Speaker A
Dobry wieczór, moi drodzy uczniowie. Witajcie serdecznie na ósmych zajęciach z chemii w tym roku. Dzisiaj są w planie reakcje jonowe oraz amfoteryczność.
Ósme zajęcia z chemii o reakcjach jonowych i amfoteryczności, z przykładami i omówieniem równań jonowych.
Key Takeaways
- Reakcje jonowe pokazują interakcje między jonami, a nie cząsteczkami.
- Równania jonowe skrócone są kluczowe na maturze i uwidaczniają sens reakcji.
- Amfoteryczność to zdolność substancji do reagowania zarówno jak kwas, jak i zasada.
- Tabela rozpuszczalności pomaga określić, które substancje dysocjują na jony.
- Poprawny zapis równań chemicznych wymaga uwzględnienia dysocjacji i bilansu jonowego.
Summary
- Wprowadzenie do reakcji jonowych i amfoteryczności jako tematy ósmych zajęć z chemii.
- Omówienie pojęcia jonów prostych i złożonych oraz ich roli w reakcjach jonowych.
- Wyjaśnienie różnicy między równaniami jonowymi pełnymi a skróconymi, z naciskiem na te drugie.
- Przykłady reakcji zobojętniania, w tym reakcje kwasu z zasadą, tlenkiem zasadowym i metalem.
- Instrukcje dotyczące zapisu równań jonowych z uwzględnieniem dysocjacji i tabeli rozpuszczalności.
- Omówienie reakcji z udziałem tlenków i ich różnic w stosunku do dysocjacji jonowej.
- Zasady poprawnego zapisu równań reakcji, w tym uwagi o strzałkach i uwalnianiu gazów.
- Wprowadzenie do amfoteryczności, z przykładami reakcji tlenków amfoterycznych.
- Praktyczne wskazówki dotyczące rozwiązywania zadań maturalnych z chemii na podstawie omawianych tematów.
- Zapowiedź dalszych materiałów i zadań maturalnych dostępnych na kanale.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do reakcji jonowych i amfoteryczności
- 03:22Równania jonowe skrócone i pełne
- 06:37Przykłady reakcji jonowych i dysocjacja substancji
- 10:12Omówienie reakcji z udziałem metali i kwasów beztlenowych
- 13:39Zasady zapisu równań reakcji i bilansowanie
- 20:17Wprowadzenie do amfoteryczności i reakcje tlenków amfoterycznych
- 24:09Przykłady reakcji amfoterycznych i ich znaczenie
- 29:16Podsumowanie i zapowiedź dalszych materiałów
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Dziękuję wam serdecznie za aktywność na darmowych korepetycjach. Jeśli chodzi o materiały, które będę wrzucać w najbliższym czasie, korzystając z czasu
Speaker A
na organizację, na przybycie gości na zajęcia, chciałem powiedzieć, że będę wrzucać zadania maturalne rozwiązane na YouTube w formie filmów. Już został pilotażowo wypuszczony parę dni temu pierwsze zadanie z matury nowej podstawy z biologii. W tym roku postaram się w miarę możliwości wrzucić ich jak
Speaker A
najwięcej, tak abyście mieli tym samym możliwość powtarzania sobie zadań maturalnych w formie interaktywnej, takie minimalnie angażujące, niepotrzebnie czas, a maksymalnie trenującej wasze umiejętności w ich rozwiązywaniu. Bardzo proszę, po opcji pytania, odpowiedzi. Tymczasem zapraszam na zajęcia. Zajmiemy się reakcjami
Speaker A
jonowymi oraz amfoterycznością. Proszę o chwilę cierpliwości, moi drodzy. Jeśli chodzi o równania jonowe w chemii, po co one są? Zacznijmy od tego, co to są jony. Przypomnienie: są to wszystkie cząsteczki albo atomy, które mają niezrównoważony ładunek. Przykład jest na
Speaker A
przykład kation Na plus, anion Cl minus. To są jony proste, czyli powstałe z atomów przez zmianę ich ładunku, co wiąże się z tym, że mają więcej albo mniej elektronów. A jony złożone to są cząsteczki, które mają zmieniony ładunek, na przykład
Speaker A
CO3 2 minus, anion węglanowy, NH4 plus, kation amonowy. Reakcje jonowe obrazują między tymi jonami, bo dotyczy to oczywiście substancji jonowych i roztworów wodnych. Nie zawsze jest tak, że reagują ze sobą cząsteczki, tylko reagują właśnie ze sobą jony i takie reakcje
Speaker A
jonowe nam to dokładnie pokazują, potrafią nam uwidocznić sens danej reakcji, sens jej zachodzenia. Na przykład reakcja zobojętniania to jest coś takiego, że wtedy kation wodorowy spotyka się, mówiąc prostym językiem, z anionem wodorotlenowym OH minus i mamy z tego wodę.
Speaker A
To jest przykład reakcji zobojętniania albo na przykład reakcje strąceniowe, kiedy to jakiś kation, na przykład baru Ba2 plus, z anionem siarczkowym się łączy i wytrąca się osad siarczku baru. To są tylko przykłady. Pamiętajcie, że na maturze przede wszystkim będą wymagać od reakcji
Speaker A
jonowych skróconych, czyli które prezentuję wam w tej chwili, takich które uwidaczniają sens reakcji. Natomiast są też równania pełne, które powstają przez rozbicie cząsteczkowego na jonowe. Rzadziej są wymagane, zacznie od tych skróconych, dlatego na te skrócone będę kłaść nacisk podczas
Speaker A
nauki. Dobrze? Bardzo proszę, jak coś, to pytajcie. Tymczasem przejdę do omówienia bieżącego tematu: reakcje zobojętniania. Moi drodzy, tutaj się chwilę zatrzymamy i będzie się to pokrywało z naszym poprzednim tematem, czyli łączenie kwasu i zasady. Nawiązuje do otrzymywania soli. Mamy tam pięć
Speaker A
metod dla kwasów tlenowych. Przypominam, pierwsza metoda jest to kwas i zasada, druga kwas i będzie to tlenek zasadowy, a trzecia kwas i metal. Kolejność nie ma znaczenia. Czwarta tlenki i piąta metoda będzie to tlenek kwasowy oraz wodorotlenek. I które z tych
Speaker A
reakcji możemy zapisywać jonowo? Jak to w ogóle wygląda? Pozwolicie, że najpierw zapiszę je cząsteczkowo, a potem przedstawię wam zapis jonowy. Zacznijmy sobie od reakcji w ogóle. Załóżmy, jaką sól chcemy otrzymać. Niech to będzie na początku chlorek sodu, żeby było
Speaker A
prosto. No to teraz tak, bierzemy sobie zasadę sodową, wodorotlenek sodu, mieszamy go z kwasem solnym, powstaje nam właśnie NaCl i do tego woda. Jak to zapisać jonowo? Może zrobię to nieco inaczej. Przepraszam was bardzo jeszcze raz. NaOH doda HCl daje to NaCl.
Speaker A
Teraz, jak zrobić równanie jonowe? Zacznijmy od tego, że trzeba dobrze rozpisać pełne. Jeżeli jeszcze nie macie dobrych umiejętności, z czasem będziecie mogli pisać od razu skrócone. Trzeba sobie zadać pytanie, czy coś rozbija się
Speaker A
na jony, czy coś ulega dysocjacji jonowej. Teraz tak, przede wszystkim za tę pomoc może wam służyć tabela rozpuszczalności, którą macie w tym bukle na tej stronie. Jak tutaj widzicie, proszę, przepraszam, nie te. To jest fizyka, tu jest tabela rozpuszczalności. Jeżeli
Speaker A
coś, substancja zbudowana z następujących jonów, ma R, to znaczy, że się rozpuszcza. Generalnie wszystkie kwasy praktycznie się rozpuszczają, z tych które będziemy używać do reakcji, i wszystkie zasady niekoniecznie, każdy wodorotlenek, co możecie tutaj zobaczyć. No ale w każdym
Speaker A
razie zakładamy, że coś się rozbija, to rozpisujemy to na takie jony, z jakich on się składa. Czyli NaOH składa się z kationu Na plus i anionu OH minus. Natomiast kwas solny HCl składa się z H plus i z Cl minus. Teraz piszemy
Speaker A
to, co jest po prawej stronie i patrzymy, chlorek sodu, czy się rozpuszcza, czy nie, czy dysocjuje, czy nie, chociaż to są tak naprawdę dwie różne rzeczy. Używam skrótu myślowego. NaCl rozpuszczalny, więc rozpisuj go na jony Na plus, Cl minus,
Speaker A
wodę. Wodę zapisuję zawsze tak, jak jest. Ona owszem ulega autodysocjacji, ale w równaniu jonowym tego nie uwzględniam i to jest równanie jonowe pełne. Żeby zrobić skrócone, jak się zapewne domyślacie, trzeba sobie skrócić to, co się pokrywa po prawej i po lewej stronie
Speaker A
równania, czyli w tym wypadku to i to również chlorki nam się skrócą. Zostaje nam anion OH minus i kation wodorowy, daje nam wodę i to jest reakcja zobojętniania. Pamiętajcie o tym, jak wyglądają inne tego typu reakcje, gdzie użylibyśmy na przykład tlenku sodu.
Speaker A
Pokażę wam różnie, jak to wygląda. Weźmy reakcję. Bierzemy sobie tlenek sodu Na2O i działamy na niego HCl. Powstaje nam znowu NaCl i woda, tak jak poprzednio. Kwestia bilansu, tylko to tu musimy mieć dwa, wtedy tu też dwa. No i
Speaker A
teraz jest dobrze. Dopiero tak. Tlenek sodu jest zbudowany tak naprawdę z kationu Na plus dwukrotnie na jedną taką jednostkę i O2 minus anionu, ale on w wodzie nie dysocjuje, bo z wodą reaguje. To jest różnica. Coś, co dysocjuje w wodzie, czyli
Speaker A
tylko rozbija się na jony, rozpisujemy jako jony, a coś, co z wodą reaguje, no musimy zostawić, bo tej reakcji właśnie będzie ulegać, czyli to przepisujemy. Tlenek sodu, kwas solny normalnie rozbija się na jony i uwaga, ca kwasu, spójrz w nawias, trzeba
Speaker A
dać 2 plus i 2 minus, często o tym zapominacie: 2H plus i 2Cl minus. I tak samo tutaj będzie 2 Na plus i 2 minus. Jeszcze tutaj zmieszczę wodę. No i okej. Widzicie teraz do równania skróconego musimy sobie znowu skrócić to,
Speaker A
co jest po prawej i po lewej. W tym wypadku jest to jedynie chlorek. Zostaje nam coś takiego, że mamy tlenek sodu plus protony daje nam dwa kationy sodowe i wodę. Bynajmniej nie jest to reakcja zobojętniania, różni się ona od tej, co
Speaker A
mieliśmy poprzednio w zapisie jonowym. Nie chodzi tak naprawdę o uwolnienie się kationu sodowego do roztworu pod wpływem kwasu. Jest to reakcja substancji o charakterze zasadowym z kwasem. Dobry wieczór, witam wszystkich serdecznie, bo widzę, że teraz was jest
Speaker A
więcej niż było przed chwilą. Jeżeli macie jakieś pytania, to proszę, zadawajcie je. Jeżeli nie, to przechodzę z powrotem do tematu. To tyle gwoli przerywnika. W tym przypadku, jak jest kwas beztlenowy, to możemy wziąć na przykład sód i kwas. Sód i
Speaker A
kwas to byłoby tak: bierzemy sobie sód metaliczny, dodajemy do niego HCl i co nam powstaje? Na i wodór. Na maturze to ona może być, nie musi jej być, zgodnie z zasadami oceniania. Lepiej jest jej nie napisać niż napisać w miejscu, w
Speaker A
którym nie dochodzi do uwalniania się tego gazu. Analogicznie, jeżeli macie reakcję, gdzie ustala się stan równowagi, zapisanie strzałki w prawo jest okej, a zapisanie strzałki obustronnej w przypadku na przykład reakcji strąceniowej jest już błędem, dlatego raczej zostawaj przy tym, aby
Speaker A
pisać strzałkę w prawo po prostu i nie pisać, że uwalnia się gaz albo się strąca. Ja to piszę z przyzwyczajenia, ale uczulam was na to, że może to być błędem, kiedy jest źle wykorzystane. Bierzemy teraz sód, działamy na niego H plus i Cl minus, bo
Speaker A
tak to wygląda po rozbiciu na jony. Jeszcze przepraszam, bilans, sorry, zapędziłem się trochę. Teraz jest dobrze, dopiero tak. Czyli tutaj mielibyśmy wszystkiego po dwa, to nam da 2Na plus, 2Cl minus, H2. No, wodór jest gazem, więc zostawiamy
Speaker A
go w takiej formie. Nic nie zmieniamy. Teraz równanie skrócone, skracam to, co się zgadza po prawej i po lewej, czyli je...
Speaker A
są one istotnym elementem jeśli chodzi o naukę soli generalnie mógłbym zapisać je według schematu jeżeli sobie użyjemy skrótów następujących załóżmy k na kation a a na anion to sole nasze mogą być zbudowane w sposób następujący jedna z jednego
Speaker A
kationu i z innego anionu następnie kolejna sól jest zbudowana z k i z anionu numer 2 i te dwie sole w roztworze wodnym ze sobą mieszamy i co ma nam powstać dochodzi do wymiany tych kationów i anionów między
Speaker A
sobą w związku z czym mielibyśmy jedną sól która jest zbudowana z kationu numer 1 i z anionu numer 2 oraz drugą która byłaby przeciwnie zbudowana k numer 2 i anion numer 1 czyli wymieniają się między sobą tymi jonami Ale co w tym jest szczególnego
Speaker A
chodzi o to że jedna spośród tych soli po prawej powinna być nierozpuszczalna wytrącać się jako osad Podkreśl ją na czarno niech to będzie ta pozostałe zaś podre bowiem jeżeli tutaj po lewej stronie będzie któraś nierozpuszczalna to nie będzie możliwa wymiana tych
Speaker A
jonów Natomiast jeżeli po stronie prawej Byłyby dwie nierozpuszczalne to wtedy wytrącił mielibyśmy dwa osady różnych różnych soli i trudno byłoby je rozdzielić w zasadzie byłoby to często ni możliwe Także muszą być TR rozpuszczalne w całym równaniu którą to uzyskamy w toku tej
Speaker A
reakcji dobrze I teraz może jak to zadanie zrobić z tabelą rozpuszczalności bo na przykład będzie pytanie Wypisz tam ileś metod otrzymywania siarczku siarczku baru metodą strąceniową No to teraz Popatrzcie Jak to można byłoby zrobić przepraszam nie siarczku a zróbmy
Speaker A
siarczan 6 C chociaż też siarczek się nie rozpuszcza ale bar siar baru jest dosyć zadaniach wytrąca się z roztworu i teraz jak go otrzymać Ja mam taką metodę na planie prostokąta że tak to ujmę trzeba ją sobie zrobić w tabeli rozpuszczalności
Speaker A
Wiem że to może brzmieć trochę bezsensownie ale Popatrzcie o co mi chodzi zaraz to jeszcze rozrysuj weźmy sobie znajdźmy najpierw ten siarczan 6 baru siarczan bar będzie tutaj proszę bardzo no i teraz tak jest nierozpuszczalny jest znaleźć jedną sól do góry która
Speaker A
będzie rozpuszczalna Czyli jakiś siarczan w lewo jakąś sól baru która będzie rozpuszczalna i musi być trzeci Warunek że po skrzyżowaniu tych dwóch soli czyli po przekątnej na tym planie prostokąta będzie sól rozpuszczalna No to szukamy sobie tutaj na górze niech to
Speaker A
będzie siarczan 6 potasu to i to jest pierwsza sól która będzie nam reagować zapiszemy wszystko najpierw w formie cząsteczkowej czyli K2 SO4 teraz szukamy czegoś w lewo co nam by było rozpuszczalne czyli na przykład bromek baru pilnuje cały czas wartościowości
Speaker A
bar jest berylowe dlatego tu daje dwójkę Uczulam na to a bromek pochodzi od kwasu bromowodorowego który ma resztę kwasową jto produktem tej reakcji musi być nasz siarczan 6 baru i ta sól po przekątnej która jest rozpuszczalna która powinna być
Speaker A
rozpuszczalna i to będzie tak tutaj S4 bromek czyli kbr w tym miejscu widzicie I teraz tak to jest jedynie osad Czyli jak zrobimy reakcję teraz jonową to pamię wszystko co się rozpuszcza na jony rozbijamy a osad zostaje tylko jeszcze
Speaker A
bilans przed tym nam został tu mamy dwa potas więc dwójka tutaj automatycznie bary 2 po lewej się zgadza wszystko jest brom 2 Przepraszam Wszystko jest okej no to rozbijamy na jony i mamy tak dwójka stąd idzie do przodu bo jest k plus Jon
Speaker A
dlatego musimy po prostu rozbijamy go na pojedyncze elementy wszystko A4 d minus zostaje gdybyście mieli kiedyk tabeli rozpuszcz ści może w każdej chwili z tego skorzystać i tu macie ładunek jonu więc on rozwiewa często wasze wątpliwości jak coś
Speaker A
zapisać tak samo bromek baru rozpisuje na jony proszę bar a kbr też rozpisuje na jony No i teraz skracam się to co zgadza się po obu stronach czyli tak to się zgadza zgadza się też to i zostaje nam
Speaker A
so42 min Ba2 B4 czyli widzicie dwa jony się ze sobą spotkały okazało się że w takiej konfiguracji w takiej kombinacji jest to dosyć nierozpuszczalne wytrącił się osad dokładnie o warunku wytrącenia się tego osadu będę mówić podczas omawiania iloczynu rozpuszczalności widzę są
Speaker A
jakieś pytania dlatego postaram się teraz na nie odpowiedzieć Proszę chwilę cierpliwości o po kolei Jakub czyli na2o staje się kationem to jest tak Jakub że obojętne nie jest w sensie takim że jest to związek o charakterze obojętnym on jest związkiem o
Speaker A
charakterze zasadowym na2o to że staje się kationem obojętnie elektrycznie chyba że o tym mówiłeś Michał czy ta reakcja z tlenkiem sodu plus woda to nie jest reakcja zobojętniania według reakcji jonowej skróconej nie bo reakcja zobojętniania Michał to jest proton plus Oh min daje
Speaker A
wodę Piotr trochę nie w temacie ale czy jest jakaś prosta Reguła która rozstrzygnie wątpliwości kiedy pisać strzałkę w jedną stronę a kiedy w dwie a i ten pomysł z bazą wideo rozwiązań okej dobra Piotr to wygląda to tak strzałkę w
Speaker A
prawo powinieneś pisać zawsze a strzałkę w dwie strony jak już chcesz zabłysnąć to jak jest reakcja odwracalna Ale wiesz co to na myślę jak będziemy równowagę omawiać chemiczną także wtedy to postaram się dokładnie wytłumaczyć raczej piszcie zawsze tutaj pod spodem
Speaker A
napiszę żeby każdy widział zawsze piszcie strzałkę w prawo nie piszcie strzałek w dwie strony na maturze bo możecie używać tej formy ta jest okej pamiętajcie o tym i też unikajcie tych zapisów tak i tak bo to nie jest
Speaker A
wymagane ja to piszę dla siebie często ale to nie jest konieczne strzałka w prawo i to wystarczy moi drodzy teraz przechodzę do drugiej części dzisiejszych zajęć która nam trochę dłużej zajmie Czyli amfoteryczności generalnie Co to jest amfoteryczność Wróćmy sobie do pojęcia
Speaker A
charakterów chemicznych Pamiętacie że część substancji jest zasadowa część jest też kwasowa są też substancje obojętne które w ogóle nie biorą udziału w reakcjach typowych dla roztworów wodnych ale są też substancje amfoteryczne i są to substancje które potrafią się jednocześnie zachować jak
Speaker A
kwas albo zasada to jest właśnie amfoteryczność tak naprawdę woda jest amfoteryczna ponieważ potrafi reagować i z substancjami kwasowymi i substancjami zasadowymi kiedy będę omawiać teorię kwasów i zasad według br to dokładnie wam Wyjaśnię dlaczego ta woda jest właśnie amfoteryczna ale teraz przejdźmy
Speaker A
do tematu Pokażę wam najpierw reakcj otrzymywania wodorotlenku jakiegoś prostego w zasadzie też zasadowego i do tego substancje kwasowe i pokażę wam tak naprawdę jak dużo je łączy Popatrzcie na to w ten sposób weźmy sobie A niech to będzie wodorotlenek
Speaker A
sodu otrzymywanie z tlenku No i co nam powstaje po prostu na Oh klasyka tutaj z przodu mamy d jest okej A teraz weźmy sobie jakiś kwas tlenowy z jego bezwodnika niech to będzie plus woda I co nam powstaje h
Speaker A
24 teraz moi drodzy zrobię coś Za co chemicy mnie mogą nie polubić ale zrobię wam po to żeby coś wytłumaczyć czym tak naprawdę jest tlenek i czym tak naprawdę jest wodorotlenek i czym jest kwas tlenowy a weźmy do tego kwasu siarkowego
Speaker A
6 Dodajmy sobie jeszcze więcej wody po prostu dodajemy i niczym się nie przejmujecie patrzcie h4 so 5 ja to wezmę jakoś podkreślę żeby nikt się nie nauczył że coś takiego istnieje Bardzo was proszę tylko wam chcę coś pokazać i teraz znowu weźmy te
Speaker A
substancję hipotetycznego od razu podkreślę to co na czerwono to to nie istnieje Pamiętajcie to nie istnieje to też nie istnieje to jest tylko model chodzi mi to o to he6 so6 czy ja to Równie dobrze mogę zapisać Popatrzcie jak s i 6 razy Oh wzięte
Speaker A
widzicie widzicie podobieństwo pomiędzy substancj o charakterze zasadowym wodorotlenkiem a kwasem że tak naprawdę to są substancje chemiczne które polegają które powstają na drodze przyłączenia się wody do tlenku Niczego więcej tylko że w substancjach o charakterze zasadowym ta woda przyłącza się w sposób że tak
Speaker A
powiem maksymalny to jest tak że na jedną na każdą wartościowość może przyłączyć się jedna cząsteczka wody i tak jest tu znaczy tak na atom jeden atom sodu mamy w sumie pół cząsteczki wody na dwie na dwie wartościowości jedna woda przepraszam to tak jest
Speaker A
dokładnie co nie Czyli jak to jest sześciowartościowy to w sumie teoretycznie mogłoby się aż sześć przyłączyć aż trzy wody mogłoby się przyłączyć tylko że w kwasie jest tak że ta woda przyłącza się w stopniu minimalnym prawda ale jak mamy już na
Speaker A
przykład słabe kwasy to One potrafią przyłączyć więcej wody te kwasy mocne one przyłączają wody bardzo mało minimum wręcz tak jak tutaj widzicie mamy jedną wodę na dwie wartościowości w przypadku kwasów azotowych to jest pół wody na jedną wartościowość czyli ta taka sama
Speaker A
proporcja ale już słabsze kwasy na przykład ten ortofosforowy to tam on przyłącza przyłącza trzy wody na znaczy na trzy wartości na pięć wartościowości to jest tam wychodzi nam półtora cząsteczki wody tak dokładnie to wygląda także widzicie że jest taka
Speaker A
relacja pomiędzy substancją charakterze kwasowym a substancją charakterze zasadowym że tak naprawdę w roztworze wodnym to one przyłączają tylko wodę i nic więcej a teraz Popatrzcie coś na coś takiego jak mamy sobie substancje które są ycz czyli gwoli przypomnienia układ i
Speaker A
na układzie wam to wyjaśnię Popatrzcie tak Pamiętajcie amfory cznie jest Bery w swoich tlenkach Jeżeli mamy blok D to po jego lewej stronie są to środkowe wartościowości dla tych metali czyli na przykład chromu TR tlenek wodorotlenek albo manganu 4 po prawej stronie układu
Speaker A
to już są raczej tylko amfoteryczne tak samo metale z bloku p gling cyna ołów i tak tylko praktycznie amfoteryczne to weźmy taką substancję sobie pierwszą z brzegu chociażby ten tlenek cynku zno i on jak się uwadnianie to jest problem z tą że on z
Speaker A
wodą nie reaguje ale powiedzmy mamy ciąg reakcji które nam doprowadza do powstania znoh dwa razy wzięte prawda tyko Pamiętajcie to nie jest reakcja tylko to jest pokazanie procesu w sposób skrócony i ja równie dobrze mógłbym to zapisać sobie w takiej
Speaker A
formie jako H2 zno2 taki kwast tynkowe prawda No i teraz Popatrzcie zakładając że dochodziły nam do dysocjacji jonowej nie zawsze dochodzi tylko w stopniu raz większym raz mniejszym to moglibyśmy otrzymać tutaj coś takiego jak zn2 plus D Oh min i dwójeczka z przodu czyli
Speaker A
typowa zasada prawda a tutaj moglibyśmy mieć do czynienia z czymś takim jak 2 h plus D zno2 2 min widzicie jednocześnie się nasza substancja potrafi zachować zas poi kwas jeśli chodzi o to co w rzeczywistości mamy to muszę to ograniczyć tak
Speaker A
naprawdę możecie się spotkać tylko z tymi dwiema substancjami w sposób bezpośredni Natomiast ta dysocjacja nie zachodzi tak jak tutaj tylko to się otrzymuje na drodze właśnie reakcji z substancją o charakterze kwasowym albo zasadowym i to mocną także nie ma
Speaker A
dysocjacji takiej jak tu pokazałem Ja to skreślę symbolicznie tak samo nie ma reakcji z wodą tak jak tutaj pokazałem Jedyne co to mnie interesuje ta równowaga między hipotetycznym wodorotlenkiem a kwasem tak naprawdę jest to samo tylko chcę wam coś pokazać
Speaker A
w tym momencie zanim przejdziemy dalej to proszę o zadawanie pytań Monika to widać przy stężeniach kwasów No i bardzo słuszna Uwaga to wszystko że tak to ujmę zamyka się w logiczną całość I teraz moi drodzy Jak wyglądają takie reakcje na udowadnianie
Speaker A
amfoteryczności od kuch przede wszystkim trzeba przeprowadzić reakcj z mocnym kwasem i mocną zasadą jeżeli chodzi o mocne zasady to tutaj Preferowane są następujące tak naprawdę NaOH i zamiennie KOH niczego innego nie używamy w praktyce Uwaga jeżeli mamy substancję
Speaker A
[Muzyka] amfoterycznosci typowa dla amfoteryczności ale dlatego że stworzy się kompleks z amoniakiem to jest właśnie coś takiego że osad się owszem rozpuści Na przykład w przypadku wodorotlenku srebra 1 Ale nie jest to udowodnienie amfoteryczności pamiętajcie o tym udowadniamy tylko i wyłącznie
Speaker A
mocnymi zasadami które s zostały tutaj wymienione No względnie mogłaby być jeszcze zasada ZZ rubidu ale nikt tego nie używa Jeżeli chodzi o kwasy to wygląda to tak że bierzemy albo HCL albo H2S i zaraz wam powiem dlaczego i które kiedy możemy użyć
Speaker A
jeżeli HCL weźmiemy to jest kilka reakcji w których on ten chlor mógłby zostać Utleniony i wtedy nie udowodnimy amfoteryczności bo przeprowadzimy reakcje Redox w tym przypadku też jest kilka reakcji kiedy on mógłby źle zadziałać przede wszystkim dlatego że mogły powstać sole nierozpuszczalne
Speaker A
to jest mogłoby się tak zdarzyć jak najbardziej a druga sprawa jest taka że Jeżeli byłby stężony to stałby się wtedy kwasem utleniającym i z kolei utlenić także siłą rzeczy nie możemy nie możemy tego użyć tak jednoznacznie chociaż najczęściej się daje ten HCL bo
Speaker A
on wszędzie dobrze działa Oprócz takiej reakcji to wam ją teraz napisz abyście zapamiętali jak mamy amfoteryczny tlenek manganu 4 i użyjemy HCL to tam jednocześnie dochodzi do bo w środowisku kwaśnym ten mangan redukuje się na drugi stopień i mamy wtedy mncl2
Speaker A
i do tego chlor gazowy i do tego wodę trzeba zbilansować reakcję tu czwórka tu dwójka jest okej ale to nie jest udowodnienie amfoteryczności pamiętajcie o tym przejdźmy teraz do praktyki Pokażę wam jak takie reakcje wyglądają najpierw może zrobimy sobie
Speaker A
dwie z kwasem kiedy to substancja amfoteryczna będzie musiała się zachować jak substancja Zasadowa czyli bliźniaczo podobnie do na przykład takiego na2o czy NaOH KOH mgoh d razy wzięte i tak dalej do tlenku bądź wodorotlenku zasadowego No i jak już jesteśmy przy cynku To
Speaker A
bądźmy konsekwentni i weźmy tlenek cynku z kwasem solnym tutaj nie ma tego ryka HCL jakoś przereaguje to zdarza się tylko przy tlenkach będących utleniaczami i również wodorotlenkach No i co mamy jak zasada czyli ZN daak CL d razy wzięte bo to jest dwuwartościowe
Speaker A
chlorek cynku rozpuszczalny w wodzie not No i do tego Dodajemy wodę bo można to byłoby traktować jako reakcję prawda substancji kwasowej zasadową czyli woda zostaje to co zrobimy to jonowo i teraz mamy tak zno tlenku nie ruszamy nigdy zresztą jest amfoteryczny
Speaker A
Pamiętajcie że amfoteryczne nie dysocjują w wodzie na jony mamy do tego Przepraszam bilansu zawsze zapominam mamy do tego dwa protony i 2 C min po prawej nam przechodzi do w ZN 2 plus dodać 2 R plus woda imy sobie co
Speaker A
nieco zostaje nam tak tlenek plus kwas daje nam kation i wodę czyli udowodniliśmy pierwszą reakcję właściwą dla amfoteryczności to teraz aby pokazać pewną różnicę weźmy wodorotlenek w zasadzie tutaj będzie kosmetyczna weźmy zno d razy wzięte i teraz czym się różnić to będzie
Speaker A
to tak tu będzie dwójeczka tak to wody będą też dwie i znowu tutaj nie będzie tak jak reak zobojętniania jonowo tylko to zostaje bo jest nierozpuszczalne i tak stąd mamy dwa protony Stąd mamy też 2 CL min po prawej
Speaker A
mamy zn2 plus i mamy 2 CL min i mamy dwie wody dobra no i skracamy to co się nam powtarza po obu stronach czyli chlorek i zostaje nam wodorotlenek Amy pod wpływem substancji kwasowej mocnej przechodzi w kation cynkowy znowu tak samo i
Speaker A
przepraszam Tu Zapomniałem na górze dopisać Zobaczcie roztargnienie dodać do tego d H2 nie powinno być problemu Tak wyglądają te reakcje prostsze teraz przejdziemy do reakcji trudniejszych Ale przy okazji jeszcze tak czy pytania są pytań nie ma teraz tak definicja związku
Speaker A
kompleksowego Co to jest związek kompleksowy związek kompleksowy jest to coś co ma sobie centralny atom jakiś kation albo anion różnie to bywa no ale najczęściej jest to metal z bloku C coś w środku Które przyłącza nam Ligandy w jakieś tam liczbie określonej
Speaker A
No i samo w sumie też ma jakiś ładunek to jest jon kompleksowy anion który dodatkowo będzie jeszcze przyłączać sobie BDG będzie nam się pojawiać i pokażę wam o co chodzi dokładnie bo to co wcześniej rysowałem to zno 22 min czyli jakby reszta kwasu
Speaker A
cynkowego to czegoś takiego nie ma w roztworze wodnym Bo z kolei to zawsze ulega uwodnienie cały czas się nam przewija tak na dobrą sprawę i to występuje w formie takiego kompleksu gdzie mamy cynk w środku C grupy OH
Speaker A
i ładunek 2 minus kwestia bilansu tylko to tutaj dwie wody byśmy potrzebowali i tyle prawda to występuje w takiej formie i generalnie liczba tych Oh jest uzależniona od tak zwanej liczby koordynacyjnej Co to jest liczba koordynacyjna Liczba koordynacyjna to
Speaker A
jest z góry założony numer tych przyłączonych ligandów i ona żeby ją tak zapamiętać dla wszystkich amfoterycznych rzis to zapamiętajcie sobie tak w wartościowość może to napiszę tak wartościowość raz 2 nie więcej niż 6 pamiętajcie o tym wj3 Plus Ma liczbę
Speaker A
koordynacyjnego tym razem ale z zasadą mocną zasadą NaOH i właśnie powstaje nam ten związek kompleksowy Gdzie mielibyśmy cynk w środku liczba koordynacyjna 2 x 2 czyli 4oh nawias kwadratowy i teraz w głowie liczycie ładunek tego Cynk jest 2 plus
Speaker A
odjąć 4 za 4oh razem wychodzi 2 minus więc z przodu trzeba dać dwa sody żeby się wyrównało Boży plus tyce dopisuje dajemy d ale to będzie mało bo trzeba będzie jeszcze dołożyć wody w liczbie 1 i teraz wszystko
Speaker A
wszystkiego nam wystarczy jonowo jakby to wyglądało to byłoby tak tlenek cynku Zostawiamy to na jony dwójka Dotyczy wszystkiego czyli 2 plus i 2oh min i mamy jeszcze do tego plus woda po prawej 2 plus dodać ten anion skomplikowany
Speaker A
znoh cter razy wzięte i 2 minus jonowa skrócona zostaje nam tak zno d 2oh min d H2O daje nam znoh 4 razy wzięte 2 minus No i to jest finał prawda tej reakcji tutaj po prostu tlenek pod wpływem zasady i wody zamienia się
Speaker A
związek kompleksowy nadmienić że starych podręcznikach jescze dominują te właśnie formy bezwodne nie tworzące kompleksów może przejść po prostu zno2 2 minus plus wodę aczkolwiek wy skupcie się na nauce tych kompleksów Pamiętajcie o liczbie koordynacyjnej i otworzenie takiego zzu
Speaker A
stosuje się tak zasadę że od prawej strony wszystko się zaczyna czyli po kolei wyglądałoby to tak Tetra bo c hydroko cyn i czego sodu w przypadku tej soli jeszcze raz Tetra hydroko cyn sodu kiedy jeszcze tutaj mamy metal Gdzie są
Speaker A
różne wartościowości to można na przykład podać że chromian 3 i tak dalej Myślę że to tyle jeżeli macie jakieś pytania proszę zadajcie ter wracam do reakcji teraz sobie zrobimy z wodorotlenkiem [Muzyka] cynku No i co nam powstanie znowu będzie
Speaker A
ten tetrahydroksocynkan sodu czyli na2 zno wzięte i tu jeszcze kwadratowy nawias No i w zasadzie tyle Jedyne co to wystarczy dać dwójkę jest po sprawie dlatego te reakcje są lepsze bo są prostsze No i jeszcze tutaj co mógłbym
Speaker A
zrobić to równanie jonowe Czyli bierzemy znoh 2 r wzięte dodajemy do tego dodajemy do tego 2na plus dodajemy do tego 2oh min mamy po prawej 2na Plus plus do tego ten anion znoh C razy wzięte 2 minus skracam to co się na mnie
Speaker A
zgadza znaczy pokrywa Czyli dwa kationy sodowe No i wychodzi z tego znoh d razy wzięte dodać 2 r Oh min przechodzi to z C razy wzięte d minus Czyli tak naprawdę te aniony wodorotlenowe się łączą z tym tworząc kompleks No i przykłady inne to
Speaker A
k już napisze wam gotowe kompleksy jakie moglibyście spotkać to byłoby to na przykład tak sobie tak raz wzię to jest ten amfoteryczny tlenek No i teraz tak on może mieć liczbę koordynacją według naszego naszej reguły 6 czyli dawałby na
Speaker A
przykład na 3c h 6 razy wzięte i kwadratowy ale też mógłby być taki przy założeniu tej mniejszej liczby koordynacyjnej bo z takimi też się można spotkać I pamiętajcie tu założy założyłem liczbę koordynacyjnego dać trzy sody żeby wyrównać a tu Jak dałem 4 oh minus tu
Speaker A
było 3 plus to jest 3 - 4 wychodzi 1 na minusie Więc wystarczy jeden SD nazewnictwo odpowiednio Heksa hydroko chian 3 bo jest trójwartościowy sodu Tetra hydr chromian 3 sodu i tyle no amfotery Moi drodzy tego jest trochę ale
Speaker A
myślę że to zostawię na inne zajęcia albo też sami rozwiązuj może jak będę zadania maturalne rozwiązywać to tego będzie więcej na co chciałbym wam zwrócić uwagę takie praktyczne zadanie Co się stanie jak mamy chlorek cynku i dodamy do niego
Speaker A
NaOH w nadmiarze stopniowo przede wszystkim będzie to tak najpierw opiszę makroskopowo że najpierw wytrąci się osad a potem się rozpuści takie dziwne dlaczego tak jest już wam pokazuję bo najpierw mielibyśmy reakcję strąceniową ona nie tylko dla soli jest ale też dla wodorotlenków
Speaker A
generalnie dla substancji które nam w roztworze wodnym istnieją jako jony albo są też nierozpuszczalne jak znoh 2 razy wzięte to bierzemy zncl2 i mieszamy go z NaOH wytrąca się znoh dwa razy wzięte i to jest ten biały osad dodać NaCl jako pozostałość tu
Speaker A
dwójka tu dwójka jest okej No i teraz dlaczego się nam ten osad dalej rozpuszcza dlatego że zno dwa razy wzięte pod wpływem nadmiaru NaOH daje nam ten tetrahydroksocynkan czyli na2 znoh C razy wzięte i nawz kwadratowy Widzicie To jest po prostu Wyjaśnienie
Speaker A
tego dlaczego najpierw mamy osad tutaj a potem osadus kompleks który jest nierozpuszczalny dobrze Moi drodzy teraz jeszcze przez 5 minut będę dla was Dlatego proszę o zadawanie pytań postaram się na nie w miarę możliwości odpowiedzieć jeżel reak jonowych reakcji
Speaker A
strąceniowych rozpuszczalności to bardzo proszę zadajcie mi pytania postaram się na nie odpowiedzieć w międzyczasie może jeszcze chciałem wam bardzo podziękować za to że subskrybuje kanał na YouTube dlatego bę materia wiaz znajdę innych którzy generalnie podzielili by moją pasję i również
Speaker A
udostępnili wam jakieś materiały A wiadomo Im więcej materiałów tym więcej nauki dla was po prostu darmowe korepetycje na YouTube to jest nasz kanał Zapraszam do subskrypcji wtedy wszystkie aktualne filmiki które się pojawią będziecie mieli do własnej dyspozycji na stronie
Speaker A
głównej tutaj będziecie mieli wszystko co pojawia się prawda na bieżąco dla osób które jeszcze nie był zajęcia na żywo to jest to co teraz transmituj każdy który będzie tutaj pracował razem ze mną będzie miał swoją playlistę ja mam na razie swoją ale oczywiście inni
Speaker A
też mam nadzieję do mnie dołączą niedługo No i tutaj będą poszczególne przedmioty i ewentualnie forma prawda Czyli tutaj te zajęcia które do tej pory z wami Realizuję oraz zadania maturalne na razie wrzuciłem tylko jedno bo tylko na to miałem czas ale postaram się
Speaker A
wypracować sobie efektywny system który pozwoli mi wrzucać ich coraz więcej w takim dosyć uczciwym tempie aby już po świętach Bożego Narodzenia tak myślę na nowy rok była fajna baz baza zadań maturalnych które będziecie mogli sobie w ten sposób rozwiązywać Ja wiem że
Speaker A
bardzo szybko mówię na tym filmiku ale robię to dlatego abyście sobie taką szybkość też wykształcili pracy no i też zapraszam na naszą witrynę która się rozwija Przepraszam za błędy i niedociągnięcia na niej bo biorę znaczy no większość tutaj czasu Ja spędzam nad
Speaker A
jej uzupełnianiem tutaj pomoc administratora tylko ogranicza się do kwestii technicznych Ale krok po kroku z dnia na dzień Staram się aby ta witryna była już przygotowana na przyjęcie potencjalnych kolegów którzy mogliby pomóc wam razem ze mną w międzyczasie Proszę o jakieś
Speaker A
pytania może ktoś coś ma do powiedzenia Proszę bardzo dobra czy tych ligandów trzeba się uczyć na pamięć jest ich dużo Monika Monika ja bym dał sobie spokój z tym powiem ci dlaczego Bo jeżeli chodzi o związki kompleksowe jakie musicie
Speaker A
umieć ich jak gdyby wzory to są tylko te hydrokso prawda do do amfoteryczności A jak już to będzie on podany Więc wystarczy umieć sobie poradzić ze wzorem tego związku kompleksowego No jak macie na przykład amoniak jako liant to już
Speaker A
nawet nie ma nie ma znaczenia jego nazwa nie uczmy się wszystkiego na pamięć ale to że nie ma ładunku i to wam wystarczy w zupełności więc jeżeli już się macie tych ligandów uczyć to wystarczy ewentualnie ich ładunek a nazewnictwo No
Speaker A
to hydrokso i to wam powinno wystarczyć Moim zdaniem Jak obliczyć liczbę koordynacyjnego Cina 4 ma też 6 Liczbę koordynacyjnego odcinka gdzieś jakaś rozpiska Monika Już ci pokazuję gdzie wszystko jest sekundę to jest na stronie darmowy kety i tu są zajęcia wybieracie sobie
Speaker A
chemię No i proszę bardzo jest wszystko rozpisane można się zapisać na kolejne zajęcia i są tematy nadchodzące prawda na razie tylko w formie tytułów na kolejnych zajęciach planuję teorię kwasów i zasad oraz hydrolizę soli zrobić jeszcze tutaj dopis reakcje wypierania czyli ten
Speaker A
trzeci rodzaj reakcj otrzymywania soli wspominałem na poprzednich zajęciach kiedy będzie spotkanie z biologii to co miało być w tamtym tygodniu będzie dzisiaj Przepraszam ale przesunął mi się temat o jeden z racji problemów technicznych za które bardzo was przepraszam w ubiegłym tygodniu
Speaker A
miały one miejsce Teraz po prostu zrealizuję bakterie A jak tylko będę mieć czas to postaram się te lukę jednych jednych zajęć jakoś nadrobić także zapraszam was na biologię która będzie 10 minut Ja sobie zrobię chwilę przerwy i widzimy się na
Speaker A
kolejnych zajęciach link do nich jest na stronie na Facebooku będzie on aktywne kiedy ja już będę w pokoju Dlatego proszę o cierpliwość póki co Trzymajcie się i zapraszam was na kolejne darmowe korepetycje miłej nauki i do zobaczenia hej
Topics:reakcje jonoweamfoterycznośćchemiarównania jonowematura chemiazobojętnianietlenkikwasy i zasadydysocjacja jonowazadania maturalne
