę Dobra czyli generalnie można powiedzieć że między nimi będzie konkurencja gdyż zarówno orka Jak i Lampard
Speaker A
morski spożywają krabojady a druga zależność między nimi będzie taka że orka nam żywi się lampartem morskim Czyli będzie drapieżnictwo orka poluje na lamparta morskiego prawda może być wobec niego konsumentem dobra coś takiego drapieżnictwo i konkurencja dobra Myślę że mamy sprawę
Speaker A
załatwioną No na szczęście jest już koniec Dobra to po maturze zrobiliśmy trochę dzisiaj Popatrzcie tak naprawdę jak długo to wyg jak to jest duże Zobaczcie cały dokument z góry na dół ale udało się w koć całą maturę mam nadzieję że
Speaker A
tymem pytania jeżeli chodzi o książkę bo zapytam was właśnie co nieco na temat biologii osoba która pierwsza odpowie otrzyma ode mnie obiecaną książkę teraz tak Zastanówmy się jakie byłoby dobre pytanie jeszcze w międzyczasie jak macie jakieś tam od siebie to mi je zadajcie
Speaker A
śmiało jeśli nie to ja właśnie coś wymyślę będę coś tak na bieżąco tutaj formułować zastanówmy co byłoby spoko Mam fajne pytanie alean Podaruj sobie to jeszcze nie teraz i z biologii co byłoby okej O mam Mam pomysł jaki rodzaj
Speaker A
przenośników wodorowych powstaje w cyklu pentoz fosforanowym pentozofosforanowy jaki rodzaj przenośników wodorowych powstaje i proszę zapisać w pełni poprawny wzór No proszę Pentowo fosforanowy podpowiedź faza oksydacyjna tego cyklu NADH niestety nie [Muzyka] Marcin teraz tak mam remis jak rozstrzygnąć bo Gilbert napisał
Speaker A
nadph a Martyna napisała rewolwerowe low nph h plus i to jest w pełni poprawna forma No Gilbert nie gniewaj się ale właśnie chodziło mi o pełny wzór pełną formę więc tutaj Martynie musimy przyznać ten przyznać racj teraz jeszcze
Speaker A
ewentualnie sad F2 sprawdzić na szybko dobra Żeby nie było że tutaj czyjąś poprawną odpowiedź pominąłem ale bodajże nie przypominam sobie żeby był ale ja wolę sprawdzić schemat cykl pentozofosforanowy Dajcie mi sekundę wpiszę sobie to i udzielę odpowiedzi na pytanie
Speaker A
ostatecznie Kto wygrał książkę Dobra faza oksydacyjna to jest tam właśnie tylko nadph fad nie ma pady Moi drodzy one powstają ale w beta oksydacji tak samo jak nad zwykły a nadph dodać h plus powstaje właśnie w fazie oksydacyjnej cyklu
Speaker A
pentozofosforanowego także Martyna do ciebie wędruje książka napisz do mnie na fejsie okej także bym tutaj prosił o informację Sorry Gilbert Bo byłeś pierwszy ale brakło ci tego dodać h plus Przepraszam głupio mi tak teraz ale wiesz to jest
Speaker A
akurat ważne w tym momencie tutaj Martynie się plusik dodał Ale ja wiem że chodzi o na pewno przejęzyczenie więc poprawiłaś się potem jak najbardziej Domyślam się że że napisałaś to dobrze znaczy że wiesz o co chodzi tutaj jestem tego raczej pewien także
Speaker A
książka wędruje do ciebie z osobistą krótką dedykacją w wolnej chwili ją prześlę tylko proszę właśnie o kontakt na Fejsie i o adres to co ja wam dziękuję za lekcje jutro Umówmy się tak wstępnie koło 91 jeszcze dam znać dokład
Speaker A
kórej może być wcześniej może być później po prostu po pracy będę wolny wiecie muszę się ogarnąć więc myślę że no 9 Powinienem dać radę i kończymy maturę z biologii robimy sobie jeszcze jedną postaram się wziąć czerwiec nową podstawę z ubiegłego roku ale jeżeli jej
Speaker A
nie znajdę Bo nie pamiętam czy ją miałem gdzieś czy nie To wezmę inną W każdym razie robimy biologię no i w niedzielę zaczniemy sobie chemię Może nawet zrobię dwie matury ale nie obiecuję jak dam radę dziękuj wam za udział w zajęciach
Speaker A
Mam nadzieję że taka forma nauki się wam podoba Jeżeli macie do mnie jakieś sugestie pytania proszę Piszcie na YouTubie albo na Facebooku tymczasem Raz jeszcze dziękuję wam za lekcje i do zobaczenia jutro cześć
Topics:matura biologiistara podstawapierwiastki biogennesiateczka śródplazmatycznajądro komórkowebiosynteza białekbiosynteza lipidówfosforylacja białekkomórka bakteryjnaprocesy metaboliczne
