Odkryj tajemnice Parku Narodowego Gór Stołowych – przyroda, historia, filmowe plenery i unikalne formacje skalne.
Ask about this video. Answers come from its transcript only — with the timestamp, so you can check them.
Generated from the transcript and can be wrong — check the timestamp.
Key Takeaways
- Park Narodowy Gór Stołowych chroni unikalny ekosystem gór płytowych i ich charakterystyczne formacje skalne.
- Miejsce to ma duże znaczenie kulturowe i historyczne, będąc inspiracją dla artystów i filmowców.
- Turystyka w parku wymaga przestrzegania zasad poruszania się po wyznaczonych szlakach dla ochrony przyrody i bezpieczeństwa.
- W okolicy znajdują się liczne atrakcje, takie jak ruiny zamku Homole, sanktuarium w Wambierzycach oraz Muzeum Papiernictwa.
- Góry Stołowe oferują unikalne krajobrazy, które można porównać do sawanny afrykańskiej, z licznymi formacjami skalnymi o fantazyjnych kształtach.
What the video covers
- Park Narodowy Gór Stołowych leży na pograniczu polsko-czeskim w Sudetach Środkowych, obejmując unikalne góry płytowe o wieku 60 milionów lat.
- Najwyższym szczytem jest Szczeliniec Wielki (919 m n.p.m.), znany z malowniczych labiryntów skalnych i inspiracji artystycznych, m.in. Goethego.
- Park powstał na początku lat 90. w celu ochrony ekosystemu i krajobrazu tego wyjątkowego obszaru.
- Góry Stołowe były miejscem kręcenia scen do filmów, m.in. „Opowieści z Narnii”, gdzie wykorzystano naturalne formacje skalne jako plener filmowy.
- W okolicy znajdują się ruiny zamku Homole z XV wieku, związane z legendą o Białej Damie, oraz sanktuarium w Wambierzycach z unikalną mechaniczna szopką.
- Muzeum Papiernictwa mieści się w zabytkowym młynie z XVII wieku, prezentującym historię produkcji papieru na Dolnym Śląsku.
- Łężyckie Skałki to charakterystyczna, płaska łąka z formacjami skalnymi przypominającymi zwierzęta i grzyby skalne, powstałe w miocenie.
- Filmowcy docenili piękno Gór Stołowych, choć ze względu na efekty specjalne część scen była kręcona w studiu.
- W Parku obowiązuje poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych trasach, aby chronić przyrodę i zapewnić bezpieczeństwo turystom.
- Góry Stołowe to miejsce łączące walory przyrodnicze, historyczne i kulturalne, idealne na edukacyjną i rekreacyjną wycieczkę.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Jesteśmy tuż przy granicy z Czechami w Sudetach Środkowych. Leżące tutaj Góry Stołowe znajdują się zarówno po polskiej, jak i po czeskiej stronie granicy. Wschodnia część tych gór, mająca zaledwie 60 milionów lat, leży po polskiej stronie w województwie Dolnośląskim.
Speaker A
Tutaj też na wysokości 919 metrów nad poziomem morza znajduje się najwyższy szczyt Gór Stołowych zwany Szczelińcem Wielkim.
Speaker A
Jak pewnie wiecie, góry i lasy zawsze były mistycznym i pożądanym miejscem przez artystów. Właśnie na tym szczycie rozmyślał i szukał natchnienia jeden z największych poetów romantyzmu, Johann Wolfgang Goethe.
Speaker A
Wiele lat później odnaleźli je filmowcy, którzy nakręcili tu jeden z kasowych filmów, ale do tego jeszcze wrócimy.
Speaker A
Na początku lat 90. założono tu Park Narodowy, żeby chronić ekosystem i krajobraz tego obszaru, by nadal wzbudzał zachwyt, służył artystom i wszystkim potomnym. To jedno z najbardziej tajemniczych pasm górskich naszego kraju.
Speaker A
Park Narodowy Gór Stołowych.
Speaker A
Zapraszam państwa w tajemniczą podróż.
Speaker A
Jak już wspomniałam, Szczeliniec Wielki to najwyższy punkt Gór Stołowych.
Speaker A
Położony w pobliżu miejscowości Radków, to jedna z najliczniej zwiedzanych tu atrakcji.
Speaker A
Jak widać, nazwa Szczeliniec nie powstała bez przyczyny.
Speaker A
Masywy skalne przecięte przez wielkie szczeliny tworzą labirynt o wielu ścieżkach i zaułkach.
Speaker A
U podnóża Gór Stołowych widzimy zalew w Radkowie.
Speaker A
W letnie dni ta czysta górska woda i jej orzeźwiający chłód aż zachęca do kąpieli.
Speaker A
Piękno wody podkreśla widok wznoszących się do nieba gór.
Speaker A
Taka kąpiel to na pewno niezatarte wspomnienie.
Speaker A
Narożnik to kolejny po Skalniaku i Szczelińcu Małym szczyt Gór Stołowych.
Speaker A
Wznosi się na 851 metrów nad poziom morza na południe od Lisiej Przełęczy.
Speaker A
Góry Stołowe to przykład rzadkich na kontynencie europejskim gór płytowych.
Speaker A
Płaskich spiętrzeń o spłaszczonych, szerokich wierzchołkach i spadzistych stokach.
Speaker A
Proces formowania Gór Stołowych trwa 60 milionów lat.
Speaker A
W okresie późnej kredy istniało tu płytkie morze, do którego rzeki nanosiły materiał skalny.
Speaker A
Przez miliony lat z osadów na dnie morskim formowały się skały.
Speaker A
W kolejnych tysiącleciach podlegały erozji i ruchom tektonicznym, które są odpowiedzialne za ich dzisiejsze niezwykłe kształty.
Speaker A
A to bohaterowie naszej dzisiejszej przygody.
Speaker A
Beata, nauczycielka języka polskiego i wiedzy o sztuce, Basia, Tomek i Kasia, młodzi kinomani ze szkolnego klubu filmowego.
Speaker A
Przyjechali tu z Karłowa zgłębić piękno filmowej przygody.
Speaker A
Posłuchajmy o czym mówią.
Speaker B
Teraz wy.
Speaker B
Jaki to film?
Speaker B
Mała dziewczynka odkrywa tajemniczą szafę i wychodzi przez nią do magicznej krainy.
Speaker C
Narnia!
Speaker B
To proste.
Speaker B
A kto przygotował się do zajęć?
Speaker D
Ja.
Speaker B
Więc w pierwszej i drugiej części nakręcono tutaj kilka scen.
Speaker D
Właśnie tutaj.
Speaker B
Z opowieści z Narnii.
Speaker E
Nieprawda, w pierwszej części tylko dwa ujęcia.
Speaker B
A chcecie wiedzieć gdzie dokładnie?
Speaker D
Tak.
Speaker E
Chodźmy.
Speaker B
Chodźmy.
Speaker B
Opowiem wam jak to było.
Speaker B
Podczas przygotowań do pierwszej części filmu Opowieści z Narnii: Lew, Czarownica i Stara Szafa, reżyser z Nowej Zelandii Andrew Adamson po prostu zachwycił się widokiem Gór Stołowych.
Speaker B
Ze względu na efekty specjalne nie mógł kręcić tu wszystkich scen, dlatego kazał je odtworzyć w studiu filmowym.
Speaker B
Kształtem i formą scenografia przypominała zupełnie nasze góry.
Speaker E
Ale prawdziwe miejsca też pojawiają się w dwóch ujęciach pierwszej części.
Speaker D
Aha.
Speaker D
A w Księciu Kaspianie kręcono tutaj całą scenę.
Speaker D
Pamiętacie sen Łucji?
Speaker E
Pamiętam.
Speaker B
Popatrzcie przed siebie.
Speaker B
Jesteście w Narnii.
Speaker D
Och.
Speaker D
To ta scena, kiedy siostra za skały patrzyła.
Speaker D
To ta.
Speaker E
Nie, to tamta skała.
Speaker D
Ta.
Speaker E
Tamta.
Speaker D
Ale to super.
Speaker B
Dzieci, nie tak szybko.
Speaker B
Poczekajcie na mnie.
Speaker E
Gdzie jestem?
Speaker D
Labirynt.
Speaker D
Nie wyjdziemy stąd.
Speaker D
Musimy zejść na dół.
Speaker E
Będę pierwsza.
Speaker B
Kasia, wracaj.
Speaker E
Kaśka, wracaj.
Speaker E
Basia!
Speaker E
Tomek!
Speaker E
Pani Beato!
Speaker B
Kasia, mówiłam ci nie zbaczać z trasy.
Speaker B
Widzisz, to jest labirynt.
Speaker B
Zgubisz się na amen.
Speaker B
W górach wolno chodzić tylko po wyznaczonych trasach, kapu?
Speaker D
Tak.
Speaker E
Tak.
Speaker E
Myślałam, że się zgubiłam.
Speaker B
Kaśka zawsze szuka przygód.
Speaker B
No chodźcie, opowiem wam o jeszcze jednym filmie.
Speaker A
Jesteśmy we wsi Zielone Ludowe.
Speaker A
To ruiny średniowiecznego zamku rycerskiego Homole.
Speaker A
Budowli położonej na stromych i trudnych do zdobycia wzgórzach Lewińskich.
Speaker A
W XV wieku była to siedziba Husytów, którzy podbili na tych ziemiach wcześniejsze grody.
Speaker A
Okolice te nazywały się wówczas Państewkiem Homolskim.
Speaker A
Ruiny kamiennej wieży, którą tu widzimy, to jeden z niewielu zachowanych do dziś fragmentów zamku.
