Mit o Edypie albo tebański mit o Labdakidach. Jan Parandowski "Mitologia grecka"- omówienie szybkie.

Omówienie mitu o Edypie i rodzie labdakidów na podstawie Jan Parandowskiego oraz innych wersji mitologii greckiej.

Key Takeaways

Mit o Edypie to część większego mitu o labdakidach, potomkach Labdacosa.
Przepowiednie w micie są nieuchronne i realizują się mimo prób ich uniknięcia.
Edyp, nieświadomy swojego pochodzenia, spełnia tragiczne przepowiednie.
Mit zawiera wiele symbolicznych motywów, które wpłynęły na język i kulturę.
Historia Edypa pokazuje konflikt między losem a wolną wolą człowieka.

What the video covers

Przedstawienie mitu o Edypie jako części tebańskiego mitu o labdakidach.
Wyjaśnienie pochodzenia nazwy labdakidów od Labdacosa, przodka rodu.
Opis przepowiedni delfickiej dotyczącej Lajosa i jego syna.
Historia porzucenia noworodka Edypa i jego wychowanie przez Polibosa i Merope w Koryncie.
Przepowiednia dla Edypa i jego decyzja o ucieczce do Teb, gdzie nieświadomie zabija ojca.
Pojawienie się Sfinksa i zagadka, którą Edyp rozwiązuje, ratując Teby.
Konsekwencje rozwiązania zagadki i dalsze losy Edypa oraz jego rodziny.
Omówienie motywów i frazeologii związanych z mitem o labdakidach.
Wskazanie na powtarzający się motyw nieuchronności przepowiedni w micie.
Podsumowanie wpływu mitu na kulturę i język polski.

Chapters

Kim byli labdakidzi w micie o Edypie?

Labdakidzi to potomkowie Labdacosa, władcy Teb. Mit o labdakidach obejmuje historię rodu, w tym losy Edypa, który był jednym z potomków Labdacosa.

Jaką przepowiednię otrzymał Lajos i jak na nią zareagował?

Lajos został ostrzeżony przez wyrocznię delficką, że jego syn zabije go i poślubi jego żonę. W obawie przed tym postanowił nie mieć potomstwa, ale ostatecznie jego syn Edyp się urodził.

Dlaczego Edyp opuścił Korynt i udał się do Teb?

Edyp usłyszał przepowiednię, że zabije ojca i poślubi matkę. Przekonany, że Polibos i Merope to jego prawdziwi rodzice, postanowił nie wracać do domu i udał się do Teb, gdzie nieświadomie spełnił przepowiednię.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Mit o Edypie, zwany inaczej tebańskim mitem o labdakidach. Jan Parandowski, Mitologia grecka, omówienie szybkie. Moi drodzy, zgodnie już z pewną tradycją omawiamy mitologię grecką część po części i też, jak zapowiedziałem, wychodzimy nieco poza samą mitologię Jana Parandowskiego, sięgamy do różnych

Speaker A

innych wersji mitu. Mam nadzieję, że od przybytku głowa nie boli i od nadmiaru wiedzy jeszcze nikt przesadnie nie zwariował. Dlatego też będziemy dzisiaj znowu nieco rozszerzać całą historię. A co nas czeka? Czeka nas tak, po pierwsze, porozmawiamy sobie o samym micie

Speaker A

o labdakidach. Po drugie, omawiając ten mit, on jest dość obszerny, będę zatrzymywał się i wskazywał wam pewne związki frazeologiczne, pojęcia, które z tym mitem są. No i wreszcie jakoś sobie rzecz spróbujemy podsumować. Zatem cóż? Do dzieła! Skąd w ogóle taka

Speaker A

dziwna nazwa labdakid? Rzecz dotyczy miejscowości tebańskiej, miasta Teby, które było rządzone przez wielu, wielu władców. Zaczęło się od Kadmosa, potem był Polidor między innymi i w pewnym momencie pojawił się niejaki Labdacos, zwany też Labdakiem. I teraz potomstwo Labdacosa, kolejne pokolenia,

Speaker A

nazywane były labdakidami. W związku z tym mamy już wytłumaczoną nazwę: mit o labdakidach to po prostu mit o potomkach Labdacosa. Jednym z tych potomków był Edyp, w związku z tym inaczej możemy mówić mit o Edypie, ale to będzie

Speaker A

zawężenie całej historii rodu. My dzisiaj o całym rodzie labdakidów rozmawiamy, nie będziemy zaczniemy historię od niejakiego Lajosa. Lajos był synem Labdacosa, był władcą tebańskim, który miał pewną przypadłość, mianowicie nie miał potomka. Hipotezy są dwie, pierwsza, powiedzmy ta oficjalna:

Speaker A

Labdaco... Przepraszam, Lajos został ostrzeżony przez wyrocznię delficką, że musi uważać, ponieważ jego syn, jeżeli będzie miał syna, jeżeli spłodzi syna, to ten syn zabije go, a później ożeni się z jego żoną, a tym samym swoją matką. I ta przepowiednia

Speaker A

miała Lajosa tak bardzo przerazić, że postanowił nigdy nie mieć potomstwa. Druga wersja, druga o drugiej wersji się mówi cichutko, mianowicie chodzi o to, że bezpłodność Lajosa miała być taką karą za grzechy, których on się dopuścił w tajemnicy przed żoną, ponieważ lubił

Speaker A

młodziutkich chłopców, ale my o tym rozmawiać nie będziemy. Trzymamy się tej wersji przepowiedni. Przepowiednia orzekła: Lajosie, uważaj! Jeśli będziesz miał dziecko, jeśli będziesz miał syna, on cię zabije, potem ożeni się z twoją żoną. A żoną Lajosa była niejaka Jokasta,

Speaker A

Jokasta, która cierpliwie czekała, znosząc oziębłość ze strony męża, znosząc jego różne wymówki. Natomiast doszło do takiej sytuacji, że któregoś wieczoru Lajos wypił zbyt wiele wina. No i Jokasta zaciągnęła go do łoża i później zaszła w ciążę. Stało się to, czego Lajos obawiał się

Speaker A

najbardziej. Na świat miało przyjść jego dziecko, chłopiec, przyszły zabójca i kazirodca. Lajos zdecydował się wyjawić żonie straszną tajemnicę. Do tej pory milczał, Jokasta nic nie wiedziała o fatalnej przepowiedni, ale nadszedł ten moment. Lajos powiedział, co się stanie, no i postanowili, że

Speaker A

pozbędą się dziecka. Poczekali do dnia porodu i kiedy maleństwo przyszło już na świat, postanowili się go pozbyć w sposób dość brutalny, mianowicie porzucili zawiniątko z noworodkiem w górach. Dla pewności przekłuli dziecku stopy żelaznymi kolcami po to, żeby krew

Speaker A

zwabiła dzikie zwierzęta. Wrócili do swojego pałacu w Tebach, przekonani, że sprawa jest załatwiona. Tymczasem, tymczasem niemowlę nie umarło, zostało znalezione przez pasterza, który po prostu zobaczył, że jest jakieś zawiniątko, usłyszał kwilenie, wziął niemowlę, ponieważ był poddanym

Speaker A

króla Koryntu, czyli innego miasta, zaniósł je do swojego władcy. Tym władcą był Polibos. Polibos, podobnie jak było to w przypadku Lajosa, nie mógł mieć dzieci ze swoją żoną Merope. W związku z tym postanowili przygarnąć porzucone dziecko i w ten

Speaker A

sposób dziecko trafia do Koryntu, trafia do nowej rodziny. Ponieważ ma opuchnięte, zniekształcone stopy, otrzymuje imię Edyp. Po grecku Oidypus miało oznaczać człowieka o spuchniętych, zniekształconych stopach i ten właśnie Edyp żył przez lata na dworze Polibosa i Merope, uznając ich za swoich rodziców.

Speaker A

Oni nigdy nie zdradzili sekretu jego pochodzenia, nigdy nie powiedzieli mu, jak trafił na ich dwór. Edyp był przekonany, że wychowują go jego prawdziwi rodzice, ale kiedy zaczął dorastać, zdziwiło go, bo jego rówieśnicy, jego towarzysze zabaw wyrażali się o nim pogardliwie. Pojawiały

Speaker A

się takie sformułowania jak podrzutek. Śmiali się za jego plecami. On nie wiedział, nikt wprost nie powiedział mu, co się dzieje. Postanowił więc Edyp udać się do wyroczni i dowiedzieć się czegoś o swoim pochodzeniu. Poszedł do Delf, czyli do

Speaker A

wyroczni delfickiej i usłyszał przepowiednię, która przeraziła go ogromnie, mianowicie wyrocznia powiedziała mu, by nie wracał do swojego domu, ponieważ zabije ojca i ożeni się z własną matką. I teraz popatrzcie, co się dzieje. Edyp jest przekonany, że jego prawdziwymi rodzicami

Speaker A

są Polibos i Merope, że jego dom rodzinny to Korynt. Przerażony przepowiednią postanawia nie wracać do domu, nie wracać do Koryntu, tylko udać się gdzie indziej. Gdzie się udaje? Udaje się do Teb. To, o czym będę wam jeszcze mówił

Speaker A

kilkakrotnie w tej całej historii, to takie dziwne zdarzenia: jest przepowiednia, jest jakaś wróżba. Człowiek próbuje uniknąć przepowiedni, ale unikając tej przepowiedni, ją realizuje. Edyp z Delf idzie do Teb, miał nadzieję, że tam będzie mógł żyć bezpiecznie, nie zagrażając

Speaker A

swojemu ojcu, nie narażając na hańbę swojej matki. W drodze do Teb musiał przejść przez wąski wąwóz w górach i w tym wąwozie napotkał bogato odzianego dostojnika w otoczeniu kilku dworzan. Wybuchła kłótnia, oto kto ma ustąpić z drogi, ponieważ to przejście

Speaker A

było dość wąskie. Edyp nie chciał, dostojnik wyrażał się o nim pogardliwie, doszło do kłótni, wreszcie do bójki, która zakończyła się krwawą. Edyp był dość sprawny, dość powiedzieć, że pozabijał wszystkich przeciwników, zabijając również tego nieznanego mu dostojnika. Proszę państwa,

Speaker A

okazało się, o czym Edyp nie wiedział, że tym zabitym dostojnikiem był Lajos, władca Teb, jego ojciec. Pozostały bez władcy, zginął król na tronie tebańskim. Zasiadł Kreon. Kreon był bratem Jokasty, czyli był szwagrem zabitego Lajosa. Kreon był dobrym władcą, jemu nie

Speaker A

zależało na tronie, jemu zależało na dobru państwa, jemu zależało na dobru Teb. W związku z tym on bardzo przejmował się tym, co się działo. To będzie ważne, o tym sobie do tego jeszcze wrócimy. Ledwo zasiadł na tronie, pojawia się

Speaker A

kolejny kryzys, pojawia się kolejny problem. Oto w pobliżu miasta, w górach okalających Teby, pojawił się tajemniczy potwór nazywany przez ludzi Sfinksem. Sfinks stanowił przedziwną mieszankę człowieka i zwierząt: głowę i piersi miał kobiece, ciało miał lwa, ogon miał węża, a na grzbiecie wyrastały

Speaker A

mu skrzydła. Sfinks porywał ludzi, którzy wędrowali w okolicach Teb i rzucał ich w górskie przepaście. W ten sposób ginęło mnóstwo kupców, rzemieślników, wędrowców podążających do miasta albo opuszczających Teby. Sfinks zapowiedział, że będzie tak długo pastwił się nad tebańczykami, dopóki ktoś nie rozwiąże

Speaker A

jego zagadki. A zagadka brzmiała: uwaga! Co to za zwierzę, które o świcie chodzi na czterech nogach, w południe na dwóch, a wieczorem na trzech? Nikt nie potrafił odgadnąć tej zagadki. W mieście pojawił się Edyp. Miasto, kiedy przyszedł Edyp, pogrążone

Speaker A

było w żałobie, nie wiedzieli ludzie, co z tym potworem zrobić. Zrozpaczony Kreon zapowiedział nawet, że jeżeli znajdzie się ktoś, kto pokona Sfinksa, to rozwiąże jego zagadkę, w nagrodę otrzyma koronę. Tak jak powiedziałem wcześniej, Kreonowi nie zależało na koronie, jemu zależało na

Speaker A

Tebach, więc był gotowy oddać tę koronę temu, kto uwolni miasto od Sfinksa. Mało tego, do korony dodawał jeszcze jako warunek, że ten ktoś musiał pojąć za żonę Jokastę, wdowę po zabitym Lajosie, tak by wszystko odbyło się legalnie. Edyp postanowił zmierzyć się z potworem,

Speaker A

ruszył w góry. Kiedy znalazł się w górach, okazało się, że już jest wieczór. W związku z tym Edyp rozbił sobie taki prowizoryczny obóz, rozpalił ognisko i wkrótce zasnął. W tym momencie śnił mu się sen i w tym śnie

Speaker A

usłyszał Edyp rozwiązanie zagadki, czyli znowu jakaś ingerencja siły wyższej. Nazajutrz...

Speaker A

rano chodzi na czterech nogach w południe na dwóch a wieczorem na trzech jakby mu jedna jeszcze noga odrosła i wtedy Edyp powiedział człowiek kiedy jest malutki chodzi na czterech kończynach na czworakach potem jak jest dorosły chodzi na dwóch nogach A na

Speaker A

starość czyli wieczorem podpiera się Lasko a kiedy usłyszał Sfinks rozwiązanie własnej zagadki rzucił się przepaść rzucił się w przepaść zginął w ten sposób Edyp uwolnił te by wrócił do miasta Miasto powitało go euforią radością został Edyp zaprowadzony do

Speaker A

pałacu Kreona Kreon przekazał mu władzę przekazał mu koronę Pozostał jeszcze jeden warunek Edyp pojął za żonę jokastę Popatrzcie kiedy zabił Lajosa spełnił pierwszą część przepowiedni kiedy poślubił jokastę spełniła się druga część tej fatalnej przepowiedni Edyp stał się ojcobójcą i kazirodcą

Speaker A

rządy Edypa początkowo wszystko było dobrze ale wkrótce teby zaczęły nawiedzać nieszczęścia Edyp nie zwracał na to początkowo uwagi mu się dobrze żyło miał z jokastą czworo dzieci on przecież dalej nie wiedział że to jest jego matka miał dwóch synów e

Speaker A

teoklesa i polinejkesa i dwie córki Antygonę i ismene czas leciał szybko i w pewnym momencie klęski jakie spadały na te by stały się coraz mocniejsze coraz bardziej dotkliwe to była Klątwa Bogowie którzy przez jakiś czas nie wiadomo czy to zapomnieli sobie o Edypie

Speaker A

i jego czynach czy po prostu Byli zajęci czymś innym Nie zwracali na to uwagi ale nagle powiedzieli dość miasto zaczęły zaczęło być pustoszone przez różne kataklizmy najpierw nastąpiła jakaś susza potem przyszły powodzie potem krowy przestały dawać mleko potem

Speaker A

cielęta przychodziły na świat potwornie zdeformowane potem jagnięta rodziły się z dwoma głowami i tak dalej i tak dalej aż wreszcie kobiety zaczęły rodzić martwe dzieci Tebom groziła zagłada ludzie zorientowali się że coś tu jest bardzo nie tak Edyp jako władca postanowił że stawi

Speaker A

czoła temu atakizowi wezwał nieomylnego wróżbitę tejrezjasza to bardzo ważna postać tej rezjasz był sędziwym mędrcem który żył na świecie dłużej niż jakikolwiek inny człowiek podobno podobno kiedyś był bardzo przystojnym młodzieńcem ale podobno podglądał kąpiącą się Atenę Ona się zorientowała i odebrała mu wzrok od

Speaker A

tej pory Tejrezjasz był ślepcem nad nieszczęśnikiem ulitował się wtedy Zeus i skoro zobaczył że tej rezjasz nie ma oczu nie ma darów widzenia postanowił mu to zrekompensować i dał mu dar rozumienia przeszłości i przewidywania przyszłości Tak więc tej

Speaker A

rezjasz był bardzo panowany Minęło wiele wiele lat wszyscy słuchali tej reziasza On podobno nie rozumiał nawet nowe ptaków Niektórzy nawet plotkowali że kiedyś tej reziarz był kobietą Ale czary odmieniły jego płeć zostawmy to nie jest to najistotniejsze w tym momencie Jesteśmy

Speaker A

już w chwili kiedy sędziwy tej rezjasz dostaje postawiony przed obliczem Edypa milczy nie chce zdradzić prawdy Wreszcie mówi Edypie przyczyną nieszczęść które spadają na te by jesteś ty ty a raczej twoje grzechy przed wieloma laty zabiłeś własnego ojca

Speaker A

potem ożeniłeś się z matką i spłodziłeś z nią czworo dzieci przez to że jesteś w haniebnym związku Przez to że tyle grzechów popełniłeś na miasto spadają te straszliwe straszliwe nieszczęścia Edyp zrozumiał że czas jego panowania dobiegł końca postanowił okrutnie ukarać samego siebie

Speaker A

chwycił w rozpaczy za sztylet wykuł sobie oczy potem wrzucił na swój grzbiet żebracze łachmany wyszedł przed swój pałac skazując siebie na wygnanie Kreon który to wszystko widział nakazał córkom Edypa antygonie i jest menie by wyprowadziły go za granicę miasta tak

Speaker A

się też stało nikt nie stanął w obronie Edypa córki zaprowadziły go do miejscowości kolonos która leży w pobliżu Aten on tam usiadł w gaju gdzie śpiewały słowiki i tam umarł tam go pochowano to jest koniec tej historii Edypa ale

Speaker A

nie koniec tebańskiego mitu o labdakidach ale zaczynajmy się na chwilkę właśnie na tej historii Edypa Proszę pamiętać że konsekwencje ojcu bóstwa i kazirodczego związku Edypa opisał w piątym wieku przed naszą erą Wielki grecki tragik Sofokles w swojej tragedii Król Edyp ta historia opisana

Speaker A

przez Sofoklesa jest nieco bardziej skomplikowana niż mit który wam tutaj przytoczyłem w związku z tym musicie mieć świadomość że to było streszczenie mitu ale nie streszczenie akcji króla Edypa Sofoklesa To jest osobna historia to jest osobny film psychoanalizie istnieje taki termin

Speaker A

kompleks Edypa to może być ciekawy kontekst kompleks Edypa jest to określenie podświadomej stłumionej skłonności płciowej małych chłopców mających między 3 a 6 lat do własnej matki i wynikający stąd lęk przed ojcem który traktowany jest jako rywal odpowiednikiem kompleksu

Speaker A

Edypa takim dziewczęcym odpowiednikiem kompleksu Edypa jest tak zwany kompleks Elektry proszę państwa My wracamy do mitu o labdakidach Przypominam co się podziało teby zostały po raz kolejny bez władcy najpierw zginął w tajemniczych okolicznościach lajos ta sprawa się wyjaśniła teraz okaleczył się i udał na

Speaker A

wygnanie Edyp znikną kolejny raz władzę w mieście przejął kręg ten uczciwy władca który zawsze przedkładał dobro ojczyzny nad własny interes pamiętał że jest dwóch synów e teokles i polinakle z dwóch synów Edypa ponieważ było ich dwóch mądry Kreon pomyślał także młodzieńcy

Speaker A

będą się dzielić władzą mianowicie najpierw władzę przejmie starszy rok eteokles będzie rządził przez rok po roku przekaże władzę bratu i tym samym królem TEB zostanie polinejkes po kolejnym roku korona z powrotem przejdzie w ręce meteoklesa i tak będą

Speaker A

się zmieniać rok po roku bracia się zgodzili uznali że jest to uczciwa propozycja eteokles przejął władzę minął rok Rządzi po roku polinejkes przychodzi i mówi Oddaj mi władzę A eteokles mówi Recz i wygnał polinejkesa z miasta nie oddał władzy

Speaker A

Ale co się stało polinejkes nie mógł przeboleć utraty korony znalazł Schronienie w sąsiedniej sąsiednim państwem sąsiednim mieście państwie Argos tam był niejaki król adrastows albo adrastasz Żalił się władcy o swoim nieszczęściu a drastał go przygarnął i po pewnym czasie

Speaker A

postanowili że odbiją teby że A drastos pomoże polinejkesowi zdobyć władzę bardzo był z tego powodu zadowolony zagwarantował swojemu ta teściowi ponieważ w międzyczasie sprytny polinejkę z ożenił się z córką adres Tosa więc zagwarantował swojemu teściowi podział łupów Zauważcie że staje się

Speaker A

polinejkes zdrajcą niezależnie od faktu że został wygnany ze swojego miasta on spiskuje z obcym władcą przeciwko swojej ojczyźnie był sprytny w porozumieniu spoin nakesem zaprosili jeszcze kilku władców jeszcze pięciu waców i w ten sposób w 7 ruszyli przeciwko Tebom miasto teby miało 7 bram

Speaker A

każdy z siedmiu tych władców należących do spisku zdobywał jedną bramę uderzyli szturmują na teby ale wyprawa skończyła się klęską dwa miesiące trwało oblężenie nie będziemy wchodzić w szczegóły W każdym razie tych napastników przegnano a Uwaga eteokles i polineikeez

Speaker A

stali się w bratobójczej walce Tak doszło do pojedynku gdzie naprzeciwko siebie stanęli dwaj skłóceni bracia eteokles który był królem TEB i polinejkes który na teby najechał skończyło się tak że pozabijali się nawzajem No i proszę państwa po raz kolejny już nie pamiętam

Speaker A

który teby są bez władcy pamiętam który po raz trzeci treon obejmuje władzę w tebach po raz trzeci jak bieda No to do Kreona prawda pozabijali się bracia w związku z tym Kreon mówi dość ja już będę rządził i wydaje i wydaje bardzo bardzo

Speaker A

No kontrowersyjny jak się okazało rozkaz mówi tak ponieważ e teokles był władcą broniącym miasta zostanie pochowany z największymi honorami ale ponieważ polinejkęs był zdrajcą nie wolno go opłakiwać i nie wolno jego zwłok pogrzebać Jak zapewne pamiętacie Chociażby z mitu o Syzyfie starożytni

Speaker A

Grecy wierzyli że jeżeli zwłoki nie zostaną pogrzebane to dusza zmarłego nie będzie mogła zaznać spokoju w krainie podziemi i będzie błąkała się na granicy światów będzie błąkała się nad styksem w ten sposób ukarany pośmiertnie zostaje polinejkę z jego dusza skazana jest na

Speaker A

cierpienie nie może z tym rozkazem pogodzić się siostra zabitego Antygona Antygona zdając sobie sprawę że oto za złamanie zakazu chowania zwłok grozi Jej śmierć Antygona jednak postanowiła pogrzebać zwłoki brata namawiała siostrę ismene żeby wspólnie poszły pogrzebać pewnejkesa jednak ta

Speaker A

przestraszyła się wiedziała że nie tylko nie pomoże bratu ale przecież sama może stracić życie w ten sposób Antygona sama poszła i symbolicznie posypała zwłoki polinejkesa piaskiem została złapana na tym uczynku przez strażnika strażnik przyprowadził Antygonę do Kreona Kreon

Speaker A

musiał ponieważ taki wydał rozkaz musiał powtórzyć Antygona będzie skazana na śmierć sytuację komplikował jeszcze jeden fakt oto Antygona była narzeczoną syna Kreona aimona Ale słuchajcie No tu jednak władca jest odpowiedzialny za losy swojej ojczyzny pamiętacie powiedziałem że Kreon

Speaker A

przedkładał zawsze swoje dobro nad dobro państwa w związku z tym był nie uległy powiedział tak Antygona będzie skazana na śmierć nie uległ prośbom high-mona ten zagroził ojcu jeżeli zginie Antygona to ja też zginę w momencie Ten wyrok śmierci został

Speaker A

zamieniony na zamurowanie żywcem to jest w ogóle taka ciekawa historia zauważyliście Być może że Któryś już raz władcy greccy nie zabijają nie plamią swoich rąk bezpośrednio lajos i jokasta porzucili dziecko w górach prawda nie zabili to dzikie zwierzęta zabił

Speaker A

podobnie tutaj Kreon chciał trochę ustąpić tym którzy błagali go by nie zabiją Antygony tej rezjasz ostrzegał go przed gniewem bogów tron pomyślał nie dobrze nie zabije Antygony ja ją tylko zamuruję sama umrze No Stało się tak że Antygona została

Speaker A

zamurowana Kreon ciągle walczył ze sobą w nim gorzał konflikt pomiędzy prawem ludzkim na straży którego jako władca musiał stać A prawem boskim które nakazywało pochować każdego zmarłego Bez względu na to co zrobił Słuchajcie i w końcu nie wytrzymał złamał się mówi

Speaker A

dobra Daruję jej życie biegną wszyscy do tej groty Gdzie jest zamurowana Antygona odwalają kamień co się okazuje Antygona się powiesiła a jej stóp leżał przebity sztyletem w aimon który popełnił samobójstwo w ten sposób zginął zginęła i Antygona i hajmą załamany

Speaker A

Kreon wraca do pałacu i wtedy jeszcze jedno tragiczne zdarzenie jego żona żona Kreona Eurydyka nie wytrzymując tego co się wydarzyło również popełniła samobójstwo Kreon w ten sposób poniósł straszliwą karę za to że postępował wbrew woli bogów wbrew prawu boskie

Speaker A

na tym kończy się historia którą dzisiaj dla was przygotowałem kończy się historia tragiczna historia rodu labdakidów ale dwa słowa jeszcze musimy sobie powiedzieć o pewnych kontekstach mianowicie wspominałem już tragedie Sofoklesa Król Edyp dla Sofoklesa Edyp był doskonałym przykładem bohatera

Speaker A

tragicznego ale Edyp napisał też inną tragedię o losach całych tych całej tej rodziny mianowicie tragedie pod tytułem Antygona też wam pewnie znaną to jest wielkie arcydzieło uznawane do dzisiaj za jedno z najbardziej uniwersalnych arcydzieł literatury greckiej pokazujące ogromny konflikt jaki Targa ludźmi jest

Speaker A

to konflikt pomiędzy prawem boskim a prawem ludzkim ale nie tylko w antygonie pokazał też Sofokles że my musimy wybierać pomiędzy różnymi wartościami na przykład pomiędzy szczęściem jednostki a dobrem ojczyzny dobrem państwa w związku z tym tutaj bohaterowie też

Speaker A

szarpanie i motywowani są w ten sposób ale pokazał też jak ludzie muszą dokonywać wyboru pomiędzy tym co dyktuje im serce a tym co nakazuje im rozum jest Antygona Sofoklesa oparta o kilka antynologii prawo boskie prawo ludzkie rozumu uczucie jednostka i państwo to

Speaker A

przykład doskonale skonstruowanej tragedii a na koniec Nie byłbym sobą gdybym jeszcze nie włączył tutaj pewnego centrum muzycznego zespół Maanam który być może część was zna z niezapomnianą korą jackowską zespół Maanam wydał w roku 1983 a więc powstanie wojennym powstanie

Speaker A

wojennym który w Polsce został wprowadzony 13 grudnia 1981 roku utwór zatytułowany Kreon i ten utwór był właśnie taką aluzją do stanu wojennego Zacytuję wam dwa fragmenty co to za dom fundamenty w nim drżą Brat bratu gardło podrzyna jest zawsze rola dla Kreona

Speaker A

jest heroiczna Antygona i drugi fragment od tysiącleci nic się nie zmienia te same żądze te same pragnienia Gdy wszystko stracisz a lud się odwróci za późno będzie by do życia rzucić i tą przestrogą kończymy na dzisiaj Bardzo wam dziękuję

Speaker A

za uwagę Dziękuję wam za cierpliwość tych którzy wytrwali i zapraszam na więcej trzymajcie się

Topics:mitologia greckaEdyplabdakidziJan ParandowskiTebySfinksprzepowiedniatragizmmit o Edypiemitologia

Get More with the SozAI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries and speaker detection. 30 minutes free.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools