Mit o wojnie trojańskiej (przyczyny, przebieg, skutki). J.Parandowski "Mitologia grecka", omówienie.

Omówienie mitu o wojnie trojańskiej według J. Parandowskiego: przyczyny, przebieg i skutki konfliktu.

Key Takeaways

Mit o wojnie trojańskiej łączy elementy boskie i ludzkie, ukazując wpływ bogów na losy ludzi.
Sąd Parysa to kluczowy moment, który zapoczątkował konflikt między Grekami a Trojanami.
Wojna trojańska miała długotrwałe skutki kulturowe i językowe, m.in. w postaci frazeologizmów.
Postacie takie jak Parys, Achilles czy Odyseusz odgrywają centralne role w narracji mitu.
Mit Parandowskiego zawiera wiele anegdot i ciekawostek, które ułatwiają zrozumienie i zapamiętanie historii.

What the video covers

Prezentacja mitu o wojnie trojańskiej na podstawie 'Mitologii greckiej' Jana Parandowskiego.
Opis przyczyn wojny, zaczynając od uczty weselnej Peleusa i Tetydy oraz sporu bogiń o złote jabłko.
Przedstawienie postaci Parysa, jego pochodzenia i roli w rozstrzygnięciu sporu między Herą, Ateną i Afrodytą.
Analiza wyboru Parysa i jego konsekwencji, w tym obietnicy Afrodyty dotyczącej Heleny.
Wyjaśnienie związku frazeologicznego 'Sąd Parysa' i jego znaczenia w języku potocznym.
Opowieść o powrocie Parysa do Troi i jego udział w igrzyskach, które przyniosły mu sławę.
Przybliżenie dalszych wydarzeń wojny trojańskiej, w tym udziału bohaterów greckich i trojańskich.
Opis kluczowych momentów wojny, takich jak zaraza w obozie greckim i spór Achillesa.
Omówienie symboliki i znaczenia drewnianego konia trojańskiego.
Zakończenie z powrotem Odyseusza do Heleny i zakończeniem wojny.

Chapters

Co było przyczyną wojny trojańskiej według mitu?

Przyczyną wojny była uczta weselna Peleusa i Tetydy, na której bogini niezgody Eris rzuciła złote jabłko z napisem 'dla najpiękniejszej', co wywołało spór między Herą, Ateną i Afrodytą.

Kim był Parys i jaka była jego rola w micie?

Parys był królewiczem Troi, wychowanym jako pastuszek, który został wybrany przez Zeusa do rozstrzygnięcia sporu między trzema boginiami, wybierając Afrodytę jako najpiękniejszą.

Co oznacza związek frazeologiczny 'Sąd Parysa'?

'Sąd Parysa' to określenie sytuacji, w której trzeba podjąć trudną decyzję, często z poważnymi i tragicznymi konsekwencjami, nawiązujące do mitu o wyborze najpiękniejszej bogini.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Mitologia grecka Jan Parandowski tym razem. Mit o wojnie trojańskiej, czyli historia, która będzie dzieliła się na omówienie przyczyn, przebiegu i skutków wojny o Troję. Moi drodzy, przed nami sporo pracy. W związku z tym pomyślałem, że swoją wypowiedź będę

Speaker A

przeplatał kontekstami i będę w trakcie opowiadania wam o tym, co działo się w czasie wojny trojańskiej, uzupełniał jakimiś anegdotami tudzież ciekawostkami. Nie zbiorę tego wszystkiego na koniec, tylko wplatam. Spróbuję później powtórzyć jeszcze związki frazeologiczne na samo zakończenie, natomiast nie wiem, czy ktoś

Speaker A

aż tak jest długowieczny, żeby dotrwać do końca. Trzymam jednak za was kciuki i obiecuję, że piękny akcent muzyczny opowiem wam o czymś naprawdę uroczym na sam koniec. No dobra, przechodzimy do rzeczy. Przyczyny wojny trojańskiej. Wojna trojańska, mimo iż odbywała się w Azji Mniejszej, bo

Speaker A

tam leży Troja, to swoją przyczynę tak naprawdę miała na Olimpie. Między bogami rozmawiano od pewnego czasu o niezwykłej urodzie pewnej boginki imieniem Tetyda. W zasadzie oglądali się za nią wszyscy bogowie, podobała się wielu śmiertelnikom. Jak być może pamiętacie z innych mitów,

Speaker A

Zeus uchodził za takiego boga, który żadnej pięknej kobiecie nie przepuścił, a Tetydy nie tknął. Dlaczego? Ponieważ była tam przepowiednia, wiązała się klątwa głosząca, że syn, który wyjdzie z jej łona, syn, którego ona urodzi, będzie potężniejszy od swojego ojca. No taki Zeus, na przykład, który

Speaker A

pamiętał, jak w jaki sposób Kronos załatwił Uranosa, czyli jego ojciec załatwił jego dziadka. Potem pamiętał Zeus, jak sam załatwił Kronosa. No wcale mu się nie uśmiechało, by zostać ojcem syna, który potem załatwi jego samego. W związku z tym

Speaker A

w związku z tym Zeus zrezygnował z ubiegania się o wdzięki Tetydy i okazało się, że ona musi przypaść jakiemuś śmiertelnikowi. Tym śmiertelnikiem okazał się książę tesalski imieniem Peleus. Uczta weselna, która odbyła się w grocie zaprzyjaźnionego mądrego centaura Irona,

Speaker A

była niezwykle wystawna. Zaproszono na nią mnóstwo gości, nawet sam Zeus się pojawił i był bardzo miły i wylewny wobec młodej pary oraz pozostałych gości. Wszystko wydawało się będzie przebiegać idealnie, doskonale, do momentu, na uczcie weselnej pojawiła się nieproszona Eris. Eris była to bogini

Speaker A

niezgody. Należała do najmniej lubianych bogiń na Olimpie, ponieważ z natury była podejrzliwa, zgryźliwa, złośliwa i wredna. To tam, gdzie się pojawiła, od razu wybuchały kłótnie, spory, nawet bójki. Tak też stało się i tym razem. Eris nagle, niespodziewanie pojawiła się w grocie

Speaker A

centaura Irona i podeszła do wielkiego stołu, przy którym bawiły się boginie. Rzuciła na ten stół złote jabłko, na którym był wygrawerowany napis "dla najpiękniejszej". Co tam się zaczęło dziać? Przecież od razu boginie wzięły bardzo do serca sobie ten napis,

Speaker A

uważały, że należy to właśnie do niej i to właśnie do niej i każda z bogiń uważała, że to należy do niej. Jabłko przede wszystkim trzy zaczęły sobie wyszarpywać złote jabłko. Była to Hera, była to Atena i była to Afrodyta.

Speaker A

Proszę państwa, nie chciałbym być oskarżony w tym momencie o seksizm, ale który mężczyzna odważyłby się wejść pomiędzy trzy szarpiące się kobiety? Nie uczynił tego żaden z bogów. Zeus pomyślał i wreszcie rozstrzygnął bardzo roztropnie: sędzią będzie Parys i teraz musi nastąpić w mojej historii

Speaker A

pewien offtop. Parys był śmiertelnikiem. Paryż był śmiertelnikiem. On został rzeczywiście wywołany do rozstrzygnięcia sporu, który wybuchł między boginiami. Natomiast my musimy wiedzieć, kim on był. Wydawałoby się, że był to skromny pastuszek, który na co dzień zajmował się wypasem bydła, bo tak było w

Speaker A

rzeczywistości. On Zeus postanowił, że takiego pastuszka sobie tam zbiorą, ale proszę państwa, trzeba byłoby znać pochodzenie Parysa. Parys w rzeczywistości był królewiczem, był synem króla Priama. Priam był władcą potężnej Troi. Dlaczego królewicz Parys został nikomu nieznanym anonimowym pastuszkiem

Speaker A

bydła? Trzeba się cofnąć o trochę czasu i przypomnieć sobie sytuację, która miała miejsce, kiedy Hekabe, żona Priama, zeszła, wciąż zaszła w ciążę, właśnie spodziewała się Parysa, ale pewnej nocy miała sen, w którym jej się przyśniło, że nie urodziła chłopca, ale urodziła

Speaker A

gorejącą żagiew od ognia, której zajęło się, a potem spłonęło całe miasto, które, który to pożar zniszczył Troję. Ten sen był proroczy. Kiedy Hekabe opowiedziała o swoim śnie Priamowi, ten bardzo się zafrasował i długo myślał. Wreszcie podjął decyzję: dziecko nie może w przyszłości

Speaker A

zagrozić miastu. W związku z tym, kiedy ich synek przyszedł na świat, Priam i Hekabe wynieśli niemowlę daleko, daleko w górskie ustronie. Potem tym podrzutkiem zaopiekowali się pasterze, wykarmili go, przygarnęli, wychowali jak umieli najlepiej. Po latach okazało się, że

Speaker A

właśnie ten Parys wyrósł na zdrowego, silnego, przystojnego młodzieńca, który nie wiedział o swoim prawdziwym pochodzeniu, nie miał pojęcia, że jest księciem, zajmował się wypasem bydła i bardzo mu było z tym dobrze. Pewnego dnia został wezwany przez bogów do rozsądzenia sporu. W tym momencie, jak

Speaker A

widać, los się do niego odwrócił. Ale czy to był szczęśliwy los? Zaraz się o tym dowiemy. Wracamy na ucztę weselną. Przypominam, jest to wesele ku czci Peleusa i Tetydy. Parys rozstrzyga spór, do którego doszło pomiędzy trzema boginiami: Herą, Ateną i

Speaker A

Afrodytą o złote jabłko. Parys został posadzony na takim prowizorycznym fotelu, krześle sędziowskim. Przed nim stanęły trzy najważniejsze boginie olimpijskie i każda z nich miała ogromną nadzieję na to, że to ona zostanie wskazana przez Parysa jako ta najpiękniejsza. Wszystkie trzy chciały pomóc w szczęściu

Speaker A

i każda z nich próbowała przekupić Parysa. Jako pierwsza podeszła do niego Hera i do ucha wyszeptała mu takie słowa: jeżeli wybierzesz mnie, młodzieńcze, a wiesz, że jestem panią niebios, żoną największego z bogów, sprawię, że będziesz miał naprawdę wszystko.

Speaker A

Sprawię tak, że będziesz miał niezmierzone bogactwa. Parys bardzo się ucieszył na te słowa, ale za chwilę podeszła do niego Atena. Atena, jak pamiętacie, była boginią mądrości, powiedziała: młodzieńcze, jeżeli wskażesz mnie, to dam ci taki dar, że będziesz mógł korzystać z niego aż do

Speaker A

końca swoich dni. Będzie to mądrość, która uczyni cię najpotężniejszym człowiekiem na świecie. Pamiętaj, rozum i wiedza stanowią źródła ogromnej potęgi. Parys mówi: no dobrze, zastanowię się, ale spogląda na Afrodytę, a podchodzi do śmiertelnika i mówi: tak, młodzieńcze, jeżeli mnie wybierzesz, to w

Speaker A

nagrodę otrzymasz wdzięczność i serce najpiękniejszej kobiety, jaka chodzi po ziemi, Heleny. Afrodyta, jak pamiętacie, była boginią piękności. Jeżeli bogini piękności oferuje najpiękniejszą kobietę na świecie, no któż by nie uległ? Parys zrezygnował z bezkresnych bogactw, Parys zrezygnował z mądrości.