Speaker A
Ponoć liczyła kiedyś około 30 metrów wysokości.
Speaker A
Stał tu główny gmach zamku i grube na 3 metry mury obronne.
Speaker A
Legenda mówi, że w dawnych czasach zamordowano tu piękną żonę pewnego rycerza.
Speaker A
Od tamtej pory co noc można tu ujrzeć postać snującej się po zamku kobiety w białej sukni.
Speaker A
Nazywamy ją Białą Damą.
Speaker A
Ponoć czeka na śmiałka, który uwolni jej duszę z zamkowych czeluści.
Speaker A
Jesteśmy w Wambierzycach.
Speaker A
Przy Sanktuarium Matki Boskiej Królowej Rodzin.
Speaker A
Szczególnym walorem tego zabytkowego kompleksu jest rozległy zespół kaplic, ulokowanych na wzniesieniach wokół Wambierzyc.
Speaker A
Niestety pierwsze kaplice z tego okresu zbudowane były z drewna i nie zachowały się do dziś.
Speaker A
Największe budowy trwały tu w XIX wieku i ukształtowały dzisiejszą formę Kalwarii.
Speaker A
Jestem teraz na Drodze Krzyżowej Sanktuarium.
Speaker A
Powstała w 1732 roku i miała przypominać Kalwarię na wzór Jerozolimski.
Speaker A
Jej stacje utrzymane są w stylu neoklasycyzmu i późnego baroku.
Speaker A
Z kolei nazwy tutejszych wzniesień odwołują się do miejsc w Jerozolimie.
Speaker A
Górę z kościołem nazywano Syjon, a górę, po której stąpam na Drodze Krzyżowej, Kalwarią.
Speaker A
Bardzo ciekawym punktem jest też ruchoma szopka.
Speaker A
Cudowna, mechaniczna szopka świąteczna z ruszającymi się jak w zegarku figurkami, stworzona przez znanego zegarmistrza Longina Wittiga i jego syna.
Speaker A
Jest to jedna z najstarszych mechanicznych szopek w Polsce, odwiedzana przez turystów i pielgrzymów z całego kraju.
Speaker A
Po śmierci ojca Herman Wittig dobudował kolejne sceny z życia Jezusa i kilka scen rodzajowych.
Speaker A
Spośród 800 figurek w szopce porusza się 300.
Speaker A
Muzeum Papiernictwa, które tu widzimy, mieści się w gmachu XVII-wiecznego młyna papierniczego.
Speaker A
Młyn należał do znanych papierniczych rodów, a na przełomie XVI i XVII wieku był jednym z najważniejszych na Dolnym Śląsku zakładów technicznych.
Speaker A
Po otwarciu muzeum w latach 60. odkryto tu zabytkowe malowidła naścienne, pochodzące z XVIII wieku.
Speaker A
Powstały najpewniej w czasach, gdy młynem zarządzał Józef Ossendorf.
Speaker A
Zwróćcie uwagę na te wąskie domki, strome dachy i małe okienka.
Speaker A
Można się tu poczuć jak w średniowiecznym miasteczku.
Speaker A
Jesteśmy w górach, a tu płasko jak na równinie.
Speaker A
Ze względu na charakterystyczny krajobraz, miejsce to nazywane było czasem sawanną afrykańską.
Speaker A
Lew Aslan czułby się tu lepiej niż w Narnii.
Speaker A
Łężyckie Skałki.
Speaker A
Rozległa, podobna do sawanny łąka na środkowym piętrze Gór Stołowych.
Speaker A
Oprócz drzew zajmuje ją kilkanaście skałek o wysokości do 4 metrów.
Speaker A
Skałki pozostały tu po wietrzeniu i erozji Gór Stołowych w okresie miocenu, wiele milionów lat temu.
Speaker A
Więc jeśli nie możesz jechać na safari, musisz koniecznie jechać na sawannę do Łężyc.
Speaker A
W dodatku tu jest bezpieczniej.
Speaker A
Co wam to przypomina?
Speaker A
Oczywiście wszystko zależy od wyobraźni.
Speaker A
Niektóre z nich przypominają zwierzęta czy maczugi.
Speaker A
Ale mówimy o nich skalne grzyby, czyli skupisko skał o bardzo specyficznym kształcie, najczęściej nóżki i kapelusza.
Speaker A
Zgadnijcie, który jest który.
Speaker A
I to już wszystko w dzisiejszym odcinku.
Speaker A
Przyjedźcie w Góry Stołowe, czeka was jeszcze wiele do odkrycia.
Speaker A
Do zobaczenia.
Topics:Park Narodowy Gór StołowychSzczeliniec WielkiSudety ŚrodkoweOpowieści z Narniiformacje skalneturystyka przyrodniczazamek HomoleWambierzyceMuzeum PapiernictwaŁężyckie Skałki











