Speaker A
Dobry wieczór. Witajcie serdecznie na zajęciach z biologii. Dzisiaj chciałbym się zająć układem mięśniowym, układem ruchu i skórą. Jeżeli macie do mnie jakieś pytania, to proszę, zadawajcie je za pomocą opcji pytania i odpowiedzi.
Darmowe korepetycje z biologii omawiają układ ruchu, szkielet, mięśnie oraz budowę i funkcje skóry.
Key Takeaways
- Szkielet pełni funkcje podporowe, krwiotwórcze i magazynuje wapń.
- Kręgosłup ma naturalne krzywizny, które umożliwiają dwunożną postawę, ale mogą ulec patologiom.
- Kości kończyn mają homologiczne pochodzenie, co jest dowodem ewolucji.
- Mięśnie szkieletowe są syncytiami komórkowymi, co wpływa na ich funkcjonowanie.
- Skóra zbudowana jest z warstw chronionych przez keratynę i melaniny, która filtruje promieniowanie UV.
Summary
- Omówienie układu mięśniowego, ruchu i skóry w kontekście biologii człowieka.
- Szkielet dzieli się na szkielet osiowy i kończyn, z funkcjami podporowymi, krwiotwórczymi i magazynowania wapnia.
- Opis kręgosłupa i jego fizjologicznych krzywizn: lordozy i kifozy oraz ich znaczenie i patologie.
- Budowa czaszki – twarzoczaszka i mózgoczaszka oraz ich funkcje ochronne.
- Analiza szkieletu kończyn górnych i dolnych wraz z omówieniem obręczy i połączeń stawowych.
- Przedstawienie ewolucyjnego znaczenia homologii kości kończyn u różnych gatunków.
- Opis mięśni kończyn, ich budowy komórkowej (syncytia) i funkcji w ruchu.
- Omówienie budowy skóry, warstw naskórka i skóry właściwej oraz roli keratyny i melaniny.
- Funkcja melaniny jako filtru UV chroniącego komórki skóry przed uszkodzeniami.
- Zachęta do zadawania pytań i interakcji podczas lekcji.
Chapters
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Tymczasem przejdźmy do bieżącego tematu. Proszę o cierpliwość. Zaczniemy sobie od układu ruchu. Jaki jest, każdy widzi. Proszę bardzo. Tutaj macie, moi drodzy, tak, szkielet człowieka pokazany od A do Z.
Speaker A
No, dzielimy go na szkielet osiowy, czyli na czaszkę, kręgosłup oraz klatkę piersiową plus obojczyk z przodu. Do tego dochodzi szkielet kończyn, czyli kończyna górna, kończyna dolna, z czego kończynę górną dzielimy na obręcz i właściwą kończynę, podobnie kończynę
Speaker A
dolną. Do matury przydadzą się wam funkcje szkieletu. Przede wszystkim jest to funkcja podporowa. Stanowi on rusztowanie dla naszego ciała. Na nim są oparte wszystkie narządy, jak również układ ruchu wykorzystuje tę jego sztywność do umożliwienia nam poruszania się. Tak.
Speaker A
Co więcej możemy z tego jeszcze wyciągnąć? Przede wszystkim funkcję krwiotwórczą. Chodzi o to, że jak macie sobie nasady kości, na przykład tutaj nasada kości ramiennej, nasada kości łokciowej, bliższa, dalsza i tak dalej, to tam jest szpik kostny czerwony.
Speaker A
On odpowiada za produkcję wszystkich elementów krwi. No i wiadomo, jego uszkodzenie w jakikolwiek sposób może na to rzutować negatywnie, prawda? Na przykład w przypadku białaczki albo innych chorób dotykających szpiku, mamy wtedy zaburzenie w jego funkcjonowaniu, co odbija się w obrazie krwi i w zmienionym
Speaker A
jej składzie oraz no ogólnie nieprawidłowym. Co jeszcze możemy dołączyć do szkieletu? Jest magazynem wapnia.
Speaker A
Chodzi o to, że jak mamy sobie nasz szkielet, to tam wiecie, macie dużo soli, fosforanu, fosforanu wapnia jest dokładnie dihydroksyapatyt, już nieważne.
Speaker A
W każdym razie ten wapń jest istotnym elementem, jeżeli chodzi o jego budowę, ale też może zostać wykorzystany, kiedy go braknie w naszym organizmie. Za to odpowiada taki hormon jak parathormon.
Speaker A
Dlaczego parathormon? Bo od parathyroid gland, czyli hormonu przytarczycznego, przytarczyc, tak? On jest przez nie wydzielany i odpowiada za to, żeby we krwi było dostatecznie dużo wapnia i jeżeli braknie jakichś innych źródeł, no to tym źródłem alternatywnym będzie właśnie nasz
Speaker A
szkielet. Myślę, trzy takie najważniejsze wymieniłem funkcje. Jeżeli jakieś inne jeszcze macie propozycje, to bardzo proszę na czacie. Dodajcie, ja się do nich ustosunkuję. Teraz przejdźmy do omówienia poszczególnych elementów tego szkieletu. Tak, tu po prawej macie pokazane zasadnicze elementy
Speaker A
szkieletu osiowego, czyli klatkę piersiową. Tutaj na górze w formie takiej ryciny, a na dole jest pokazany kręgosłup skrzywiony w przebiegu gruźlicy. Jeżeli chodzi o sam kręgosłup, to pamiętajcie o tym, że on ma dwie krzywizny. Pozwolę sobie taki
Speaker A
schemat, y, znaczy dwie do przodu, dwie do tyłu. Taki prosty schemat narysować, prawda? Tutaj niech będzie głowa. To jest nasz kręgosłup. I teraz tak, ma skrzywienie do przodu nazywa się lordozą, czyli tutaj będzie powiedzmy sobie lordoza, tu też lordoza, a
Speaker A
skrzywienie do tyłu to jest kifoza. I najpierw, moi drodzy, mamy lordozę szyjną. Ona w pewnym zakresie jest fizjologiczna, czyli prawidłowa. Druga lordoza to jest lordoza lędźwiowa. W drugą stronę macie kifozy.
Speaker A
Jest to kifoza piersiowa oraz kifoza krzyżowa. I to są skrzywienia, które są fizjologiczne. One nam umożliwiają dwunożną postawę. Yyy, owszem, mają niekiedy patologiczny charakter, yyy, ale to powiedzmy sobie, kiedy są naprawdę, naprawdę bardzo duże. No dosyć częsta jest zbytnia lordoza lędźwiowa na przykład
Speaker A
w wyniku otyłości brzusznej, niewłaściwego trybu życia, y, podnoszenia zbyt dużych ciężarów. Yyy, no i to jej przyczyną jest też osłabienie mięśni brzucha, tak? I zbyt duże wzmocnienie mięśni głębokich, oczywiście ja te krzywizny karykaturalnie, ale tak, żeby je uwydatnić. Tak.
Speaker A
Z kolei nadmierna lordoza szyjna jest nazywana przez niektórych nieelegancko dosyć garbem, tak? Czyli zbytnie wysunięcie szyjnego odcinka kręgosłupa do przodu. Dobrze? Jak macie do mnie jakieś pytania, to jestem do waszej dyspozycji.
Speaker A
Pozwolę sobie chwilę przerwy zrobić. Jak coś, to opcje pytania, odpowiedzi. Także proszę bardzo. Tymczasem przejdźmy do tematu. Moi drodzy, bardzo ważny element szkieletu osiowego, czyli [Muzyka] czaszka. Dzielimy ją na twarzoczaszkę i mózgoczaszkę. Twarzoczaszka.
Speaker A
Tutaj widzicie elementy, jest na przykład żuchwa, szczęka, kość jarzmowa i tak dalej. Ona tworzy te elementy, można tak powiedzieć, które odpowiadają za te narządy związane bezpośrednio z naszą twarzą. No zgodnie z nazwą, wiecie, kojarzcie sobie, bo nauka na pamięć nie
Speaker A
jest to nauka na dobrą sprawę. Natomiast mózgoczaszka to jest to, co jako całość tworzy zamkniętą puszkę mózgową, czyli rejon, gdzie mamy schowany nasz mózg.
Speaker A
Tak? I to jest tutaj na przykład widoczna kość czołowa, kość ciemieniowa, kość skroniowa, no i tam daleko z tyłu schowana kość potyliczna.
Speaker A
Wymieniłem tylko najważniejsze elementy, ale nie chodzi o to, żeby tutaj to dla was wszystko robić nie wiadomo jak dokładnie, bo nie jest to moim celem, a nie przyda się wam to funkcje. No to idąc po tym podziale, jak
Speaker A
mamy twarzoczaszkę, to jej funkcją jest ochrona narządów budujących naszą twarz, a mózgoczaszka ochrania mózg, ochrania układ nerwowy i tyle. Tego się trzymamy. Moi drodzy, teraz szkielet kończyny górnej. Dzielimy go na obręcz, która jest tutaj pokazana scapula i
Speaker A
clavicle. To jest odpowiednio łopatka i obojczyk. Natomiast tutaj jest pokazana reszta tego szkieletu i to w formie anatomii porównawczej. Mamy człowieka, psa, ptaka oraz walenia bodajże, jeżeli dobrze rozumiem angielski.
Speaker A
Tak jak macie tutaj człowieka, to widać kości następujące. Ta to jest ramienna. Tutaj mamy odpowiednio kość łokciową i kość promieniową. Przepraszam, odwrotnie.
Speaker A
Łokciowa to będzie tutaj. To jest mały palec. Czyli tu jest kość łokciowa, tu kość promieniowa. Dobrze.
Speaker A
Tutaj mamy na żółto kości nadgarstka, a następnie kości śródręcza i dłoni. Analogiczne macie kości pokolorowane u pozostałych kończyn górnych. Widać tutaj dowód bezpośredni na ewolucję, czyli że tu mamy narządy, moi drodzy, homologiczne, czyli takie samo pochodzenie, a różna niekiedy
Speaker A
funkcja. Yyy powstały z tych samych kości, które w toku ewolucji inaczej się rozwinęły. No i pełnią zróżnicowaną, adekwatną dla yyy trybu życia i dla osiągnięć ewolucyjnych danego zwierzęcia funkcję. Jeżeli chodzi o łopatkę i obojczyk, to one tę kończynę górną
Speaker A
mocują do szkieletu osiowego, bo do tego się to sprowadza. To jeszcze raz prosto powiedziane, szkielet osiowy i kończyny.
Speaker A
No a pomostem jest właśnie ta obręcz,
Speaker A
obręcz, która umożliwia efektywne ruchy w określonych płaszczyznach i takie sprzęgnięcie y ze szkieletem osiowym.
Speaker A
Obojczyk łączy się z nim bezpośrednio. Tutaj widzicie, moi drodzy, jest pokazany jeden staw obojczykowo-mostkowy, a tutaj staw barkowo-obojczykowy. Natomiast łopatka jako taka, ona jest przytwierdzona do tylnej ściany klatki piersiowej, znaczy od zewnątrz, patrząc na to, tam gdzie mamy
Speaker A
mięśnie nadłopatkowe, podłopatkowe, jeszcze szereg innych, które tę łopatkę utrzymują w określonym, w określonej lokalizacji. Tutaj natomiast macie kończynę dolną i znowu jest ona podzielona na obręcz i na właściwą kończynę. Obręcz jest widoczna tutaj.
Speaker A
Z wyłączeniem tej kości. Jest to kość krzyżowa, która jest elementem właśnie szkieletu osiowego. I tu macie bezpośrednie połączenie kości biodrowej z ze szkieletem osiowym, czyli z kością krzyżową. Miednica, czyli ta kość, którą tutaj zaznaczyłem jako właśnie tę część
Speaker A
szkieletu osiowego zasadniczą, ona się dzieli na trzy kości. W zasadzie jest zbudowana z trzech kości zrośniętych ze sobą, czyli kości biodrowej, kości kulszowej
Speaker A
i kości łonowej. Krótko. Kość biodrowa to jest ten duży talerz tutaj. Talerz kości biodrowej tak zwany. Proszę bardzo. To jest to. Teraz tak. Kość, moi drodzy, kulszowa. To jest ta kość, na której siedzimy. Tutaj z tyłu widoczna jest to
Speaker A
tak zwany guzek kulszowy, na którym opieramy się podczas pods
Speaker A
No i czy oczywiście do tego kości stępu i śródstopia i palców stopy, czyli całość jako stopa. Można tak to mówiąc krótko określić. Pamiętajcie o tym, że kości łączą się ze sobą stawami. To jest też bardzo ważne. Przy okazji poruszę ten
Speaker A
temat. O co chodzi? To jest tak, że macie sobie tutaj akurat słabo widać, ale postarajcie sobie wyobrazić. Jest jedna powyż stawowa i druga. One są otoczone, tego nie ma na tym rysunku, bo jest on pozbawione tych części niekostnych. Są połączane taką torebką
Speaker A
stawową, która stanowi takie miejsce do swobodnego poruszania tych powierzchni stawowych wzajemnie o siebie i dodatkowo zapewnia odpowiednie zmniejszenie tarcia przez wydzielanie magzi stawy. No i mówiąc kolalnie taki biologiczny smar.
Speaker A
No i te te stawy, moi drodzy to są najważniejsze połączenia w naszym organizmie, ponieważ one bezpośrednio umożliwiają ruch kości względem siebie, oczywiście napędzany poprzez mięśnie. I jak patrzeć na te stawy, jak się ich uczyć? Przede wszystkim popatrzcie sobie
Speaker A
jak może ten ruch odbywać się w ilu płaszczyznach. Mówiąc proście, jak macie staw, który umożliwia ruch tylko w jednym kierunku, tak to sobie nazwijmy, na przykład staw zawiasowy, czyli przód, tył, co nie? Typowym jest sam staw łokciowy, który jest tutaj, prawda? jak
Speaker A
jest łokieć, to on umożliwia jedynie zginanie i prostowanie. Tak, nie patrzę na to, że mogę jeszcze skręcić sobie przed ramieniem, bo to jest już inny staw, ale bezpośrednio staw łokciowy jest typowym stawem zawiasowym. Y, czyli ma jedną płaszczyzę ruchu. Tak samo
Speaker A
typowe stawy obrotowe, które w zasadzie wiecie, cały nasz ruch jest złożeniem wielu różnych stawów. jakby je tak wyizolować, to są takie syntetyczne.
Speaker A
Yyy, natomiast jak mamy y stawy, moi drodzy, takie typowo obrotowe, w sumie gdzie można byłoby je znaleźć, to stawy kręgosłupa, niektóre pod to podchodzą, ale to też tak tutaj na siłę trochę. W każdym razie umożliwiają tylko obrót, czyli też jeden jak gdyby kierunek ruchu
Speaker A
jest, ale są już stawy, które umożliwiają kierunek, znaczy ruch w dwóch kierunkach i to jest staw promieniowo-nadgarstkowy, czyli ten, który odpowiada za połączenie naszego przedramienia z nadgarstkiem.
Speaker A
I wygląda tak, że ja nadgarkiem popatrzcie co mogę zrobić. Mogę go zgiąć tak i na boki, ale nie mogę nim skręcić jak znaczy, no mogę to zrobić, ale to już nie odbywa się w tym stawie, bo jak sobie złapię go ręką, to nie jestem w
Speaker A
stanie tego zrobić. To się odbywa już tutaj w stawie promieniowo-łokciowym, czyli tym odpowiadającym za obrót. Jest on zlokalizowany tutaj, tak? Ale nie tu.
Speaker A
I to jest staw, który ma dwie osie, dwie płaszczyzny poruszania się, prawda? nazywa się dokładnie stawem y siodełkowym, ale to już nazwa nie ma znaczenia. Chodzi o to, że jest tak wyprofilowany, że można zdjąć w w jednym w jedną stronę albo w drugą. Nie można
Speaker A
natomiast obrócić. Są stawy, które mają trzy płaszczyzny obrotu. We wszystkich trzech kierunkach mogą się poruszać i to jest na przykład staw barkowy, prawda?
Speaker A
Ja nim mogę i obracać i że tak powiem poruszać przód, tył. tak kolokwialnie uproszczę te sformułowania anatomiczne i na boki, czyli mogę wykonywać każdy dowolny ruch. To jest po prostu jakby wziąć kulę i te kule otoczyć yyy taką no
Speaker A
miską, nazywając w prosty sposób, to się panewka stawu nazywa, ta kula może wykonywać dowolne ruchy, oczywiście ograniczone przez y inne zewnętrzne elementy. Jeżeli chodzi o inne połączenia kości, to są to na przykład szwy i one łączą nam kości czaszki ze
Speaker A
sobą. Tak przykład. Tak, są jeszcze inne, na przykład chrząskozdrosty i tym podobne, ale to już nie będziemy wchodzić w detale. Skupcie się na stawach, ewentualnie jakby ktoś się pytał o te osi, to żebyście wiedzieli o co chodzi, prawda? Najlepiej jak się tak
Speaker A
uczyć spróbować na sobie jak wasze stawy mog się zachowują kiedy chcecie wykonać określony ruch. Nie ma lepszej nauki jak taka nauka praktyczna. Proszę o zadawanie pytań. Jestem do waszej dyspozycji. Widzę pytania układ.
Speaker A
Przepraszam bardzo, zmieniłem kolejność. Dzisiaj zrobię układ kostny oraz mięśnie i skórę, a odpornościowe zrobię za tydzień. Także tak czy inaczej zrealizuję ten program tylko ze zmianą kolejności drobną. Wracam na tablicę.
Speaker A
Moi drodzy, tutaj jest budowa kości od wewnątrz. To nie jest tak, że kość sobie rośnie, bo rośnie tak, jak jej się podoba. Ta struktura wewnętrzna, którą tutaj widzicie, tak ztelna, jest wynikiem linii naprężeń, które pojawiają się w obrębie tej kości, czyli tego jak
Speaker A
ta kość jest rozciągana i jak jest ściskana. To wszystko wpływa na to, że tutaj jakby spróbować można wyróżnić nawet takie pasemka, prawda, takie pasma tych naprężeń linę. Trudno mi je tutaj ograniczyć jakoś, no ale generalnie myślę, że coś byłoby to na kształt taki,
Speaker A
prawda? Tak jak idą naprężenia właśnie. No kwestia jak gdyby lepszego rysunku, bo ten nie jest najskuteczniejszy, ale na pewno dałoby się to jakoś zobaczyć. Bo tutaj w sumie w ten sposób te naprężenia się rozkładają. No kwestia kwestia znalezienia lepszego lepszego źródła.
Speaker A
Próbuję tutaj coś znaleźć, ale nie za bardzo nie za bardzo to widzę. Jeżeli chodzi o kości pamiętajcie, że jak jest kości, no różne rodzaje mamy najważniejsze, to są te kości długie, czyli taka typowa kość, jak macie kość ramienną czy łudową, to
Speaker A
się z kością kojarzy, to ona ma nasady, czyli te rejony, gdzie właśnie jest ta jama szpik, znaczy ten szpik czerwony i taka kość gąbczasta, czyli z przerwami.
Speaker A
Potem jest kość zbita, ona tworzy ten trzon kości. I tutaj tego dobrze nie widać, nie wiem czemu, na tym rysunku jest taki płynnie przechodzący, ale jak dalej pójdziemy, to tam jest taka pusta jama szpikowa po prostu. No kolokwiany, pusta rurka w środku i tam
Speaker A
mamy, moi drodzy, szpik, ale kostny żółty, czyli tłuszczowy, pozbawiony elementów morfotycznych i z niemożnością produkcji tkanki, znaczy no tkanki krwionośnej bez funkcji krwiotwórczej.
Speaker A
Przy okazji budowę wewnętrznej kości jeszcze coś osteoporozie. O co chodzi? To jest tak, że kość składa się z dwóch w zasadzie elementów. Ta istota oprócz samych komórek, czyli kolagen, białko, bardzo dużej wytrzymałości na rozciąganie i minerały. Czyli ten dihydroksopat z
Speaker A
kolei wytrzymałości na ściskanie dużej twardości. Czyli widzicie taki materiał kompozytowy, tak jak beton zbrojony, tak? Składa się z prętów stalowych i z betonów, które każdy ma inne właściwości. Y i te właściwości powodują y to, że złączone razem, że kość jako
Speaker A
całość ma znacznie lepsze właściwości niż każdy z tych elementów z osobna. W przypadku osteoporozy zaczyna brakować tego minerałów. dochodzi do deminalizacji kości, zmniejszenia i gęstości, ogólnie utraty masy kostnej, co w perspektywie skutkuje zwiększoną łamliwością ich. Tak, w szczególności są
Speaker A
zagrożone panie po okresie menopauzy z racji tego, że estrogeny mają chroniący wpływ na macierz kostną, ich niedobór może powodować właśnie demineralizację kości. Są jakieś pytania?
Speaker A
Także pozwolę sobie zajrzeć tam u was. Sekundkę. A czyli chwilament zaraz to mówię. Stark Natalia z cierpliwości.
Speaker A
Proszę, proszę bardzo. Teraz układ mięśniowy. Tutaj macie pokazany ogólnie rysunek, gdzie jest poglądowo pokazane ciało człowieka z wyszczególnionymi mięśniami. Pokazane są ich różne rodzaje. Taki typowy to jest mięsień dwukłowy ramienia.
Speaker A
zginacz naszej kończyny górnej. Dodatkowo jeszcze jest pokazany mięsień piersiowy, mięsień prostownik długi palców. Tak jako przykład mięsień krawiecki, taki z kolei cienki to u kulturystów chyba tylko dobrze widać mięsień naramienny, mięsień okrężnook mięsień mimiczny. Właśnie jeszcze mięsień prosty uda, prostujący naszą
Speaker A
kończynę dolną w stawie y kolanowym y i biutrowym również. Teraz tak, co ważnego o tych mięściach, żebyście się mogli nauczyć zasadniczo podstawowe grupy mięśniowe. Tak, ktoś coś kiedyś ćwiczył, to myślę, że je zna.
Speaker A
Ale tak dla przypomnienia, przede wszystkim jak mamy kończynę górną, no to wyróżniamy mięśnie ramienia i przedramienia. Na ramieniu mamy spinacze, czyli bs, no i prostownik triceps prawda?
Speaker A
Mięśnie. Skrót anatomiczny mm oznacza, że mięśnie w liczbie mnogiej dla [Muzyka] niewtajemniczonych mięśnie przedram ramienia prawda? Z czego te ramienia dzielą się ogł na na biceps i triceps jako takie zasadnicze istotne grupy miściowe. Do kończyny do obręczy kończyny górnej przede wszystkim liczamy
Speaker A
mięsień na ramienny. No i teraz tak, jeżeli chodzi o inny sterujący kończyną górną z kwestii obręczy, to tak, mamy mięsień piersiowy, piersiowy, no i mięśnie pleców. Mięśnie pleców ogólnie no dzielimy je na kilka grup powierzchowne i głębokie. Już nie
Speaker A
będziemy wchodzić w detala. One ogólnie odpowiadają za takie sprzęgnięcie, amatoryzowanie ruchów kończyny górnej, tak? Umożliwienie ruchów do tyłu, mięśnie grzbietu, takie nazwijmy. Z przodu natomiast jamę brzuszną otaczają nam jeszcze mięśnie brzucha.
Speaker A
Jeżeli chodzi o nogi, no to wiadomo, mamy mięśnie uda z przodu i z tyłu, prawda? Mięśnie podudzia. No i tutaj w zasadzie z jakiś z jakichkolwiek istotnych mięśni to już nie ma tych grup za bardzo. Co z tymi
Speaker A
mięśniami mimicznymi? Oczywiście są jeszcze mężi, ale no z racji tego, że nie mają takiego większego udziału w życiu codziennym, w sensie, że raczej nikt o nich nie myśli, kiedy je ćwiczy, to pominąłem. Ja mięśnie mimiczne mają to do siebie, że
Speaker A
przynajmniej jeden ich przyczep, czyli miejsc połączenia jest związane ze skórzą, tak? No w związku z czym umożliwiają nam przybranie jakiegoś określonego wyrazu twarzy. Tak na przykład mięsień krężny oka ma to do siebie, że on cały po prostu pokrywa
Speaker A
skórę od wewnątrz wokół naszych oczy umożliwiając ich zaciśnięcie y oraz mruganie. Są mięśnie, które są połączone częściowo z kością, częściowo ze skórą.
Speaker A
No ale to jest warunek, żeby mięsień mimiczny był, to musi łączyć się ze skórą twarzy. Tutaj macie, moi drodzy, z kolei budowę histologiczną tkanki mięśniowej.
Speaker A
I patrząc na to, co mamy u góry, to będzie mięsień poprzecznie prążkowany szkieletowy. I ten mięsień poprzecznie prążkowany szkieletowy ma charakterystyczne cechy. Przede wszystkim jest to obecność ją komórkowych połączonych położonych peryferyjnie. Tutaj są te jądra komórkowe. Inny kolor. Proszę
Speaker A
bardzo. Jest ich wiele. Są to syncytia komórkowe. Jeszcze tak słowo wstępu. Syncyjuma komórczak. O co chodzi? Syncyum to jest coś takiego że macie wiele komórek, które się połączyły w jedną, a komórczak to jest od razu taka jedna komórka, która tworzy się
Speaker A
przez podziały ją, tak? I rośnie jedna wielka duża komórka. Jeszcze raz. Syncytum, wiele komórek połączonych w jedno. Komórczak od razu komórka tworzy się w takiej formie wielojędrowej.
Speaker A
Dlatego u człowieka z komórczaków, no to tak nie za bardzo bym coś wyróżnił. Natomiast mięsień jest typowym syncyjum, jeżeli o to chodzi. Komórczaki to prędzej u grzybów znajdziecie. Dobrze.
Speaker A
Teraz tak. Tutaj w B widać mięsień gładki. On właśnie nie ma przecznego proszkowania. Centralnie położone okrągłe jądra są widoczne i taki wrzecianowaty kształt słabo widoczny. A tutaj mielibyśmy mięsień poprzeczny proszkowany serca w tym miejscu z racji rozgałęzonej budowy słabych
Speaker A
preparatologicznych to mało widać centralnie położonych ją choć przyznam że tak słabo mnie ten preparat przekonuje bo kiepsko na nim to widać aczkolwiek najbardziej bym tutaj obstawiał właśnie mięsień poprzecznie prążkowany serca tak jeszcze może krótkie porównanie mięsień gładki mięsień poprzecznej prążkowany
Speaker A
szkieletowy mięsień serca. Pamiętajcie, że mięśnie gładkie kurczą się wolno, a te kurczą się szybko. Mięsień gładki, kurczy się tak samo jak serca, niezależnie od woli, a mięsień poprzecznie proszkowany, szkieletowy zależnie od waszej woli. No i obecność poprzecznego prążkowania. Tutaj jest poprzeczne
Speaker A
prążkowanie. Tutaj też jest poprzeczne prążkowanie, a tutaj brak poprzecznego prążkowania. I taką klasyfikację krótką sobie zawsze można powtórzyć, żeby różnicować te trzy rodzaje mięśnie.
Speaker A
Takie pytania się zawsze, pamiętajcie pojawiają. Teraz może chwila o budowie wewnętrznej tego mięśnia. Jakkolwiek na nią nie spojrzymy.
Speaker A
Popatrzcie, tu jest pokazane mięścia szkieletowego, tak podzielone na poszczególne segmenty. Tutaj widać duży udział, jak to się nazywa, retikulum sarkoplazmatycznego. Chodzi o to, że jest to ta część błony, można powiedzieć ogólnie, no komórkowej to złe słowo, ale błony fosfolipidowej, która tworzy takie
Speaker A
przedziały kopartmenty otaczające komórki mięśnia i ona odpowiada za gromadzenie jonów wapnia, CO2+, które mają bardzo duży udział w samym procesie skurcu tego mięścia. Tu macie pokazane właśnie to włókno jak się tworzy w formie takiego. To jest ich właśnie jądro
Speaker A
komórkowe. No a tutaj mamy właśnie miofibryle, które tworzą nam naszą komórkę mięśnia szkieletowego. Sarkcomer tutaj jest pokazany sarko jak coś jest sarkoplazma i tak dalej to oznacza, że jest związany z z mięśniem. Mer, czyli jakaś jednostka.
Speaker A
macie monomer w polimerze. Y i teraz tak. Prążek Z. Prążek Z to wyznacza końce tego sarkomeru. Tutaj macie w środku linię M.
Speaker A
No i widać to poprzeczne prążkowanie. Są prążki ciemne aniizotropowe a i jasne izotropowe i. I tutaj o to chodzi, że w w środku macie miozynę. Tu jest aktyna w tych jasnych. No i to skurcz wygląda, mówiąc krótko, tak,
Speaker A
że no jedne wsuwają się między drugie. Tak, zawsze jest problem z tym, żeby określić, które między które tak naprawdę jak do tego, jak do tego podejść. No miozynowe, międzyaktynowe, tak się umówmy. Aczkolwiek tutaj też można byłoby trochę podyskutować, bo jak
Speaker A
wiecie, ruch jest rzeczą względną, więc zależy z której perspektywy my na to tak naprawdę spojrzymy. Jeżeli popatrzymy sobie z perspektywy tej linii M, tak, no to będzie sekundę, tak? Czy cienkie między grube, grube między cienkie? Przyznam szczerze, że
Speaker A
sam mam z tym problem. Może się umówmy, że to nie jest na razie jakoś super ważne. W każdym razie ważne, żebyście wiedzieli jak ten starcomer funkcjonuje, że to jest tak, że po prostu skracają się te ta odległość między liniami Z, co nie? Czyli zbliżają
Speaker A
się do siebie. Jak z takich w takim włóknie mięśniiałowych dużo takich komorów pod rząd, każdy się skróci o 50%, to cały mięsień się skróci o 50%.
Speaker A
No i to jest krótko mówiąc mechanizm skórczy mięścia. Pamiętajcie, że w mięśniu bardzo duży udział maina, czyli białko, którego zadaniem jest, ono ma duże powinowawo do tlenu.
Speaker A
Jego zadaniem jest przechowywanie tego tlenu y na bezpośredni użytek mięśnia. Y ono hemoglobina pobiera tlen od hemoglobiny, a potem dystrybuje do mięścia. Może to robić w sposób bardzo efektywny. Ma duże powinowadztwo, więc pochłania ten cen intensywnie.
Speaker A
No i oczywiście do skór czym mięśnie niezbędnych z ATP takim magazynem grup fosforanowych i wiązań wysokoenergetycznych z kolei będzie moi drodzy kreatyna w formie fosfokreatyn. To też jest taki szybki donor tych grup fosforanowych, które odpowiadają za efektywny skurcz mięśnia.
Speaker A
I pamiętajcie też, że w mięśniu jest zgromadzony glikogen jako taki materiał zapasowy. Dobrze, są do mnie jakieś pytania? Widzę pytań brak, także wracam do tematu.
Speaker A
Jeszcze moi drodzy skóra krótko i na temat jak jest zbudowana. Pamiętajcie, że są trzy warstwy. Najpierw jest na skórek, potem jest skóra właściwa i tkanka podskórna. Na skórek jest nabłonkiem.
Speaker A
pochodzenia ektodermalnego. Natomiast skóra i właściwa i tkanka podskórna to jest tkanka łączna pochodzenia mezodermalnego. Jeżeli chodzi o poszczególne elementy jeszcze wynikające z naskórka i ze skóry właściwej oraz tkanki podskórnej, to naskórek tworzy włosy i paznokci. Tutaj macie pokazane dwa
Speaker A
rodzaje tej skóry. Skóra gruba bez włosów i cienka z włosami. Znaczy przepraszam to jest akurat grubsza piz tego co jest. Cyk. To będzie cienka. W każdym razie tutaj macie na skórek pokazane i te włosy. Pewności nie ma, ale to są też
Speaker A
wytwory na skórka. Ważne, że są zbudowane z keratyny. białko budujące te elementy. Natomiast jak macie skórę właściwą, to ona jest już unaczyniona i unerwiona pozycji do nas skórka, jak to tkanka łączna. I oprócz naczyń i nerwów tworzy nam
Speaker A
wszelkiego rodzaju gruczoły. Gruczoły potowe, łojowe i zmodyfikowane potowe, czyli mlekowe. Z takich najważniejszych tot jeszcze niektórzy zapachowe wymieniają, ale tak naprawdę są te potowe apokrynowe, czyli wydzielające taką taki bardziej gęsty pod. Tak. No i tyle myślę, jeśli o to chodzi.
Speaker A
Oczywiście tkanka nerwowa też, czyli wszystkie receptory, czujniki wykrywające wibracje, dotyk, temperaturę i tym podobne zawarte właśnie w tej skórze właściwej, przenoszącej informacje do układu nerwowego. Tkanka podskórna to po prostu tkanka tłuszczowa słabo unaczyniona, choroniąca nasz organizm przed urazami mechanicznymi
Speaker A
oraz izolująca przed utratą ciepła. Jeszcze zobaczmy sobie budowę histologiczną, moi drodzy, skóry. Właści skóry. Ogólnie teraz tak krótko i na temat. Tutaj jest na górze na [Muzyka] skórek, potem będzie skóra właściwa gdzieś do tego momentu, a potem tkanka podskórna. No
Speaker A
znaczy tu jest dosyć ciężka warstwa w sumie więc tak po prawdzie nawet powiedziałbym, że tu się gdzieś mięśniowa zaczyna już tylko że to jest taki przekrój trudno tutaj coś mi powiedzieć tutaj widzę na pewno adipocytów trochę jest bo to takie puste
Speaker A
białe komórki a tam niżej jak już schodzę to jest coś innego. Nie będę tutaj wyrokować, bo nie znam tego preparatu. Dobrze, ale co jeszcze ciekawego wam mogę tutaj pokazać? Przede wszystkim trzeba powiedzieć, że ten na skórach, w naszej skórze jest
Speaker A
rogowaiejący, czyli tutaj widzicie macie na górze warstwę rogową pozbawioną jąder komórkowych, która po prostu odpala.
Speaker A
Tak, to jest złuszanie się na skórka. Jeszcze ważna rzecz obecność melanocytów w nas w naszej skórze właściwej, czyli komórek produkujących melaninę. Barwnik.
Speaker A
One są tutaj świetnie wybarwione. O, proszę bardzo. Na kolor brązowy, tak jak tutaj widać. Melanina jest filtrem UV nie dopuszczającym do głębszej właśnie do tej podstawowej warstwy na skórka proliferującej, czyli namnażającej się promieniowania ultrafioletowego, które niszczy te komórki, które jest dla nich
Speaker A
szkodliwe. Z tych komórek melanocytów wywodzi się bardzo zły myśliwy nowotwór, czyli czerniak po łacinie melanowa stąd nazwa. Tak to jako taka bezzawotna informacja. No i w zasadzie tyle, jeżeli chodzi o budowę tej skóry.
Speaker A
Ogólnie tutaj pamiętajcie o tym rogowaceniu, podziale na trzy warstwy funkcjach. Jeszcze można powiedzieć o tym, że skóra ma funkcję wewnątrz wydzielniczą, ponieważ odpowiada za produkcję witaminy D3, czyli a właśnie odbywa się to poprzez jej naświetleń promieniowaniem słonecznym. Co ciekawe, osoby o ciemnej
Speaker A
karnacji żyjącej w środowisku, gdzie jest małe nasłonecznienie roczne, mają problemy z niedoborem tej witaminy. Mogą cierpieć. W związku z tym nawet na y no w dzieciństwie krzywica w wieku dorosłym jest ryzyko wystąpienia osteoporozy u tych pacjentów. Bardzo proszę. Widzę, że są
Speaker A
do mnie jakieś pytania, także proszę bardzo. Dlaczego podczas intensywnego wysiłku, na przykład podczas bardzo najpierwszego treningu jest to bardzo skor? Natomiast upalne dni, kiedy się płocimy, równie obficie nie jest tak słony. Różnica jest diametralna. Yyy, wiesz co, ja bym się
Speaker A
tutaj zastanawił. Przyznam szczerze, trochę mnie zaskoczyłeś tym pytaniem Piotr. Jest ono dosyć interesujące. Przyznam, że nie jestem w stanie na nie teraz odpowiedzieć.
Speaker A
Dlaczego podczas intensywnego wysiłku? Może wiąże się to z tym tutaj już przyznam się, że zgaduję, że w upalny dzień bardzo dużo pijesz. W związku z czym twoje płyny ustrojowe są rozcieńczone, a dlatego, że są rozcieńczone jest małe stężenie chlorku
Speaker A
sodu. Raczej tak bym to widział w ten sposób, aczkolwiek nie patrzyłem na to nigdy w ten sposób. Dlaczego włosy są wytworem na skórkach? Skoro z rysunków wynika, że włos jest wytworem skóry właściwie Natalia to jest tak, że na rysunku ten
Speaker A
naskórek tak chodzi trochę do środka i wtedy powstaje włos. Tak tylko, że jest on jest wytworem na skórkę, ale jest zakotwiczony w skórze właściwej. Tak to wygląda. Bardzo proszę. Jak macie do mnie jakieś pytania, jestem teraz do waszej
Speaker A
dyspozycji. Dlaczego u ciemnoskórych rdzennych mieszkańców Afryki wętrzej części dłoni, podeszwy i stóp są jasne?
Speaker A
To znaczy ja bym to widział po prostu w takim kontekście, że jest tam mniej melanocytów, mniej melanocytów, czyli tych komórek barwnikowych na skórkach, mniejsze wydzielanie melaniny. Innego wyjaśnienia nie widzę jakoś szczególnie, no bo te melanocy odpowiadają za kolor,
Speaker A
prawda? Jak jest ich więcej, kolor jest ciemniejszy w danym miejscu. Jak jest mniej, jest jaśniejszy.
Speaker A
Dobrze moi drodzy, widzę, że nie ma pytań. Jak na razie za tydzień się spotkamy z chemii, skończę chemii nieorganiczną fluorowce i mam nadzieję znajdę jeszcze jakiś temat, tak żeby pociągnąć to dalej. Natomiast z biologii myślę, że już czas najwyższy na ten
Speaker A
układ rozroczy, który ma być dzisiaj oraz układ odpornościowy. Postaram się omówić razem jeszcze. Co jest przyczyną osteoporozy, Natalia? To jest przyczyn może być wiele. To jest właśnie takich większość chorób. Jest jedna choroba przyczyn multum. Na przykład może to być
Speaker A
menopauza, o której wspominałem, czyli brak ochronnego fułu estrogenów na nasze kości w związku z naszych kości u kobiet, w związku z czym będzie zwiększone ryzyko demineralizacji tych kości.
Speaker A
Żegnam się z wami serdecznie. Widzimy się za tydzień o tej samej porze. Postaram się punktualnie zacząć o 19:00.
Speaker A
Miłej nauki i do zobaczenia. Trzymajcie się. Cześć.
Topics:układ ruchuszkielet człowiekaukład mięśniowybiologia człowiekakręgosłupstawymięśnie szkieletoweskóramelaninafunkcje szkieletu
