Darmowe Korepetycje – Chemia – Matura | Układ okresowy … — Transcript

Powtórka chemii maturalnej skupiona na układzie okresowym, izotopach, masie atomowej i praktycznych zadaniach z chemii nieorganicznej.

Key Takeaways

Układ okresowy jest kluczowym narzędziem do efektywnej nauki chemii, nie wymaga zapamiętywania na pamięć.
Liczba atomowa to liczba protonów, a liczba masowa to suma protonów i neutronów w jądrze atomowym.
Izotopy mają tę samą liczbę atomową, ale różną liczbę masową, co wpływa na średnią masę atomową pierwiastka.
Średnią masę atomową oblicza się jako średnią ważoną mas izotopów z uwzględnieniem ich procentowego udziału.
Zrozumienie budowy atomu i właściwości jonów pomaga w rozwiązywaniu zadań maturalnych z chemii nieorganicznej.

Summary

Wprowadzenie do powtórki z chemii z naciskiem na układ okresowy jako narzędzie do nauki.
Omówienie różnicy między liczbą atomową, liczbą masową i masą atomową oraz ich znaczenia.
Wyjaśnienie pojęcia izotopów i ich wpływu na średnią masę atomową pierwiastków.
Przykłady obliczania średniej masy atomowej na podstawie zawartości procentowej izotopów.
Analiza właściwości jonów i promieni jonowych w układzie okresowym.
Omówienie budowy orbitalnej i liczby kwantowych w kontekście rozpoznawania pierwiastków.
Praktyczne zadania maturalne dotyczące chemii nieorganicznej i molekularnej.
Wyjaśnienie pojęć wiązań chemicznych, rezonansu i właściwości fizykochemicznych gazów.
Zastosowanie wiedzy o układzie okresowym do przewidywania właściwości pierwiastków i związków.
Zachęta do dialogu i aktywnego udziału uczniów podczas lekcji.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Dobry wieczór. Witajcie serdecznie, moi drodzy. Generalnie tak, powtórzymy sobie dzisiaj chemię, aczkolwiek przyznam szczerze, nie mam trochę pomysłu na powtórkę z tego przedmiotu, bo generalnie biologia jest taka bardziej teoretyczna na pewno.

Speaker A

Natomiast z chemii mamy trochę więcej praktyki. No a żeby

Speaker A

też nie zakopać się w kolejne zadania, bo już na pewno macie ich po dziurki w nosie, to mam taki pomysł. Zrobimy sobie trochę takiej pracy na slajdach jak ostatnio na biologii. W oparciu o układ okresowy, różne jego ujęcia, a potem

Speaker A

przegląd podstawy programowej też się przyda i na tym, na tej podstawie będziemy dalej pracować. Dobra. Też właśnie w przypadku chemii bardzo prosiłbym was o dialog, bo tutaj nie mamy takiego natłoku, jeżeli chodzi o ilość materiałów, więc śmiało odpowiem

Speaker A

na wszelkie wasze pytania. O ile dzisiaj oczywiście starczy nam czasu. Witam serdecznie wszystkich, którzy pojawili się na lekcji. Przejdźmy zatem do rzeczy. Tak, dopiero się zaczęła siór. Jeżeli ktoś ma jeszcze pytania odnośnie matury z biologii, matury z do rozwiązania, to ona będzie rozwiązana po

Speaker A

chemii. Wczoraj, sorry, po prostu nie dałem rady fizycznie, więc zostawiłem to sobie na później. Chemię rozwiążę w ten sam dzień, we wtorek. Natomiast biologii rozwiążę, myślę, dzień później. Dobra, jeżeli chodzi o wszelkie y tego typu rzeczy z chemii, jak w ogóle podejść do

Speaker A

sprawy, jak zabrać się do powtórki, pamiętajcie o jednym bardzo ważnym narzędziu, jakie macie do dyspozycji.

Speaker A

Tym narzędziem jest układ okresowy. Tak naprawdę, żeby z tego układu wynieść potrzebne informacje, to trzeba wam tylko kilku bazowych elementów. Kiedy to ułoży się w taką spójną, logiczną całość, to ten układ okresowy można potraktować jak tego rodzaju, powiedziałbym, mapę. Tak, no

Speaker A

jak idziemy sobie na wycieczkę gdzieś tam czy załóżmy podróżujemy w miejscowości, której nie znamy. Teraz mapy wychodzą z użycia z racji aplikacji mobilnych. No ale załóżmy, że taką mapą dysponujemy nawet w aplikacji, to w sumie też dalej mapa jest, tylko że mobilna i

Speaker A

chodzi o to, że tam nie uczymy się niczego na pamięć, czyli co gdzie jest, jak to się nazywa, jakie ma jeszcze współrzędne geograficzne. Tak samo nauka układu okresowego na pamięć

Speaker A

nie ma oczywiście sensu. Nie musicie znać tych rzeczy,

Speaker A

które tutaj są napisane, bo to jest, no nie majszego logicznego uzasadnienia. Natomiast ważne jest to, żeby z takiej mapy wyciągnąć jak najwięcej informacji odnośnie tego, gdzie się znajdujemy, dokąd zmierzamy, czego możemy się spodziewać w danym miejscu. I tak samo jest właśnie w układzie

Speaker A

okresowym. Nawet nie mając tych wszystkich nazw pierwiastków, którymi tutaj dysponujemy, będziemy w stanie na podstawie tego układu okresowego wiele właściwości przewidzieć i właśnie na tym polega skuteczne korzystanie z niego. Po takich podstawowych informacjach z chemii molekularnej, które będą bazować

Speaker A

na tym układzie okresowym, przejdziemy sobie do elementów chemii nieorganicznej, takich powtórkowych. Dobra, to teraz jeszcze powtórka. Co my tutaj mamy oprócz nazwy i symbolu, które widać gołym okiem? Przede wszystkim zapamiętajcie, że liczba atomowa to jest liczba protonów w jądrze

Speaker A

atomowym i to jest po prostu ta na górze porządkowa, tak? 1, 2 i tak dalej. To jest liczba atomowa, natomiast liczba masowa właśnie, a masa atomowa takich podstawowych tematów to pamiętajcie nie jest to samo. Liczby masowej tutaj w układzie okresowym,

Speaker A

który tutaj widać, w ogóle w żadnym w sumie nie uświadczymy, dlatego że to co jest podane tutaj, sorry za nieczytelną jakość, ale ten wrzuciłem tak poglądowo, tak później będzie bardziej dokładny. W każdym razie te wartości na dole to nie

Speaker A

są liczby masowe, pamiętajcie, to są masy atomowe, średnie masy atomowe, czyli średnia masa jednego atomu.

Speaker A

Jednostką jest tak zwany unit. Tak? No to to sobie możecie zapamiętać, że każdy proton i neutron waży po tym jednym unicie. 1 mol z kolei elementów ważących jeden unit będzie ważyć 1 g. I teraz jeszcze pytanie o terwasów i

Speaker A

zasad. Do wszystkiego myślę dzisiaj dojdziemy. Przynajmniej część postaram się z wami zrealizować. Dobra, to tyle jeżeli chodzi o wprowadzenie do tego, co my tutaj w tym układzie okresowym mamy.

Speaker A

Teraz jeszcze takie rozpisanie dokładne paru rzeczy. Możecie się spotkać z takim zapisem poszczególnych jąder atomowych pierwiastków. I teraz raz jeszcze przypomnienie, co tutaj jest. Co?

Speaker A

A to jest, moi drodzy, liczba masowa. Z to jest liczba atomowa, a E to jest symbol pierwiastka. Teraz co to oznacza? Jeżeli mamy sobie liczbę masową, to ona jest tak naprawdę równa sumie protonów i neutronów, które występują w danym jądrze atomowym. Ważne

Speaker A

jest to, że pierwiastki mogą między sobą różnić się liczbą neutronów, bo bezpośrednio pierwiastek identyfikuje nam liczba protonów, natomiast neutrony mogą być różne i to daje kolejne pojęcie, mianowicie izotopów, tak? I izotopy mają między sobą różną liczbę masową, tak? Ale taką

Speaker A

samą liczbę atomową, która jest po prostu równa liczbie protonów. Pamiętajcie, że protony mają dodatni ładunek, elektrony natomiast ładunek ujemny, no i te elektrony krążą wokół jąder atomowych. Yyy, więc ich liczba tak wyjściowo, jeżeli mówimy sobie o zwykłym pierwiastku, jest równa co do wartości

Speaker A

liczbie elektronów. Chyba że mamy do czynienia z jonem, to jest to coś takiego, co ma dodatkowo y bądź dołożone elektrony, bądź ma też elektrony zabrane. Tak by to wyglądało. Teraz moi drodzy właśnie z tych izotopów praktyczny przykład, co my

Speaker A

tutaj mamy rozpisane. Otóż jeżeli weźmiemy sobie taki pierwiastek naturalnie występujący w przyrodzie jak na przykład sód, fosfor, siarkę i tym podobne, które są tutaj wymienione, to one składają się z różnych izotopów i okazuje się, że nie każdy, powiedzmy, składa się tylko z

Speaker A

jednego, że dużo jest takich, które składają się z kilku różnych izotopów. I teraz jeżeli weźmiemy na przykład siarkę, no to ona składa się w dużej mierze praktycznie całkiem z tego izotopu ważącego 32, czyli zbudowanego z 32 protonów i neutronów łącznie.

Speaker A

Natomiast jest też trochę siarki 33, no i całkiem sporo jak na tę skalę siarki 34. I teraz pojawia się nam pojęcie masy atomowej, jak ją liczyć. Żeby policzyć dobrze masę atomową, czyli średnią masę jednego atomu w unitach, a potem w perspektywie masę

Speaker A

molową danego pierwiastka w gramach na mol, to tak naprawdę trzeba zrobić średnią ważoną i najlepszą metodą obliczania tego będzie tak. Bierzemy sobie każdą z tych mas, znaczy liczb masowych, no i robimy z tego średnioważoną w taki sposób, że mnożymy

Speaker A

to przez zawartości procentowe, czyli tak przybliżeniu na przykład tutaj będzie 0,95, bo to jest 95%, jakby co. Tutaj mamy procenty po prawej stronie, tutaj będzie 0,0076, bo tu jest bardzo mało, więc tak zapiszę. No a na końcu mamy jeszcze w

Speaker A

sumie mogę dać dokładne 0,2, a tutaj będziemy mieć 0,042 i te liczby po dodaniu do siebie powinny dać nam 100% i tak będzie w istocie, czyli 1.

Speaker A

100% to jest 1. Pamiętajcie, ja robię po prostu tak, że do średniej masy atomowej mnożę przez siebie te wartości i zwyczajnie w świecie dodaję je. W związku z tym wychodzi mi potem odpowiedni, odpowiedni wynik. No i w sumie tyle. Tak, tak się robi tego typu

Speaker A

zadania. Pamiętajcie różnice między liczbą masową a masą atomową. Tak by to wyglądało. Tu możemy zobaczyć sobie jeszcze chlor. Ważne, że dla niego jak bierzecie sobie z układu średnią masę atomową, to dajemy 35,5. Jest to spowodowane właśnie tym, co widać

Speaker A

tutaj, czyli tym, że chlor jest zbudowany w dosyć dużym stopniu z tego izotopu 35, ale jest prawie 1/4 tego 37 i akurat tam na połówkę wychodzi ta średnia masa atomowa. Jak widać, te lżejsze pierwiastki raczej występują w postaci jednego izotopu. Wyjątkiem jest

Speaker A

na przykład brom. I tutaj fajna informacja się nam pokazuje. Jak nam wychodzi średnia masa atomowa, znaczy średnia masa atomowa, ta z układu, to mamy około, no, 80 jest, prawda? I popatrzcie, że nie ma bromu, który ma liczbę masową 80. Nie ma bromu, który

Speaker A

składa się z, znaczy w sumie łącznie z 80 protonów i neutronów, jest albo 79, albo 81. I to może być coś takiego. Taki błąd si

Speaker A

No i wizualnie to się pokazuje. W każdym razie taka pierwsza ważna informacja, jak można się fajnie po tym układzie okresowym poruszać. No w prawo idąc i do i do góry, tak, mamy coraz mniejszy promień atomu. Z kolei idąc na dół i w lewo mamy

Speaker A

promień coraz większy i promień atomu właśnie tak się zmienia. Zapamiętajcie to. Dlaczego tak się dzieje? Otóż elektrony, które krążą wokół atomu są zlokalizowane na różnych powłokach elektronowych. I na razie taki model sobie wprowadźmy. Z każdym kolejnym okresem w układzie, czyli tę liczbę,

Speaker A

którą macie tutaj z boku, to jest 1 2 3 4 5 i 6. każdym kolejnym okresem mamy coraz więcej powłok. Coraz więcej powód sprawia, że promień jest coraz większy, no bo jest po prostu więcej wokół tego atomu i tyle. Natomiast idąc w prawą

Speaker A

stronę mamy cały czas określoną liczbę powok elektronowych, ale wiądrze jest coraz więcej protonów i one bardziej ściskają te powłoki, dlatego w prawo nam promień atomowy maleje. Lady, pytanie od ciebie. Czym się różni promień atomowy od promienia jonowego? Zaraz to na

Speaker A

kolejnym slajdzie pokażę. Tylko proszę chwileczkę cierpliwości. Ja z czatem zrobię trochę porządek, żeby nie pisać tak często, bo dużo osób chce się o coś zapytać, ale niestety no nie damy sobie rady, kiedy będzie tyle wiadomości. Po prostu nie będę w stanie

Speaker A

wszystkich odczytywać. Sekundkę. Okej, umówmy się, że jedna wiadomość na dwie minuty, jeśli wam to nie będzie przeszkadzać z racji problemów organizacyjnych, żebym mógł odpowiadać na wasze pytania. Tak zorganizowałem.

Speaker A

Także przepraszam najmocniej, jeżeli komuś to przeszkadza, ale po prostu nie da się inaczej, bo pytań jest dosyć sporo, prawda? Czym się różni promień atomowy od jonowego? Teraz musimy sobie to wytłumaczyć. Promień atomowy już jest wyjaśniony, czyli po prostu w dół

Speaker A

idziemy, jest coraz więcej powok elektronowych, dlatego jest coraz większy. Z kolei idąc w prawo mamy coraz bardziej ściśnięte przez większą ilość protonów w jądrze te powłoki. I teraz jak to ma się w kontekście jonów, to ja mam nieco później na innym slajdzie,

Speaker A

akurat na tym. Popatrzcie, tutaj są zaznaczone pierwiastki same w sobie, jakie mają promienie i metale, które występują po lewej stronie układu okresowego praktycznie i w środku. No i tutaj po takim skosie są oddzielone barierą od siebie Gleinbor i tak dalej.

Speaker A

Metale od niemetali na granicy są półmetale, to w przypadku metali promień atomu jest zaznaczony na kolor niebieski. I potem mamy półmetale, kolor jest na taki złoty żółty zaznaczony i promień atomu niemetalu na jasnoszary. I teraz jak wygląda promień jonowy?

Speaker A

Promień jonu to jest promieńą, znaczy tego atomu, który albo elektrony odda i wtedy jest kationem, albo elektrony przyjmie, wówczas stając się anionem.

Speaker A

Kiedy oddajemy elektrony od atomu się one odłączają, to wtedy staje się on kartionem. Czyli co?

Speaker A

jaki się stanie, po prostu będzie mniejszy, bo nie ma tej zewnętrznej y zewnętrznej warstwy elektronu. Z każdym kolejnym oddanym elektronem nasz promień jonowy w porównaniu do atomowego będzie coraz to mniejszy. I fajną rzecz można tutaj zauważyć. Przede wszystkim w dół

Speaker A

promień jonu, czyli ten w przypadku metali, o kationach mówimy, zamalowany ciemny jest rosnący dalej, ponieważ idąc w dół mamy coraz więcej powłok elektronowych i tak. A co za tym idzie, promień onu będzie i tak coraz większy.

Speaker A

Natomiast w prawą stronę mamy taki zauważalny wzrost ładunku tych kationów, ponieważ każdy z nich ma coraz więcej atom elektronów walencyjnych do doddania. Kwoli wyjaśnienia liczbę elektronów walencyjnych określamy z kolei po numerze grupy. Jest tak, że mamy sobie pierwszą grupę, tu mamy jeden

Speaker A

elektron walencyjny do 12 włącznie na 12:00. Z kolei od 13:00 idąc w prawo mamy o 10 mniej, czyli jest 34 aż do 8 elektronów walencyjnych. I wracając do metali, one starają się oddać tyle elektronów, ile mają na tej zewnętrznej

Speaker A

powłodce. Oczywiście grup głównych to zazwyczaj dotyczy przede wszystkim. Natomiast w tych w pobocznych grupach, czyli według starej nomenklatury, czyli po prostu w bloku D, tam gdzie mamy wszystkie mangan żelazo i tym podobne, jest nieco inaczej. Ale w każdym razie

Speaker A

ogólnie rzecz biorąc ze wzrostem ładunku spada nam promienie ionu, ponieważ jeszcze więcej elektronów oddał, czyli się zrobi jeszcze mniejszy. Tak by to wyglądało. Z kolei w przypadku anionów jest to następująca sytuacja.

Speaker A

W momencie, w którym popatrzymy sobie na nie, to one dostają elektrony i ta sama liczba protonów, która była wyjściowo pod wpływem większej ilości elektronów po prostu no nie nadąża za nimi. Tak sobie to wyjaśnijmy. Co za tym idzie, te

Speaker A

promienie anionów będą coraz większe. Im więcej ujemnego ładunku mają, tym będą coraz większe, bo mają coraz więcej elektronów takich do upilnowania.

Speaker A

Jeszcze pytanie od Kuby. Dlaczego jest tak duża różnica pomiędzy kationem potasu i argonem? To znaczy tak, Kuba z Argonem nie wiem czy tutaj jest rzetelny rysunek tak na 100%, bo to też są inne rodzaje tych promieni. Tam jest promień

Speaker A

Wanderwalsa i tak dalej. Powiem szczerze, tak na tę chwilę jeszcze nie odpowiem ci na to, bo nie chciałbym tutaj jakieś gafy popełnić. Chociaż no patrząc z drugiej strony na promienie atomów wyjściowych tych niemetali, to wszystko się poniekąd zgadza. Tak, mamy

Speaker A

azot, tlen, fluor i neon najmniejszy spośród nich. Może inaczej. Popatrz na to w ten sposób. Sam argon wobec chloru jako atomu nie ma aż takiej dużej różnicy. Tak. Dopiero w momencie, w którym my robimy anion, to on dostaje

Speaker A

jeden dodatkowy elektron do opieki. Te protony po prostu nie nadążają za tym, żeby je przyciągać. Co za tym idzie, robi się tak duży ten anion. Teraz tak, Grzegorz, bardzo mi miło. Nie uważam się za najlepszego korepetytora, ale dziękuję. Jak wyliczyć

Speaker A

ładunek jądra? Ładunek jądra to jest po prostu liczba protonów, tak? To jest ładunek dodatni. Station potasu ma większy ładunek jądra, silniej przyciąga elektrony, więc promień mniejszy. Kitek.

Speaker A

No spoko wyjaśnienie. Myślę, że można tak to zrobić. Więc pamiętajcie, jak macie promienie jonionowe do porównania, najlepiej jeżeli one będą z tego samego helowca, bo argon jest sobie tutaj na przykład i konfiguracje elektronowe, do których jeszcze sobie przejdziemy na chwilę, będą będą miały

Speaker A

takie same, tak, te wszystkie aniony z tej sam z tego samego okresu, czyli to tak dla argonu ma taki sam skład elektronowy wobec argonu, jak również tutaj z tej z tego już następnego okresu. Pamiętajcie, że metale tracą elektrony, więc metale cofają się w

Speaker A

układzie okresowym, jak to powiedzieć, do helowca z okresu wcześniej. z kolei nie metale sobie dokładają i w tym samym okresie będą szły, jeżeli chodzi o o liczbę y elektronów w sensie o upodobnienie się do tego y gazu szlachetnego. Pytanie o to, ile będzie

Speaker A

powtórek z chemii zorganizuję jeszcze jutro wieczorem i bardzo będę wdzięczny za sugestie na Facebooku odnośnie tego, jak powinna wyglądać powtórka z chemii, bo jest to przedmiot nieco inny od biologii. Właśnie mam tu problem jak to zorganizować. Przyznam szczerze, nie mam

Speaker A

pomysłu, tak to ujmę. Jutro się spotkamy wieczorem. Yyy i jeszcze mam nadzieję w poniedziałek uda mi się przed chemią zrobić jeszcze jedną powtórkową lekcję. Yyy dobra i teraz jeszcze widzę pytania kolejne odnośnie tego. Adam przecież Argon to nie będzie

Speaker A

miał w ogóle kationu i anionu. Tak, zgodzę się Adamie. Tylko, że inaczej, bo chodzi o to, że te wszystkie spośród metali, niemetali, które wymieniłem, czyli potas, siarka, chlor, do tego fosfor, wapń i skant, one dążą do argonu w swojej konfiguracji.

Speaker A

Jakie jony? Jony mają konfigurację argonu. O to mi chodziło. To miałem na myśli. Jeszcze pytanie Kinga. A jeśli mamy na przykład porównać promień kationu potasu i anionu chlorkowego, no to Kinga, one mają wszystkie konfiguracje argonu, więc możemy je porównać bezpośrednio po

Speaker A

ładunku. Chlor ma ładunek ujemny w porównaniu do dodatniego potasu, czyli chlor oddał elektrony, skurczył się wobec, przepraszam, potas oddał elektrony, skurczył się wobec wyjściowego potasu. Natomiast chlor przyjął. Chlor jest duży, tak, ponieważ dostał elektrony. Z ujemnym ładunkiem rośnie promień jonu, z dodatnim

Speaker A

ładunkiem promień jonu maleje. Jeszcze pytanie od Grzegorza. W ionie na przykład FE2 plus ładunek jądra to też protony czy już ładunek przy jonie? Znaczy tak, Grzegorz, ładunek to jądra to są po prostu protony i tyle.

Speaker A

Czyli patrzysz po liczbie atomowej. Natomiast 2 plus to co wychodzi to jest to różnica tak naprawdę pomiędzy ładunkami, czyli taki wypadkowy ładunek.

Speaker A

Chodzi o to, że mamy dwa elektrony za mało, dlatego dwa dwa dodatnie dodatkowo wychodzą. Tak by to wyglądało. Dobrze. Teraz tak, redoksy zostawmy sobie na inny czas. Teraz skupmy się na tych atomowych kwestiach. Budowa orbitali. Także o tym,

Speaker A

o to na pewno się pytacie. Mam taką prośbę. Wszelkie sugestie co do zajęć to już na Facebooku omówmy. Okej. Jak ktoś nie był jeszcze, to tak samo się nazywa Facebook jak kanał i tam po prostu na spokojnie po zajęciach przedyskutujemy.

Speaker A

Tak zrobiłem z biologii właśnie nawiązując do sugestii uczniów, zorganizowałem potem powtórkę z zadań z genetyki. Dobra, teraz przejdźmy do tych promieni. No mam nadzieję, że jonowe są już jasne. I teraz zrobimy sobie coś, co nam z promieni atomowych wynika i

Speaker A

poniekąd też prowadzi do powstania jonów. Mianowicie dwie rzeczy. Przede wszystkim mamy taki parametr jak energia jonizacji. On pozwala zrozumieć nieco chemię i te zmiany, które zachodzą szczególnie w przypadku lewej strony układu okresowego, czyli tak zwanego bloku S. Mianowicie aktywność metali w

Speaker A

zależności od położenia w układzie okresowym. żeby jakikolwiek pierwiastek doprowadzić do stanu kationu. A warto wiedzieć, że nie tylko metale to nie tylko metali to dotyczy, bowiem jeżeli chodzi o niemetale, to my na przykład doprowadzając do do nich dużo temperatury doprowadzimy do tego

Speaker A

samego, czyli do ionizacji, do oderwania się elektronu i powstania kationu, to w każdym razie ta energia jonizacji zależy nam w sposób bezpośredni od promienia atomowego. Czyli im mniejszy jest nasz promień atomowy, tym tak na logikę mówiąc będzie większy, większa

Speaker A

tenizacji, ponieważ trudniej będzie wówczas oderwać elektrony od takiego małego elementu, prawda? Natomiast w momencie, w którym promień jest bardzo duży, to my tę ta energia ionizacji nam z kolei spada, ponieważ elektrony latają daleko, a co za tym idzie, łatwo je

Speaker A

oderwać, prawda? Jeszcze tutaj parę pytań w międzyczasie. Do której mam czas Szymon? Powiem ci w ten sposób. No dopóki dam radę mówić dzisiaj. No myślę z dwie godziny postaram się i dopóki mi się nie wyczerpią tematy. Możemy też

Speaker A

powtórzyć sobie potem nową podstawę, czyli przejdziemy przez tego PDFa z góry na dół, co tam jest na tej maturze. To też jest, myślę, dosyć dobry pomysł.

Speaker A

Zależy jak wam spodoba się. Dobrze. Tymczasem przejdźmy jeszcze do tej energii, energii ionizacji. Wygląda to w sposób następujący. Idąc w dół i w lewo mamy coraz tą mniejszą energionizację, dlatego że mamy coraz większy promień atomu i coraz łatwiej

Speaker A

ten elektron jest oderwać. Natomiast idąc sobie w prawo i do góry, generalnie energia ionizacji jest coraz większa, czyli coraz trudniej oderwać elektron. Największa jest dla helu, ponieważ on jest najmniejszym atomem do tego helowcem, więc można powiedzieć, on już ma taką stabilną strukturę

Speaker A

elektronową. Yyy, w każdym razie jeżeli chodzi o yyy takie dziwne zjawiska tutaj w tej energionizacji, bo należy zauważyć, że no nie wszystko idzie nam fajnie liniowo, jakbyśmy chcieli, czyli na przykład, o, szczególnie tutaj widać na przykład 12 13 grupa, cynki gal,

Speaker A

nagle mamy taki spadek, co nie? Jeszcze takie spadki można w kilku miejscach zauważyć. Można to zauważyć tu jeszcze, tu przede wszystkim. No oczywiście magnes Glin i Berilborn nie będę rysował przez pół ekranu. W każdym razie widzę arobujecie bardzo powtórkę na nowej

Speaker A

podstawie, więc to skończę prezentację, którą no robiłem na szybko i bez pomysłu. Od razu się przyznaję, bo nie miałem koncepcji na to. A potem przejdziemy właśnie do nowej podstawy z przeskakiwaniem na rysowanie później w programie. Tak bym to załatwił. Dobra,

Speaker A

to w każdym razie jeżeli chodzi o o samą energię ionizacji to byłoby tyle co ona nam daje. Jeżeli macie metale, czyli to co jest w szczególności po lewej stronie układu okresowego, to celem ich funkcjonowania, można powiedzieć celem ich

Speaker A

życia to jest właśnie utrata tego elektronu, czyli stanie się kationem. tak, kiedy one staną się kationem, to jak gdyby realizując swój życiowy plan.

Speaker A

Więc im łatwiej my je do tego kationu doprowadzimy, im mniejszą mają energię ionizacji, to właśnie wtedy coraz łatwiej jest. Co za tym idzie będą bardziej aktywnymi metalami. Dlatego najbardziej aktywnym teoretycznie miałby być no Franz bądź Ces. Tutaj wiecie są

Speaker A

takie niuanse, nie będziemy tego drążyć, ale możecie sobie wpisać na YouTubie. W sumie przed maturą mało czasu, ale na przykład po oczy, jeżeli się czujecie tak mocni, że warto tylko coś zobaczyć, to alkal metals in water, coś takiego. Są fajne filmy na ten temat.

Speaker A

Dobra. Okej. Jeszcze tutaj parę pytań. Dobra, w każdym razie to tyle, jeżeli chodzi o nasz układ okresowy w kontekście energii ionizacji. Pamiętajcie też, że to jest tylko pierwsza energia jonizacji, czyli energia potrzebna na oderwanie elektronu od atomu. No wiąże

Speaker A

się to z tym, że jeżeli my oderwiemy jeden, to potem musimy oderwać kolejne elektrony. A co za tym idzie, te energionizacje będą coraz, coraz, coraz większe. I to na wykresach wygląda tak.

Speaker A

Ja wam pokażę. Weźmy sobie taki magnes na przykład i to będzie taki, wiecie, poglądowy wykresik bez jakiejś pieczałowitości. I umówmy się, że tak, że będziemy mieć tu kolejne energionizacje. Pierwsza, druga aż do tam 12:00. Zaraz to sobie ogarniemy. No

Speaker A

i na początku ona ileś tam będzie wynosić, prawda? Tutaj jest ta energia. W momencie, w którym mamy już drugą, czyli odrywamy drugi elektron, czyli tak jak docelowo chcemy zrobić dla magnezu, żeby on był kationem MG2 plus, to ona

Speaker A

jest większa. I teraz uwaga, dlaczego na trzeciej energii mamy skok? Dlatego, że tutaj w tym momencie magnes już stał się taki jak neon uzyskał jego konfigurację elektronową. Co za tym idzie, mamy gaz szlachetny. Gaz szlachetny jest trudno ruszyć, tak? Co wiąże się z tym, że to

Speaker A

będzie wyglądało w ten sposób. Tutaj mamy właśnie tą tę trzecią. Potem jest czwarta, piąta szósta, siódma, yyy, ósma, dziewiąta sekundy. Ja sobie to muszę przeliczyć w głowie, jak to tak naprawdę jest. Raz, dwa, 3, 4, 5, 6, 7,

Speaker A

8, 9, 10, 11 i 12. I tu też jest skok. Oczywiście ja nie zachowuję skali, bo nie o to chodzi. Zresztą te wykresy są często w skali logarytmicznej pokazywane z racji tego, że to są naprawdę duże różnice wartości. I chodzi o to, że w

Speaker A

tym momencie właśnie magnes jest jak neon, więc my ruszamy coś stabilnego. Pamiętajcie, celem życia pierwiastka, celem jego funkcjonowania jest bycie jak helowiec. A tutaj mamy z kolei Hell, czyli też trudno jest coś takiego ruszyć. Jeszcze pytanie od Jarosława.

Speaker A

Zróbmy zadanko, gdzie mamy podane liczby kwantowe i musimy rozpoznać dany pierwiastek. To zaraz budowę orbitalną też mam slajdy na to, więc skończmy na razie to, co tutaj mamy, a potem przejdziemy jeszcze do PDFa, żeby to wszystko jeszcze raz z chemii zebrać. To

Speaker A

ma o tyle sens, że to nie jest taka kobyła jak z biologii, bo żeby PDFa z biologii zrobić, to masakra jakaś, ale z chemii myślę jest to jest to sensownie do sensowne do do zrobienia. Dobra, w każdym razie tak by to wyglądało w

Speaker A

kontekście energionizacji. Teraz jest taki bliźniaczy parametr do tego, czyli tak jak nam się robiły wcześniej kationy, tak teraz robią się aniony. No i to jest sytuacja taka, że tak naprawdę ten elektron, jakby to powiedzieć, spada na atom, uderza w niego, co wiąże się z

Speaker A

wydzieleniem pewnej ilości energii. I ta energia wytwarzana podczas tworzenia się anionu nazywana jest powinnowadztwem elektronowym. Generalnie ten parametr, który tutaj widać na wykresie jest bardzo taki no no ciężko w ogóle ugryźć go w jakikolwiek sposób. Niby są podane

Speaker A

wartości, ale tak niektóre w ogóle nie mają tego powinowadztwa elektronowego. Tak gdzieś znika, nagle się pojawia. Cóż, trudno z tymi trendami tutaj jakoś nadążyć, bym powiedział. W ten sposób możemy ustalić sobie taki biegun najwyższego powinnowadztwa. No powinno być na chlor

Speaker A

w ogóle. Zresztą w podstawie programowej tego nie ma, co wiąże się z tym, że ten parametr jakoś was specjalnie nie obowiązuje. Ja powiedziałbym w ten sposób, co nie? Więc więc tutaj no wiecie, ja bym się tym nie spinał, bo to

Speaker A

nic wam za bardzo nie da. Natomiast zdecydowanie ten parametr, który tutaj jest opisany, czyli sławna elektroujemność, jest niezwykle ważny.

Speaker A

To jest taki już bardziej przydatny w chemii na co dzień, w praktyce chemiczj parametr, który mówi o tym, jak bardzo dany atom lubi elektrony. Tak, to nie jest tyle powinnowadztwo elektronowe, choć trendy się częściowo pokrywają.

Speaker A

Ale sama elektroujemność to jest taki wyraz relacji do tych elektronów w kontekście tworzenia wiązania chemicznego, czyli tego, co nas najbardziej interesuje w tym momencie, prawda? Czyli mamy takie z takie właśnie, a nie inne wartości tej elektrujemności. I teraz zapamiętajcie,

Speaker A

im jak mamy metal, to im niższą on ma elektrojemność, tym bardziej powinien być aktywny. Więc idąc tutaj sobie w dół i w lewo, aktywność metali nam rośnie, a nie metali w tym kierunku maleje.

Speaker A

Zapamiętajcie to. Z kolei idąc w stronę prawą do góry mamy największy biegun aktywności niemetalnej na fluorze i im wyższa jest elektrojemność, tym bardziej dany atom lubi elektrony, tym lepiej jest dla niego być niemetalem, bo celem niemetalu jest bycie takim anionem albo

Speaker A

upodobnienie się do anionu, żeby przejść do gazu szlachetnego. O to po prostu chodzi. Tak więc niemetaliczność nam rośnie w prawo i do góry. Z kolei będzie spadać w kierunku przeciwnym. Tak by to w sumie wyglądało. Dobra, jeżeli chodzi o tę

Speaker A

chemię molekularną, czyli właśnie orbitale i hibrydyzację, to tak parę pojęć podstawowych, żeby je tylko powtórzyć jeszcze. Co to jest orbital?

Speaker A

Orbital to jest taka chmura, na której sobie drgają elektrony i wygląda to w taki sposób, że one nie tyle krążą na powłokach jak planety wokół słońca, ale są po prostu w jakimś tam miejscu w przestrzeni i tym miejscem właśnie jest

Speaker A

orbital. Orbitale o podobnych kształtach organizują się w tak zwane podpowłoki, które tutaj widać od góry na dół idąc SPDF po kolei. To są podpowłoki. Z kolei podpowłoki z tej o tej samej energii elektronu będą się organizować w powłoki

Speaker A

elektronowe. I teraz żeby taki elektron zlokalizować gdzie on jest w danym miejscu, to yyy musimy możemy nadać im poszczególne numery tym parametrom. I to są właśnie liczby kwantowe. I teraz tak.

Speaker A

Yyy powłokę numerujemy za pomocą liczby kwantowej głównej. Ona jest oznaczona symbolem n i przyjmuje wartość od 1 teoretycznie do nieskończoności. W praktyce skończyła się nam na siedmiu póki co i to jest liczba kwantowa główna. Z kolei podpowłoka to ma numer w

Speaker A

postaci liczby kwantowej pobocznej i ona jest dla każdej podpowłoki inna. Ja zapamiętuję to tak. Symbol L to swoją drogą, ale podpowłoka S ma liczbę poboczną 0, P ma równą 1, D ma równą 2, F ma numer 3 i tyle. I tak sobie to

Speaker A

zapamiętamy. Z kolei jeżeli chodzi o magnetyczną liczbę kwantową, to ja już tutaj rysunek wykonam, jeżeli chodzi o konfigurację klatkową.

Speaker A

Wygląda to tak. Możemy sobie to kino rozrysować. Jak ktoś czytał moją książkę, to wie o co chodzi. Wyobraźmy sobie taki rozkład salki nowych. Najpierw tutaj będzie sala numer 1, sala numer 2, trzy. O, niech będzie jeszcze cztery. A tutaj ustalmy

Speaker A

sobie rzędy. Rzędy yyy obarczymy literami i równoznaczne to będzie z numerami. Czyli S to będzie zero poboczna, bo to jest poboczna liczba kwantowa. P to będzie 1, D to będzie 2, F to będzie 3. Chociaż nawet nie wiem czy narysuję, bo ciasno w

Speaker A

sumie, ale w każdym razie tak jak mamy sobie takie oznaczenia, no to na górze macie numer powłoki pokazany. I teraz narysuję kratki. Każda kratka 1 kwadrat jest to orbital. Tak? Czyli tutaj mamy podpowłokę S, powłokę pierwszą i orbital, który widać w tym miejscu. Z

Speaker A

kolei na drugiej powłoce mamy już dwie podpowłoki. Pamiętajcie, że maksymalna liczba podpowłó, jaką możemy na danej powłoce otworzyć, to byłoby to no to ty taki jak numer powłoki jest. Tylko, że nie wszystkie znajdziemy, bo jeszcze sobie regułę albo umówimy tutaj. W

Speaker A

każdym razie jak przyjrzymy się na to, to mamy potem podpowłokę P, która składa się z trzech orbitali, dlatego wygląda jak taki na trzy kwadraty na szerokość. Jeżeli chodzi o trzecią powłokę, to tu mamy oprócz podpowłoki S i pod powłoki P jeszcze pod

Speaker A

powłokę D, która jest aż na pięć szeroka. Każda kolejna podpowłoka zawiera dwa dodatkowe orbitale, co się przekłada na taką szerokość. Jak widać na czwartej powłoce z kolei mamy tak, nie dość, że jest powłoka podpowłoka S, potem mamy podpowłokę P, będzie D. No w sumie mogę

Speaker A

narysować to F, choć raczej nie uświadczycie, ale niech już będzie, nie zaszkodzi. Bynajmniej na siedem szerokie. Raz, dwa, trzy, ci, 5, 6, 7.

Speaker A

Zgadza się. I teraz mamy liczby kwantowe, główną na górze, poboczną, po lewej stronie. Elektrony mogą znajdować się na różnych orbitalach. I teraz jak ponumerować te orbitale? Zaczniemy sobie może od prawej strony, bo tam będzie miejsce. To jest ta magnetyczna liczba

Speaker A

kwantowa M, która oznacza tak naprawdę numer orbitalu i środkowy orbital to jest po prostu zawsze zero. Ja to tak oznaczam. Czyli magnetyczna liczba kwantowa wtedy wynosi zero. Na środku w prawo jest plus 1, czyli tu mamy 1 i 2 na plusie. Tutaj + 1 + 2 + 3,

Speaker A

a w lewo -1 -1 -2 -1 -1 -2 -3. Tak by to wyglądało i to jest magnetyczna liczba kwantowa. Pamiętajcie, że na każdym orbitalu, w każdej tej chmurze mogą krążyć dwa elektrony maksymalnie, co wiąże się z tym, że jeden będzie kręcił

Speaker A

się w jedną bądź w drugą stronę. Nie może być wokół atomu dwóch takich samych elektronów. To jest ten zakaz Pauliego. Tak. Dlatego każdy elektron musi mieć inne liczby kwantowe. Tak to wygląda.

Speaker A

Dobra, jeżeli chodzi o o jeszcze elektrony, to sobie narysujmy tak profforma, żeby żeby to jakoś wyglądało. Sekundkę. Tomek hybrydyzacja NO2-ara przejdziemy do hybrydyzacji.

Speaker A

Okej, także proszę jeszcze o cierpliwość. Chcę skończyć ten wątek. Yyy, jeżeli popatrzymy sobie na elektrony, to one mają postać takich strzałek i ta strzałka w górę bądź na dół, ja rysuję takie uproszczone w formie jedynek odwróconych bądź normalnej, to jest ta liczba magnetyczna

Speaker A

spinowa i to będzie tak 1/2 albo - 1/2. Mamy takie dwa warianty tak naprawdę i tylko tyle, jeżeli o to chodzi. Dobra, mam nadzieję, że jest wszystko jasne w tym rysunku. Zresztą z konfiguracji to spoko. Raczej sobie radzicie zawsze z

Speaker A

tego co mi wiadomo. Pamiętajcie może jeszcze o promocji. Sekundkę, bo o to myślę zawsze będzie jakieś pytanie. Marta, zrobimy organiczną. Tak zrobię, żeby ta organiczna była. Jeżeli chodzi o promocję elektronową, jeszcze pytanie od Eli. Które kratki odpowiadają PX, PY,

Speaker A

PZ? Wiesz, to tak naprawdę zależy od ich orientacji w przestrzeni. No kratki sobie ustalimy, po prostu umówimy się, że będzie x y z po kolei, ale to jest wszystko, wiesz, kwestia umowy. Tak, ja bym powiedział, że to nie ma aż takiego

Speaker A

znaczenia. yyy to x, y, z w przypadku orbitali p to się po prostu bierze wzdłuż jakiej osi one są rozciągnięte, bo to jest taka leniwa ósemka, która może być wzdłuż osi x, y bądź z, czyli w trzech możliwych kierunkach w

Speaker A

przestrzeni. Co za tym idzie, no i wzdłuż takiej osi jakiej będzie to pewno takie to P będzie, tak? PX, PY bądź PZ i tyle. Kwestia promocji elektronowej to to, co macie do matury mieć ogarnięte, to jest miedź i i chrom. Pamiętajcie, że

Speaker A

one mają na podpowłoce 4s 1 elektron. Tak, to jest ważne w stanie podstawowym. Normalnie reguła humarek wiem. To chodzi o to, że jak wstawiasz elektrony, na przykład na ten orbital 3P, umówmy się, wstawiamy to najpierw będą tak wszystkie

Speaker A

niesparowane, a dopiero potem czwarty dochodzi tu, piąty i szósty na końcu. Czyli najpierw ja to tłumaczę zawsze tak kolokwialnie na szerokość, a potem dopełniam do pary i tyle. Mam nadzieję, że jest wszystko jasne. Promocja na miedź, promocja na

Speaker A

chrome. Właśnie dwa metale w promocji. Jakkolwiek to sobie zapamiętacie, będzie okej. Oczywiście to nie są jedyne w promocji pierwiastki, natomiast o tych warto pamiętać jeszcze może elektrony walencyjne dla w zależności od bloków energetycznych. Tylko gwoli jeszcze przypomnienia na układ okresowy rzut

Speaker A

oka, który blok jest który. A jakikolwiek weźmiemy, to nie musi być piękny, byle by tylko był kształt sam zachowany. To tak, tutaj mamy blok D.

Speaker A

Z kolei jak Hell sobie przeniesiemy na tę stronę to mamy blok S. Takie prostokąty się tworzą. Potem blok P na końcu blok F. Jeżeli popatrzymy na elektrony walencyjne w zależności od bloku, to też sobie zapamiętajcie. Jeszcze pytanie od

Speaker A

Kasi. 11 elektronów walencyjnych, czyli w rdzeniu 18. Tak, to jest ta reszta. Kasiu rdzeń to są po prostu elektrony niewalencyjne. No i myślę, że tyle wystarczy do tego. Trzeba pisać wszystkie i tak sekundka. Jak jest jon 2 plus Klaudia

Speaker A

Suchecka? Właśnie jak robicie jony w przypadku jeszcze tę miedź rozpiszę zostaw weźmiemy ją sobie ona ma elektron tak najpierw jest argon skróconą napiszę i 4s2 sorry 4s1 sam mówiłem a przecież też się rozpędziłem 3D10 jak robimy cu plus to kasuje najbardziej zewnętrzną

Speaker A

uwagę powłokę czyli to a C2+ to dopiero biorę się za to. I teraz mała ciekawostka. Jeżeli pod powłokę D macie zapełnioną nie do końca, czyli jest od 1 do 9 elektronów, to wtedy często mamy kolor. Tak w przypadku

Speaker A

jest tego Cu2+, które jest pięknie niebieskie. Czy grupa 12 Adrianna ma dwa elektronwalencyjne czy 12? Właśnie teraz to wytłumaczę dokładnie jak to w zależności od bloku jest z tymi elektronami. Zapamiętajcie sobie takie wzory i to będzie to będzie tak yyy

Speaker A

cztery, znaczy sorry, co ja piszę będzie SPD F bloki SPD nam w sumie wystarczy. N to numer okresu. I teraz tak. Dla ski elektrony walencyjne są zlokalizowane na podpowłokach NS, czyli na przykład dla potasu będzie to 4s1, dla wapnia 4S2 i

Speaker A

tak dalej. Dla P mamy NS i NP do tego łącznie. Dla d mamy NS i N- 1D. To jest charakterystycznie. Dlatego jak jest na przykład cynk, o który pytała Adriana na przykład, to będzie 4s2 i 3d10, więc łącznie mamy 12 z tego

Speaker A

powodu. Od 1:00 do 12:00 włącznie mamy elektronów od 1 do 12 i tyle walencyjnych. Z kolei od 13:00 dopiero do 18:00, bo tu bierzemy tylko to SI P D, to jest 10 mniej, czyli po prostu 3 do8. No i wszystko myślę.

Speaker A

Dobra, mam nadzieję, że jest to jasne. Jeszcze Tomek, a stopień utlenienia wartościowość jak wpływa na elektrony? To znaczy tak w jonach bezpośrednio Tomek, no to tych elektronów będzie odpowiednio mniej lub więcej, tak? Natomiast sam stopień utlenienia to jest pojęcie czysto

Speaker A

teoretyczne, które zakłada, że my mamy jakiś ładunek elektryczny w cząsteczce i że wszystkie wiązania są ionowe. Jest to tylko teoria.

Speaker A

Na plus ma elektrony walencyjne. To znaczy tak, Natalia, pierwotnie SU swoje elektrony walencyjne utracił i stał się jak dokładnie neon. Natomiast no już nie ma tych elektronów. Ale jeżeli przyjmiemy sobie, że on ma konfigurację neonu, no powiedzmy, że nie ma, że

Speaker A

stracił wszystkie i tak bym tak bym się zatrzymał. Dobra, to myślę w sumie wszystko. Rzućmy sobie okiem na inne elementy. Teraz coś, co wam często sprawia trudność, czyli sławna hybrydyzacja. Pytanie jeszcze od Sławka.

Speaker A

Pierwiastek, który ma mniej elektronów walencyjnych, jest bardziej aktywny. zależy który czy metal czy nie metal.

Speaker A

Pamiętaj Sławek w kierunku France rośnie aktywność metali. W kierunku fluoru z kolei aktywność nie metali. Resposz konfigurację galu i wtedy to wyjdzie.

Speaker A

wzór Luisa 44 lamer PO43- nie ma sprawy przy okazji hybrydyzację sobie omówimy to tak i w przypadku fosforu mamy dwa warianty może być wiązanie koordynacyjne albo nie narysuję z koordynacyjnym najpierw PO43- to jest tak tlen które mają minusy mają

Speaker A

pojedyncze wiązania kowalencyjne i tutaj są trzy pary elektronowe i jeden minus na każdy przypada.

Speaker A

minus minus minus jakoś w kółko wezmę, żeby to się odróżniało. Z kolei została nam para. No i teraz fosfor ma już oktet, więc można zrobić koordynacyjne do tego tlenu. Jest też wariant z wiązaniem po prostu podwójnym. Tak, w przypadku fosforu jest

Speaker A

to możliwe dlatego, że on ma konfigurację elektronową następującą. ma walencyjne 3S2, 3P y tam będzie trzy, czyli tu ma parę i tutaj ma po jednym i on może się wzbudzić teoretycznie na 3D i wtedy miałby tutaj jeden elektron, a stąd by jeden odpad.

Speaker A

Pamiętajcie, wzbudzenie jest to pod wpływem energii, przeniesienie elektronu na pierwszy wolny orbital, na wyższy wolny orbital. No i tyle w sumie.

Speaker A

Dobra. Czy ktoś korzysta z Seprata czasu? Masz rację Nelix. Ja się zgadzam. W Sepr jest do niczego. I teraz każdym razie dwa warianty mamy. Jeżeli nie macie napisane, że fosfor ma być w stanie wzbudzonym, to róbmy koordynacyjne. Tak będzie lepiej,

Speaker A

wiecie bo generalnie może być kiepsko. Ja wiem, że taki wzór jest dozwolony, jak narysowałem, z tymi dwoma kreskami, nawet zalecany, ale my się trzymamy naszego polskiego schematu, nauczania, żeby po prostu zdać jak najlepiej. A o chemii można sobie ciekawie

Speaker A

podyskutować. W każdym razie idąc dalej do hybrydyzacji, co to w ogóle jest? Jest to taki proces tworzenia wiązań, który polega na tym, że orbitale, które mają różne kształty, bo tam widzieliście wcześniej, S P, one po prostu różnie wyglądają. W momencie, w którym my

Speaker A

chcemy zrobić wiązania, to te orbitale muszą się ze sobą połączyć w takie same i to jest hybrydyzacja. Ja to tłumaczyłem zresztą na paru filmach. W każdym razie jak ją określić? Teraz już wam podam taki skrót dokładnie. Liczycie sobie wokół atomu centralnego wszystkie

Speaker A

wiązania sigma. Dla przypomnienia, każde jedno jest zawsze sigma. Te dodatkowe w podwójnym bądź potrójnym będą wiązaniami pi. Dodajecie do nich wolne pary elektronowe, ale też wokół atomu centralnego tylko i wyłącznie. I ta liczba, która wam wyjdzie, to może być

Speaker A

albo dwa, albo trzy, albo cztery w klasycznych przypadkach. Odpowiednio da nam to hybrydyzację SP, SP2, SP3. Co za tym idzie PO43- ma raz wiązania sigma.

Speaker A

Nie ma natomiast wolnych par wokół fosforu. Co za tym idzie, jest ewidentnie w hybrydyzacji SP3. Jako że nie ma wolnych par, to jest to typowy czworościan foremny. Tutaj są jeszcze pod spodem inne hybrydyzacje. W sumie tak mi się skleiły, więc wkleiły, więc

Speaker A

nie wyciąłem ich, prawda? Tam jest DSP 3 i D2 SP3. Ale to nie obowiązuje was, więc luz. Inne przykłady hybrydyzacji to na przykład ze SP2 zrobimy sobie. Rozmażę ten wzór.

Speaker A

Chwileczkę trochę usprawnię sobie pracę. Zróbmy sobie cząsteczkę SO 2 i SO3. Znowu tutaj zakładam wiązanie koordynacyjne z powodu, który wam przedstawiłem przed chwilą. I teraz tak, siarka ma dwa elektrony daje do wiązania, już ma oktet. Ten tlen oktet,

Speaker A

więc siarce zostały w naszej teorii tylko wiązania koordynacyjne. Zrobi jedno tutaj, no i ma wolną parę. Liczę sigmy, są raz, dwa i jest jedna wolna para, co mi daje łącznie trzy, czyli hybrydyzacja sp2. Wszystko jest na planie trójkąta

Speaker A

równobocznego. Jest to kształt zgięty. Tutaj jest bent pokazany. O, przy okazji pytanie od Tomka właśnie jak z tym jonem NO2- super, już rozrysowuję. S do SO3 wrócimy. NO2- wygląda tak. jest azot w środku i dwa tleny dookoła. Tam gdzie

Speaker A

jest minus są już trzy pary i normalne wiązanie, bo jeden elektron do tlenu został z wodoru. Tak więc on swoich miał sześć, dał jedno do wiązania, ma siedem i jeszcze jeden został od tego wodoru, co był w kwasie i ma już

Speaker A

oktet. Teraz azot ma sześć elektronów, robi dwa normalne wiązania, już ma oktet tlen, ma tutaj dwie pary i zostaje wolna para azotowi. Tak wygląda NO2- tro na maturę nie trzeba, ale warto wiedzieć, że tutaj jest ten rezonans chemiczny,

Speaker A

czyli tak naprawdę te wiązania są zdolokalizowane między nimi, ale to jest już hardcore, nie chciałbym wam mieszać.

Speaker A

Może się to czasem przydać, nie powiem, ale ale nie o to chodzi, żeby sobie wszystko ładować. W każdym razie w takim wzorze jak tutaj widzicie mamy to do siebie, że no hybrydyzacja jest SP2 i znowu ten kształt zgięty jak w SHO2 podobnie,

Speaker A

prawda? Teraz tak pomalutku nie nadążam trochę. Adriana NO, no to są trudniejsze przypadki, ale Adriana oczywiście to rozrysuje. Czas na NO, skoro już przy tym azocie jesteśmy i hybrydyzacji oraz wzorach Luisa. W przypadku NO sprawa wygląda tak. Przede

Speaker A

wszystkim jeżeli policzycie sobie wszystkie elektrony wokół azotu i tlenu to wyjdzie nam liczba nieparzysta, bo azot ma walencyjnych pi tlen ma sześć co daje nam łącznie 11. Oznacza to nic innego jak tylko to, że będziemy mieć rodnik. Rodnik to jest cząsteczka, która

Speaker A

posiada niesparowane elektrony i w związku z tym jest bardzo reaktywna, ma specyficzne właściwości. No a przede wszystkim trzeba to uwzględnić w strukturze Luisa rysowanej i tam po prostu dajemy kropkę wtedy. Dobra.

Speaker A

Pytanie od BMX. Dominik koordynacyjny liczymy jako sigmy. Dokładnie tak, bo to jest normalna sigma i tyle. Tak to wygląda. Tlenek CO też jest ciekawym i w sumie możemy go też zrobić.

Speaker A

Zapiszę go w kolejce. Wróćmy do tego eno. I teraz tak. Robimy mu wiązania. On zrobił dwa, więc tlen już ma oktet, a azot niestety jemu brakuje. I to jest jedna z wersji tutaj z racji występowania tego całego cudownego rezonansu chemicznego, no to

Speaker A

wariantów też trochę będzie, ale w każdym razie ten wzór powinien tak wyglądać. To zróbmy od razu NO2, prawda?

Speaker A

Zamiast tego NO, popatrzcie sobie, NO2 bierzemy, tak, znowu będzie rodnik, bo nieparzysta liczba elektronów łącznie wychodzi. PC5 zapisuję do kolejki. Dobra.

Speaker A

Bierzemy sobie oddzielę, żeby to nie było, że jeden związek jest. Azot do środka i tlen dookoła. I teraz uwaga, tu możemy na różne sposoby do tego podejść.

Speaker A

Umówmy się, że centralny atom nie będzie miał rodnika, więc przy azocie go nie dajemy. Zrobimy tak mu trzy wiązania normalne, żeby miał oktet i on jest już okej. Ten tlen będzie spoko. A tlemu, temu właśnie jednego braknie i ten

Speaker A

będzie rodnikiem. Ten rodnik może wędrować, to wązanie może się zmieniać i tak dalej. Także tutaj typów mamy wiele, jeżeli o to chodzi, ale w każdym razie to też jest rodnikowe. Kolejne pytania widzę, sekundkę, bo nie nadążem, przepraszam. No jest polarne czy

Speaker A

niepolarne, Tomek? Właśnie z tą polarnością cząsteczek jest tak, że jakby ci to powiedzieć, jeżeli w środku cząsteczki takim umownym, powiedzmy sobie jak tam no to pomiędzy wiązaniami jest taka nierównowaga, czyli masz dwa różne atomy, to jest dipolem, na pewno

Speaker A

będzie polarny. Powiem wam więcej. No w przypadku czegoś takiego ten środek przypada na centralny atom, czyli też jest taka nierównowaga. Mamy dwa tleny po jednej stronie, a z drugiej jest tylko wolna para, czyli też będzie dipolem. Ale wróćmy do tych pytań, które

Speaker A

zostały zadane. Chciałbym na nie odpowiedzieć w miarę możliwości. Także to mamy z głowy. Teraz CO po kolei, a potem SO 3A to w sumie to proste jest. Można odpuścić sobie się, zajmiemy się czymś ciekawszym. W przypadku CO wygląda to w

Speaker A

ten sposób. Bierzemy sobie węgiel i tlen. Tlen ma elektronów walencyjnych sześć. Raz, dwa, już ma oktet osiem. Z kolei węgiel ma teraz tylko sześć. I tlen mając dwie wolne pary do dyspozycji, jedną z chęcią przekaże koordynacyjnie węglowi, samemu

Speaker A

zostawiając sobie jedną. No a węgiel też wówczas ma jedną parę wolną. I w tym momencie tak wygląda ta cząsteczka cała.

Speaker A

Oczywiście tych wzorów rezonansowych też trochę jest, ale to nie na maturę. Na maturę macie umyć ten i to styknie.

Speaker A

Teraz PCL5. Właśnie tutaj jest taki przypadek, że bez złamania reguły oktetu nie da się nic zrobić. Przy okazji pytanie do was, czy jest związek NCL5? Jak myślicie i dlaczego? W każdym razie jeżeli chodzi o PCL5, no to musimy

Speaker A

po jednym wiązaniu normalnym zrobić do każdego kloru, ponieważ on tego oczekuje, mając siedem elektronów walencyjnych.

Speaker A

Proszę bardzo. I tu jeszcze to daje nam taki, a nie inny wzór. I to jest ta hybrydyzacja już właśnie, gdzie się orbital D tworzy.

Speaker A

Ja to wcześniej rysowałem i ten D się tam pojawiał, więc wszystkie razem się muszą połączyć tych pięć orbitali. 1 S 3 orbitale P i jeszcze 1D w sensie kratki na konfiguracji. To nam daje hybrydyzację DSP 3. Mamy kształt po lewej. To jest ta

Speaker A

bip piramida trygonalna, coś takiego. Ale zobaczmy resztę pytań. Sekundkę, bo się gubię w tym natłoku pytań.

Speaker A

Przepraszam. DSP3 czy SP3D Maciej? To jest to samo. Właśnie w CO nie ma wiązania koordynacyjnego. Grzesiek właśnie ono jest niestety heksa fluorek ksenonu. Okej, no można to zrobić, co nie? Tak, proorma z takich naprawdę trudniejszych, ale potem zejdziemy na

Speaker A

ziemię. Postaram się właśnie trzymać matury. Jest sobie ksenon fluorek. Ty, bo czy on nie miał ładunku? To nie pamiętam czy on miał ładunek czy nie, więc narysuję dla cząsteczki tak niezależnie od tego, czy ona istnieje czy nie. To jest znowu coś

Speaker A

takiego, no mindfuck trochę, bo jak to gaz szlachetny robi wiązanie, jednak robi, co nie? Więc tutaj wiecie, jak mamy sobie te dalsze pierwiastki, to te reguły y odchodzą na dalszy plan, tak?

Speaker A

Co za tym idzie, musimy tutaj wszystko złamać. Breaking the rules, czyli osiem elektronów walencyjnych. No i co? Robimy sześć wiązań z tym fluorem, bo on musi mieć sześć pojedynczych, czyli fluor. Tak, proszę bardzo. Teraz liczymy ile temu ksenonowi

Speaker A

zostało elektronów. Raz, dwa, trzy, ci. Jeszcze jeden. Sorry, zapomniałem sobie. On jeszcze mu jeszcze mu para zostaje i to jest wtedy coś takiego, że będzie hybrydyzacja raz d 3 4 5 6 kurczę D3 SP3 skąd to biorę? No bo tutaj tak

Speaker A

jeden orbital jest S, trzy orbitale P, reszta to muszą być orbitale D plus ta wolna para też się wlicza, czyli aż trzy orbitale D ulegają hybrydyzacji. Czyli to jest taki dosyć dziwny kształt. To to hardcore, więc zostawiamy. Nie warto się

Speaker A

tym przejmować. Piotr nie istnieje NCL5, bo nie ma podpowłoki D. Na drugiej powłodce. Dokładnie, nie ma podpowłoki D. Bardzo dobry dobra odpowiedź. Właśnie Grzegorz nie może oddać pięć swoich walencyjnych, ponieważ wzbudzić się musi. A właśnie na drugiej powołce nie masz tego D, żeby się

Speaker A

wzbudził. Dlaczego w związku NO2 dał pan rodnika przytlenianie przy azocie? Bo on może być i tu i tu.

Speaker A

Becel 3. O, właśnie tutaj taka ciekawostka. Bardzo Aniu, dziękuję za Przepraszam, Mateusz, dziękuję za komentarz. Wspomni pan o Luisie? Okej, Kasiu, wspomnę już zaraz o tym teorii kwasów zasad Luisa, bo to w sumie się pokrywa wszystko. Tylko sekundę, żebym się nie

Speaker A

pogubił na tłoku pytań. B. Zrobimy BH3, bo to to samo wychodzi. A tutaj jeszcze jedną ciekawą rzecz wam pokażę.

Speaker A

Popatrzcie, mamy sobie bor. No i on musi zrobić trzy wiązania wówczas z wodorem i generalnie nie zostają mu wolne pary. Ma tylko sześć elektronów walencyjnych, więc słabo. Ale możecie sobie na Wikipedii poczytać o czymś takim jak borany.

Speaker A

I to są związki, które powstały przez połączenie tego BH3 w większe struktury i one robią coś bardzo dziwnego. Na przykład łączą się takie BH32 ze sobą. Mamy wtedy B 2 H6 bodajże i sytuacja jest bardzo, ale to bardzo dziwna,

Speaker A

bowiem tworzą się dwa wiązania do wodoru. Wiem, że to wygląda bardzo dziwnie, ale taki związek istnieje, tak B2H6 i on właśnie tworzy takie oszukane wiązanie, żeby one jakoś na siłę wycisnęły ten oktet.

Speaker A

Bazowa była hybrydyzacja SP2, ale się zrobiło SP3 w tym B2H6. Takie trochę śmieszne to jest. Z kolei BH2 wodorek berylu. To też jest dziwnie. Też wam to narysuję tak, skoro jesteśmy przy tym. No i bazowo mamy tak.

Speaker A

beryl, dwa wiązania z wodorem skończyły się Walencyjne Lipa, SP hybrydyzacja, ale one, te związki właśnie tworzą takie charakterystyczne wiązania z wodorami znowu i tu jest znowu kolejny beryl i to się tak rozciąga w taką siatkę przestrzenną, czyli tu do SP bodajże tam

Speaker A

SP3 właśnie było się to wszystko rozbija. Także to są takie naprawdę dziwne sytuacje nietypowe. Tutaj można byłoby trochę pomęczyć. Teraz pytanie o teorię kwasów i zasad Luisa. Chciałbym to właśnie odpowiedzieć na to, ponieważ yyy już ktoś się po raz kolejny pyta. Ja mam na

Speaker A

tą nemotechnikę z języka angielskiego, który przydaje się po prostu w w nauce chemii, biologii, ponieważ dużo źródeł jest w tym języku lepszej jakości niż po polsku. Nie żebym był dobry w językach obcych, ale po prostu warto sobie to

Speaker A

czasami ogarnąć po angielsku. Tak. I na kwas Luisa, czyli acid, mam taką neurotechnikę, że to jest acceptor, czyli biorca wolnej pary elektronowej. Wszystko co jest kwasem Luisa, tę parę elektronową w jakiś sposób przyjmuje. Czyli generalnie no takim kwasem Leisa może być anion

Speaker A

jakikolwiek, znaczy przepraszam, kation na przykład Cu2 plus, bo mu brakuje elektronów. ma ładunek dodatni, więc więc w sumie je weźmie, co nie? Y, a z kolei też może być tym biorcą na przykład ten BCL 3, bo on nie ma oktetu

Speaker A

i weźmie ten bor, prawda? Koordynacyjnie. kolei zasada to jest dawca pary elektronowe i to mogą być wszelkiego rodzaju aniony jak również substancje posiadające wolną parę jak chociażby amoniak bo on jest zbudowany tak że mamy azot trzy razy wiązanie do wodoru plus

Speaker A

do tego wolna para elektronowa czyli może ją dać jeszcze było to pytanie o SO3 to służę pomocą tak robimy dwa koordynacyjne dwa dwa normalne. Dlaczego? Po tych dwóch normalnych siarka już ma oktet. Jeszcze zostają jej dwie pary w sam raz na tleny

Speaker A

i to jest to szkolne. A pamiętajcie, że siarka też łamie reguł oktetu, więc taki schemat też możecie spotkać, prawda?

Speaker A

Albo albo to do szkoły na maturę, to dla siebie. Chyba, że powiedzą, że wzbudzony, to wówczas trzeba będzie to uwzględnić. Dobra, co z tym PCL5? No to PCL5 łamie regułę oktetu, Kasiu. Y i ma hybrydyzację DSP3, jak coś. Nie ma sprawy.

Speaker A

Kasia, dobra, jeszcze moment dipolowy, bo też widzę kolejne pytania na ten temat. Dobra, to na tym schemacie, bo generalnie tutaj muszę nawiązać do ktu cząsteczki.

Speaker A

To jest tak, musicie sobie najpierw wyobrazić przestrzeni jak wygląda, bo pamiętajcie o jednym. Wiązanie kowalancyjne spolaryzowane może być w cząsteczce, ale ona wcale nie musi być dipolem. Powiem więcej, może być tak, że mamy związek, który ma wiązania nie

Speaker A

spolaryzowane, a jest dipolem. I teraz popatrzcie sobie na te wszystkie molekuły w wariantach hybrydyzacji bez wolnych par.

Speaker A

Jeżeli mamy coś takiego że te atom środkowy jest sobie jakiś jeden i te zewnętrzne są wszystkie takie same, to w tym momencie moment dipolowy jest równy zero. I jak to się określa? Ja mam na to takie wyobrażenie. Wyobraźcie

Speaker A

sobie, że bierzemy ten związek, na przykład to ten czworościan foremny, łapiemy za ten środkowy atom, zawieszamy na nitce i czy to zachowa stan równowagi, czy nie. Jeżeli to jest takie symetryczne ładne piękne dookoła wszystko super, to w tym momencie nie

Speaker A

będzie po prostu nie będzie po prostu się przekrzywiać na żadną ze stron, co daje nam brak momentu dipolowego. Natomiast jeżeli na przykład mam zamiast metanu CH4, który do tego pasuje chlorofor, czyli CH Cl tu mamy po prostu nierównowagę. Są

Speaker A

trzy chlory, jeden wodór, czyli już się przekrzywia na jedną stronę, tak? W wyobraźni za tym idzie, jest moment depoverowej. Poza tym popatrzcie na te wszystkie sytuacje, gdzie mamy wolne pary. Na przykład ten kształt zagięty i kształt trójkątnej piramidy. One mają

Speaker A

znowu przy złapaniu za ten centralny atom mamy nierównowagę, czyli są dwa atomy, trzy bądź, które przeważają wobec wolnych par. Widzę jakiś rajd jest.

Speaker A

Witam serdecznie wszystkich rajdujących i cieszę się, że mamy zainteresowanie z tej strony, bo to jest dobry znak, powiedziałbym w ten sposób. Nie przejmujcie się. Dziękuję bardzo moderatorom za pomoc po całym gorącym okresie maturalnym. Postaram się wam w jakiś sposób odwdzięczyć za pracę, którą

Speaker A

w zasadzie bezinteresownie probono y tutaj wykonujecie. Natomiast popatrzmy sobie dalej na DSP3, co się dzieje. Ciekawe kto dzisiaj rajduje tak na marginesie. Ostatnio był ten Bon czy jakoś tak coś taka degręgolada w sumie, ale spoko. No jak tam kto ktoś ten kanał

Speaker A

ogląda, to w porządku. Mnie to nie przeszkadza. No tylko oceniam po prostu po treści i zachowaniu. W każdym razie, jeżeli popatrzymy sobie na te hybrydyzacje DSP3, to jest to tak, że yyy tutaj mamy coś takiego, na przykład jak za ten

Speaker A

złapiemy za środek, no to on też poleci nam na dół w tym tej sytuacji. Tutaj na przykład SF4 pasuje do tego, ale to wiecie, to już jest kosmos trochę. Y, a ten te kształtny też, ale na przykład jak tu byśmy złapali za środek, to już

Speaker A

będzie równowaga, czyli nie będzie dipolem. Bardzo mi miło. Dziękuję Dorota. Yyy, no a tak samo tutaj, to nie będzie dipolem. Chyba, że jakiś atom podmienimy. Yyy, tutaj będzie, wiecie co, ja mam w sumie jeden program, który mógłbym wykorzystać na

Speaker A

streamie. O, teraz poddaliście mi pomysł. Pamiętacie? Chyba wrzuciłem ten mall viw jakiś czas temu. Chyba odwrotnie się pisze. Zawsze mi się ten wyraz po angielsku myli. W każdym razie ten program pozwala na zobrazowanie w trójwymiarze związków, co nie? I myślę, że taki stream byłby

Speaker A

całkiem spoko. To już może nie dzisiaj, bo nie chciałbym chaosu organizacyjnego wprowadzać, ale można byłoby to na przykład jutro przetestować jakoś, żeby jeszcze te związki ogarnąć w trój wymiarze plus właśnie organiczne na nim i to fajnie będzie widać jak to wszystko

Speaker A

w 3D wygląda. Tylko to na Chromie jest, a Chrome zjada mi dużo RAMu i procesora.

Speaker A

Mam nadzieję, że stream się wtedy nie wysypie. ADADro też jest dobry, lubię i korzystam. Bardzo sobie chwalę. Dzięki Dominika. Dobra.

Speaker A

W każdym razie jeżeli chodzi o te hybrydyzacje to myślę, że już spoko. Sprawa w miarę wyjaśniona. Tutaj mam takie przygotowane do tej nieorganicznej części elementy, ale wiecie co? Mówiliście, że PDF jest PDF to jest dobry pomysł. Ja właśnie do

Speaker A

tego PDFa teraz przejdę, a jak będzie coś niejasnego, to po prostu umówimy sobie na tablicy. I w sumie możemy nawet od gimnazjum zacząć, od samej samego początku. Po prostu pokażę wam pewne rzeczy. No wiadomo, niektóre rzeczy będą to oczywiste oczywistości, a co za tym

Speaker A

idzie, odpuścimy je. Natomiast ta trudniejsza część to na pewno będzie można się nad tym zatrzymać. No i przede wszystkim przypomnijcie sobie tę nową podstawę, jeżeli w ogóle patrzyliście na nią, a myślę, że warto to zrobić. Jeżeli widać PDFa, no to spoko. Przechodzimy do

Speaker A

nowej podstawy. To macie gimnazjum, więc tutaj jest generalnie light. Tak, to są naprawdę nieistotne rzeczy, ale przede wszystkim podstawy, masa, gęstość i objętość wydaje się, że banął, ale warto przypomnieć wzór na gęstość, czyli yyy gęstość to jest masa przez objętość,

Speaker A

tak? Gwoli wyjaśnienia. Dobra, dyfuzja. Pamiętajcie, że to jest po prostu rozpraszanie się cząstek substancji rozpuszczanej wobec rozpuszczalnika.

Speaker A

Tak, nie musi być przez błonę, tak jak w biologii, tylko po prostu kryształy się rozpuszczają w wyniku dyfuzji. Różnica między pierwiastkiem a związkiem to jest dosyć oczywista, więc tutaj myślę nie ma żadnych kłopotów.

Speaker A

Metale, nie metale. Pamiętajcie o tej granicy po prawej stronie układu okresowego między Borem a glinem, a potem między glinem a krzebem. Tak bym to yy powiedział, ale to nie protony yy proszę ciebie, jeżeli chodzi o dawcę i biorcę, tylko wolna para elektronowa. To

Speaker A

odróżnia teorię Luisa od teorii Brnseda, gwoli dygresji. W każdym razie co my tutaj mamy ciekawego? Posługuje się symbolami. To znowu nuty, mieszaniny jednorodne i niejednorodne. No tutaj trzeba po prostu mieć świadomość, że jak na przykład macie wodę z piaskiem, to

Speaker A

jest niejednorodna. Już zostawmy teorie wielkie, tylko chodzi o takie obycie, zrozumienie, żebyście w razie co poradzili sobie, prawda?

Speaker A

Stream oczywiście będę będzie zapisany. Dziękuję za komplement. Bardzo mi miło. No dzisiaj jestem wypoczęty, więc też głos mam w porządku. Tak, w każdym razie metody rozdzielania mieszanin. Tu warto sobie wspomnieć, co można zrobić ze wspomnianymi mieszaninami. Woda i

Speaker A

piasek. No to najlepiej sączenie zastosować i wtedy woda się przesączy, a piasek zostanie na sączku. Woda sól kuchenna. Zakładam, że tutaj sól kuchenna jest rozpuszczona. To też ja bym skrystalizował to wszystko poprzez odparowanie rozpuszczalnika. Kreda i sól kamienna. Kreda jest to po prostu

Speaker A

CASO4, więc tutaj wziąłbym pod uwagę to, że siarczan 6 wapnia to w tabeli rozpuszczalności zresztą macie jest nierozpuszczalny, a sól kamienny, czyli na cel jest rozpuszczalny. Co za tym idzie, przepłuczę to wodą, tak? Czyli kreda zostanie, sól się rozpuści. Tak

Speaker A

bym zadziałał. Już nieważne nazwa, bo w sumie nie mam pomysłu nawet na nią. Ale generalnie, żeby to jakoś opisać, siarka, opiłki, żelaza to bierzemy magnez, woda, olej jadalny. Tutaj w tym wypadku pamiętajcie rozdzielacz. I ten rozdzielacz wykorzystujemy do tego, żeby

Speaker A

po prostu olej był na górze, woda jest na dole i wtedy takim kranikiem z dołu wypuszczamy wodę, wodę i atrament. Tutaj bibułka i coś na kształt chromatografii, czyli po prostu wsadzamy papierek i w tym papierku atrament wędruje do góry.

Speaker A

Takie to jest charakterystyczne. Później można papierek wyciąć i znowu rozpuścić atrament, a woda zostanie. Tak, w teorii czysto. Dobra, tutaj mamy wewnętrzną budowę materii i znowu te pojęcia, które już poniekąd dzisiaj pojawiły się, ale warto to jeszcze raz przypomnieć, co

Speaker A

tutaj się pojawia. To to już było liczba masowa atomowa. Podobieństwo właściwości w tej samej grupie. Właśnie to chodzi o to, że pierwiastki w tej samej grupie układu okresowego mają po prostu takie same elektrony walencyjne na tych samych podpłowłokach, co daje nam po prostu tak

Speaker A

takie reakcje chemiczne, prawda? Izotop pojawił się już, a jeżeli nie wspomniałem, to teraz mówię jako wariant z różną liczbą neutronów, a taką samą liczbą protonów. Średnia masa atomowa też była. Dobra, pojęcie jonów to też mieliśmy, więc w sumie spoko.

Speaker A

Właściwości związków kowalencyjnych jonowych. O, to jest rzecz, o której zapomniałem, bo wiecie, bez tekstu to ciężko ciężko to sobie przypomnieć wszystko, żeby powiedzieć w porę, szczególnie kiedy jest tyle pytań.

Speaker A

Pamiętajcie, jak macie wiązanie jonowe, to tam każdy jon przyciąga 1/2, czyli plus do minusa idzie. W związku z czym to są substancje, te siły są silne, czyli są to substancje będące ciałami stałymi zazwyczaj o wysokich temperaturach topnienia i wrzenia

Speaker A

twarde, ale kruche jednocześnie, bo te jony są tak poukładane, a jak się lekko przesunie, to tam nagle plus naprzeciw plusa może być na przykład. Co za tym idzie, po prostu odpada nam to wtedy, bo jest odpychanie. Robi się odpychanie, co

Speaker A

nie? Co za tym idzie. Substancje jonowe są kruche. Z kolei substancje kowalencyjne będą się słabo między sobą przyciągać, bo wiązanie kowalencyjne jest mocne samo w sobie. Natomiast pomiędzy tymi cząsteczkami już oddziaływanie są zdecydowanie słabsze. I w tym momencie mamy taką sytuację, że tam są

Speaker A

niskie temperatury, topnienie wrzenia. Są toiecze bądź gazy, te substancje kowalencyjne, y, substancje jonowe, pamiętajcie też po po stopieniu bądź rozpuszczeniu w roztworze wodnym będą przewodzić prąd elektryczny. Natomiast w przypadku związków kowalencyjnych tego nie będzie, bo w substancjach jonowych mamy

Speaker A

uwolnione uwolnione jony, ładunki, które mogą po prostu wtedy poruszać się w roztworze. Tak by to wyglądało. Myślę, że to spoko. Przyda się wam generalnie.

Speaker A

Aha. I pamiętajcie, związki kowalencyjne to te z polarnym wiązaniem. Tu nie musi być dipol, czyli cząsteczka polarna, ale wiązanie polarne. I wtedy macie bez problemu, bez problemu będzie, moi drodzy, rozpuszczalność w wodzie.

Speaker A

Natomiast kowalencyjne niepol z niepolarnymi wiązaniami również nie będą w wodzie rozpuszczać się, tylko w rozpuszczalnikach niepolarnych, takich jak benzyna tudzież.

Speaker A

Natomiast substancje jonowe też się w wodzie rozpuszczają dobrze. No poza tymi co to tworzą osady, ale załóżmy, że są okej, ponieważ mamy cząsteczki wody, które są dipolami i te dipole będą łapać się za ładunki jonów, a tym samym

Speaker A

wyciągać czą te jony do roztworu. Okej, dobra. Definiuje pojęcie wartościowości. I no to jest wiadomo liczba wiązań wytworzonych, czyli a względem wodoru i tlenu znowu takie króciutkie kompendium od pierwszej do 17 mamy maksymalną dla tlenu taką jak numer

Speaker A

grupy bez dziesiątki, czyli od 1 2 3 4 5 6 7 z kolei dla wodoru będzie tak 1 2 3 4 wzrost tutaj metan jest przypadkiem CH4 na przykład a potem będzie 321 czyli NH3 H2S oraz HCl pytanie w międzyczasie

Speaker A

Remik wyjątki cząsteczek w których jest wiązanie jonowe. Ja ci powiem inaczej Remik, jonowe substancje. Zapamiętaj, że jest to połączenie metalu z niemetalem albo jonów z tabeli rozpuszczalności, które da się dopasować i wtedy masz na bank jonowe. A jak kowalencyjne to dwa

Speaker A

niemetale 1.7 z tymi jonowymi. No właśnie tutaj no ciężko mi wyjątki teraz wyciągnąć. Metal z niemetalem prawie zawsze jonowy i to styknie.

Speaker A

Dobra, mam nadzieję, że to jest jasne. Tutaj w sumie wszystko. I teraz tak. Dobra, Norbert, proszę o propozycję na tym, jak coś to po prostu na na fejsie otworzę posta i tam sobie porozmawiamy na ten temat. Teraz trzeci podpunkt. Tutaj co

Speaker A

jest w gimnazjum? W sumie zjawiska fizyczne to są takie małe, mało istotne rzeczy. Przejdziemy do tych trudniejszych.

Speaker A

równania. No to widzicie, to są takie już praktyczne umiejętności, więc nie jesteśmy w stanie tego omawiać jakoś specjalnie. Powietrze, inne gazy. Dobra, tutaj właściwości fizycznej i chemicznej. Teraz zatrzymajmy się na chwilę przy gazach, jeżeli chodzi o ich właściwości fizykochemiczne, ja pozwolę

Speaker A

sobie ten podpunkt dokładnie na tablicy rozpisać, bo o co mi chodzi. Chcę wam pokazać jeden trik, który to trik umożliwi wam bezproblemowe obliczanie, czy dana substancja jest od powietrza cięższa czy lżejsza. I zrobimy to w sposób następujący. Mamy tutaj wiadomo, opisuje

Speaker A

właściwości fizyczne azotu, tlenu i tak dalej. Czyli bierzemy sobie azot, to będzie N2, tlen O2, wodór H2 i CO2.

Speaker A

takich takie cztery najważniejsze gazy. Jeżeli chodzi o ich ciężkość wobec powietrza, to mam na to taki trik.

Speaker A

Jeżeli mamy gazy, to obowiązuje nas prawo aogadro. Czyli 1 mol gazu ma zawsze taką samą objętość. Co za tym idzie, jeżeli sobie w tym momencie zrobimy coś takiego jak gęstość, prawda? Gęstość nam umożliwia porównanie, czy coś jest cięższe, czy lżejsze wobec siebie, to

Speaker A

mamy wtedy masę przez objętość. Prawda? Skoro objętość jednego mola jest stała, to dajemy objętość mola i masę mola, czyli masę molową. Co za tym idzie, gęstość jest proporcjonalna gazów do masy molowej. Co za tym idzie, im większą masę molową ma dany gaz, tym

Speaker A

jest cięższy, tym ma większą gęstość. O i w tym momencie dla powietrza warto wyznaczyć taką średnią masę molową, więc będziemy mogli wtedy znając ją porównywać do siebie, znaczy do tego inne gazy i stwierdzać, czy są od powietrza cięższe czy

Speaker A

lżejsze. A przepraszam, nie widać tablicy. Sorry, zapomniałem przełączyć na OBSie. Okej, teraz już jest spoko. W każdym razie tak to rozpisałem. Już naprawiłem. Każd popatrzcie, mamy sobie gazy, prawda? N2,O2, H2, CO2 i tak dalej. Tutaj wzór na gęstość. Dobra. No i co? Średnią masę

Speaker A

molową powietrza robimy i to jest tak. Mamy, umówmy się, 80% azotu N2 i 20% tlenu O2. I teraz tak, azot waży 28.

Speaker A

ten N2, a tlen 32 i to mnożymy przez zawartość procentową i łącznie nam z tego średnia wychodzi, ja to znam na pamięć, nie będę teraz obliczeń robił, mamy 28 i 8 to jest średnia masa molowa powietrza. Ja to tak zrobiłem i teraz jeżeli wyjdzie

Speaker A

nam więcej niż O, to znaczy, że gaz jest od powietrza cięższy. I tak będzie na przykład w przypadku CO2, który ma masę molową 44.

Speaker A

Natomiast jeżeli chodzi o H2, no to jest D, więc jest zdecydowanie lżejszy. Tlen czysty jest cięższy, a N2 jest lżejszy.

Speaker A

Tak by to wyglądało. No i tyle. Tak, tak sobie można zapamiętać te właściwości fizyczne najważniejsze i to to tyle chciałem wam w sumie przekazać, więc mam nadzieję, że jest to wszystko zrozumiałe. Tylko cofnę co nieco. Dobra, wracamy do tej podstawy

Speaker A

programowej. Przełączę tylko na PDF i lecimy z tym dalej. Zrobimy dzisiaj sobie trochę przynajmniej, żeby to żebyście to powtórzyli jakoś. Okej.

Speaker A

Jeszcze gęstość par. Dzisiaj się dopiero z tym spotkałem podczas rozwiązywania zadań z Witowskiego. Mag musiałbym zobaczyć to zadanie konkretnie. Trudno mi się odnieść do no gęstość par, gęstość par. To chyba chodzi o gęstość w stanie gazowym, prawda? Więc po masie

Speaker A

molowym, po masie molowej, ale żeby na 100% odpowiedzieć, musiałbym zobaczyć zadanie. Tylko wtedy byłbym w stanie rzetelnie to ocenić.

Speaker A

Dobra, wyjaśnia dlaczego gazy szlachetne są bardzo mało aktywne chemicznie, ponieważ mają konfigurację no helowca taką już idealną, która się ciężko raczej naruszyć. Naruszyć się łatwo nie da, ciężka jest do naruszenia. Reakcje otrzymywania, rozkład wody to są banały, wiecie, ja o

Speaker A

takie coś ciekawszego, czyli rdzawienie żelaza. Do tego potrzebna jest woda i tlen pamiętajcie. Wykrycie CO2 to stosujemy wodę wapienną i pod wpływem dwutlenku węgla wytrąca się węglan wapnia. Czyli CO+ CO2 daje Ca3 osad mętnienie wody wapiennej. To już są bezsensowne rzeczy. Woda,

Speaker A

roztwory wodne. Tutaj parę pojęć. No opisuje budowę cząsteczki wody. To już mamy, czyli że jest dipol i tak dalej. polarny rozpuszczalnik dla substancji, które mają wiązania spolaryzowane. Dobra, szybkość rozpuszczania się to też są też jest banał. O, teraz

Speaker A

tak. Roztwór rozcieńczony, czyli taki, w którym możemy coś jeszcze rozpuścić. Znaczy inaczej to nie nasycony, o to mi chodziło. A nasycony to jest taki, gdzie już nic nie możemy rozpuścić i rozcieńczony, czyli małe stężenie, stężony, duże stężenie.

Speaker A

Jeszcze możecie mieć proces roztwór przesycony i on jest wtedy, kiedy ma stężenie wyższe niż normalnie. Da się to zrobić. Na przykład odstan sodu. Możecie sobie wpisać na YouTubie, podam wam teraz na czacie. Gorący lud hot i to jest właśnie

Speaker A

przesycony roztwór od stanu sodu, który właśnie pod wpływem bodźca mechanicznego będzie nam z powrotem krystalizować z wydzieleniem dużej ilości energii cieplnej. Poza tym dobra y to są już takie prowadzi obliczenia, proponuje sposoby racjonalnego gospodarowania wodą. To umówmy się, że wystarczy zakręcić kran i

Speaker A

oszczędzać wodę. No ale to to nie jest temat na chemię, tak na poważnie. Wodorotlenek kwas rozróżnia pojęcie wodorotlenek, zasada. No to już są naprawdę podstawy, więc myślę, że z tym raczej nie będziecie mieć problemów.

Speaker A

Szukam takich rzeczy raczej, które wydają się być banalne, ale pomija się je, zapomina się o nich, prawda?

Speaker A

Czyli tak, kwas, jak otrzymać wodorotlenek, no to w przypadku aktywnego metalu to metal, ewentualnie jego tlenek z wodą, a w przypadku tego amfoterycznego wodorotlenku to owsat robimy. Z kolei kwas beztlenowy to bierzemy wodorek z wodą, a tlenowy tlenek kwasowy z wodą i tam jest reakcja

Speaker A

plus woda dajemy. Dobra. Na czym polega dysocjacja elektrolityczna? Czyli rozpad na jony, równania dysocjacji. Teoria Archeniusa to jest ta, że kwas ma wodór, a zasada OH- tylko tyle. Fenoloftaleina, pamiętajcie w środowisku kwasowym i obojętnym jest bezbarwna, w zasadowym malinowa, choć i

Speaker A

od tego są odstępstwa w skrajnych wartościach pH, aczkolwiek jest to temat nieco dalej. Dobra, wartość pH tutaj. Myślę w sumie nic nie będzie takiego ciężkiego. Bardziej mnie interesuje coś, co pojawiłoby się z nienaska. Dobra, tu organiczna. To tak, co by tu mogło się

Speaker A

przydać? Reakcja spalania. Definicja szeregu homologicznego. W sumie może umówmy się, że w ogóle organicznej dzisiaj nie będziemy robić. Dzisiaj tylko nie organiczne. Dobra, to zrobimy sobie jutro. Tak bym to widział.

Speaker A

O, pytanie o twardość. To właśnie przejdę na tablicę i o tej twardości sobie zrobimy, bo to w sumie temat dosyć ważny. Co to jest twardość wody?

Speaker A

Twardość wody polega na tym, że mamy sobie w roztworze wodnym rozpuszczone kationy wapnia bądź kationy magnezu. I twardość to jest ogółem tak zdefiniowana przemijająca. Natomiast jest to sytuacja, kiedy oprócz tych ionów mamy wodorowęglany, czyli HCO3-y. I w tym

Speaker A

momencie, w którym yy jeżeli chodzi o o przem dlaczego to ma być przemijające, to chodzi o to, że y przemija pod wpływem gotowania, tak? Czyli bierzemy sobie na przykład C2+ z wodorowęglanami i pod wpływem gotowania wysokiej temperatury ogólnie i

Speaker A

ważne możecie mieć niekiedy taki zapis jeszcze jako Ca sekundę i HCO dwa razy wzięte tak jest w podręcznikach ale tak jest źle jakby co na maturze mogą tak napisać raz chyba nawet było ale no trzeba brać pod uwagę

Speaker A

że nauczyciel czy egzaminator tudzież twórca zadania czegoś nie wie jeżeli chodzi o te wodorowęgl any to one istnieją tylko w roztworze.

Speaker A

Jeżeli no poza roztworem w ogóle nie istnieją, tylko to się od razu rozpada na dwutlenek węgla, wodę i tę węglan.

Speaker A

Tak więc tutaj nie ma czegoś takiego, że w roztworze wodnym to będzie poza roztworem wodnym to będzie funkcjonować. To za tym idzie, zapisujemy to po prostu tak jak tutaj widać. No chyba, że w każdym wam zadaniu tak częsteczkowo, no to dobra, jak się

Speaker A

uparli to spoko, prawda? Ale uczulam, że czegoś takiego nie ma. kolei jak sobie to weźmiemy, no to mamy po prostu węglan wapnia w tym momencie CaCO3 jako osad. Do tego wodę i dwutlenek węgla, czyli to ten kamień nam powstaje, sorry,

Speaker A

CO2. No i tu musimy dać tego dwa, jak coś. Dobra, więc generalnie tak by to wyglądało. No i tyle. I tak samo twardość przemijająca dla magnezu wygląda. Z kolei twardość nieprzemijająca to są inne aniony w towarzystwie wapnia i magnezu i wtedy na

Speaker A

przykład trzeba użyć fosforanu, żeby to wytrącić i tym podobne. Więc tutaj taka taka w sumie tylko sugestia.

Speaker A

Dobra, myślę, że możemy tablicę zmazać i wrócić do do nowej podstawy. Okej, przed nami PDF ponownie. To jest podstawa z liceum, czyli w sumie takie bezsensowne trochę zagadnienia. Mogliby to wszystko razem zrobić, ale wiecie, no ktoś tak wymyślił i musicie się niestety

Speaker A

tego uczyć. Jeżeli chodzi o Jeżeli chodzi o podstawę jeszcze tutaj Kuba matura z biologii będzie proszę ciebie myślę jak jest chemia we wtorek to zrobię we środę wiesz bo chemię zrobimy od razu na bieżąco, a biologię po prostu potem już wyrównamy sobie z

Speaker A

racji tego, że nie byłem wczoraj w stanie tego ogarnąć to to zrobię to po prostu nieco później. Na razie skupmy się na powtórce do chemii. W każdym razie tak, SIO2, czyli dwutlenek krzemu, to po prostu szkło, tak? Kwarc, piasek,

Speaker A

ewentualnie. Takich ciekawostek mogę wam powiedzieć, że w obrębie struktury takiego SIO2 mamy do czynienia z gigantycznym wiązaniem kowalencyjnym, gdzie rozciąga się ono na całą objętość cząsteczki. Taka ciekawostka. Jest to związek o charakterze kwasowym, ale uwaga, nie reaguje z wodą.

Speaker A

Natomiast zasadą sodową będzie reagować dając nam metakrzemian sodowy, czyli Na2 SIO3. Dobra, to proces produkcji dajmy spokój. Ceramikę dajmy spokój. Wapień marmur to tak Ca3 to będzie, a kreda to mieszanina Ca3 i CASO4.

Speaker A

Teraz CAS4 samo w sobie to tak w praktyce będzie to po prostu gips. No i teraz tak jak mamy hydraty tego gipsu, to z hydratu właśnie możecie się gipsu spodziewać. To jest bezwodny gips. To jest gips wypalony. Tak. A jak dodamy do

Speaker A

niego wodę i poczekamy trochę, to zrobi się gips taki normalny, czyli CSO4.2 H2O dwuwodzian. Dobra, opisuję zastosowanie.

Speaker A

To już jest tam poezja, ale otropia pierwiastków. To są ciekawe rzeczy, czyli chodzi o to, że pierwiastek, który mamy, jakiś tam węgiel, fosfor, chyba jeszcze arsen wchodził w grę, parę ich tam było. Może występować w różnych postaciach z różnym wiązaniem wewnątrz i

Speaker A

to nie metali dotyczy. W przypadku węgla to mamy albo diament, który jest na hybrydyzacji SP3. Ja może wejdę na tablicę, żeby wam tę alotropię wyjaśnić, bo to w sumie jest ciekawe i pokryje się z tym, co dzisiaj robiliśmy, czyli ze

Speaker A

wszelkiego rodzaju wzorami Louisa. A i teraz popatrzcie tak jak mamy sobie u grafit, no to zaczynamy sobie węgiel robi trzy wiązania, tak? I tu są kolejne. To taki plaster miodu się potem robi. Nie będę całego rysować, bo szkoda

Speaker A

tablicy i ja tak krzywo rysuję, ale chodzi o to, że węgiel mając cztery elektrony walencyjne zrobił trzy wiązania i jeden elektron zostaje jako niesparowany. Nie pisze się tego rutynowo, ale ważne jest to, że każdy z tych węgli ten elektron niesparowany ma.

Speaker A

I tu mamy taką takie jedno wielkie zdelokalizowane wiązanie. to daje nam po prostu przewodzenie prądu na przykład przez ten grafit, prawda, w przypadku diamentu. Natomiast to jest taki jeden wielki czworościan foremny tetraedr.

Speaker A

Gigantyczne wiązanie kowalencyjne, podobnie jak w SI J2 i w graficie. Tylko, że tu nie ma wolnego elektronu.

Speaker A

Tu jest SP2, to jest płaskie, a tu jest SP3 i to jest wytrzymałe tak jak diament, prawda? No mocny, kojarzy się na pewno wam bez problemu. Teraz z innych odmian, ale tropbowych to są fullereny i fullereny tak naprawdę są

Speaker A

takie rurki albo kulki. zbudowane z pozwijanego w określony sposób tego grafitu. Tak bym to powiedział. Jeżeli chodzi o fosfor na przykład, to też z ciekawostek wam mogę podać formy alotropowe dominuje P4 jako biały fosfor i on tworzy właśnie

Speaker A

wiązania przy tylko w takiej formie zwykłej kowalencyjnej zostaje po wolnej parze fosfor biały P4 trujący toksyczny natomiast fosfor w postaci polimeru jako czerwony wygląda tak że każdy fosfor no prawie każdy właśnie na drodze tej hybrydyzacji DP3 tworzy aż pięć wiązań, prawda? Łamie

Speaker A

rygu oktetu i te i to jest wszystko połączone w taką sieć przestrzenną, że każdy fosfor z pięcioma łączy się tam dokładnie. Nie nie chciałbym zagłębiać się, bo sam dokładnie nie pamiętam.

Speaker A

Musiałbym to sprawdzić. Ale w każdym razie jest to fosfor czerwony. Jeszcze ciekawostka. Mamy fosfor czarny i on przewodzi prąd. Dlaczego? Bowiem tam jest tak, że fosfor łączy się z trzema, prawda? No i tyle. No i każdy fosfor jeszcze przy okazji ma wolną

Speaker A

parę, bo tak jak azot na przykład też ma wolną parę. I moi drodzy, tu ciekawostka, ten fosfor czarny przewodzi prąd elektryczny.

Speaker A

Dzieje się tak dlatego, że nie tyle, że ma niesparowany elektron, ale tu jest na przemian taka struktura, że zawsze jest wolna para, wiązanie, wolna para, wiązanie, wolna para i tak dalej. I tutaj dochodzi do tego cudownego rezonansu chemicznego. Lubię ten

Speaker A

temat, ale z racji braku go na maturze, nie będę się tutaj rozwodził, ale pamiętajcie, jakby się pojawił może ten czerwony fosfor, to z racji tego, że na przemian są takie struktury, to będzie przewodzenie prądu, prawda? Jest, bo jest delokalizacja elektronu w takim

Speaker A

czarnym fosforze. Jako ciekawostka w zasadzie. Okej, wróćmy na ziemię. Niestety musimy do PDF chemia środków czystości. Kurczę, no to tutaj jest zmylanie tłuszczów. To jest po prostu hydroliza zasadowa. Trój glicerydów. My bierzemy po prostu te tłuszcze i pod wpływem mocnej zasady.

Speaker A

Tam się robią sole kwasów tłuszczowych sodowe, na przykład starenian sodu. Musicie znać kwas starynowy, palmitynowy, oleinowy, jak coś pamiętajcie.

Speaker A

I jeżeli o to chodzi, to właśnie te substancje są amfipatyczne, czyli jeden kawałek lubi tłuszcze, drugi lubi wodę i to się wbija w brud. Tak by to wyglądało. Pamiętajcie, że proces zmylania tłuszczów to jest ta hydroliza zasadowa, czyli podjemy naoh

Speaker A

KOH. Na czym polega proces usuwania brudu? To już omówiłem. Chodzi o to, że jak mamy a jeszcze twardość wody, jak wpływa na działanie mydła, wygląda to tak, że ten starynian tudzież palmitynian w kontakcie z wapniem, magnezem tworzy nierozpuszczalne mydła w cudzysłowiu

Speaker A

wapniowe i magnezowe, które po prostu nie działają. Tak więc w twardej wodzie trzeba dawać więcej detergentu, bo on po prostu wytrąca się.

Speaker A

Jeszcze karmalynowy jeleń, formy alotropowe siarki, to zapamiętaj S8 przede wszystkim i to w sumie by wystarczyło. Dobra, co tutaj ciekawego?

Speaker A

Charakter chemiczny środków do mycia szkła, przetykania rur. No to tak, mycie szkła to musimy użyć substancji kwasowych, ponieważ zasadowe przereagują z kwasowym tlenkiem krzemu. Z kolei przytykanie rur to będzie magnez, sód i tak dalej.

Speaker A

zasady czyszczenia mebel biżuterii. No to tutaj pod biżuterię HCL bym powiedział, bo on nie przereguje z aktywnymi metalami, ale to już bym dyskutował tutaj o co chodzi dokładnie.

Speaker A

To wystarczy nam takich ważniejszych rzeczy, bo tu są mało dotne naprawdę takie tylko wiecie, wolę przejrzeć napoje nie to są mało istotne fermentacje chemia gleby, właściwości sorpcyjne. Jakby jakby pojawiło się takie zadanie, to pamiętajcie, że to po prostu chodzi o

Speaker A

pochłanianie wody przez glebę i tyle. Nawozy naturalne, sztuczne, potrzeby stosowania źródła chemicznego zanieczyszczenia paliwa, chemia opakowań i odzieży. To będzie już chemia organiczna. to też ją zostawimy i przechodzimy do poziomu licealnego. Znowu powtarza się wszystko.

Speaker A

Liczba awogadra to jest to 6,02 x 10 do 23 potęgi i to po prostu jest to jest po prostu liczba atomów, cząsteczek ionów tam w jednym molu substancji, prawda? Czegokolwiek. 1 mol.

Speaker A

Tak by to było. Dobra, masy atomowe. To już wszystko robiliśmy. Aha, wzór empiryczny i wzór rzeczywisty. Jeszcze pytanie o wodę królewską. To ja bym, znaczy woda królewska roztwarza metale lachetne.

Speaker A

Nawet może sobie o niej powiemy, jak już będziemy przy tych kwasach, co nie? Wzór empiryczny, pamiętajcie, to jest ten taki poskracalny, czyli na przykład dla tlenku fosforu będzie to P2O5. Z kolei rzeczywisty, to jest jego może być jego

Speaker A

wielokrotność. Czyli na przykład P410, bo to jest taki prawdziwy, który pokazuje ile atomów poszczególnego pierwiastka jest w tym związku.

Speaker A

Empiryczny to jest tak naprawdę stosunek molowy i tylko tyle. Tak by to wyglądało. Tu są obliczenia, to w teorii tego i tak nie zrobimy. Notacja A już była wymieniona. Dobra, mieliśmy powłoki.

Speaker A

Pamiętajcie o promocjach. Konfiguracje elektronowe do 36, czyli do kryptonu trzeba mieć ogarnięte. Należność pierwiastków do bloków. To też omówiłem. Związek z budowy, no to a położeniem to lecimy po liczbie powłok, czyli po prostu okres. No i liczba elektronów walencyjnych, czyli grupa to

Speaker A

styknie plus konfiguracja, czyli bloki wiązania chemiczne to właśnie tak. Atomy bloków S i P będą po prostu stawać się kationami i oddając elektrony stają się jak gazy szachetne. Teraz Golf. Mam do pana pytanie, czy w związku Na2SO4 występują 2 mole sodu czy jeden? No

Speaker A

skoro masz dwójkę proszę ciebie to będzie po prostu sąd dwa atomy sodu w jednym tym takim zespole jonów, bo to nie jest cząsteczka, a w jednym molu tej substancji mamy 2 mole sodu, bo jest 2 razy sd.

Speaker A

razy 2 e na 2. Dobra, jeszcze tak. Kiedy mamy spolaryzowane wiązanie? Wtedy, kiedy różnica elektrojemności pomiędzy dwoma atomami niemetali jest od 04 włącznie więcej, kolejnie spolaryzowana jest poniżej tej wartości. Jeżeli mamy tlenek glinu, pytanie od kamcio trzeba dodać,

Speaker A

że kompleks? Tak, trzeba dawać kompleks y i trzeba dodać wody, bo w tlenku mamy za mało wodorów, prawda?

Speaker A

Musi być proporcja od tlenu do do wodoru 1 do jednego. Dobra. Mechanizm tworzenia wiązania jonowego. Pamiętajcie, metal daje elektrony, nie metal je bierze.

Speaker A

Metal staje się kationem, a nie metal anionem. Okej. No to może te właśnie wiązania dla tych substancji, wzory luisa NH4 plus i te tlenki siarki. Dla przypomnienia raz jeszcze może, bo to się pojawia takich ciekawszych okej. mały porządek na

Speaker A

tablicy i zaczynamy. H3O plus to jest tak, bierzemy sobie tlen. Pamiętajcie, że plus to znaczy, że jeden elektron jest za mało. Cześć Tomek. Robimy sobie takie coś, prawda? Mamy dwa wiązania i w tym momencie już to ma oktet, bo jest woda. Tak. I ten H+

Speaker A

przychodzi, bo bez elektronu musi być. dostaje koordynacyjne NH4+ to wygląda tak, że mamy sobie azot i trzy wodory, tak jak w amoniaku i jedno koordynacyjne do H+a. No i na końcu nam zostało, tam będzie SO2, to tylko dla

Speaker A

przypomnienia siarka. Jedno koordynacyjne, bo zakładamy do matury, że tutaj bez szaleństw, prawda? A w SO3 mamy sobie siarkę, dwa koordynacyjne i dwa normalne do tlenu starczy. Teraz czy równanie reakcji Lili nad w którym napiszę nie napiszę nad strzałką H2O będzie

Speaker A

niezaliczone? Trudno powiedzieć wiesz szczerze mówiąc o które, bo to zależy od równania wiesz i od zadania. Ja bym pisał dla bezpieczeństwa, tak bym to zrobił.

Speaker A

Dobra. Mam nadzieję, że jest to wszystko jasne, co rozpisałem teraz. Hybrydyzacja była. Pamiętajcie, pi to są te wiązania powyżej jednego. No to już jest w miarę proste, myślę.

Speaker A

wiązanie o wodorowe i metaliczne to sobie możemy zrobić, bo to są takie rzeczy, które właśnie no pojawiają się czasami, a nigdzie nie są dobrze wytłumaczone. Także przyda się tu na pewno z mojej strony omówienie tego co nieco. Okej. I teraz

Speaker A

tak, co to jest wiązanie wodorowe? Tak by to wyglądało. Hm, no możemy się zastanawiać, co to jest to wiązanie wodorowe, po co ono w ogóle jest i tak dalej. Może tak, żeby było wiązanie wodorowe, to muszą być łącznie spełnione dwa warunki.

Speaker A

Pierwszy z nich polega na tym, że w cząsteczce, którą my podejrzewamy o to wiązanie, musi być obecny elektroujemny atom z wolną parą.

Speaker A

Na przykład tlen z wolną parą, atom, azot z wolną parą i fluor. Te trzy nas interesują przede wszystkim i tylko w zasadzie.

Speaker A

kolei drugi warunek jest taki i on może być spełniony w obrębie tej samej cząsteczki albo na przykład u innej, że ten elektroujemny atom musi być połączony z wodorem, albo inaczej wodór musi być z takim elektrojemnym atomem połączony, bo co się wówczas dzieje? Ten

Speaker A

wodór będąc tlenem jest jak gdyby tak pozbawiony dużej ilości elektronu ze względu na sporą elektryjemność tlenu, co sprawia, że on traci elektrony i to rysujemy takim klinem. właśnie jest ta polarność zaznaczona tego wiązania i temu wodorowi po prostu brakuje

Speaker A

elektronów, więc jak zejdzie się taki na przykład mamy wodę, jest ten wodór, brakuje mu elektronów, mało ma, to przychodzi druga woda i tak jak gdyby koordynacyjnie przekazuje swoją wolną parę dla tlenu, tylko że to jest właśnie wiązanie wodorowe, bo bierze udział w

Speaker A

tym wodór bez elektronów, z zabranymi elektronami. No i wolna para drugiego atomu właśnie silnie elektryjemnego. To jest wiązanie między takimi samymi cząsteczkami. może być między różnymi jak na przykład aceton w wodzie i to jest wtedy kiedy mamy zamiast tego tutaj

Speaker A

sobie zrobimy tak C3 CH o HC3 H3C niech już będzie prawda i to jest wiązanie między dwoma różnymi. Może być nawet w obrębie tej samej cząsteczki. Co ciekawe i to byłoby na przykład jak mamy sobie te aromatyczne to będzie tak

Speaker A

n tutaj tak żeby nie złamać tej reguły oktetu sekundę tu będzie koordynacyjne do jednego tlenu. Nie jestem na stówę pewien teraz tego wzoru elektronowego, ale robię to powiedzmy tak szybko teraz, żeby nie ten nie zeszło nam dużo czasu na to. Na

Speaker A

przykład mamy ortonitrofenol i tu już bym się właśnie tego wodorowego obawiał, że właśnie ta wolna para i to jest tak zwane wewnątrz cząsteczkowe. Rzadko się zdarza, ale wpływa na właściwości i to też jest wiązanie wodorowe, prawda? Takie takie

Speaker A

rodzaje tego wodorowego są. I pamiętajcie, że wodorowy odpowiada za temperaturę wysoką wrzenia. Alkohole, kwasy karboksylowe i tak dalej będą tworzyć wiązania wodorowe. Teraz pytanie od Natalii, bardzo mądre zresztą na ten temat. Czy Czy fluorometan tworzy wiązania wodorowe? Otóż Natalio nie. Dlaczego tak

Speaker A

jest? Już ci rysuję. Wygląda to tak, że mamy węgiel i tam jest wodór, wodór, wodór i fluor. Owszem, pierwszy warunek jest spełniony, ale fluor jest połączony z węglem, nie z wodorem. To znaczy, że wiązania wodorowego nie będzie, bo muszą

Speaker A

być spełnione łącznie dwa warunki. Dobra, tak to wygląda. No i tyle. Mam nadzieję, że to jest spoko.

Speaker A

Sekunda. Już przepraszam MC James. Odejmują za brak podwójnych strzałek. O to powiem ci, ja na bieżąco nie jestem, bo pamiętam, że nie odejmowali na ostatnim egzaminie. Muszę spraw Mac James, skąd masz te informacje jeszcze? Napisz. W międzyczasie bardzo

Speaker A

bym prosił o to, bo to jest dla mnie ważna informacja, jeśli mam być szczery. Dobra, to to tyle w sumie. Jeżeli chodzi o wiązanie metaliczne z kolei, to zaraz wam wyjaśnię o co chodzi z nim.

Speaker A

Wiązanie metaliczne to tak naprawdę jest w strukturze każdego metalu, jego stopu, ale oczywiście nie w substancjach jonowych, bo są nieraz pytania, że jest sól z metalem i czy jest metaliczny.

Speaker A

Oczywiście nie ma. I wygląda to tak. Jeżeli chodzi o wiązanie metaliczne, weźmy sobie dla przykładu magnez.

Speaker A

i glin ma jeden elektron walencyjny. Magnez ma dwa, a glin ma trzy. Kiedy występują w metalu, to mamy tam wtedy te swobodne elektrony. To sód występuje jako na plus, MG kolei jako 2 plus, Al jako 3+ i te elektrony latają sobie swobodnie.

Speaker A

I to generalnie nam od razu pokazuje sił wzrost zmianę siły tego wiązania metalicznego. Czyli idąc w prawo, z racji tego, że mamy coraz większy ładunek w tym wiązaniu metalicznym będzie coraz silniejsze wiązanie. Co zatem idzie coraz wyższa temperatura topnienia. To jest raz. Z

Speaker A

kolei jeżeli na przykład pójdziemy sobie z na plus na k+ to w ty w dół nam wiązanie metaliczne jego siła spada.

Speaker A

Dlatego potas ma mniejszą temperaturę topnienia. Dlaczego? dlatego że wraz ze wzrostem tego promienia jonowego ładunek można powiedzieć jest bardziej rozproszony, co za tym idzie. Y wiązanie będzie słabsze metaliczne, prawda? Czyli najsilniejsze wiązanie metaliczne jest przy dużych ładunkach i przy małych

Speaker A

promieniach jowych. Bardzo mi miło. White meh. Jestem zwykłym człowiekiem, tak tylko po prostu lubię to, co robię.

Speaker A

W ten sposób bym powiedział i tylko i tylko o to chodzi w zasadzie dla mnie.

Speaker A

Dobra, to co by tutaj było ciekawego? Wszystko w sumie omówione. Teraz wracamy do podstawy, bo chciałbym dzisiaj tę nieorganiczną, nieobliczeniową część skończyć. Przynajmniej większość, żeby była za nami. Dobra, to co, wracamy dalej. No tutaj tak, kinetyka, statyka. Nie będę

Speaker A

liczył z wami teraz stałych, bo to trzeba zadanie zobaczyć. Nie ma co tutaj teorii snuć. Pamiętajcie, to jest reakcja egzoenergetyczna, czyli wydzielamy ciepło. To jest endoenergetyczna, czyli ciepło pochłaniamy. Jak coś, to jest raz.

Speaker A

Właśnie te pojęcia się tutaj pojawiają. Energia aktywacji, czyli energia, którą należy włożyć do reakcji, żeby ona zaszła. Muszą mieć ją substraty, żeby ona zaszła. Teraz tak, na szybkość reakcji katalizator przyspiesza. Stężenie zawsze nam przyspiesza, no znaczy prawie zawsze

Speaker A

będzie, bo to zależy od równania kinetycznego, przyspieszać reakcję i temperatura też zawsze przyspiesza. To jest spoko stan równowagi dynamicznej, to tylko wam powiem o co chodzi, że w teorii, że jest po prostu jedna i druga reakcja z taką

Speaker A

samą szybkością przebiegają, prawda? I to jest ten stan równowagi dynamicznej. Tak by to wyglądało. Dobra, reguła przekory. To myślę już macie opanowane, ale to też to w zadaniu trzeba, bo nie powiem wam tego inaczej. Teoria Brnssteda, kwasów i

Speaker A

zasad. Pamiętajcie, kwas to protonodawca, czyli coś, co ma H i może dać H jako H+. Z kolei zasada może wziąć to H+. I to jest zasada Brunseda. PH to jest no obliczeniowka znowu ujemny logarytm ze stężenia jonów wodorowych, a PKW to jest ujemny

Speaker A

logarytm z tego iloczynu jonowego, czyli 10 do-1 jon wynosi, więc PKW będzie 14. Po prostu reakcje w roztworach wodnych. Tutaj rozdzielania ciała. No to już było rozdzielanie. Mieszanina jednorodna niejednorodna.

Speaker A

Stopień dysocjacji. Zapamiętajcie jedno, bo to lubi się pomylić. Wraz ze wzrostem ilości wody, czyli z rozcieńczeniem roztworu, stopień będzie rosnąć, bo jest więcej wody, która nam powoduje po prostu dysocjację. Ja tak to tłumaczę. Lord Archimont, temperatura zawsze przyspiesza, ale przy endoenergetycznej

Speaker A

przesuwa stan równowagi w prawo, a przy exo w lewo. O to chodzi. Dobra. To teraz tak. Odczyn roztworu po reakcji w zależności od ilości. Znowu obliczeniówka cały czas tutaj mamy oranż metylowy wskaźnik się pojawił. Żółty w środowisku zasadowym

Speaker A

obojętnym, czerwony w kwasowym. Doświadczenie to też nie z redoksów. To też no tutaj teoria naprawdę nie ma sensu, bo w teorii nic nie zrobimy. A dzisiaj no z racji takich teoretycznych zajęć tutaj mogę wam tylko powiedzieć czym stopień utlenienia w definicji

Speaker A

jest, że to jest po prostu taki hipotetyczny ładunek, prawda? No jeżeli cząsteczka jest obojętna sama w sobie, to wszystkie stopnie utelnienia też muszą być na zero, bo ponieważ miałyby być to ładunki, więc powinno się wyzerować wszystko. Utleniacz się redukuje,

Speaker A

reduktor się utlenia. To też zapamiętajcie. Typowe stopnie utlenienia. Tak. Metale są prawie zawsze dodatnie, a no pierwiastki są zerowe.

Speaker A

Wodór jest plus 1, tlen-2. Dobra, z metali to takie ważniejsze rzeczy. Kwasy nieutleniające z tymi metalami, to wiadomo, to jest oczywiste rzeczy. Z utleniającym. Ciekawa rzecz.

Speaker A

Magnez i cynk ze stężonym azotowym 5 dadzą nam iglin. Znaczy może tak magnes cynk na razie dadzą nam w tym momencie tlenek azotu 4 i tego bym się raczej trzymał, choć tutaj wariantów jest wiele, czyli NO2. A glin

Speaker A

ulega pasywacji, ale to nie znaczy, że nie ma reakcji, tylko wytwarza się warstwa Al2O3, która chroni całość.

Speaker A

Miedź tak samo NO2, srebro NO2 i żelazo też pasywuje. Tak by to było. Ola, jak podwyższenie, obniżenie ciśnienia wpływa na reakcje gazowe, to też no praktyczny przykład trzeba byłoby zrobić, bo tutaj nie ma co o tym mówić.

Speaker A

To jest za dużo rzeczy. Dobra, to tyle z kwasami. Aha, jeszcze rozcieńczony azotowy to magnezyn glin normalnie z wodorem tam było, chociaż tu różne wersje widziałem, jeśli mam być szczery, naprawdę. Więc nie chcę mówić coś zerojedynkowo i jeszcze

Speaker A

ewentualnie żelazo y z rozcieńczonym azotowym to też by wodór dawało i normalnie i tyle. Dobra. Właściwości fizyczne metali to nie opisuje właściwości fizyczne chemiczne glinu. Pasywacja znowu stężony azotowy pić i tlenek glinu. Warstwa, która nam chroni przed dalszymi dalszą

Speaker A

korozją. Porównanie aktywności chemicznych metali. Pamiętajcie, jak mamy płytki, to wsadzamy płytkę metalu bardziej aktywnego do soli, mniej aktywnego, czyli o wyższym potencjale. I ten wtedy o wyższym potencjale wychodzi, redukuje się, zachowuje się jak utleniacz, a tamten się utlenia. Czyli

Speaker A

cynkową do soli miedzi wsadzimy, to wyjdzie, a jak wsadzimy miedzianą do soli cynku, to nie wyjdzie. Dobra. I teraz tak. Mangan.

Speaker A

Mangganian 7 w środowisku kwasowym redukuje się na MN2 plus. Roztwór z fioletowego praktycznie odbarwia się.

Speaker A

Ewentualnie można dać cielisty. W obojętnym środowisku mamy czarny tlenek manganu 4 MNO2 turnatny ewentualnie, ale ja bym czarny pisał. W zasadowym mamy mangganian 6, czyli zielone. Adichromian pomarańczowy w środowisku kwasowym przechodzi na zielone, można powiedzieć solę chromu 3.

Speaker A

I tak samo w zasadowym środowisku dich zamienia się na chromian 6, czyli z pomarańczowego na żółty idzie. Dobra, z niemetalami to tak, no tutaj wodór wiadomo wodorki stworzy, tak? A tutaj brom, siarki z metalami, no to będą sole, tak? Bromki, siarczki,

Speaker A

chlorki. Pamiętajcie, żelazo z chlorem na trzeciej się utleni do FCL3. Dobra, tutaj planuję, opisuję doświadczenie. To też powiem wam praktycznie bardzo rzeczy, dlatego jest problem z teoretyczną powtórką chemii. Aha. Rozkład H2O2 pod wpływem temperatury nawet może być czy

Speaker A

katalizatora to damy wodę i tlen. Tak. A KMNO4 to tam produkty to jest K2, MNO4, MNO2 i tlen i trzeba tylko zbilansować rozkład termiczny. Dobra. Charakter chemiczny, pamiętajcie, charakter chemiczny kwasowy, no to jest przede wszystkim reakcja z zasadą i czasem z wodą.

Speaker A

Zasadowe reakcja z kwasem i czasem z wodą. Afoteryczny tylko mocny kwas i zasada. obojętny nie reaguje z niczym w tym kontekście, ale może być aktywny chemicznie na innym polu. Tu już jest takie skomasowanie poprzednich tematów. Dobra, bo bo tutaj bez zadań

Speaker A

nie ma co. Okej, to skończyliśmy te nieorganicznąć. Postarałem się po prostu powtórzyć wam takie rzeczy, które zawsze mi się jakoś nasuwają na myśl.

Speaker A

To teraz tak, ja zapraszam na Facebooka i na fejsie po prostu sobie to wszystko omówimy. Jeszcze tylko parę pytań do od was ewentualnie tutaj rozwiążę na tablicy, a potem będę się zbierał. H2O2 nie rozkłada się. Nie, nie, nie. Adak H2O2, proszę ciebie,

Speaker A

rozkłada się na wodę i tlen, tak jak katala robi reakcję. Jak coś, tylko tutaj dajemy dwójkę. dwójkę jest spoko. Właśnie golf możesz bezbarwny pisać. Blado-różowy to też jest dobry, ale często może tak roztwór odbarwia się, to jest najlepsze właśnie

Speaker A

określenie. A że nie znaczy, że jest bezbarwny, tylko się odbarwia. Dobra, moi drodzy, jak coś to Facebook i darmowe korepetycje. Ja tam będę omawiać tematy jutrzejszych i późniejszych streamów, tak, z chemii, żeby to wszystko doprecyzować. Dobrze? Będę tymczasem już

Speaker A

zmykał, bo chciałbym się też na jutro wyspać, żeby jutro z wami zacząć powiedzmy około godziny 19:00. Postaram się już być gotowy. Nie obiecuję na 100%, ale no jeżeli się nawet obsunie, to nie będzie, myślę, to długo. Raczej tak powinno to

Speaker A

wyglądać. I wtedy tak myślę nad paroma rzeczami organiczną zrobić, żeby potem nie było tak, że w poniedziałek na ostatnią chwilę, tak? W poniedziałek możemy zrobić zadania przed tak samo jak z biologii i właśnie ewentualnie te molekularne aspekty, żebyście w

Speaker A

przestrzeni zobaczyli związki chemiczne na tym mol view. Nie będę tego pisać, bo znowu pomylę ten wyraz. W każdym razie zapytam was o to na fejsie. Jak macie jakieś sugestie, to też piszcie i tak się porozumiemy.

Speaker A

Dobra, zapraszam do dyskusji w komentarzu. Tymczasem dziękuję wam bardzo za lekcje i widzimy się już jutro wieczorem. Do zobaczenia. M.

Topics:chemia maturaukład okresowyizotopymasa atomowaliczba atomowachemia nieorganicznapromień jonowywiązania chemicznezadania maturalnepowtórka chemii

Frequently Asked Questions

Jakie informacje można wyczytać z układu okresowego bez zapamiętywania wszystkich pierwiastków?

Układ okresowy pozwala przewidzieć właściwości pierwiastków na podstawie ich położenia, liczby atomowej i grupy, bez konieczności zapamiętywania wszystkich nazw i symboli.

Czym różni się liczba atomowa od liczby masowej?

Liczba atomowa to liczba protonów w jądrze atomowym, natomiast liczba masowa to suma protonów i neutronów. Liczba atomowa identyfikuje pierwiastek, a liczba masowa może się różnić w przypadku izotopów.

Jak obliczyć średnią masę atomową pierwiastka z izotopów?

Średnią masę atomową oblicza się jako średnią ważoną mas poszczególnych izotopów, mnożąc ich masy przez procentowy udział w przyrodzie i sumując wyniki.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools