Speaker A
Nie pamiętam, co tam było, ale postaram się sprostać waszym wymaganiom. Tylko też proszę o czynny udział w głosowaniu. Teraz generalnie co to są bufory, prawda? Ponieważ to jest zagadnienie najważniejsze dla nas dzisiaj, a po drugie jak to liczyć. No to zanim przejdziemy do części praktycznej, to krótka teoria i skąd się w ogóle wzięło to zainteresowanie buforami w chemii, bo tak naprawdę definicję pewnie większość z was zna, bo jeszcze zaznaczę jedno, nie jest to na maturę jakoś programowo wymagane szczególnie, ale wiele osób spośród was studiuje na kierunkach pokrewnych, kierunkach medycznych czy tam biologicznych, biem, i wtedy te bufory są dla was istotne, ponieważ od nich zależy zaliczenie tak na studiach. Tak, ja mam praktykę ze studentami, także idąc tym tropem najpierw sobie wyjaśnimy, co to jest, a potem przejdziemy do rozwiązywania zadań. No to czym jest bufor? Bufory powstały tak naprawdę w organizmach żywych przede wszystkim, ponieważ stamtąd się wywodzą, w głównej mierze, chociaż nie tylko, ale w głównej mierze, i zadaniem jest mianowicie utrzymanie stałego pH, tak, stałego pH w miarę możliwości albo przynajmniej oparcie się zmianie pH wywołanej przez obecność kwasów i zasad w ramach określonego mechanizmu, jeszcze go sobie omówimy. Ale po co to jest? Generalnie w komórkach żywych potrzebne. A no po to, że jak zapewne wiecie, od pH zależy konformacja białka, a co za tym idzie, wraz ze zmianą konformacji mamy zmianę aktywności białka enzymatycznego i tak dalej, i tak dalej. Jeżeli zmieni się nam aktywność, to wtedy organizm, jego homeostaza, ulegnie zaburzeniu i po to jest bufor, aby utrzymać pH mimo wpływu czynników zewnętrznych w określonych granicach. Tak, i tego chciałbym się trzymać tutaj z wami, takiego prostego, krótkiego wstępu teoretycznego. Zaraz sobie to rozpiszę pokrótce, mam teraz interaktywną tablicę, także będzie wygodniej. No i potem przejdziemy już do części praktycznej, ile rozwiążemy zadań, tyle rozwiążemy. No i generalnie wystarczy. Tak, dajcie mi sekundę, udostępnię swój ekran. Tak, mi zadawać pytania, to bardzo proszę, róbcie to za pośrednictwem tego question answer, prawda? To jest moi drodzy po prawej stronie na górze, macie takie kwadraciki i tam możecie zadawać mi pytania. Ja odczytuję i dogram ewentualnie na odpowiedzi. Mam nadzieję, że widać, spoko tablicę. Ja u siebie widzę, że jest okej, także po prostu przejdę do konkretów. Z góry przepraszam za charakter pisma, jest on po prostu lekarski. No niestety tego mi się chyba już w życiu nie uda poprawić, no ale cóż. Jak to wygląda, moi drodzy? Co z tymi buforami? Może tak, najpierw jak jest, znamy i czym jest od strony chemicznej ten bufor. To jest moi drodzy połączenie czegoś słabego z czymś mocnym w soli, czyli mamy sól mocnego kwasu i słabej zasady albo odwrotnie. Weźmy sobie na przykład sodu, czyli CH3, i teraz tak, mógłbym akcentować kolorami, to S pochodzi od mocnej zasady, a to od słabego kwasu. Tak, do tego jeszcze moi drodzy jest dołączony właśnie ten słaby element w postaci kwasu bądź zasady, czyli tu będzie to prosty KCT, propor, może to być pół na pół, chociaż nie musi. Jakie inne jeszcze bufory znam? Bo to jest bufor, w którym mamy słaby kwas. Z buforów, gdzie mamy jeszcze słabe kwasy, będzie taki jeden dosyć istotny, mianowicie fosforanowy, i też zapewne może wam sprawiać jakieś problemy, ponieważ dosyć nietuzinkowo jest złożony, bo jest skonstruowany z dwóch soli, tak: Na2HP4, czyli mamy diwodorofosforan V sodu oraz wodorofosforan V sodu. Tak, tutaj wartościowość jak jest? 3 plus 1 wodór, czyli 2 sody, wszystko się zgadza, moi drodzy. Teraz znowu tutaj jest taka generalnie też pewna nieścisłość, nie do powiedzenia, ale tylko z pozoru, bo co jest tym kwasem? Jest solą, prawda? I coś, że jeszcze szam, że nie jest to zapis chemiczny, tylko taki mój, żeby wam coś pokazać. Tak, to moi drodzy, popatrzcie na to, jaka jest różnica pomiędzy tym, tym a tym. Także tak naprawdę tutaj mamy jak gdyby dodatkowy S, o jeden za dużo, a tu w tym przypadku będzie to ten słaby kwas, prawda? Ponieważ według BR poza tym jest to kwas jak najbardziej. Jeżeli mielibyśmy w ogóle w formie jonowej zapisać, czyli H2PO4 min, to tym bardziej, tak samo tutaj na przykład PO4 min, tak samo powiedzmy wtedy nam już będzie ewidentnie łatwe do porównania. Natomiast to, moi drodzy, właśnie będzie, przepraszam, właśnie będzie po części sól mocnej zasady, czyli tego sodu i tej dalej właśnie reszty od kwasu fosforowego V. Ważne jest to, żeby jedna rzecz była mocna, a ta, która jest słaba, miała dodatek nie tylko w postaci soli, ale również bezpośrednio kwasu albo przynajmniej jakieś wodorosoli w sensie zawierającej więcej wodorów. Jeżeli są jakieś pytania, to bardzo proszę ich zadawanie. Na razie nie widzę żadnych, także będę dalej konsekwentnie tutaj wam to tłumaczyć. I tak, moi drodzy, to takie dwa mi się teraz nasunęły, które będą dla studentów, maturzystów, których też jeżeli wymagających nauczycieli. Poza tym jeszcze na przykład mamy bufor wodorowęglanowy, tak, jest jeden z powiedzmy tych zaliczanych właśnie do buforów na bazie słabego kwasu, kwasu węglowego, dokładnie. Na bufory, które z kolei są oparte na zasadach, co nie? Na słabych zasadach, jak tu były słabe kwasy, to to będą słabe zasady i to choćby nasz bufor amonowy jako taki. No i teraz tak, bufor amonowy, no to musi być amoniak jako zasada, czyli NH3, r H2O w starszych źródłach albo takich niedoprecyzowanie, nie ma takiej cząstki, aczkolwiek stechiometrycznie nie wpływa. Oze do tego jeszcze sól z mocnym kwasem, czyli na przykład po prostu sól NH4Cl, czyli chlorek amonu. Tak, dobra, to jest jedna rzecz tutaj, jeśli chodzi o bufor amonowy sam w sobie. No powiedzmy jeszcze mógłbym trochę ich wyróżnić, na przykład bufor białczan, białczanowy, przepraszam, hemoglobinowy. To nie o to chodzi, chodzi o istotę, najpierw żeby zrozumieć taką podstawę, z czego to jest zbudowane, a teraz w jaki sposób powstrzymuje nasz układ biologiczny czy chemiczny przed zmianami pH. Moi drodzy, wygląda to po prostu tak, że weźmy sobie choćby nasz bufor octanowy, bo on najczęściej występuje, a to dlatego, że najłatwiej go sporządzić w laboratorium i też generalnie w miarę fajnie się liczy, także myślę, że nie będzie problemów. Od octanowym się takiego dzieje, bo tak naprawdę chodzi wszystko, moi drodzy, o te nasze aniony octanowe CH3COOH, a że dobrze wiecie, że jest to kwas, przepraszam, CH3COO min. Dobrze wiecie, że jest to kwas, który jest słaby, to też jego anion w roztworze wodnym też generalnie będzie raczej dążyć do tego do hydrolizy. Tak, poza tym jeżeli mamy octan sodu, to tam ewidentnie będzie hydroliza anionowa, ponieważ sód jest tutaj mocny w tym zestawieniu i będzie wypierać słaby anion octanowy z roztworu. Tak to jest pod wpływem wody, tak wygląda hydroliza, moi drodzy. No i powstaje nam, tak, odtwarza się kwas octowy, czyli CH3COOH, i zostaje nam do tego anion OH minus, tak, który nam świadczy o zasadowym charakterze roztworu. Można też ten bufor rozważać w taki sposób, że mamy ten kwas octowy, ponieważ mamy go w roztworze. Tak, to jest inne spojrzenie, chociaż wszystko się sprowadzi do tego samego. Mamy jak najbardziej kwas octowy i teraz ten kwas octowy będzie nam tutaj specjalnie zapisywać wodę, żeby był ten hydroniowy, jednak będzie nam w wodzie sobie słabo, bo słabo, ale dysocjować na CH3COO min, tak, i dawać jeszcze hydroniowy H3O plus albo po prostu jeszcze trzeci sposób mogę zapisać to.