Speaker A
Dobry wieczór. Witam was serdecznie, moi drodzy, na dzisiejszych zajęciach. Będą one na wskroś praktyczne.
Praktyczne rozwiązywanie zadań z biologii i chemii na żywo z omówieniem teorii i dyskusją na temat maturalnych zagadnień.
Ask about this video. Answers come from its transcript only — with the timestamp, so you can check them.
Generated from the transcript and can be wrong — check the timestamp.
Key Takeaways
- Podczas intensywnego wysiłku zmniejsza się przepływ krwi przez układ pokarmowy, co może powodować niestrawność.
- Krzywa wiązania tlenu z hemoglobiną pokazuje, że wyższe ciśnienie parcjalne tlenu zwiększa nasycenie hemoglobiny tlenem.
- Podczas wysiłku tlen jest uwalniany do tkanek w większej ilości ze względu na zmiany w warunkach tkankowych.
- W naukach biologicznych warto unikać stwierdzeń jednoznacznych i stosować formuły typu 'może być', by oddać złożoność procesów.
- Praktyczne rozwiązywanie zadań i dyskusje pomagają lepiej zrozumieć materiał maturalny.
What the video covers
- Prowadzący rozwiązuje zadania z biologii i chemii na żywo, korzystając ze zbioru przygotowanego przez studenta medycyny.
- Omówienie zadania dotyczącego niestrawności po posiłku podczas intensywnego wysiłku fizycznego i wpływu układu nerwowego współczulnego na przepływ krwi.
- Analiza krzywej wiązania tlenu z hemoglobiną w zależności od ciśnienia parcjalnego tlenu (PO2) oraz wyjaśnienie saturacji hemoglobiny.
- Wyjaśnienie, dlaczego podczas wysiłku tlen jest uwalniany do tkanek w większej ilości niż podczas spoczynku.
- Dyskusja na temat precyzyjnego formułowania zdań w naukach biologicznych i medycznych, z naciskiem na unikanie stwierdzeń zerojedynkowych.
- Przykłady i omówienie kolejnych zadań z biologii, w tym dotyczących DNA i eksperymentów z fotosyntezą.
- Zachęta do aktywnej dyskusji i zadawania pytań na Facebooku oraz w komentarzach pod filmem.
- Prowadzący łączy zajęcia praktyczne z organizacyjnymi informacjami o kolejnych spotkaniach i tematach.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie i cele zajęć
- 02:41Zadanie 20: Niestrawność po posiłku podczas wysiłku
- 05:08Omówienie wpływu układu nerwowego na trawienie
- 09:58Uwagi dotyczące formułowania odpowiedzi w biologii
- 12:39Zadanie 21: Krzywa wiązania tlenu z hemoglobiną
- 14:51Analiza saturacji hemoglobiny i uwalniania tlenu podczas wysiłku
- 21:20Zadania dotyczące DNA i eksperymentów biologicznych
- 30:57Podsumowanie i zaproszenie do dyskusji
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Tak jak zapowiadałem, chciałem dzisiaj z wami rozwiązywać zadanie, które można wrzucać bezpośrednio na stronę darmowekorepetycje.pl w formie zdjęć i skanów, bo uważam, że jest to na swój sposób na pewno bardziej wygodne niż wpisywanie ich tak klasycznie.
Speaker A
Korzystam dzisiaj gościnnie ze zbioru i biologia.
Speaker A
Taki ciekawy zbiór znalazłem, który został zredagowany przez studenta medycyny. Z tego co mi wiadomo, na Facebooku o tej samej nazwie, na stronie i biologia, można znaleźć więcej informacji odnośnie tego zbioru, również go zakupić.
Speaker A
Ja dzisiaj chciałbym poświęcić właśnie parę chwil na rozwiązanie i omówienie tych zadań właśnie z perspektywy autora.
Speaker A
Yyy, no i generalnie tym sposobem sobie popracujemy, wiecie, coś bardziej praktycznego, tak, niż do tej pory.
Speaker A
Yyy, jeżeli chodzi o zajęcia teoretyczne, bo oczywiście dzisiejsze zajęcia łączę ze sprawami organizacyjnymi, to spotkamy się jutro wieczorem.
Speaker A
Dokładną godzinę podam niestety po południu, ponieważ wcześniej nie będę w stanie nic pewnego powiedzieć i wtedy chciałbym omówić zarówno chemię, jak i biologię.
Speaker A
Odnośnie tematów to zadałem wam pytania na grupie Chemia i Biologia Darmowe Korepetycje.
Speaker A
Tymczasem przejdźmy do rzeczy. Mamy tutaj zadanie 20 z wspomnianego wcześniej zbioru.
Speaker A
Podczas intensywnego wysiłku po posiłku dochodzi do niestrawności.
Speaker A
Choć przyznam szczerze, tutaj nie do końca zgadzam się z tym stwierdzeniem w taki zerojedynkowy sposób, ale wiecie, ja to traktuję wszystko w takim charakterze, że dyskutujemy sobie o tych zadaniach.
Speaker A
No i generalnie trzeba, żeby jak gdyby więcej powiedzieć na ten temat, to trzeba najpierw zadanie na czynniki pierwsze rozłożyć, bo wiadomo, może to być użyty pewien skrót myślowy.
Speaker A
Ja w żaden sposób nie mówię, że zbiór zadań został napisany jakoś nieprawidłowo, ponieważ myślę, że jest bardzo fajny, tylko po prostu kwestia tego, jak ktoś ujmie, prawda?
Speaker A
Pytanie, bo tutaj pewne kwestie językowe są sporne i trzeba dlatego to doprecyzować, szczególnie w biologii, gdzie może być trochę kłopotu, jeżeli chodzi o mówienie tego typu informacji.
Speaker A
No w każdym razie tutaj autor sugeruje niestrawność po posiłku i my mamy stwierdzić, czy to zdanie jest prawdziwe, czy nie.
Speaker A
Jeżeli już, to mamy dalej to uzasadnić, tak, za pomocą jednego argumentu.
Speaker A
No i załóżmy sobie, że to będzie zdanie prawdziwe, czyli jest to prawda.
Speaker A
Jest to prawda. Pozwólcie, że nie będę pisać jakoś specjalnie, bo mój charakter znacie już zapewne, więc ograniczę się tylko do haseł.
Speaker A
No i teraz dlaczego tak? Ja to rozwijam w ten sposób i zresztą na stronie już darmowekorepetycje.pl pod tym zdjęciem dyskutowaliśmy z autorem na ten temat.
Speaker A
Generalnie widzę to tak, że jak mamy wysiłek fizyczny, tak?
Speaker A
No to wtedy zostaje aktywowany układ nerwowy współczulny.
Speaker A
A z układu autonomicznego ta część przeważa.
Speaker A
A między innymi jednym z objawów jego dużej aktywności jest zwiększenie przepływu krwi przez takie narządy jak mięśnie, a zmniejszenie właśnie przez układ pokarmowy i ogólnie trzewia.
Speaker A
W związku z czym jest zmniejszona perfuzja narządów jamy brzusznej, czyli tych odpowiedzialnych za trawienie.
Speaker A
Możemy sobie takiego skrótu myślowego tutaj użyć.
Speaker A
Zmniejszona perfuzja krwi, czyli zmniejszony jej przepływ, oznacza mniejsze zaopatrzenie w składniki odżywcze.
Speaker A
Ogólnie zwolnienie metabolizmu też tak sobie skrócimy to.
Speaker A
No i zwolnienie metabolizmu w tych narządach może następnie skutkować zaburzeniem jego pracy.
Speaker A
Znaczy zaburzeniem, może złe słowo, ale spowolnieniem jego pracy, a co za tym idzie niejako niestrawnością, czyli taką niewydolnością, można powiedzieć chwilową niewydolnością układu trawiennego, czyli za dużo spożytego pokarmu względem możliwości do jego strawienia.
Speaker A
Tak, ja bym to rozwinął w ten sposób.
Speaker A
Y, aczkolwiek to zostawiam do dyskusji, bo jest to dosyć duży skrót myślowy, aczkolwiek na poziom maturalny to przyzwyczajcie się do tego, że na zadaniach może być coś takiego.
Speaker A
W każdym razie chodzi o to, że jest zmniejszony przepływ krwi przez narządy jamy brzusznej, ten układ trawienny nie działa tak jak w spoczynku.
Speaker A
W związku z czym tempo trawienia jest obniżone.
Speaker A
No i po obfitym posiłku może być ono niewystarczające do tego, aby go strawić.
Speaker A
Tak, ja widzę tak odpowiedź na to pytanie, choć tutaj zostawiam oczywiście pewną dozę niepewności na doprecyzowanie.
Speaker A
Tak poza tym, jeżeli chodzi ogólnie o nauki medyczne, nauki biologiczne, raczej wystrzegamy się stwierdzenia, że jest tak lub nie.
Speaker A
Prędzej używa się określeń, może być i to jest najbezpieczniejsze.
Speaker A
Tak, ja bym to przeredagował zdanie ogólnie: podczas intensywnego wysiłku po posiłku może dochodzić do niestrawności i wtedy bym dopiero na jego temat dyskutował, ale tu oczywiście zostawiamy tę dozę niepewności, tak jak wspominałem na początku.
Speaker A
I to byłoby na tyle, jeżeli chodzi o to zadanie.
Speaker A
Jeżeli macie do mnie pytania, myślę, że w komentarzach będzie się fajnie na ten temat dyskutować.
Speaker A
Stąd bardzo proszę o bieżąco komentowanie wszystkiego na Facebooku, ponieważ ja wtedy postaram się na bieżąco na czacie z wami na ten temat rozmawiać.
Speaker A
I to jest tyle, jeżeli chodzi o zadanie numer 20.
Speaker A
Całkiem typowe, mogę powiedzieć, więc tutaj generalnie raczej niczym nas ono nie zaskakuje.
Speaker A
Moi drodzy, kolejne zadanie, zadanie numer 21.
Speaker A
Krzywa pokazuje względne ilości tlenu związanego z hemoglobiną w roztworach o różnych PO2.
Speaker A
Co to jest PO2? Najpierw należy sobie wyjaśnić poszczególne pojęcia.
Speaker A
To jest tak zwane ciśnienie parcjalne tlenu, czyli mówiąc po ludzku jego stężenie, tak?
Speaker A
Stężenie w osoczu, stężenie powietrza.
Speaker A
Można to generalnie porównać ten parametr.
Speaker A
No znaczy to znaczenie jest podobne, ale większość z was na pewno łatwiej zrozumie stężenie niż to ciśnienie parcjalne.
Speaker A
Dlatego tak roboczo możemy sobie przyjąć.
Speaker A
Tym bardziej, że biologia to nie chemia i nie musimy być takimi purystami, jeżeli chodzi o określone sformułowania.
Speaker A
I skupiamy się na tym tlenie, na jego stężeniu, a w zasadzie popatrzmy sobie na krzywą, krzywą wiązania tlenu przez hemoglobinę.
Speaker A
Wysycenie hemoglobiny względem tlenu tu jest na tej pionowej osi Y, można tak powiedzieć.
Speaker A
Pokazuje to, jak bardzo hemoglobina łączy się z tlenem w zależności od jego właśnie ciśnienia parcjalnego, czyli mówiąc po ludzku stężenia.
Speaker A
No i z tego wykresu wynika jednoznacznie, że im wyższe mamy stężenie tlenu, czyli to ciśnienie parcjalne, i tak należy odpowiadać, notabene, to tym ów tlen łatwiej łączy się z hemoglobiną.
Speaker A
No jest to poniekąd logiczne, no bo hemoglobina jest białkiem, no i to białko posiada swoiste miejsca do wiązania tlenu.
Speaker A
Prosta, prosta reguła. Im więcej tego tlenu jest, tym jest większa szansa, że z tym danym miejscem specyficznym ów tlen się zwiąże.
Speaker A
A co za tym idzie, jest większe procentowo nasycenie hemoglobiny tlenem.
Speaker A
Teraz trzeba odpowiedzieć już precyzyjnie na pytanie.
Speaker A
Ja przepraszam, że tak rozwlekam, bo niektórzy z was na pewno już odpowiadają od razu na te pytania.
Speaker A
Niemniej jednak ja stosuję taką zasadę, że trzeba najpierw wszystko na czynniki pierwsze rozbić, bo wtedy dopiero zrozumienie zadania jest pełne i jego rozwiązywanie ma jakiś większy sens.
Speaker A
Teraz tak, dlaczego tlen uwolniony do tkanek podczas wysiłku jest uwalniany w większej ilości niż podczas spoczynku?
Speaker A
Ja to widzę w ten sposób. Musimy sobie przeanalizować, co jest podczas spoczynku, a co podczas wysiłku i wszystko odczytujemy oczywiście z wykresu.
Speaker A
I moi drodzy, wygląda to mniej więcej tak.
Speaker A
Ja rozumiem ten wykres w ten sposób.
Speaker A
Tutaj mamy tlen uwolniony do tkanek podczas spoczynku.
Speaker A
No i zakładamy sobie, że wygląda to w ten sposób, że hemoglobina, która jest dostarczana krwią tętniczą, jest w bardzo wysokim stopniu nasycona tlenem, około 100%.
Speaker A
To jest ten parametr medyczny, tak zwana saturacja.
Speaker A
Pewnie niektórzy z was kojarzą z filmów medycznych albo tym podobnych ten parametr.
Speaker A
No i właśnie o to chodzi w tym wypadku, że jest to nasycenie nieco poniżej 100%.
Speaker A
U 90...
Speaker A
Skupmy się na tym pogrubionym tekście. Oblicz procentowy udział poszczególnych zasad azotowych w budowie cząsteczki dwuniciowej DNA, której nić była matrycą do syntezy zbadanej cząsteczki RNA.
Speaker A
uzupełni tabelę. No i teraz tak chodzi o to, że mamy sobie to najlepiej z boku narysuję pewne DNA dwuniciowe. Tak, jest to łańcuch DNA. No i załóżmy sobie, że to jest 3 prim, 5 prim, albo nawet bez polarności. Myślę,
Speaker A
to można w sumie podarować. Tak teraz patrzę z perspektywy, ale mamy dwie nici, co nie?
Speaker A
No i generalnie na podstawie jednej spośród nich powstaje nam RNA. I teraz jak wygląda sekwencja?
Speaker A
Nawet tutaj nie pytają się nas o sekwencje, tylko procentowy udział zasad azotowych. No to teraz moi drodzy to wygląda w sposób następujący. Kiedy mamy sobie nici DNA, no to załóżmy sobie ta, moi drodzy na górze. Zróbmy tak robocze,
Speaker A
że będzie zawierała adenina. adeninę, tyminę, tyminę, tutaj cytozynę i guaninę po jednym, tak żeby to sobie wszystko zobrazować. Teraz skupmy się na tej czerwonej nici DNA. Ona będzie zawierać zasady komplementarne, czyli odpowiednio tyminę, tyminę, adeninę, adeninę, guaninę oraz cytozynę.
Speaker A
Natomiast ta zielona nitka, w sumie mogłem to inaczej narysować, ale po prostu dam kolor, będzie zbudowana następująco. Skoro mam tyminę, to z tymą komplementarna jest adenina, a z adeniną uracel w przypadku RNA. No a tutaj będzie cytozyna i
Speaker A
guanina. Takich zasad azotowych spodziewam się w przypadku tej zielonej nici RNA, którą dokładam do obecnych. No i teraz pytanie. Yyy, oblicz procentowy udział poszczególnych zasad azotowych w budowie cząsteczki dwuniciowej DNA, której nić była matrycą do syntezy zbadanej RNA. No i teraz uwaga, yyy,
Speaker A
musimy sobie popatrzeć na to DNA w sposób następujący, bo się pyta tutaj autor o yyy cząsteczkę dwuniciową, czyli na podstawie RNA podanego tutaj musimy sobie jak gdyby odtworzyć cały cały łańcuch DNA. No i tym sposobem wydedukować o zawartości
Speaker A
procentowej. No to teraz tak, ja sobie zawsze jak mam procenty, zamieniam je na jakąkolwiek inną jednostkę, żeby po prostu nie przejmować się procentem, bo on nam nic nie daje. Czyli zakładam arbitralnie, że adenin w moim RNA jest po prostu 24, cytozy 18, guanin 22,
Speaker A
tymin nie ma nic. No a u racylu jest 36, prawda? No i teraz tak z tych danych co ja mogę wyciągnąć? następujące wnioski, moi drodzy, że na jak mamy uracel, no to na tej jednej nitce, z której bezpośrednio ja syntetyzowałem to DNA,
Speaker A
to było była adenina, czyli na tej jednej nici było 36 adenin, ale na drugiej nici komplementarnej do tamtej, tak jak tutaj mamy adeninę, po drugiej stronie jest tymina, było tyle samo, 36 tymin. Teraz tak, tyminy nie ma nic na
Speaker A
RNA, więc ja to sobie zostawiam. Teraz co ja wyciągam na podstawie guaniny? Jej też zakładam arbitralnie, że jest po prostu 22 czegokolwiek. No i wygląda to w ten sposób, że mamy sobie na naszej zielonej nitce 22 guaniny, więc będą 22
Speaker A
cytozyny na jednym DNA, a na drugim DNA również 22 guaniny. Tak. No i analogicznie moi drodzy mamy sobie cytozynę i tutaj trzeba tak samo podejść do sprawy. Ta cytozyna będzie miała komplementarnych guanin 18 i 18 cytozyn na komplementarnej do komplementarnej.
Speaker A
Widzicie tę zależność? Mam nadzieję, że tutaj jest to jakoś jasne. A z adeniną będzie podobnie, bowiem z jednej strony będzie 20, przepraszam, ctery adeniny i 24 tyminy. Zamieniłem kolejność, ale nie ma to znaczenia. No i ja teraz sumuję
Speaker A
wszystko. Adenina, timina, cytozyna i guanina. Ile czego będzie? No adenin, moi drodzy, wychodzi mi w tym wypadku 24 daje mi to łącznie 50. Przepraszam, 60. 60. Dobra i teraz tak patrzę sobie na tyminę 24 i 36. Tak samo będzie 60
Speaker A
tymin. Poza tym spełnia mi się tutaj zasada komplementarności. To co widzicie, czyli jak mamy dwuniciowe DNA, to liczba adenin musi być równa liczbie tym. Tyle. Lecę dalej. Mam cytozynę i guaninę. No to tak. Z cytozyą będzie tak. 20 22 + 18 daje mi 30
Speaker A
40. I tyle samo guani. No oczywiście tutaj suma wynosi 200, a ja chcę otrzymać zawartość procentową, czyli przyrównuję całość niejako do 100.
Speaker A
Dzieląc po prostu wszystko przez 2 otrzymuję 30 30 20 na 100, czyli po prostu procent. Mogę to zamienić na procenty. Jeżeli macie jakąkolwiek wartość na 100, no to w domyśle będą to zwyczajnie w świecie procenty, tak? Czyli mam
Speaker A
30% adeniny, 30% tyminy, 20 cytozyny i 20 guaniny oraz zero uracylu. Rzecz jasna, ponieważ w tym w RNA nie ma, moi drodzy, znaczy w DNA nie ma, moi drodzy, uracylu. I teraz taka wątpliwość mi się nasunęła w trakcie rozwiązywania, ponieważ pytano
Speaker A
się tutaj o dwuniciowe DNA, ale tu z kolei jest której nić była matrycą i może być takie możecie się zastanowić, no dobra, chwila, ale co jeżeli byłoby to pytanie jednak o jedną nić, a nie o te dwuniciowe DNA? No i jakby nam to
Speaker A
wtedy wpłynęło na wynik? Co by się zmieniło? No generalnie jeżeli wziąłbym te wartości, które mam na dole moi drodzy, to można byłoby się spodziewać, że będzie nieco nieco odmienny rezultat w porównaniu do tego, który tutaj wam pokazałem. Tak? No i wtedy
Speaker A
tutaj oczywiście powinno być odwrotnie. To z tym zamieniam. No jeżeli byłoby tak, że tylko na jedną nić patrzymy, no to w zależności od tego, którą bym brał, no to byłoby 24. adenin na przykład biorę to z dołu, czyli tutaj powinno być
Speaker A
adenina, tutmina była pomyłka. 24 adeniny, 18 nie tymin, tylko 36 tymin. Tak, cytozyn będzie 18, a tutaj 22. I widzicie, tu już nie jest spełniona ta reguła, którą mieliśmy wcześniej, czyli zasada komplementarności. No bo to jest jednoniciowe, jednoniciowy twór, tak? I
Speaker A
w związku z tym yyy w zależności od tego jakie jaki był zamysł twórcy zadania, no mam nadzieję, że ja się dobrze domyśliłem. Przyznam szczerze, nie sprawdzałem odpowiedzi do tego, bo wolę rozwiązywać to wszystko na bieżąco na żywo, bo wtedy jest to, mówiąc tak
Speaker A
wprost autentycznie bardziej na pewno. Dobrze, jeżeli macie jakieś jeszcze pytania, bardzo proszę o komunikację za pomocą Facebooka. Sorry, jeżeli nie odpowiadam na te pytania. Powiem jeszcze tych streamów na fejsie nie do końca ogarniam, ale mam nadzieję, że nie będzie tutaj problemu. Widzę
Speaker A
jakiś komentarz się pojawia. Michał Kurek, efekt Bora. Jak najbardziej dobra odpowiedź. No to co, lecimy dalej z zadaniami. Pozwólcie, że wkleję kolejne.
Speaker A
Sorry, że tak to dzisiaj chłopniczo wygląda, ale niestety nie mam możliwości zrobić tego inaczej.
Speaker A
Dobra, mamy tutaj parę zadań kolejnych, także na nich się skupimy. Mam nadzieję, że wszystko będzie czytelne. Popatrzcie, po lewej stronie mamy treść 13 i 4. Mączlik żywi się na liściach uprawnych. No i teraz trzeba od uzasadnić właśnie co nieco na podstawie
Speaker A
tego krótkiego zdania. Wykaż związek między obecnością mączka na polach uprawnych a obniżonymi plonami. No cóż, nie wiemy czy te plony są obniżone czy nie. Wiemy tylko, że się żywi. No to należy się domyśleć. Powiem w ten sposób. Często na
Speaker A
egzaminie też są zadania, gdzie macie dane nie do końca pełne albo wiesz, wiecie, pewne rzeczy są powiedziane nie wprost, albo dopowiedziane, dorozumieć je trzeba i to może nastręczyć nieco trudności. No ale na tym polega moim zdaniem, no i na podstawie doświadczenia
Speaker A
też tak wnoszę rzemiosło rozwiązywania zadań maturalnych, że trzeba ich trochę narobić. No i w związku z tym nabieracie w pewnym momencie takiej intuicji, wyczucia o co tutaj chodzi tak naprawdę.
Speaker A
Wiecie, to jest ważne y moim zdaniem bardziej od takiej teorii. No i w każdym razie mamy tutaj y coś, co żywi się liściami uprawnymi. No i krótko mówiąc, mączlik żywiąc się y liściami uprawnymi może doprowadzać do obniżenia plonów, no
Speaker A
z racji tego, że pobiera część biomasy, prawda? albo pobierając część biomasy należącej uprzednio do rośliny, coś takiego. No w każdym razie możecie zaznaczyć, że się żywi. No i w związku z tym będą niższe plony. Tak wiem, że to
Speaker A
wygląda trochę bezsensownie, ale takie są zadania na egzaminie, więc tutaj autor dobrze, że taką tematykę, jak najbardziej dobrze, że taką tematykę podjął, więc tutaj myślę, że podobnych zadań w jakiejś tam formie można się spodziewać.
Speaker A
141 przedstawiono pewien eksperyment, którego wyniki przedstawiono w poniższej tabeli. No i co tutaj się dzieje? Mamy sobie źródło światła, powiedzmy, że to jest jakaś tam żarówka. No i ta żarówka nam świeci, prawda w kierunku moczarki kanadyjskiej.
Speaker A
No i teraz tak tutaj zmieniała się nam odległość pomiędzy źródłem światła, no i jakimś takim powiedzmy doświadczalnym sposobem na zmierzenie pewnego procesu było sprawdzenie ilości pęcherzyków gazu, która wydobywała się z naszej rośliny w ciągu minuty. No i w zależności od tej
Speaker A
odległości światła, od naszej moczarki, ta ilość pęcherzyków zmieniała się i wyglądało to tak, że im moczarka była bliżej, tym pęcherzyków było więcej, prawda? No i co tutaj możemy zrobić?
Speaker A
Problem badawczy. Autor pyta się o problem badawczy. No to przypomnę wam tylko moją definicję doświadczeń biologicznych. Jak robić zadania z tego.
Speaker A
Naukowiec zawsze zaczyna od tego, że ma problem, czyli siedzi, zastanawia się nad czymś i nie wie o co chodzi, ale wiecie, no nurtuje go to bardzo i to go motywuje do tego, żeby zrobić sobie doświadczenie. No ale zanim się do tego
Speaker A
zabierze, to już sobie w swojej głowie stawia jak gdyby rozwiązanie tego problemu. Oczywiście nie praktycznie jak to naukowiec, no ale stwierdza sobie, że będzie jakoś tak i tak. No i tym czymś, tym stwierdzeniem takim roboczym jest nic innego jak hipoteza.
Speaker A
No i mamy stwierdzenie, tak, że coś się stanie, coś tam będzie, albo coś nie będzie, będzie jakiś wpływ bądź nie jest to taka robocza odpowiedź na problem badawczy, który ma formę pytania, tak jak wspominałem. No ale żeby ową
Speaker A
hipotezę potwierdzić bądź obalić, obalić, no to trzeba wykonać szereg doświadczeń i właśnie tutaj dochodzi nam aspekt praktyczny. No i ten problem stymuluje naszego naukowca albo zespół, który on powołuje w tym celu do tego, żeby przeprowadził przynajmniej dwa doświadczenia. Jedno z nich jest to
Speaker A
próba kontrolna, czyli takie doświadczenie, którego wynik ja znam. I na tej podstawie mogę stwierdzić, czy na przykład coś się tam nie zepsuło generalnie i jest wszystko okej z całym zestawem badawczym i ogólnie z założeniami, że nic z zewnątrz nam nie
Speaker A
wpływa na cały proces. Jeżeli próba kontrolna wychodzi tak jak powinna, to wtedy można patrzeć na wyniki prób próby albo prób badawczych, czyli takich doświadczeń, w których my sprawdzamy wpływ jakiegoś czynnika właśnie związanego z naturą problemu badawczego. No i
Speaker A
po wykonaniu tego doświadczenia ja mogę dopiero zweryfikować hipotezę, czyli sprawdzić czy ona jest prawdziwa czy fałszywa. No i na tej podstawie na końcu wyciąga się wniosek, czyli zatwierdza bądź poprzecza, po zatwierdza bądź zatwierdza bądź zaprzecza hipotezie, tym samym stawiając sobie
Speaker A
odpowiedź na pytanie, jakim jest problem badawczy. Tak? No i wracając oczywiście do treści zadania w tym momencie, co z problemem badawczym w tym wypadku, jaki by był? No to wpływ czego mamy? wpływ odległości źródła światła od liścia albo ogólnie od moczarki
Speaker A
kanadyjskiej, od fragmentu moczarki kanadyjskiej albo od całej rośliny nawet na intensywność. No i właśnie jak tutaj odpowiedzieć? Wiemy, że chodzi o fotosyntezę, bo to można się właśnie domyśleć, ale czy wypada od razu tutaj tak napisać?
Speaker A
No wiecie, no takim roboczym sformuowaniem byłoby na ilość wytwarzania jakiegoś tam gazu, co nie?
Speaker A
Aczkolwiek najlepiej byłoby tu chyba jednak odwołać się do fotosyntezy, ja tak myślę, bo jest światło, jest roślina, czyli na intensywność fotosyntezy można dopisać mierzonej ilością wydzielanego tlenu, prawda? coś takiego, bo to nie jest nie wykracza moim zdaniem poza problem badawczy w
Speaker A
swojej naturze, ale jak gdyby go bardziej precyzuje. Także ja bym dołączył taki zapisek. I teraz mamy podpunkt 14 i 2. Podaj przyczynę, dla której szybkość fotosyntezy przy ostatnich najkrótszych odległościach jest taka sama. No przyczyn może być wiele, ale generalnie jak znacie sobie
Speaker A
wpływ właśnie czynników różnych biologicznych na intensywność procesu takim takiego jakim jest fotosynteza, to wygląda to w sposób następujący, że mamy sobie wykres gdzie poziomo będzie intensywność jakiegoś czynnika, no a pionowo intensywność procesu. Jest to zależność na początku liniowa, ale tylko do
Speaker A
pewnego okresu, do pewnego momentu, przepraszam, gdyż gdzieś tam zaczyna się coś takiego jak wysycenie, prawda? I w pewnym momencie dochodzi do fazy platot, to się tak fajnie nazywa, chyba z francuskiego, czyli moment, w którym jak gdyby im bardziej będzie rosnąć dana,
Speaker A
znaczy taki czynnik wpływający na rozwój danego procesu, to już się nic nie zmieni. Tak? No i tak jest w przypadku właśnie światła. Chodzi o to, że dla danego, dla danych warunków zestawu warunków takiego, takich jak stężenie dwutlenku węgla, temperatura, woda,
Speaker A
obecność wody i tak dalej, ta intensywność fotosyntezy nie może być już wyższa. Można byłoby odpowiedzieć tak, że osiągnięto maksimum maksimum intensywności procesu fotosyntezy dla danych warunków i światło nie ma już na nią wpływu, prawda? coś takiego. No ale w każdym
Speaker A
razie chodzi o to, że to już jest tak duże nasilanie tego światła, że nic się praktycznie nie zmienia. Tak bym to ujął. I teraz proszę was, moi drodzy, 14,3 zadanie wyjaśni. Jak na szybkość wydzielania tych pęcherzyków gazu ma
Speaker A
wpływ użycie czerwonego filtra. No moi drodzy, jak macie chlorofil, no to on jest koloru zielonego, prawda? I no i chlorofil odpowiada nam za fotosyntezę.
Speaker A
Moczarka kanadyjska też jest zieloną rośliną. Skoro chlorofil jest zielony, to jaki kolor nam odbija? No oczywiście, że zielony. No a podstawowe barwy światła wyglądają w ten sposób. Macie taki skrót, jak się ktoś bawi w Photoshopie w heksach, to na pewno zna.
Speaker A
R, G i B, czyli red, green, blue, czerwony, zielony i niebieski. To są trzy podstawowe kolory, z jakich powstaje barwa biała. Tak możemy sobie ustalić. No i skoro nasz chlorofil ma barwę zieloną, to tego zielonego koloru z całego naszego spektrum promieniowania
Speaker A
nie będzie pochłaniać oczywiście. No ale natomiast pochłania sobie z powodzeniem kolor czerwony i również po równie dobrze kolor niebieski, prawda? No i zastosowanie w tym momencie czerwonego filtra będzie powodować, że nam intensywność fotosyntezy zmaleje, prawda? A dlaczego? Dlatego, że moi drodzy będzie
Speaker A
tak, że to światło, które powinno dotrzeć do rośliny, to i czerwone i niebieskie zostanie jak gdyby, chociaż czekajcie, no znaczy, bo będzie tak, czerwone zostanie nam, ale niebieskie zostanie wycięte, mówiąc krótko, co nie? I czerwony filtr powinien nam to wydzielanie pęcherzyków
Speaker A
gazu nieco nieco zmniejszyć, tak? ponieważ roślina wykorzystuje i światło niebieskie i światło czerwone, odbijając natomiast światło zielone.
Speaker A
Więc jak my filtrem czerwonym zabierzemy światło zielone, to nic się nie stanie. Ale my też zabieramy światło, światło niebieskie, więc ta intensywność fotosyntezy nam nieco spadnie w tym wypadku. Ja to widzę w ten sposób, moi drodzy.
Speaker A
Jeszcze zadanie 14 i 4. wyjaśni jak na szybkość wydzielania pęcherzyków gazu ma wpływ zielony filtr to on właśnie nie będzie miał wpływu dla y znaczy przepraszam będzie miał wpływ oczywiście jeszcze bardziej diametralny praktycznie nam zahamuje proces ponieważ on zostawi
Speaker A
tylko zielone światło no a zielonego zielone światło jest przez rośliny odbijane czyli one nie wykorzystują w ogóle tego koloru do fotosyntezy tak czyli reasumując chlorofil to zużywa nam czerwone i niebieskie światło nie zużywa natomiast zielonego, bo je odbija. Tak
Speaker A
więc my stosując zielony filtr zostawiamy samo zielone światło ze światła białego, no to się ono do niczego po prostu nie nadaje i tyle. Ja bym widział to w ten sposób. Jeżeli chodzi o rozwiązanie, bardzo proszę o jakieś sugestie bądź dalsze pytania.
Speaker A
Postaram się w toku dzisiejszego streamu na nie odpowiedzieć. Dobrze, przejdźmy do kolejnych zadań. Mam jeszcze parę od jednej uczennicy, która wrzuciła je na stronę.
Speaker A
Może pozostańmy w temacie. Mamy jedno zadanie z fizjologii roślin. Dobra. I wygląda to tak.
Speaker A
Przepraszam. Tutaj będzie to 10 16 zadanie. przeprowadzono doświadczenie, w którym naświetlano grupy nasion sałaty światłem. No i właśnie tutaj spoko, mamy różne kolory światła. Tylko pamiętajcie, że tu chodzi o nasiona, czyli ten kolor nie ma aż takiego znaczenia. Dlaczego?
Speaker A
Dlatego, że nasiona nie przeprowadzają fotosyntezy, tylko przeprowadzają co? oddychanie komórkowe, oddychanie tlenowe, w związku z czym kolor im niewiele zmienia pod kątem asymilacji.
Speaker A
Tak tylko tutaj, jeżeli już temperatura by miała znaczenie, dlatego że ona reguluje nam intensywność procesu oddychania komórkowego, które które leży u podstaw kiełkowania. Już tak spoilerując. No ale najpierw zapoznajmy się z treścią.
Speaker A
Przeprowadzono doświadczenie, w którym naświetlano grupy nasion sałaty światłem czerwonym, dalekiej czerwieni lub oboma, a następnie umieszczano je w ciemności.
Speaker A
Próba kontrolna tylko ciemność. Pierwsza to światło czerwone, ciemność. Próba druga to światło czerwone, światło dalekiej czerwieni, ciemność. No i tak dalej. Pozwólcie, że to pominę. Mamy rezultaty. No i teraz tak, problem badawczy do tego doświadczenia. Można byłoby to określić tak, jaki jest wpływ
Speaker A
naświetlania światłem różnej długości fali nasion na ich kiełkowanie. Tak bym to ujął, bo mamy tutaj światło czerwone, światło dalekiej czerwieni. Yyy, ale jeszcze można dorzucić to, że jest taka sekwencyjność. Żeby ten problem badawczy był pełny, to myślę tak, jaki wpływ mają
Speaker A
światło czerwone i światło dalekiej czerwieni na kiełkowanie nasion. Tak żeby to doprecyzować, myślę, byłoby to najlepsze. I co się dzieje, moi drodzy?
Speaker A
Najlepsze kiełkowanie mamy w próbie pierwszej. I w próbie trzeciej praktycznie identyczne. No to porównajmy, co się tam dzieje. W próby pierwszej było światło czerwone, a w próbie trzeciej kończyło się wszystko światłem czerwonym również. Natomiast próba druga i próba
Speaker A
czwarta mają wydajność o połowę obniżoną, dlatego że tam wszystko kończyło się światłem dalekiej czerwieni. Widzicie?
Speaker A
Więc na tej podstawie można śmiało wysnąć wniosek, że no już pozwolę sobie przeskoczyć do tego, bo tu oczywiście odpowiedziałam na to pierwsze wcześniej. Jaki jest wniosek z przedstawionego doświadczenia?
Speaker A
Powiedziałbym w ten sposób, że światło, naświetlanie roślin światłem czerwonym, albo inaczej, jeżeli sekwencja naświetlania nasion rośliny kończy się światłem czerwonym, to wtedy intensywność kiełkowania jest znacznie wyższa niż w przypadku zakończenia tej sekwencji światłem dalekiej czerwieni. Coś takiego by
Speaker A
to można było sformułować. Teraz tak, określę, czy wykres kołowy jest odpowiedni do przedstawienia graficznego wyników zamieszczonych w tabeli.
Speaker A
Uzasadnij Hm. Hm, no zależy jaki wykres kołowy. Tu można byłoby się zastanawiać. Ja bym to powiedział w ten sposób, że wykres kołowy niekoniecznie dlaczego.
Speaker A
Dlatego, że chociaż w sumie mamy tutaj próbę 2 1 2 3 4 te wyniki z tabeli.
Speaker A
Hm w sumie nie czekajcie, bo to jest w ten sposób. Nie, nie, raczej kołowy nie za bardzo, bo my tutaj nie patrzymy z jakiejś całej puli. Nie mamy zresztą wiecie y kołowy się nie nadaje, bo to jest tak załóżmy, że mielibyśmy tam ileś
Speaker A
nasion, na przykład 1000, no i tych 1000cach sprawdzalibyśmy, co się z każdym dzieje. Wtedy możemy zrobić wykres kołowy, gdzie pokazujemy z całości co się stało po kolei. Natomiast tutaj wykres słupkowy ma sens. Jak to uzasadnić? Może w ten sposób, że wykres
Speaker A
kołowy można zastosować do jak gdyby jednej populacji. To oczywiście jest złe słowo bardzo, bo to nie jest populacja, ale do jednego zestawu nasion albo coś takiego. W przypadku różnych zestawów należy zastosować wykres słupkowy, który umożliwia porównanie. Tak? Albo wykres
Speaker A
kołowy uniemożliwia porównanie, albo wykres kołowy y jak gdyby nadaje się do danych, które można jakoś zsumować, dodać do siebie, a tych nie można zsumować, bo to są całkowicie niezależne próby od siebie. Ja tak bym to określił, moi drodzy, jeżeli chodzi o to
Speaker A
zadanie. Dobra, i to byłoby na tyle. Teraz tak, sorry, że dzisiaj tak zajęcia trochę były organizacyjnie organizacyjnie niepoukładane, ale testuję stream na Facebooku. Robię to dla was. Dlaczego?
Speaker A
Dlatego, że możecie to odtworzyć potem sobie bez problemu. W związku z czym nie ma kłopotu z późniejszym jak gdyby odniesieniem się do treści zajęć.
Speaker A
jutrzejsze postaram się podobnie zrealizować również za pośrednictwem Facebooka. I teraz jeżeli macie do mnie jakieś pytania to chętnie na nie odpowiem również organizacyjne między innymi o książkę do chemii, książkę do biologii, która już no zacząłem ją pisać na razie
Speaker A
pomału, ale oczywiście przyspieszam, żeby zdążyć mam nadzieję do Świąt Bożego Narodzenia z wydaniem podręcznika. Więc śmiało pytajcie mnie o wszystko. Ja postaram się na te wasze wątpliwości odpowiedzieć.
Speaker A
Będę wdzięczny za pytania, moi drodzy. Możecie też później napisać, także postaram się do nich odnieść. wolne chwili To moi drodzy, ja jeszcze może zanim pojawią się pytania na koniec chciałbym podziękować wam rzecz jasna za za dotychczasowe zakupy. Jeżeli
Speaker A
chodzi o książkę, jest mi niezmiernie miło, ponieważ no jestem zaskoczony, udało mi się już ponad, no w zasadzie będzie około 600 książek. Przyznam, że już się sam w tym gubię, ale 600 książek do was wysłałem z tego co pamiętam i
Speaker A
będę wysyłać kolejne. Niezmiernie przepraszam za jak gdyby wydłużony czas oczekiwania, no ale z przyczyn logistycznych też nie jestem zawodowym sprzedawcą, że tak to mam inne zajęcia, na razie pracę nauczyciela i dlatego wysyłam je raz na tydzień, raz dwa razy
Speaker A
w tygodniu. Myślę, taka częstotliwość jest dla mnie do osiągnięcia. No jeszcze kwestia przewoźnika, który nie jest idealny, no ale niestety nie ma idealnej firmy spedycyjnej nigdzie. Korzystam z Inposta póki co, bo przy tak dużej ilości zamówień jestem w stanie to wtedy
Speaker A
dopiero jakoś ogarnąć. Jeżeli macie do mnie jakieś też uwagi krytyczne odnośnie książki, też bardzo proszę o informację zwrotną. Jeżeli będę wznawiać wydanie, bardzo chciałbym zrobić je oczywiście poprawić wszystkie niedociągnięcia, które się trafiły i zrobić je jeszcze jeszcze lepiej niż
Speaker A
dotychczasowe. Dostałem właśnie jedno pytanie na PR odnośnie polarności nici. No to moi drodzy tak pokrótce skoro rozmawiamy sobie o tym no to jak macie sobie DNA albo RNA no to zbudowane jest z nukleotydów i sprawa wygląda tak bierzemy sobie cukier czyli pentozę no
Speaker A
to jest pięciokąt umówmy się o dobra niech to będzie coś takiego. No i ten pięciokąt posiada węgle. Tu jest w środku tlen. Stąd się tego nie liczy. No ale węgle zaczynają się od tego momentu.
Speaker A
To jest pierwszy, drugi, trzeci, czwarty. No i tu wystaje węgiel numer pięć. na tym zgięciu. Dobra. No i to wygląda w ten sposób. Jak macie sobie taki cukier, to jest to rybołaza, wiadomo, to tu do węgla numer 1 jest dołączona zasada
Speaker A
azotowa. No i tak do węgla trzeciego nie ma dołączonego nic. Znaczy jest ten koniec, grupa OH hydroksylowa, co nie?
Speaker A
Dlatego się to mówi 3 prim niekiedy. A koniec, gdzie jest węgiel piąty, mamy moi drodzy fosforan. No i jak macie sobie taką nić DNA, no to wygląda to w ten sposób, że jedna nitka sobie idzie tak, no a druga zaraz razem z
Speaker A
nią. Wygląda to w ten sposób, że jak jedna kończy się tym piątym węglem właśnie fosforanem, to druga jest taka jakby do góry nogami i musi się kończyć węglem numer trzy. I to jest po prostu tak, że jak jedna się kończy pięć węglem
Speaker A
z jednej strony, to druga kończy się węglem numer 3, a z drugiej strony jest odwrotnie. No bo to te nukleotydy, czyli to co narysowałem, może podpiszę jeszcze nukleotyd, to wygląda to tak, że skoro tu jest trójka, no to tu będzie węgiel
Speaker A
numer 5. Analogicznie w przypadku tej drugiej nitki końcówka będzie 3 prim. I zawsze jest tak, że jak nici są obok siebie, no to jedna musi być 3 prim, druga musi być 5 prim. No i to jest po prostu zawsze zawsze zachowana
Speaker A
reguła. Także tak to wygląda. Dobrze, moi drodzy, pytań jak na razie brak, także dziękuję wam serdecznie za udział w dzisiejszych zajęciach.
Speaker A
Przepraszam raz jeszcze za dwutygodniową przerwę w nich. Będę starał się organizować je teraz częściej i myślę, że mój czas mi na to pozwoli. Y, także widzimy się jutro wieczorem z zrobię zajęcia z biologii i z chemii. Na grupie
Speaker A
Chemia i biologia darmowe korepetycje można porozmawiać na temat tematu tych zajęć. Tymczasem dziękuję wam za udział i widzimy się jutro wieczorem. Trzymajcie się. Cześć.
Topics:biologiachemiamaturazadania maturalneukład nerwowyhemoglobinaciśnienie parcjalne tlenuniestrawnośćfotosyntezadyskusja naukowa
