Szczegółowa analiza mitu o Odyseuszu – tułaczce, podróży i powrocie do Itaki, omawiana przez Ponurego Polonistę.
Key Takeaways
- Odyseusz jest archetypem podróżnika i tułacza poszukującego swojego miejsca na ziemi.
- Jego udział w wojnie trojańskiej był kluczowy dla zwycięstwa Greków, zwłaszcza dzięki pomysłowi konia trojańskiego.
- Tułaczka Odyseusza trwała 20 lat, obejmując wiele przygód i prób, które symbolizują ludzkie dążenie do domu i bezpieczeństwa.
- Mit o Odyseuszu jest wielowarstwowy i obecny w różnych formach kultury, literatury i sztuki.
- Itaka symbolizuje powrót do domu, szczęście i stabilność, do których dąży każdy podróżnik.
What the video covers
- Omówienie pochodzenia i młodości Odyseusza, syna Laertesa i Antylo.
- Opis udziału Odyseusza w wojnie trojańskiej i jego roli w zwycięstwie Greków.
- Przedstawienie 18 rozdziałów historii tułaczki Odyseusza, od opuszczenia Troi po powrót do Itaki.
- Analiza pobytu Odyseusza w krainie lotofagów, u cyklopów, u Eola, u Kirk i innych miejscach mitologicznych.
- Omówienie symboliki Itaki jako miejsca szczęścia i powrotu do domu.
- Wskazanie na różne interpretacje imienia Odyseusz, w tym łacińskie Ulises i jego obecność w literaturze.
- Przytoczenie przepowiedni dotyczącej losu Odyseusza i jego długiej, 20-letniej tułaczki.
- Opis trudności i niebezpieczeństw na drodze powrotnej, takich jak walka z Polifemem czy spotkanie z syrenami.
- Podkreślenie znaczenia forteli Odyseusza, zwłaszcza konia trojańskiego, w historii wojny trojańskiej.
- Zakończenie z refleksją o realnym istnieniu Odyseusza i zapowiedź dalszych rozdziałów mitologicznej opowieści.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie i omówienie mitu o Odyseuszu
- 04:46Imię Odyseusza i jego obecność w kulturze
- 09:57Opuszczenie Troi i początek tułaczki
- 15:46Kraina lotofagów i pierwsze przygody
- 23:13Spotkanie z Polifemem i ucieczka
- 30:12Podróż do wyspy Eola i problemy z wiatrami
- 37:00Pobyt u Kirk i inne przygody
- 43:06Powrót do Itaki i zakończenie tułaczki
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Witam was, moi drodzy. Mitologia grecka, mit o Odyseuszu przed nami. Bardzo ciekawa postać, archetyp podróżnika, tułacza, tego, który wędruje w poszukiwaniu domu, w poszukiwaniu swojego miejsca na Ziemi. Na początek łyk kawy i cóż, przechodzimy od razu do pracy, bo pracy jest dużo dzisiaj, aż gdybyśmy
Speaker A
to moją historię na rozdziały, to byłoby ich 18. Po kolei o czym będziemy mówili: o pochodzeniu i młodości Odyseusza, o opuszczeniu przez niego Troi, tak sobie przeskoczymy od młodości do już zakończenia wojny trojańskiej. Osobny film o wojnie trojańskiej przecież macie nagrany o
Speaker A
pobycie Odyseusza w kraju lotofagów, potem w krainie cyklopów, o oślepieniu Polifema, o pobycie na wyspie Eola. Siódma część to będzie Odyseusz u liry Gona, ósma to pobyt u Kirk, dwie historie pobytu Odyseusza w krainie podziemi. Dziesiąta opowie o spotkaniu z syrenami, potem
Speaker A
będzie Skylla i Charybda, Odyseusz na Sycylii. To dwunasta wizyta i pobyt u nimfy Kalipso. Część trzynasta i czternasta to wyspa Feaków. W piętnastej części naszej historii Odyseusz powróci do Itaki. W szesnastej mamy do czynienia z ukaraniem zalotników, i na koniec, przedostatnia
Speaker A
część to druga tułaczka Odyseusza i przebłaganie Posejdona. Część ostatnia, osiemnasta, moi państwo, z dużą przyjemnością przychodzi mi tutaj pokazać wam zdjęcie Odyseusza. Dobra, żartowałem, zdjęcie posągu Odyseusza. Dlaczego mówię o dużej przyjemności? Materiały, które otrzymuję od was, bardzo serdecznie pozdrawiam panią Annę. Pani Anno, dziękuję bardzo. To dzięki pani możemy zobaczyć, jak wygląda w tej chwili posąg Odyseusza w stolicy i takim miasteczku, aczkolwiek co jest ciekawe, to to, że do dzisiaj trwa spór na wyspach jońskich o to, która wyspa jest WP Odyseusza. Kłócą się między innymi
Speaker A
Itaka i Kefalonia. Kefalonia jest piękną wyspą i też mam przyjemność i frajdę pokazać wam zdjęcie z przepięknego miejsca, najwyższej góry, która być może, być może właśnie oglądana była przez Odyseusza wiele wieków temu, kiedy, a o tym sobie porozmawiamy w jednym z kolejnych
Speaker A
rozdziałów, ponieważ wyobraźcie sobie, że jest propozycja datowania całej podróży Odyseusza. To się odwija oczywiście od końca wojny trojańskiej, zaraz wam o tym opowiem. My sobie udowodnimy na koniec, że Odyseusz istniał naprawdę. No to co, pokrzepienia kawą, jesteśmy, zdjęcia zobaczyliście,
Speaker A
myślę, że tak zbudowani estetycznie oraz energetycznie możemy przechodzić do samego mitu o Odyseuszu. Proszę państwa, pierwsza część to pochodzenie i młodość Odyseusza. Co nim wiadomo na pewno, co o nim sądzono najw... niektórzy co prawda uważali, że tak naprawdę ojcem Odyseusza był Syzyf, który
Speaker A
uwiódł żonę Laertesa, sprytną Antylo i ten właśnie Syzyf miał odpowiadać za imię dziecka, oznacza tyle. My oczywiście nie dojdziemy do tego. Wiemy już, że te historie ojcostwa w mitach greckich są dość skomplikowane. Przyjmujemy, że Odyseusz był synem Laertesa i
Speaker A
Antylo. Jeśli już o imieniu Odyseusza mowa, to przypominam wam, że jest on bardzo często przedstawiany w literaturze, w tekstach kultury jak Ulises. To jest ta łacińska wersja jego imienia. James Joyce napisał swą wybitną powieść Ulises właśnie w pewien sposób
Speaker A
stylizujący na takich życiowych tułaczy, którzy poszukują swojego miejsca, swojej tożsamości. Tych Ulises jest wielu, przecież też pojawi się Ulises u Jana Kochanowskiego w "Odprawie". To jest Odyseusz tylko pod zlatynizowanym imieniem, podobnie jak w znakomitym utworze zespołu Franz Ferdinand, polecam bardzo, bo pięknie buja.
Speaker A
Wracamy do naszej historii. Mamy więc ojca Laertesa, mamy matkę Antylo, mamy też małego Odyseusza, którego życie przez długie lata raczej nie obfituje w jakieś dramaty. Jest chłopcem, potem jest młodzieńcem, potem jest młodym mężczyzną, potem pojmuje za żonę Penelopę, córkę króla
Speaker A
spartańskiego i ma syna, któremu dają imię Telemach. Penelopa, Odyseusz, Telemach mieszkają w Itace, miejscu, które kojarzy się powszechnie ze szczęściem. Rzeczywiście, Odyseusz z Penelopą i z Telemachem stworzyli szczęśliwą rodzinę. Ta wysepka na Morzu Jońskim, gdzie Odyseusz miał
Speaker A
swój pałac, miał swoją służbę, miał wszystko, co potrzebował. To było takie szczęśliwe miejsce. Dzisiaj mamy taki związek frazeologiczny: powrót do Itaki i taka ona jest symbolem tego ciepła, bezpieczeństwa, miejsca, do którego się wraca. Odyseusz wcale nie spieszył się do
Speaker A
wyruszenia pod Troję. Kiedy wybuchła wojna trojańska, wcale nie chciał wziąć w niej udziału. On znał taką przepowiednię, która głosiła, że jeżeli dołączy do wyprawy wojsk achajskich, to wróci z tej wojny samotny, biedny, po... Przecież wiemy, że starożytni Grecy
Speaker A
wierzyli w swój los, wierzyli w fatum, wierzyli, że jeżeli coś jest im zapowiedziane, to to musi się spełnić. Więc po co Odyseuszowi wyruszać na wyprawę, która oznacza długotrwałą rozłąkę z najbliższymi? Jednak tego łyna znakomitego umysłu, z różny
Speaker A
forteli udział Odyseusza w wojnie zagwarantował sam Agamemnon. Jak pamiętacie, Agamemnon był głównodowodzącym wojsk greckich, to był brat Menelaosa, temu, któremu Parys porwał żonę. Pytał do odpowiedzialności za kraj, te apele zdały swój egzamin, odniosły skutek. Odyseusz nie chciał, ale wziął udział w
Speaker A
tej wojnie i pamiętamy, że tak naprawdę zwycięstwo Achajów w ogromnej mierze zawdzięczają ci, którzy najechali Troję. Odyseuszowi poa dla wojny Achillesa, ukrytego wśród córek Likomedesa przez matkę Achillesa. Później Odyseusz był posłem wraz z Menelaosem, mając nadzieję na załodze, wykradł
Speaker A
z Troi palad, ten posąg bogini Palas Ateny, który ochraniał miasto. No i wreszcie, co jest najważniejsze, to Odyseusz wpadł na pomysł wybudowania drewnianego konia, który jako koń trojański przeszedł do historii podstępów, forteli wojennych. To Odyseusz przyczynił się do tego, że Grecy
Speaker A
wygrali, że Achajowie zwyciężyli i zdobyli Troję. Cała ta historia pięknie też jest zaśpiewana przez Jacka Kaczmarskiego. Powtórka z Odysei przedstawiony zostaje Odyseusz, nazwany tutaj Odysem przenikliwym i jest opisana historia powrotu Odyseusza do Itaki. A my teraz właśnie już o tej
Speaker A
historii sobie opowiemy więcej, czyli rozdział drugi naszej gawędy: opuszczenie Troi, wyruszenie, wyruszenie w podróż, zaczyna się tułaczka Odyseusza. Jeszcze raz przepowiedziana. Skoro wziął udział w wojnie, to znaczy, że będzie wracał przez 20 lat. W te 20 lat zostaje zaliczone to,
Speaker A
żeby nie było wątpliwości: 10 lat wojny trojańskiej. Wojna trojańska, oblężenie Troi trwało 10 lat. Przez 10 lat Odyseusz już nie widział swoich najbliższych. Kiedy już Troja została zdobyta i zburzona, rozpoczynają się tak zwane powroty bohaterów. Wraca również z tej
Speaker A
wyprawy wojennej Odyseusz, pełen złych przeczuć, pamięta tę przepowiednię, ale jednak wszystko dzieje się na razie dobrze. Pomyślcie, ma sporą flotę, mnóstwo łupów, jego załoga liczebna, dobrze uzbrojona, jest w świetnych humorach, wszyscy wracają do domów. Dopłynęli do kraju
Speaker A
kikonów, ponieważ byli w bardzo dobrych nastrojach, napadli na takie miasto Ismaros, które złupili, jednak zostali później zaatakowani przez broniących swej krainy traków, ponieśli straty, podobno zginęło 72 towarzyszy Odyseusza. Trochę ich to przybiło, wsiedli na swoje liczne okręty
Speaker A
i wrócili na trasę wiodącą do domów. Wydawało się, że po tej krótkiej nauczce już sobie dadzą spokój, ale jednak ich kłopoty dopiero się zaczęły. Trzeci rozdział burza i gwałtowny wiatr zaczął spychać okręty achajskie w kierunku otwartego morza. Zobaczyli jakiś ląd, wylądowali
Speaker A
tam, a to była kraina lotofagów. Tak, od słowa lotos, owoc, który ma takie przedziwne działanie. Każdy, kto choćby raz miał skosztować, zapomina o swojej ojczyźnie. Lotofagowie, ci którzy jedzą lotos. Odyseusz zorientował się, że coś jest nie tak, pamiętał tę potyczkę z trakami,
Speaker A
wcześniej wysłał na zwiad siedmiu wojowników, resztę okrętów ię za trzy zce. Lotofagowie okazali się ludźmi bardzo gościnnymi, zaprosili tych siedmiu wojowników, zwiadowców, do swoich domów, pokazali jak mieszkają, ci chowie zostali poproszeni do zwiedzenia uprawnych pól, ślicznie ozdobionych całymi łanami,
Speaker A
zost ści postow lotos. No nie posłuchali przestróg Odyseusza, żeby niczego nie próbować, niczego nie kosztować, żadnych darów nie przyjmować, sięgnęli po lotosy, ugryźli raz, drugi i zakochali się, zakochali kra, pomyśleli: tu nam będzie dobrze, tu zostajemy. Wtedy nagle zza
Speaker A
drzew wypadł Odyseusz i 20 najwierniejszych, najlepszych jego towarzyszy, najbardziej wypróbowanych, było ich 21. W sumi...
Speaker A
drzew wypadł Odyseusz i 20 najwierniejszych najlepszych jego towarzyszy najbardziej wypróbowanych było ich 21 W sumie trójka łapała poem na stek czyli w tym wypadku można powiedzieć historia dla Odyseusza jego towarzyszy skończyła się pomyślnie siu Zwiadowców którzy spróbowali owoców
Speaker A
lotosu zostało odzyskanych dla wyprawy siłą wciągniętych na statki Kraina cyklopów skąd się wziął ten problem przede wszystkim stąd że ostrożny Odyseusz czekał tak długo na to co się stanie z zwiadowcami a później działał tak szybko że nie uzupełnili A
Speaker A
floe zagrażały pragnienie oraz głód zobaczyli na horyzoncie piękną żyzną wyspę dobili do brzegu zeszli z okrętu nie wiedzieli że to jest wyspa zamieszkan przez okrutnych cyklopów Odyseusz na czele grupki towarzyszy ruszył dalej na zwiad reszta została przy okrętach Odyseusz ze swoimi ludźmi
Speaker A
przeszli przez las doszli do wzniesień górskich i tam znajdowały się różne pieczary różne jaskinie w jasj na ognisko ponieważ na zewnątrz jaskini pasły się owce No to pomyśleli skorzystamy z okazji złapali kilka owiec ukr weszli do jaskini kolacje Dlaczego nie sami się
Speaker A
poczęstowali kiedy zapadł zrok do groty wrócił potężny Cyklop imieniem Polifem był bardzo brutalny bardzo gwałtowny No i niestety uwielbiał też ludzkie mięso zagonił resztkę owiec które przeżyły do jaskini do Zagrody która w tej jaskini się znajdowała wejście do jaskini przywalił
Speaker A
wielkim głazem i stanął naprzeciwko Odyseusza i jego ludzi Odyseusz zaczął grzecznie przywitał się poprosił o zrozumienie dla głodu i zrozumienie dla ukatrupię ponieważ ckop wyż wed i bez słowa złapał jedną łapą jednego towarzysza Odyseusza drugą łapą drugiego wcisnął ich gardła i zaczął ich
Speaker A
pożerać najpierw jednego potem drugiego i bez słowa po po żarciu obu achajski wojowników żywcem położył się spać do Odyseusza i jego towarzyszy dotarła straszliwa prawda ich Los jest przypieczętowany nie mogli odwalić głazu zamykającego jaskinię był on zbyt ciężki
Speaker A
znaleźli się w śmiertelnej pułapce byli bez broni nie mogli zabić śpiącego Polifema No to część kolejna oś obudził na śniadanie zjad kolejnych dwóch towarzyszy Odyseusza odwalił głaz z jaskini wygnał owce na pastwisko wyszedł zagrodził głazem wyjście z jaskini
Speaker A
jak sobie z tym poradzić Odyseusz pamiętacie najsłynniejszy grecki spryciarz słynący z forteli słynący z podstępów mówi Tak Słuchajcie zróbmy tak zbierzmy wszy z wiem jesze SP ilość wina się zebrała następnie kazał swoim ludziom zaostrzyć długi drewniany pal i
Speaker A
OSM go w ogniu zahartować No i czekali J towarzyszy Odyseusza Zauważcie s żeglarzy s wojowników już straciło życie w ten sposób ale przed snem cyklopa Podszedł do niego Odyseusz podał poemo nie wahał się dł wypił to co w tej kadzi
Speaker A
się znajdowało nie był przyzwyczajony do wina nie znano na wyspie cyklopów alkoholu w związku z tym szybko mu uderzyło do głowy pocz się bardzo zadowolony bardzo szczęśliwy nawet pomyślał zagadam do tych malutkich ludzików którzy tam się połęcz gdzieś tam pod moimi
Speaker A
nogami Dobry trunek do Odyseusza kim jesteś A Odyseusz odpowiedział wtedy Nazywam się nikt uwalił się na swoje legowisko i zasnął twym pijackim snem Grecy tylko na to czekali chwycili pal rozar jego chwycił powiekę śpiącego Polifema odsłonił oko i towarzysze wbili ten pal
Speaker A
w oczu oślepiają Polifema ten Cyklop obudził się z potwornego bulu niczego nie widziało cyklopi mies jch co się dzieje bracie co się dzieje On mówi nic nie widzę nic nie widzę ktoś cię skrzywdził nikt ale przecież mówisz że
Speaker A
coś się stało kto cię zranił nikt Ta rozmowa była dziwna cyklopi doszli do wniosku że Polifem zwariował rozeszli swoich JAS oślepiony Cyklop mógł poruszać się wyłącznie badając przestrzeń rękoma Więc najpierw odwalił głaz wypuszczał owce ale sprawdzał czy to
Speaker A
są rozpoznać macają wełnę owczą i tutaj mamy do czynienia z drugim fortelem Odyseusza on swoich towarzyszy namówił do tego by przywiązali się paskami wojskowymi pod brzuchami owiec i w ten sposób wszyscy achajowie wraz z dowódcą prześlizgnąć kiedy już wszyscy się
Speaker A
uwolnili kiedy Odyseusz wraz z towarzyszami znaleźli się na okrętach dał rozkaz odbili od brzegu Odyseusz popełnił chyba jeden z największych błędów zaczął wołać poema Hej cyklopie Jedi bez oka przyjdź macają drogę dotarł na brzeg morza zaczął go wyzywać zaczął się
Speaker A
chełpić i powiedział tak wiesz Głupcze kto cię pokonał Nie jestem żaden nikt to ja Odyseusz syn laertesa Odyseusz zdradził swoje prawdziwe imię okręty odpłynęły a oślepiony zrozpaczony Polifem ukląkł na brzegu morza i zaczął wzywać swojego ojca i co się okazało
Speaker A
do oślepiony Ojcze panie władco m Spraw by Odyseusza dosięgła sprawiedliwość Ukaż go pomści moją krzywdę niech nie wróci do swego domu niech wróci niech się Tuła niech nie wróci do swojego rodzin dom wę nazy okręcie i niech przywitają
Speaker A
wrogowie Posejdon przyjął prośby syna i przechodzimy do kolejnej części wyspa Eola Odyseusz był już trochę zmęczony tymi przygodami Przepraszam bardzo dotarł do wyspy Eola Eol był władcą wiatrów słynął z gościnności więc przyjął Odyseusza przyjął jego towarzyszy była uczta była muzyka były
Speaker A
tańcy było mnóstwo wina a na koniec były prezenty i Słuchajcie dostał Odyseusz od worek i w tym worku uwięzione wszystkie możliwe wiat wiatry które wieją na całym świecie i te bardzo łagodne i te bardzo groźne pomysł polegał na tym że
Speaker A
gdyby nastała jakaś cisza morska albo gdyby wiały niepomyślne wiatry to wystarczyło aby Odyseusz serdecznie Ugoszcz przez Eola z radością ruszył w dalszą drogę spróbował wziął rozchylić WR dom Odyseusz też zadowolony zdrzemnął się i to był kolejny błąd ponieważ wśród
Speaker A
jego towarzyszy pojawiła się pewna wątpliwość czy ten worek który Odyseusz dostał od Eola nie zawiera przypadkiem jakich jescze wizy nie wykazali się czujnością wykazali się chciwości i niestety rozwiązali worek O tak gwałtownie wypuścili wszystkie wiatry i jak te zaczęły hulać po
Speaker A
Wolności to tam były nie tylko wiatrzyk nie tylko wierki ale też przez mo dotarli z powrotem do wyspy Eola ale już więcej nie mógł im pomóc ponieważ tylko raz obdarzał swoich gości zaufaniem i doprowadziły okręty Greków do wyspy Roj
Speaker A
Odyseusza wpłynęły wski Przesmyk wyspy lgów zarzucili żeglarze kotwice w porcie ten port to była taka niewielka zatoczka otoczona wysokimi skałami tam było spokojnie tam wyglądało sielsko niestety troszkę dalej zacumowal w pewnej odległości od brzegu odus porozum się ze swoimi ludźmi
Speaker A
krzykiem ci którzy wpłynęli jako pierwsi mieli wypuścić zwi to nie są mili jacyś ludzie ci lry goni to są olbrzymy ludożercy Odyseusz mówi wracamy natychmiast niestety Grecy wpadli w panikę powiedziałem na początku że ten port był bardzo znajdował w bardzo niewielkiej zce
Speaker A
otoczonej skałami tam było bardzo ciasno w związku z tym nie mogli zawrócić od razu okręty się tłoczył wpadały jeden na drugi a lry goni zarzucili statki i załogę wielkimi kamieniami rozbili te okręty A kiedy wyskakiwali Wojownicy Grecy na
Speaker A
brzeg masakan gigantycznymi kijami przypominającymi wielkie drzewa byli zabijani i pożera niestety wszystkich Greków z por rozbijany potopy okrętów wyłap powiązano i potem pożar na wielkiej uczcie olbrzymów flota Odyseusza W momencie kiedy wypływał stroi była potężna liczyła 12 okrętów
Speaker A
11 stracił na wyspie lry Gon Został mu jeden jeden jedyny Okręt Tylko woow w porcie to byli jedyni którzy przeżyli większość łupów przepadła bo przecież znajdowała się na okrętach które zatonęły w porcie ten jeden jedyny okręt również był uszkodzony w związku z
Speaker A
tym Odyseusz k odbił od brzegów nieprzyjazne wyspy postano że brzegu Oby bardziej przyjaznym zrobi postój i naprawi okręt w ten sposób dotarli do wyspy na której władzę sprawowała czarodziejka Kirk kka była córką Boga Heliosa pobyt Kirk Toj wys na rozpoznanie kku
Speaker A
Tosi dotarli do pałacu który znajdował się na środku wyspy ten pałac otoczony był przez zwierzęta Wilki lwy wydawał się BES tosze Odyseusza pomyśl sobie No skoro naet dzikie zwierzęta łzą się do ludzi to nie może być ktoś nieprzyjazny w tym pałacu musi mieszkać
Speaker A
ktoś dobry Tym bardziej że z Pałacu wyszła bogini tak naprawdę czarodziejka kir ale przyła pięknym wyglądem zaprosiła towarzyszy Odyseusza na ucztę oni przyszli przyjęli to zaproszenie zasiedli do stołu i zaczęli przyjmować dary przyjmować posiłek jeden jedyny z tego zwiadu
Speaker A
pamiętał polecenie Odyseusza by uważać bardzo w związku z tym zaczaił się w pobliżu i zobaczył co się wydarzyło ci Zwiadowcy którzy przyjęli zaproszenie gospodyni wyspy Czarodziejki Kirk na ucztę zostali przez nią za doci czarodziejskie różki straszna sprawa ogr poniżenie Odyseusz
Speaker A
Kiedy dowiedział się od Euros co się stało Chwycił za Miecz i ruszył swoim towarzyszom na pomoc nie wiadomo jak się to skończyło gdyby nie posłanie właśnie tak przyjaciel który wyręczył Odyseuszowi piękną roślinę piękny biały kwiat który miał chronić najdzielniej i
Speaker A
najsprytniejszego z greckich wojowników pramus został podjęty przez gospodyni podała mu potrawy te potrawy były zatrute Ale nic się nie stało dotknęła go róż Ale nic się nie stało Odyseusz triumfował przemieniła swoich jego towarzyszy z powrotem w ludzi i by obiecała mu że nie
Speaker A
będzie z nim próbowała sztuczek Słuchajcie Kirk spodobała się Odyseuszowi spodobała mu się do tego stopnia że pozostał z nią na tej wyspie przez rok wspólnie mieszkali wspólnie rządzili doczekali miną rok Odyseusz jedak uświadomił sobie że to nieodpowiedzialne widział czekających
Speaker A
dręczonych niecierpliwością towarzyszy postanowił trzeba wracać kolejna część szybciutko krótko wam opowiem przyła to z godności ale poradziła że zanim wróci do domu powinien odwiedzić krainę podziemi powinien odwiedzić tartar Powinien zejść do królestwa zmarłych i spotkać tejrezjasza tego właśnie niewidomego
Speaker A
[Muzyka] k mroku zgodnie ze wskazówkami czarownicy Kirke wykopał dół złożył w nim ofiarę zjęcia i czarnej owcy tejas Tejrezjasz w końcu się zjawił napił się posoki napił się krwi i przestrzegł Odyseusza powiedział nie naruszają Heliosa na Sycylii i tace czekają na ciebie ogromne
Speaker A
problemy poradzisz sobie z nimi powiedział i jeszcze zada mu jedno zadanie pamiętaj by ta wędrówka mogła się skończyć będziesz musiał wziąć wiosło iść z nim w głąb lądu aż znajdziesz krainę Gdzie nikt nie będzie wiedział do czego to
Speaker A
wiosło służy jeśli tam złożysz ofiarę posejdonowi to będziesz mógł wrócić ostatecznie do iaki dożyć szczęśliwej starości tę przepowiednię zakończył Tejrezjasz zapowiedzią ostatnich chwil Odyseusza mówiąc śmierć przyjdzie od morza ten pobyt Odyseusza W krainie podziemi owocował jeszcze innymi historiami mianowicie
Speaker A
Odyseusz rozmawiał z duchami Agamemnona który został już przecież zlikwidowany przez żonę po powrocie do domu Achillesa który zginął pod Troją ajaksa który spotkał też tam w krainie podziemi ducha swojej matki widział tantalosa widział Syzyfa widział sądzą dusz zmarłych Minosa ale
Speaker A
to jest wszystko osobna historia My przejdziemy dalej do spotkania z syrenami kiedy obok wyspy kolejnej na swojej drodze powrotnej musiał przepłynąć Odyseusz na swoim ostatnim statku który mu został zorientował się że pyr pół kobiet pół ptaków które wabią żeglarzy pięknym
Speaker A
śpiewem ten śpiew był tak magiczny ten śpiew był tak piękny że oto podróżnicy zmieniali kurs i płynęli w stronę tego śpiewu w stronę tej pięknej wyspy ale wyspa była otoczona rafami na tych rafach rozbijały się statki załogi tł
Speaker A
kórym udało się dopłynąć do wyspy zasłuchani w śpiew Syren wysiadali z okrętów zapominali o jedzeniu zapominali o piciu i umierali Z głodu i pragnienia ale pamiętajcie to czarodziejka Kirk wyprawiła Odyseusza w podróż Ona wiedziała że będą przepływać koło tej wyspy poradziła Odyseuszowi co
Speaker A
ma zrobić Odyseusz był wyposażony w wosk woskiem ZIŁ towarzyszom uszy a nakazał im również by przywiązać go do masztu i mówi tak Nie słuchajcie tego co powiem nie zwracajcie uwagę na moje gesty żegluj dalej łe aż miniemy tę
Speaker A
wyspę Wojownicy przywiązali Odyseusza do masztu zakre sobie uszy woskiem i zaczęli płynąć koło wyspy syren wtedy rozległy się te piękne dźwięki i Odyseusz zaczął błagać swoich towarzyszy by go rozwiązali Ale oni przecież nie słyszeli jego próśb widzieli że on o coś
Speaker A
błaga widzieli że krzyczy Ale przecież nie rozumieli o co mu chodzi On przyzywa ich ruchem głowy Chodźcie podejdźcie do mnie ale oni słuchali jego rozkazu dzięki temu uratowali się wszyscy minęli wyspę syren które przegrały po raz pierwszy i z rozpaczy rzuciły się do
Speaker A
morza ale ę Odyseusza bezpie kolejna przygoda to Sky ibda co to było Sky ibda to były dwie wielkie skały usytuowane nieopodal Sycylii Problem polega na tym że okręty musiały przepłynąć między tymi wyspami PR na dwóch skałach żyły dwa straszliwe Potwory na
Speaker A
jednej skale żyła skylla albo Scylla dawniej była to piękna córka hekate ukochana Posejdona ale została zamieniona w przerażającego potwora podobnego do psa o s głowach obr paskudny potwór przeciwna skała zamieszkana była przez chb równie żarłocznego potwora który został kiedyś strącony do
Speaker A
morza piorunem przez Zeusa ibda trzy razy dziennie wż tamon tam r ale też tam były okręty peł ludzi tak jest że Odyseusz musiał dokonać dramatycznego wyboru postanowił że lepiej będzie zaryzykować przepłynięcie obok ski niż utratę całego okrętu w ocznej
Speaker A
paszczy charybdy zdawał sobie sprawę że musi poświęcić część załogi ale pomyślał zrobię spryt okręt Odyseusza Skierował się w stronę charybdy zobaczyła nad pływający statek achajski pochyliła się zaczęła wciągać wodę Ale wtedy Odyseusz nakazał gwałtownie odbić w stronę Sky Licząc że uda mu
Speaker A
się odbić i przemknąć obok tej drugiej skały w ostatniej chwili nad okrętem i każ z tych głów wyposażona paszcze i zęby chwyciła jednego żeglarza pożarła ale okręt przedostał się i mógł Mimo straty kolejnych s znaleź się między ską i charybdą to jest
Speaker A
rzeczywiście taki wariant powiedzenia znaleźć się między młotem i kowadłem znaleźć się w sytuacji zagrożonej z każdej strony trochę jakby znaleźć się w sytuacji bez wyjścia być zmuszonym do tego że jakieś straty trzeba będzie ponieść tymczasem Odyseusz znalazł się
Speaker A
na Sycylii Czyli mamy kolejny rozdział Pamiętacie że na Sycylii miały się paść stada Wołów Heliosa to właśnie jedna z tych przestróg które otrzymał Odyseusz wtedy kiedy był w podziemiach i rozmawiał z terezjaszem tyrezjasz ostrzegł go by nie naruszał cud
Speaker A
Heliosa No ale tutaj sytuacja była strasznie trudna Odyseusz powiedział do swoich towarzyszy podróży Tak Słuchajcie przysięgnij mi że nie rzycie żadnego zwierzęcia niestety niestety wiatry były niepomyślne okręt Odyseusza który dotarł do Sycylii nie mógł odbić od brzegu zaczął się kończyć
Speaker A
prowiant jego ludzie zaczęli cierpieć z głodu kiedy Odyseusz zasnął Pewnej nocy jego towarzysze uprowadzili część stada zabili te woły upiekli No i skonsumowal pogoda natychmiast zrobiła się lepsza Odyseusz wsad na okręt ruszył natomiast Helios poskarżył się Zeusowi na statek została zesłana burza z
Speaker A
piorunami rozbity został okręt przetoczyły ginęli towarzysze Odyseusza stracił W ten sposób ostatni okręt stracił swoich wojowników tych wiernych Greków z którymi spędził 10 lat na wojnie trojańskiej uratował się tylko jeden jedyny Odyseusz i woda po dziewięciu dniach i
Speaker A
po dziewięciu nocach wyrzuciła go na wyspę na której mieszkała piękna nimfa Calipso piękna nimfa Calipso córka prawdopodobnie Atlasa i tetydy Zakochała się w nieszczęsnym rozbitku ponieważ on był osłabiony on był umowy ona się nim zaopiekowała napiła go dała mu
Speaker A
jeść załatwiła dla najpyszniejszy nektar po częsta ambrozją poczuł się młody i silny jak było mu tak dobrze jak nigdy dotąd wyspa była piękna dom pachnący otaczały go cedrowe drzewka piękne kwiaty fiołki upajający zapach śliczna Kalipso pyszna pyszny nektar i
Speaker A
Ambrozja pomyślał sobie że odpocznie tutaj mu tak dobrze tak Wspaniale że zapomniał o swoim rodzinnym domu zapomniał o ojczyźnie zapomniał o t zapomniał o żonie zapomniał o syn Kalipso obiecał mu nieśmiertelność 7 lat minęło w [Muzyka] silniej coś w jego głowie się odzywał
Speaker A
jakiś głos przypominający to nie jest twoje miejsce Odyseusz coraz częściej wieczorami szedł na brzeg morza i Wpatrywał się w Horyzont w kierunku Itaki w kierunku swojego miejsca Zeus zobaczył że Odyseusz cierpi wysłał Hermesa z rozkazem by nimfa uwolniła więziono w tym złotym zamku w
Speaker A
tej złotej klatce Odyseusza nie miała wyjścia była tylko nimf w związku z tym niewiele w hierarchii Boskiej znaczyła wiedziała że musi posłuchać woli gromowładnego przygotowała Odyseusza do drogi pomogła zbudować mu nawet tratwę Odyseusz był mocny był silny był
Speaker A
wzmocniony ruszył z radością do w ostatni odcinek jak mu się wydawało podróży jest taka piękna piosenka Susan Amy pios kompt ZSO piosenka Kalipso właśnie opowiadająca o losie kochanków z punktu widzenia kobiety która musi swojemu ukochanemu zwrócić wolność tak nimfa Calipso
Speaker A
została sama na swojej wyspie a Odyseusz ruszył i dotarł do wyspy feaków dotarł do niej oczywiście nie taki prosty sposób jak do tego doszło Otóż kiedy płynął na swojej tratwie został wypatrzony przez Posejdona Posejdon przypomniał sobie klątwę Polifema przypomniał sobie
Speaker A
życzenie swojego syna myślał o coś za Szczęśliwy ten gościu i trzeba go zniszczyć zesłał straszliwą burzę i Odyseusz wyczerpany dotarł do wyspy feaków gdzie bez zmysłu pad na piasek twarzy na piasek plaży Przepraszam chciałem powiedzieć padł na twarz na
Speaker A
piasek plaży i tak leżącego go nieprzytomnego spotkała piękna królewna sobie czas odpoczynku grając w piłkę na plaży rzucały w siebie piłkę Ta piłka poleciała nieco dalej jedna z dziewczyn pobiegła za piłką No i zobaczyła że królewna nał zobaczyła
Speaker A
Odyseusza zaopiekowała się nim kazała przenieść go do pałacu Patrz jakie miał szczęście opatrzyła jego rany i kiedy Odyseusz już doszedł do siebie przedstawił się powiedział Jestem królem i takam na imię Odyseusz zaprowadzony przez oblicze jej ojca władcy feaków opowiedział całą historię i król
Speaker A
feaków alkinoos powiedział tak wzruszyła mnie twoja historia dostaniesz okręt ponieważ straciłeś wszystko to dostaniesz jeszcze trochę Odyseusz mógł opuścić wyspę ku rozpaczy królewny nazy ponieważ on się bardzo spodobał ona się w nim zakochała no ale cóż nie było
Speaker A
możliwości żeby zostać w krainie feaków schował się pod pokładem żeby nie wypaczył go Posejdon załoga w którą okręt wyposażył król alkinoos bez problemu przewiozła Odyseusza na tam Położyli obok położyli dar i odpłynęli w ten sposób rozpoczyna się już ostatni etap naszej historii
Speaker A
Odyseusz w itace budzącego się Odyseusza przywitała bogini Atena Atena zawsze zawsze wspierała dzielnych wojowników lubiła też Odyseusza wytłumaczyła mu gdzie się znajduje Odyseusz ukrył za jej radą Dary od alkinoosa od feaków a Atena zmieniła jego wygląd Odyseusz stał się obdartym
Speaker A
brudnym zgarbiony żebrakiem dlaczego ponieważ w tym czasie wo Trojańska pami trwała lat 10 potem Odyseusz spędził 10 lat na powrocie minęły Minęło 20 lat Penelopa żona Odyseusza cekała na swojego męża rozł plotki o śmierci Odyseusza więc na wyspę na Itakę zaczęli ściągać zalotnicy
Speaker A
Odyseusza żona Odyseusza Penelopa była piękna była atrakcyjną kobietą No przecież była królową w związku z tym zalotnicy mieli ochotę położyć rękę na dobrach Odyseusza chcieli pojąć Penelope za żonę ona przez długi czas broniła się przed zalotnikami ale oni starali się coraz bardziej agresywni
Speaker A
coraz bardziej namolni zaczęli plądrować pałac pili jedli non stop korzystali z bogactw zgromadzonych przed laty przez Odyseusz któregoś dnia dotarło do wszystkich że Penelopa będzie musiała ulec a jeżeli a jeżeli jej mąż wróci to było jasne zalotnicy go
Speaker A
zamordują Odyseusz tak naprawdę znalazł się w śmiertelnym niebezpieczeństwie nikt z wyjątkiem Penelopy wydawałoby się nie chciał jego powrotu Penelopa tak powiedziałem przez latona najpier że jej Odys żyje potem pomyślała sobie że skoro tak skoro Wszyscy wierzą że Odyseusz umarł
Speaker A
to ona będzie szyć ona uszyje żałobny cał jak uszyje ten cał żałobny to jak skończy pracę poślubi jednego z zalotników przez TR lata udawało jej się unikać zakończenia pracy dlaczego bo w dzień tkała ten całun a w nocy
Speaker A
zażądali że musi ona podjąć decyzję Penelopa zrozpaczona powiedziała tak dobrze następnego dnia w samo południe Ogłoszę swoją decyzję w takim razie czas zaczął się gwałtownie kurczyć muszkę drobny owop jednak muszę wam powiedzieć słów kilka o telemachu synu Odyseusza i Penelopy Telemach nie
Speaker A
rezygnował Telemach wszędzie szukał wiadomości o swoim ojcu dotarł nawet do Sparty tam rozmawiał z menelaosem tym któremu pamiętacie Parys porwał żonę Helenę przez niego była cała ta wojna trojańska Menelaos wrócił do swojej ojczystej Sparty tam dotarł do niego Telemach i
Speaker A
powiedział tak na pewno Odyseusz przeżył wojnę i na pewno wraca do itach też wrócił dziwnym zbiegiem okoliczności tego samego dnia co Odyseusz na ziemię ią telemacha wi sługi ten wierny sługa nazywał się eumajos i w chce eosa zobaczył żebraka jakieś tam
Speaker A
Schronienie znalazł obcy zerowany człowiek kiedy zi wygląd i st się jego ojcem odyseuszem ten sposób Odyseusz spotkał swojego syna telemacha Telemach spotkał swojego ojca w chacie wiernego sługi eosa we trzech nuli jak ukarać zalotników żebraka udał się do
Speaker A
pałacu No i to co zobaczył sprawiło że włos zjeżył mu się z przerażenia na głowie ten pałac już był w zasadzie zrujnowany wino z beczek rozlewane po komnatach stajnie obory spustoszone niechlujny zarośniętych mężczyzn i oddających im się kobiet
Speaker A
których rozpoznał swoje służki niestety również żony wojowników z którymi Odyseusz był w podróży z którymi zdobywał troje oddawały się tym intruz obrzydliwym najeźdźcom Odyseusz wiedział że nie może od razu przybrać swojej postaci wiedział też że już za chwilę będzie musiała jego żona
Speaker A
podjąć dramatyczną decyzję co się sta wyrzucony na dziedziniec biernie się temu poddał jest taki piękny wzruszający obraz kiedy Odyseusz znalazł się na tym dziedzińcu spotkał swojego psa starego psa argosa przed 20 laty to był najp zdycha gdzieś w rogu i ten pies jako
Speaker A
jeden jedyny rozpoznał swojego pana zkowy Odyseusz przyklęknął położył psu rękę na głowie Argos przymknął oczy i pierwszy raz po 20 latach szczęśliwy wyzionął ducha także to proszę państwa była taka ładna ładna historia i wróćmy do tego jak Odyseusz
Speaker A
rozprawił się z zalotnikami w międzyczasie Odyseusz nakazał Telemach by ten Zdjął ze ścian sali biesiadnej całą broń sam przekł się do komnaty Penelopy swojej żony nie zi zła żebraka ten żebrak rzekomy powiedział że przynosi jej wieści od Odyseusza Odyseusz żyje
Speaker A
niedługo wróci zaprowadzi witac porządek Penelopa się ucieszyła nakazała służbie umyć Odyseusza iard Edy myjąc Odyseusza zobaczyła na udzie bliznę to była taka blizna którą miał Odyseusz już jako dziecko rozpoznała eurykleja swojego podopiecznego rozpoznała obecnego pana Odyseusza już chciała krzyczeć ale ten nakazał jej
Speaker A
milczenie zachowali tajemnic do końca Penelopa miała pamiętacie podjąć decyzję w południ wszyscy kandydaci do jej ręki zebrali się na wielkiej uczcie pojawiła się na niej Penelopa i powiedziała tak wybiorę tego z was który powtórzy wyczyn mojego byłego męża
Speaker A
Odyseusza ten wyczyn po ty rzędem 12 Toporów w tych te topory miały pierścienie i teraz wbito je w ziemię 12 jeden za drugim i był łuk był łuk który Odys należał do Odyseusza iaz próba polegała na tym że trzeba było
Speaker A
wziąć łuk Odyseusza naciągnąć cięciwę i strzał z tego łuku tak trafić żeby przeszła przez kolejno 12 Pierścieni No to jeden na drugiego zalotnicy mówili ja pierwszy ja pierwszy ja pierwszy ustalono kolejność pierwszy nawet nie nie dał rady naciągnąć cięciwy
Speaker A
drugi też nie dał rady trzeci też kolejny napiął ale ale nawet strzały nie wypuścił Żaden z zalotników nie podołał tej próbie na samym końcu nad łukiem staną Odyseusz wą strzał naciągnął cięciw wycelował i puścił i przeszyła ona wszystkie pierścienie 12
Speaker A
Toporów w tym momencie Telemach znalazł się za Penelopą za swoją matką powiedział wyjdź z pen ja jestem odyseuszem synem laertesa a nie żebrakiem zapłacicie za to co się stanie przyjął swoją prawdziwą postać naciągnął cięciwę zabił antinoos pamiętacie tego zalotnika który go
Speaker A
spoliczkował i wyrzucił na dziedziniec Telemach złapał broń pojawili się wierni służący ten właśnie eumajos w którego chce zaplanowali cały podstęp pojawił się jeszcze jeden służący filos uzbrojeni rzucili się na zalotników i wymordowali wszystkich wymordowali wszystkich zalotników ale też wszystkie niewierne ży
Speaker A
za towarzyszy Odyseusza taki był okrutny straszny los kobiet które nie uszanował pamięci swoich mężów dzisiaj o wiernej penelopie mówimy jako o kobiecie która czeka na męża teraz obiecałem wam że powiem coś o datach najprawdopodobniej Troja padła około roku
Speaker A
1190 przed naszą erą a Odyseusz miałby wylądować w itace dokładnie w roku 1178 Wtedy też Doszło do takiego zaćmienia słońca które było ważne dla tej historii ale o którym ja już wam nie opowiedziałem Żeby nie dawać wam za dużo
Speaker A
danych bo naprawdę Wydaje mi się że już strasznie długo gadam Słuchajcie Tułacz Odyseusza dz tułaczka kiedy Odyseusz powiedział prawdę wiernej penelopie skąd on się wziął co się stało co się podziało wzruszyła się strasznie Penelopa pojawił się sędziwy ojciec
Speaker A
Odyseusza laertes pojawił się oczywiście sy Odyseusza Penelopy Potis ale pamiętajcie państwo że tutaj jednak historia nie zakończyła się nadciągnęły która doprowadziła do tego że Odyseusz i rodziny krewni stanęli przed sądem sądem boskim który zadecydował że Odyseusz musi opuścić
Speaker A
dom kW za lotnik Miel spłaci a Odyseusz musi przebłagać Posejdona Odyseusz z Radą tejrezjasza Jak pamiętacie wyruszył z wiosłem na ramieniu w głąb kraju tułał się tułał się szedł szedł szedł dotarł do takiej ziemi której mieszkańcy uznali niesione to wiosło za
Speaker A
narzędzie do przesiewania zbocza tam Odyseusz Złożył ofiarę przebłagalnia Polifema i oświadczył już więcej nie będę cię Odyseuszu nękać możesz wrócić do Itaki Oczywiście ta tułaczka druga tułaczka Odyseusza która miała trwać wed szc rż przygód alea już nie jest tak ważna Nie jest tak
Speaker A
znana Odyseusz wreszcie wrócił do swojego rodzinnego domu i wrócił i wrócił do swego domu i zginął jak to było chcecie wiedzieć No dobrze to w takim razie jeszcze będzie ostatnia historia dobra okej Odyseusz ożenił się w tej swojej ostatniej
Speaker A
tułaczce z niejaką Kalik to była królowa tprot razem z tą kalid mieli mieli syna przepraszam polipa polipa kiedy Odyseusz wrócił do Itaki tak jak wam Powiedziałem już po raz ostatni już na zawsze miała miejsce taka historia Odyseusz połączył się z Penelopą został
Speaker A
z nią już na zawsze chciał z nią dożyć wreszcie spokojnej starości ale Był fatalny problem Była jeszcze jedna przepowie Odyseusz miał Zginąć z ręki kiedy Odyseusz powiedział o tym swojej rodzinie to wtedy Telemach ten jego pierworodny udał się
Speaker A
na wygnanie żeby nie skrzywdzić ojca jest w ogóle cała osobna historia tułaczka t sy który pram ten synek którego miał z Penelopą po ukaraniu zalotników Potis on był malutki jes związku z tym nie mógł zagrozić ojcu więc wydawało się
Speaker A
że w momencie kiedy przez lata nic Odyseuszowi nie grozi mogę kończyć historię ale nie przecież jest jeszcze to ta przepowiednia jak Pamiętacie tejrezjasza że śmierć przyjdzie z morza co to była za historia i że Zabije go syn Wydawało mi się że rozwiązałem już
Speaker A
te wszystkie problemy muszę się napić kawy ci którzy do do tego momentu bą jakiś czas później po wspomnianych i opisanych już wydarzeniach w domu Odyseusza na odległej wyspie syn Kirke i Odyseusza telegonos postanowił wyruszyć na poszukiwanie ojca Słuchajcie o tym
Speaker A
Odyseusz nie wiedział czarodziejka Kirą trch synów opowiedziałem o tym jednym z nich by telegonos i telegonos ruszył na poszukiwania ojca wybudował okręt tym okrętem przebył morze dopłynął do Itaki dobił do brzegu telegonos Wyskoczył na piasek plaży zaczął się rozglądać po nieznanej
Speaker A
krainie był bardzo ciekaw mieszkańców a tutaj zobaczył jakiegoś mężczyznę ten starszy mężczyzna nadciąga z mieczem bo był bardzo ciekaw kto to jest i faceci się ze sobą pokłócili telegonos wyciągnął swój miecz uderzył tego starego człowieka c ś martwy domyślacie się co się stało
Speaker A
zabitym Był Odyseusz śmierć nadciągnęły [Muzyka] telegonos syn Odyseusza i czarodziejki Kirke tak to się skończyło taka była to dramatyczna historia jednego z najważniejszy Bohaterów Wojny Trojańskiej najsprytniejszego z Greków Odyseusza Słuchajcie rekordowo rekordowo was przetrzymał jeżeli wytrzymaliście do tej pory Gratuluję
Speaker A
byliście wielcy zapraszam was do polubienia tego filmu zapraszam was do oglądania innych filmów pani Annie Bardzo dziękuję jeszcze raz za zdjęcie trzymajcie się pozdrawiam was bardzo serdecznie i dziękuję za uwagę na razie cześć h
Topics:Odyseuszmitologia greckatułaczka Odyseuszawojna trojańskaItakaUliseskoń trojańskiPolifemKirkPonury Polonista