Speaker A

Parys wybrał najpiękniejszą kobietę i ogłosił swój wyrok: najpiękniejszą jest Afrodyta. Teraz będzie informacja o związku frazeologicznym związanym właśnie z opisanym przeze mnie epizodem. Sąd Parysa. Sąd Parysa to powiedzenie, to związek frazeologiczny, który przeszedł do języka potocznego dla określenia sytuacji, w

Speaker A

których trzeba rozstrzygnąć jakiś niezwykle trudny problem, trzeba dokonać wyboru mogącego mieć bardzo poważne, tragiczne następstwa. Trudny wybór to Sąd Parysa. Mamy, wracamy do naszej historii. Jak państwo pamiętacie, jeżeli coś powiedzieli bogowie, no to miało to ogromny wpływ na życie

Speaker A

śmiertelnych. Parys zdecydował się, że wróci do domu. Ale przecież ktoś powie: chwila, chwila, przecież Parys wcale nie wie, gdzie leży jego dom, bo nie ma pojęcia o swoim pochodzeniu. Ten ktoś będzie miał rację. Nie wiedząc, skąd pochodzi, udaje się do Troi. Dlaczego? Bo dowiedział

Speaker A

się, że w tym mieście będą urządzane wielkie igrzyska. Postanowił w nich wziąć udział. Udał się w rejs, dopłynął do Troi, wziął udział w różnych konkurencjach, tak jak wyścigi rydwanów, jak biegi, jak walki bokserskie i on wygrywał.

Speaker A

Jakaś siła mu pomagała, że zwyciężał w każdej z konkurencji. Te zwycięstwa przyniosły mu wielką sławę wśród mieszkańców Troi. Priam postanowił poznać osobiście sławnego zawodnika, wezwał go przed siebie, podszedł do zwycięzcy, spojrzał na jego twarz i z kamieniał. Zobaczył siebie samego młodszego o

Speaker A

20 lat, zaczął wypytywać przybysza o pochodzenie, ale tłumacz...

Speaker A

zapomnieli o tragicznej przepowiedni a on tak bardzo ucieszył się że znalazł swoje miejsce że zapomniał o tym że przed laty został porzucony przez rodziców na pewną śmierć pan znalazł się w Troi znalazł się w swoim domu życie zaczęło toczyć się swoim rytmem

Speaker A

Wiele było radości wiele było szczęścia rodzice cieszyli się że odzyskali syna ten cieszył się że zwykłym pastuchem już nie jest tylko stał się królewiczem i Pewnego dnia kiedy Parys sobie spacerował po Troi przypomniała mu się przepowiednia Afrodyty jakoś tak sobie o tym pomyślał i

Speaker A

zapragnął poznać piękną Helenę wybrał się w rejs do Sparty ponieważ właśnie Helena pochodziła ze Sparty tylko był pewien problem była żoną króla menelaosa była żoną króla Sparty wyprawa stroi przybyła do Sparty monarcha a więc właśnie Menelaos który był bardzo gościnny przyjął ich

Speaker A

serdecznie ugościł i coś zaiskrzyło pomiędzy parysem a Heleną los sprawił ciągle ten los ciągle przeznaczenie los sprawił że po czterech dniach ucztowania Menelaos został wezwany do Aten jakiś pojawił się problem musiał król Sparty ruszyć w drogę na odchodnym

Speaker A

pożegnał serdecznie Parysa odszedł minął jeden dzień i w nocy zaraz po odjeździe króla Sparty Parys wdar się do sypialni Heleny ona się broniła on ją porwał i wyniósł z zamku załoga Parysa czekała już w okręcie Parys wsadził porwaną Helenę na statek

Speaker A

statek ruszył w stronę Troi i zniknęli proszę państwa teraz będzie znowu drobny oftop tnieją wersję tego mitu przeczące tej historii wskazujące że Helena wcale nie Została porwana że Zakochała się w parysie i po prostu razem z nim uciekła

Speaker A

we Włoszech do dzisiaj jest przekleństwo które wiąże się z imieniem Heleny ale ponieważ to jest przekleństwo nie będziemy używać brzydkich słów zostawmy tą historię i wróćmy do wersji takiej jaka nam bardziej pasuje Parys porwał Helenę i ten czym sprawił że w

Speaker A

całej wsparcie ludzie wpadli we wściekłość wezwano menelaosa z Aten On wrócił do rodzinnego zamku był zrozpaczony wezwał natychmiast najważniejszych wodzów i władców z całej Grecji oni przybyli i zwołano wielką naradę ta narada postanowiła ruszamy na wojnę nie pozwolimy jakimś

Speaker A

tam przybłędom porywać naszych pań nie pozwolimy nie puścimy porwania królowej płazem wodzem Zjednoczonych wojsk greckich obrano Agamemnona który był królem Argos i Myken i który był jednocześnie bratem menelaosa Czyli możemy powiedzieć że na czele armii greckiej stanęło dwóch braci

Speaker A

naczelny wódz Agamemnon i pokrzywdzony Menelaos drobne wyjaśnienie w literaturze możecie spotkać się z taką nazwą ahajowie to jest nazwa używana wymiennie z Grekami dlaczego ponieważ jednym z głównych greckich plemion przed wiekami byli właśnie achajowie oni podbili pewną Peloponez I oni właśnie założyli w

Speaker A

argoridzie Ośrodek Kultury mykeńskiej dlatego też to była taka kołyska kulturowa i Aha ją Aha ją nazywano krainę położoną w północnej części peloponezu nad Zatoką koryndzką dlatego też gdzie kiedy usłyszycie ahajowie to Pamiętajcie że chodzi o inne określenie Greków

Speaker A

zaczęto przygotowywać się do wojny nastąpiła mobilizacja z wszystkich stron przybywali najzacniejsi Wojownicy byli Nestor Ajax Odyseusz diomedes ale Brakowało Brakowało jeszcze bardzo ważnej osoby brakowało Achillesa Achilles był To młodziutki młodziutki ale bardzo już słynny wojownik był synem uwaga peleusa i

Speaker A

tetydy tak tak tych od którego ślubu się wszystko zaczęło jak widzicie minęło trochę czasu znowu Pozwólcie na pewien pewną uwagę my rozmawiamy o mitach wymitach ten czas nie musi być czasem linearnym on jest czasem cykliczny tutaj się nie wszystko musi Wam

Speaker A

chronologicznie zgadzać możemy powiedzieć tak minęło trochę czasu i brzdęk minęło 10 15 20 lat Teraz już Achilles jest młodzieńcem bardzo bardzo mocnym bardzo sprawnym ale rzecz jest poważniejsza istniała bowiem przepowiednia która mówiła że udział Achillesa gwarantuje zdobycie Troi bez

Speaker A

Achillesa wyprawa się nie uda a Achillesa nie było Agamemnon nakazał rozesłanie posłańców gońców szpiegów by odkryli gdzie ten Achilles się schował okazało się że troskliwa matka Tetyda ukryła Achillesa w Pałacu króla licomedesa na jednej z wysp Achilles był młodziutki tak jak

Speaker A

powiedziałem nie miał zarostu przebrano go więc za kobietę jakoś tak umalowano i włączono do otoczenia Królewskich córek udawał tam jedną właśnie z pań dworu żeby go stamtąd wyciągnąć potrzeba było fortelu portelami w Grecji zajmował się najsprytniejszy z Greków czyli Odyseusz

Speaker A

Odyseusz pojawił się w pałacu licomedesa w przebraniu kupca razem z kilkoma duchami też przebranymi za kupców oferowali różne materiały klejnoty różnego rodzaju kosztowne ozdoby na całym pałacu zamrzało zaczęli się zbiegać kto żyw oglądać te błyskotki ponieważ było sporo

Speaker A

ładnych ubrań oraz właśnie jakiś klejnotów zbiegły się też królewny i panie Dworskie i Odyseusz przypatrywał się tym dworkom zauważył że jedną z nich wcale nie interesują błyskotki tylko takiej wzrok trochę ucieka w stronę mieczy które też były w

Speaker A

ofercie kupców No i zrobił Odyseusz zastosował pewien fortel niby przypadkiem podsunął w kierunku tej milczącej dworki piękny Miecz i automatycznie dziełocha wyciągnęła rękę po ten miecz chwyciła za rękojeść Odyseusz złapał ją za rękę i zadał tylko pytanie Jesteś Achillesem

Speaker A

wziął Tak jestem Achillesem Idziemy na wojnę idziemy i w ten sposób Achilles został pozyskany dla wojny trojańskiej wyprawa mogła ruszyć port z którego ruszała armia grecka znajdował się w aulidzie tam gdzie już spakowano okręty tam gdzie już cała

Speaker A

armia achajska była gotowa do wyruszenia w kierunku Troi okazało się że jest kolejny problem zapadła cisza Morska minął dzień cisza minął drugi dzień cisza minął trzeci dzień ja się napiję z mojego ulubionego kubka herbaty bo ciągle cisza nic i nic

Speaker A

wysłano do powróżbitę Agamemnon wezwał wróżbitę imieniem kalchas nie lubimy kalkasa bo on był ponury zgryźliwy starzec i Agamemnon pyta co zrobić w różu żeby przebłagać bogów bo ta cisza morska sprawia że my nie możemy wyruszyć kalchas powiedział tak Cisza morska

Speaker A

nieustanie bowiem Bogowie nie są ci przychylni musisz przebłagać boginię Artemidę boginie łowów Agamemnon pyta jak mam to uczynić a kalwas powiedział tak musisz złożyć w ofierze swoją własną córkę córkę i figenię Agamemnon był przerażony oto stanął przed potwornym wyborem dla powodzenia

Speaker A

Wyprawy wszystkich Greków musi poświęcić własne dziecko znalazł się w sytuacji naprawdę tragicznej podjął decyzję już któryś raz słyszymy o władcy który przedkłada dobro prywatne ponad dobro prywatne dobro ojczyzny przepraszam w takim właśnie władcą był Agamemnon postanowił że odda córkę

Speaker A

złoży ją w ofierze i higiena została wezwana przed oblicze Agamemnona nie mogła tego podarować agamemnonowi jego żona klitaj meistra to się później źle skończy ale na razie zostawmy ifigenia została zaprowadzona w kierunku ofiarnego ołtarza który znajdował się na pagórku

Speaker A

otoczony lasem tutaj czekał wielki głaz przy tym wielkim głazie stał Wróżbita kallhas z nożem w dłoni i w momencie kiedy ifigenia została złożona na tym głazie kiedy kalwas miał zadać jej śmiertelny cios rozległ się okrzyk Przestańcie i z pomiędzy drzew wyłonił

Speaker A

się orszak bogini Artemidy bogini podeszła do głazu i powiedziała tak nie chce ofiary z tej dziewczyny z lasów biegła młodziutka łania Artemida wskazując na zwierzę powiedziała 100 złożycie mi ofiarę z tej ułani A ty dziewczyno pójdziesz ze mną

Speaker A

Dołączysz do mojego orszaku i w ten sposób Artemida została przebłagana w ten sposób Właśnie ifigenia została Ocalona A na marginesie znowu losy i higieni stały się inspiracją dla wybitnego greckiego tragika eurypidesa żyjącego w piątym wieku przed naszą erą on napisał

Speaker A

tragedię zatytułowaną ifigenia w aulidzie dobra jedźmy dalej talhas złożył w ofierze przebłagalnej ofiarę złani wtedy spod głazu ofiarnego wypełzł długi długi wąż Ten wąż zbliżył się do stojącego nieopodal drzewa Wysunął się na to drzewo i dostał się do

Speaker A

gniazda w tym gnieździe mieszkały wróble było 8 malutkich piskląt i dziewiąta ich mama wąż połknął wszystkie wróble a potem z kamienia kallhas uznał to jako wróżbę powiedział że Wojna będzie trwała lat 9 po 9 latach Roja upadnie No taka wróżba wzbudziła wśród

Speaker A

zgromadzonych Greków mieszane uczucia bo z jednej strony zapowiadała ona zwycięstwo No ale dopiero 10 roku a dla drugich pomysłów że nie będą w domu przez najbliższych 10 lat Była bardzo bardzo trudny i niepokojący cóż jednak było robić trzeba było ruszyć do

Speaker A

Azji Mniejszej Przypominam że trzeba było przepłynąć przez część morza które dzisiaj nazywane jest Morzem Śródziemnym kiedy flotylla grecka zaczęła zbliżać się już do brzegów Azji Agamemnon postanowił dać trojaną ostatnią szansę na uniknięcie wojny w jaki sposób wysłał posłów do najszybszego okręciku

Speaker A

greckiego wsadził dwóch najważniejszych ludzi pierwszym z nich był oczywiście Menelaos czyli pokrzywdzony czyli właśnie ten któremu porwano żonę król Sparty a drugim był najsprytniejszy Odyseusz ten okręt zbliżył się do Troi posłowie czy byli spotkali się z królem priamem

Speaker A

wyłożyli swoje racje żądając oddania Heleny powiedzieli że to jest warunek uniknięcia wojny priam nie bardzo mógł podjąć decyzję samodzielnie wahał się w związku z tym zwołał naradę w tej naradzie ważyły się losy Heleny Parys oczywiście który brał udział w naradzie

Speaker A

opowiedział o tym jak Helena Została mu obiecana przez boginię przeciwnym tej opinii by zatrzymać Helenę był niejaki antenor on z kolei uważał że należy przedłożyć dobro ojczyzny na szczęście Parysa i należy oddać należy oddać Helenę grekom kiedy te losy tak jak

Speaker A

mówiłem się wahały na mównice wkroczył iketaon bardzo sprawny mówca który odwołał się do dumy Trojan który zagrał na emocjach który powiedział że oddanie Heleny będzie efektem tchórzostwa i te słowa przeważyły szale w głosowaniu Zdecydowano Trojanie nie oddadzą grekom

Speaker A

Helen Pozwólcie na drobny kontekst w tym momencie Wiecie o co chodzi polski poeta renesansowy 16-wieczny Jan Kochanowski w swoim dramacie zatytułowanym Odprawa posłów greckich opisuje właśnie tę historię kiedy do Troi przybywają Odyseusz i Menelaos I zostają Tak naprawdę przyjęci a potem odprawieni z

Speaker A

kwitkiem słowo odprawa w tytule dramatu Kochanowskiego nie oznacza odprawienia z kwitkiem tylko oznacza odprawę odprawę przyjęcie tak jak dzisiaj mówimy o odprawie celnej prawda dobra to tak było na marginesie Ike Town miał powiedzieć tam takie bardzo znane słowa teraz nam

Speaker A

Helenę wydać każdą po chwili naszych sierżan będą i dzieci upominać zagra emocjach zagrał na uczuciach mieszkańców Troi i posłowie zostali właśnie odprawieni z kwitkiem odesłani bez Heleny wiadomo było że wojna musi wybuchnąć wojna wybuchła I teraz Proszę państwa

Speaker A

zobaczycie jak to właśnie z czasem wy mitach szybko można sobie poradzić minęło 9 lat walk prowadzonych ze zmiennym powodzeniem do większości potyczek dochodziło na takiej równinie położonej obok miasta Tam właśnie przepływała okalająca troje rzeka Skamander pośród Greków najdzielniejszy był Achilles

Speaker A

znakomicie radził sobie Odyseusz świetnie walczył Agamemnon doskonale spisywał się Menelaos bohaterem był też niejaki diomedes potężnym wojownikiem okazał się Ajax niezwykle mądrym był Nestor i to byli najważniejsi Wojownicy greccy po drugiej stronie oczywiście stał król priam który mógł

Speaker A

liczyć na niezwykle bohaterskiego najdzielniejszego strojan syna Hektora cyna Hektora miał priam jak się domyślacie więcej niż tylko Parysa Parys oczywiście też walczył bardzo dzielnym wojownikiem był niejaki eneasz walczył antenor w związku z tym wiemy że walki odbywały się ze zmiennym

Speaker A

powodzeniem opisał fragmenty tych walk niejaki Homer w swoim eposie pod tytułem Iliada pochodzącym z przełomu 9 i 8 wieku co prawda opisał szczegółowo około 40 dni ostatniego 10 roku wojny ale oczywiście napomykał o wielu wielu innych wydarzeniach walki

Speaker A

zaangażowali się też Bogowie na przykład achają czyli grekom sprzyjała Tetyda no nie jest to nie jest to dziwne starał się nie mieszać w walki Zeus on dobrze wiedział czym się mogło skończyć zaangażowanie w kłótnie pomiędzy herą ateną i Afrodytą prawda No ale na

Speaker A

przykład Hera też sprzyjała te sprzyjała grekom podobnie podobnie łaskawym okiem na nich spoglądał Hefajstos natomiast trojaną sprzyjała Afrodyta no dlaczego No to wydaje się oczywiste No to przecież ona przyznała Parysowi znaczy jej przyznał Parys złote jabłko i ona mu niejako w odwdzięczając

Speaker A

się za ten wybór dała Helenę na pewno obrońcą Troi sprzyjał też Apollo Apollo był zakochany w jednej z córek Priama kasandrze później o niej powiem więcej na pewno Troi sprzyjał Bóg Skamander który był Bogiem opływającej miasto rzeki tak jak widzicie

Speaker A

różni Bogowie sprzyjali różnym stronom konfliktu niektórzy byli neutralni i cieszyli się że ludzie się zabijają na przykład Ares bóg wojny takim był okrutnikiem 9 lat trwała Wojna 9 lat walczyli ze sobą śmiertelni 9 lat angażowali się w te walki Bogowie 10 roku doszło do

Speaker A

bardzo dziwnej sytuacji proszę państwa no 9 lat bez żon sprawiło że greccy Wojownicy porywali sobie kobiety one były nazywane w języku polskim używa się takiego słowa branka branka czyli kobieta która Została porwana Rzymianie mówili raptus puelle porwanie dziewczyny to był taki zwyczaj No dość

Speaker A

okrutny w czasie wojny polegający na tym że porywano młode dziewczęta potem brano je sobie za żonę Dlaczego o tym mówię ponieważ w czasie jednego ze zbrojnych wypadów Grecy dotarli do świątyni I porwali piękną dziewczynę która nazywała się chryzeida ona miała ojca

Speaker A

chryzesa Kryzys był kapłanem w świątyni Apollina gdzieś dokonując rajdu w okolicy tej świątyni chryzeida została przez Greków porwana znaczy Grecy dokonywali rajdu I porwali chryzadę Agamemnon postanowił że chryzeida będzie jego zdenerwowało to kapłana chryzesa który poskarżył się apollinowi Apollo

Speaker A

ponieważ skarży mu się jego kapłan nie mógł tego puścić płazem sprawił że w obozie greckim zaczęli chorować Wojownicy wybuchła zaraza Grecy nie wiedzieli Skąd się dzieje Jaka jest przyczyna tej zarazy wreszcie okazało się że to porwanie córki kapłana

Speaker A

Chrystusa jest przyczyną tych nieszczęść wojownicy się zbuntowali a na czele buntu stanął Achilles który zwołał wojowników i powiedział Tak Słuchajcie trzeba wymusić na agamemnonie oddanie porwanej dziewczyny jak postanowili tak zrobili delegacja Greków udała się do Agamemnona i zagroziła mu wycofaniem się z wojny

Speaker A

agamemną został postawiony pod ścianą zacisnął zęby oddał kryzysowi jego córkę ale nie mógł tego podarować achillesowi nie mógł podarować tego aktu nieposłuszeństwa jako głównodowodzący wojskami greckimi z zażądał od Achillesa by ten oddał mu jego własną bramkę śliczną niewolnicę o imieniu bryzeida

Speaker A

Achilles poczuł się poniżony no ale co zrobić musiał oddać bryzejdę agamemnonowi ten epizod nazywa się kłótnią sporem Achillesa z agamemnonem o bramkę briseide efektem tego sporu było wycofanie się Achillesa z walki Achilles powiedział tak Koniec wycofuje się zostaje zostaje na brzegu zostaje

Speaker A

niedaleko Troi ale nie będę brał udziału w walkach wycofanie się Achillesa z walk sprawiło że Grecy zaczęli ponosić klęski No zabrakło w ich szeregach najdzielniejszego z wojowników nie mógł tego zdzierżyć najbliższy Przyjaciel Achillesa patroklos młodziutki chłopiec poprosił swojego przyjaciela Achillesa

Speaker A

by ruszył do walki Achilles odmówił powiedział patroklosie nie zrobię tego patrol błagał Achillesa ten był nieugięty wreszcie patrol powiedział tak zróbmy tak Pozwól mi założyć przynajmniej twoją wspaniałą pozłacaną zbroję widok tej zbroi Doda otuchy grekom będą myśleli że to ty wróciłeś na

Speaker A

pole walki i sobie poradzą Achilles chwilę pomyślał i na swoją zgubę zgodził się patrol ubrał zbroję Achillesa ruszył na czele oddziału na odsiecz obleganym już w okolicy portu greką Trojanie tak sobie zaczęli śmiało poczynać że zepchnęli część armii

Speaker A

greckiej w pobliże ich okrętów sytuacja już była bardzo niebezpieczna nagle pojawia się młodzieniec pozłacanej zbroi wszyscy myślą wrócił Achilles na pole walki dodało to ogromnego animuszu grekom i ruszyli na Trojan odparli ich atak i zaczęli gonić w stronę Troi na czele by

Speaker A

stał patrol wszyscy myśleli że to jest Achilles myślał tak też Hektor powiedziałem kiedyś to był jeden z najdzielniejszych Trojan On zdecydował się stawić czoła achillesowi bo myślał że to jest Achilles zaczęli walczyć i Hektor pokonał przeciwnika zabił ale

Speaker A

zabił patroklosa okazało się to jasne Kiedy zdarł hełm z głowy zabitego w tym momencie rozległ się nad polem walki przeraźliwy okrzyk to Achilles dowiedział się o śmierci swojego najbliższego przyjaciela wybiegł z namiotu i rzucił się na Trojan Dam ci

Speaker A

czując co się święci wrócili do miasta i tak odnieśli pewien sukces swoim wypadem prawda Achilles zaniósł zwłoki patroklosa do swojego obozu patroklowi wyprawiono wspaniały pogrzeb i Achilles podjął decyzję wracam na pole walki Problem był taki że nie miał zbroi

Speaker A

ponieważ zbroja została zniszczona i rozgrabiona przez triumfujących Trojan te zbroje achillesowi wykuł Bóg Hefajstos to był prezent od matki od boginki tetydy najwspanialszym elementem elementem nowo wykutej zbroi była tarcza Achillesa opis tarczy Achillesa jest arcydziełem opisu w ogóle ze względu na

Speaker A

to że gdybym wam teraz już powiedział jak wyglądała tarcza Achillesa dokładnie no to to nie starczyłoby chyba czasu do nocy tyle tylko wam powiem że składała się z koncentrycznie nałożonych na siebie okrągłych warstw tych warstw było 5 one

Speaker A

tworzyły pięć kręgów był pas było takie było koło środkowe i był pierwszy drugi trzeci czwarty pas w którym na którym Hefajstos rzeźbił różne sceny rzeźbił miasta rzeźbił na przykład prace którym oddawali się ludzie w poszczególnych porach roku rzeźbił wojnę

Speaker A

rzeźbił też korowód taneczny ostatni piąty okalający pas to była rzeka Okeanos która oblewała cały cały świat a w ten sposób właśnie Achilles został wyposażony w tarczę i w zbroję w nowej zbroi mógł ruszyć do boju ruszył do boju

Speaker A

i musiało dojść do dramatycznego pojedynku przeciwko achillesowi stanął oczywiście Hektor ich walka była uznana za największą najwspanialszą walkę w przeciągu całej wojny trojańskiej w pewnym momencie Hektor zrozumiał że nie poradzi sobie za chwilę sam zaczął uciekać ale później jednak

Speaker A

zwyciężył honor zwyciężyła duma odwrócił się stawił czoła achillesowi i bohatersko zginął Achilles Pamiętając o po hanibieniu przez Hektora zwłok patrolosa znieważył jego zwłoki również porwał je i rydwanem do obozu Greków tam pozostały na hańbę król priam król Troi

Speaker A

zdruzgotany wiadomością o śmierci syna i o tym że Achilles tak bezpardonowo potraktował zwłoki Hektora postanowił udać się do obozu greckiego do obozu swoich wrogów i błagać Achillesa o oddanie zwłok syna Tak też uczynił ruszył do obozu Greków ale

Speaker A

wzruszony jego zachowaniem Zeus posłał Hermesa takiego Boga posłańca by ten bezpiecznie przeprowadził przebranego za starego żebraka Priama do obozu greckiego tak się stało strażnicy nie widzieli Króla Priama dotarł priam do namiotu Achillesa ten poznał Kim jest Niespodziewany Gość

Speaker A

chciał go zabić ale Achilles usłyszał wtedy błaganie Priama To nie była przemowa dumnego władcy niezwyciężonej Troi to była prośba w zasadzie błaganie pogrążonego w żałobie ojca Achilles się wzruszył Achilles wykazał ludzkie uczucia natychmiast wydał rozkaz by obmyto ciało

Speaker A

zabitego by ubrano go w zbroję wojownika by położono go na wspaniałym rydwanie i by odesłano go do Troi w ten sposób zwłoki Hektora wróciły do Troi i odbył się wspaniały pogrzeb znowu na marginesie wydarzenia które zaczyna spór Achillesa

Speaker A

z agamemnonem o bramkę brisen a kończy opis pogrzebu Hektora składają się na tych 40 kilka dni stanowiących akcje właściwą Iliady Homera proszę państwa Jakie były wydarzenia po pogrzebie Hektora wojna trojańska zbliżała się już do końca Achilles niedługo przeżył Hektora sam

Speaker A

został zabity Ale w jaki sposób zabity na pewno Słyszeliście kiedyś taki związek frazeologiczny pięta Achillesa pięta Achillesa czyli inaczej słaby punkt Achilles był odporny na ciosy Kiedy był małym dzieckiem jego matka Tetyda kąpała go w rzece Styks w takiej rzece która

Speaker A

znajduje się w krainie podziemi wody tej rzeki miały cudowną moc mianowicie zanurzony w niej Achilles stawał się niewrażliwy na ciosy z wyjątkiem jednego miejsca Tetyda mocząc go zanurzając go w stykcie trzymała go za stopę i stopa pozostała jedyną niewzmocnioną częścią ciała

Speaker A

Achillesa w związku z tym kiedy on dorósł żaden miecz żadna włócznia żaden topór nie mogły go zranić chyba że otrzymałby cios w piętę Wyobraźcie sobie że został ugodzony Achilles wpięte trafił go tam z łuku Achilles zginął wiadomo już było że sprawa ma się do

Speaker A

końca ginęli już najwięksi zginął Hektor zginął Achilles ale żeby Troja mogła zostać zdobyta trzeba było jeszcze jedną bardzo ważną przepowiednie mieć na uwadze mianowicie była taka przepowiednia że tak długo Grecy nie zdobędą Troi Jak długo w świątyni Ateny znajdującej się w

Speaker A

mieście będzie stał cudowny posąg Ateny zwany paladionem paladionem od jednego z przydomków Ateny Pallas potem Palladium wybrało się dwóch najdzielniejszych achajów oczywiście Odyseusz towarzyszył mu diomedes według tej wersji mitu której się trzymamy kiedy oni podkradli się do miasta

Speaker A

w murach ktoś od środka otworzył tajną bramkę tajną furtkę okazało się że osobą która Odyseusza idiomedesa wpuściła do miasta była sama Helena była sama Helena która już miała dosyć tego porwania która już dosyć miała wojny Odyseusz diomedes ukradli ukradli palladiom i w ten sposób

Speaker A

wiadomo było że miasto padnie Koniec nastąpił Dzięki kolejnemu fortelowi Odyseusza żeby zdobyć miasto Odyseusz wymyślił niezwykły podstęp Pewnego dnia rano Trojanie obudzili się myśląc że czeka ich następny dzień pełen walk ale okazało się że obóz Greków opustoszał przez noc okręty odpłynęły

Speaker A

nie ma Greków co się stało wśród obrońców Troi wybuchła Euforia wszyscy pomyśleli sobie Grecy zrezygnowali udało się mieszkańcy wybiegli zachwyceni z miasta pobiegli do opustoszałego obozowiska Greków i zobaczyli że został tylko jeden gigantyczny drewniany koń Grecy zostawili konia

Speaker A

pomyśleli sobie Trojanie że to musiała być jakaś ich No nie wiadomo jakiś posąg który był rodzajem bóstwa postanowili wprowadzić tego drewnianego konia do Troi ustawić go na Centralnym placu jako trofeum jako symbol zwycięstwa ale pojawiły się głosy przeciwne jako

Speaker A

pierwszy podskoczył kapłan laocon który miał dwóch synów i we trzech krzyczeli nie pozwalamy nie wolno wprowadzić wam tego konia spalcie go natychmiast spalcie go wtedy z morza wypełzły dwa potężne węże i oplotły lacokona i jego synów zadusiły ich w żelaznych uściskach

Speaker A

oni zginęli tragicznie pamiętacie taką rzeźbę grupa laocona to właśnie to właśnie ten epizod ludzie uznali że to jest wróżba że to Bogowie sprzyjają im i naokom został usunięty by można było wprowadzić konia do Troi jako druga zaprotestowała Kasandra o

Speaker A

której wam kiedyś wspomniałem ta Sandra była córką Priama czyli była królewną była piękną dziewczyną w której przed laty Zakochał się bóg Apollo Apollo został przez kasandrę odrzucony to bardzo go oburzyło i postanowił zemścić się na dziewczyn obdarzył ją

Speaker A

jasnowidzeniem obdarzył ją mocą widzenia przyszłości szczególnie tragicznej ale jednocześnie pomieszał jej w głowie sprawiając że ludzie nie wierzyli w to co ona mówiła bo uważali ją za wariatkę taka była Zemsta Apollina który nawiasem mówiąc do końca nie przestał kochać

Speaker A

Kasandry ale to już jest inna historia Kiedy Kasandra zaczęła lamentować wołać by nie wprowadzano konia do miasta wszyscy traktowali ją jako wariatkę obłąkaną kobietę zlekceważyli jej słowa drewniany koń został wtoczony w obręb murów rozpoczęto ogromną triumfalną ucztę ucztowano cały dzień ucztowano

Speaker A

północy wszyscy się ogromnie popili No cóż no 10 lat wojny się skończyło prawda było były przyczyny do ucztowania Jak się wszyscy popili Nadeszła noc i wtedy okazało się że we wnętrzu drewnianego konia czekało 12 najdzielniejszych greckich wojowników byli diomedes był oczywiście

Speaker A

Menelaos był oczywiście Odyseusz który ten fortel wymyślił okazało się że Trojanie sami wprowadzili achajów do swojego miasta sami zgotowali sobie klęskę Okazało się też że greckie okręty wcale nie odpłynęły przyczaiły się tylko w nieodległej zatoce i w nocy pod osłoną ciemności

Speaker A

wróciły do brzegu związek frazeologiczny koń trojański oznacza dzisiaj rodzaj jakiejś zdobyczy która przynosi zgubę prezentu którego należy się obawiać w nocy kiedy Troja opustoszała kiedy pianiutcy mieszkańcy spali w swoich łóżkach po cichutku z konia wyszli Wojownicy podeszli do bramy miasta

Speaker A

zamordowali strażników otworzyli bramy w tym momencie Grecy którzy przypłynęli wcześniej na okrętach wdarli się do miasta i zaczęła się żreć mieszkańców podłożono ogień zaczęto mordować obrońców Troi zginął nawet dayfob dayfoob Wyobraźcie sobie był maluteńkim synem Heleny nie wiemy kto go zabił Menelaos

Speaker A

spotkał Helenę spotkał swoją żonę i w okamgnieniu zapomniał o 10 latach rozłąki On słyszał te plotki że Helena uciekła razem z parysem ale kiedy ją zobaczył wszystko wybaczył o wszystkim zapomniał chwycił ją zaprowadził na okręt i w ten sposób

Speaker A

Helena została uratowana podobno ocalał również antenor pamiętacie ten roztropny obrońca Troi który podczas narady mówił że należy oddać achaiom Helenę ocalał też niejaki eneasz eneasz który po opuszczeniu Troi tak długo błąkał się po Morzu Śródziemnym aż dopłynął do

Speaker A

niejakiego Lacjum tam założył miasto lavinum A to miasto powiekach stało się Rzymem i teraz Wyobraźcie sobie że Rzymianie właśnie uważają się za takich spadkobierców obrońców Troi I dlatego właśnie nie lubią Heleny pamiętacie to o tym przekleństwie wam mówiłem to już wiecie

Speaker A

dlaczego nie lubią Heleny Ale słuchajcie nie zostało zbyt wielu ocalonych Trojan miasto zostało zburzone miasto zostało złupione obrońcy zostali wymordowani i rozpoczął się powrót Greków do ojczyzny ale powrót Greków do ojczyzny to już zupełnie inna historia I opowiem wam o niej kiedy

Speaker A

indziej na koniec obiecane dwa szybciutkie konteksty a może nawet trzy pierwszym kontekstem jest film Wolfgang petersen nakręcił w roku 2004 o ile sobie przypominam film pod tytułem try i tutaj Znajdujecie wybitnych aktorów Brada Pitta Erica banę czyli właśnie Achillesa

Speaker A

Hektora i Orlando Blooma jako Parysa polecam choć sam wolę inny film Wolfganga Petersena na linii ognia z genialnym gwintem Eastwoodem dla zwolenników ciężkich klimatów jest taka płytka zespołu Mena warror po naszemu Manowar nagrał w 92 roku płytę The Trains of

Speaker A

Steel i Wyobraźcie sobie że pierwsza część tej płyty to jest prawie półgodzinna metalowa sweeta pod tytułem acures rzeczywiście składa się z ośmiu części i ta metalowa uczta trwa przez prawie 30 minut a wszystkim wam polecam przepiękną piosenkę genialnej wokalistki shinite o'cono

Speaker A

która nagrała utwór zatytułowany try czyli właśnie Troja piękna piosenka o miłości piękna piosenka o śpiewana przez porzuconą kobietę ukazała się w 1980 roku na singlu potem na pierwszej płycie The lion and Cobra a ja tutaj pokazałem wam okładkę takiego

Speaker A

znakomitego składaka Connor bardzo wam polecam i tym uroczym akcentem Dziękuję wam za wytrwałość Oj Daliśmy z siebie wszystko dzisiaj związki frazeologiczne jeszcze obiecałem wam przypomnieć nie wiem czy ktoś już dotrwał do tej pory ale pamiętajcie Sąd Parysa Pamiętajcie

Speaker A

konia trojańskiego Pamiętajcie pięta Achillesa Ja już więcej nie pamiętam kończę na dzisiaj Dziękuję wam bardzo żegnajcie

Topics:wojna trojańskamitologia greckaJan ParandowskiSąd ParysaTrojaboginieParysAfrodytaHeraAtena

Get More with the SozAI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries and speaker detection. 30 minutes free.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools