Darmowe Korepetycje z Biologii: Układ nerwowy — Transcript

Omówienie budowy i funkcji układu nerwowego człowieka z naciskiem na egzamin maturalny.

Key Takeaways

Układ nerwowy odpowiada za odbiór, przetwarzanie i reakcję na bodźce.
Układ autonomiczny działa niezależnie od naszej świadomości i reguluje podstawowe funkcje życiowe.
Układ współczulny i przywspółczulny mają przeciwstawne funkcje, które utrzymują równowagę organizmu.
Ośrodkowy układ nerwowy składa się z mózgowia i rdzenia kręgowego, które przetwarzają informacje.
Neurony komunikują się za pomocą synaps elektrycznych i chemicznych, co wpływa na szybkość i sposób przekazywania impulsów.

Summary

Wprowadzenie do układu nerwowego, jego funkcji receptorowej, przetwarzania informacji i funkcji efektorowej.
Pochodzenie embriologiczne układu nerwowego z ektodermy oraz podstawy ewolucyjne.
Podział układu nerwowego na ośrodkowy i obwodowy oraz ich podstawowe funkcje.
Rozróżnienie układu somatycznego (świadomego) i autonomicznego (nieświadomego).
Szczegółowe omówienie układu autonomicznego: układ współczulny i przywspółczulny oraz ich antagonistyczne działanie.
Przykłady działania układu współczulnego (fight or flight) i przywspółczulnego (rest and digest).
Budowa ośrodkowego układu nerwowego: mózgowie i rdzeń kręgowy.
Opis funkcji i działania neuronów, synaps elektrycznych i chemicznych.
Znaczenie układu nerwowego w regulacji funkcji życiowych i reakcji organizmu.
Zachęta do zadawania pytań i interakcji podczas zajęć.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Dobry wieczór. Witam was serdecznie na kolejnych zajęciach z byloki. Dzisiaj chciałbym wam omówić krótko i na temat, możliwie w sposób treściwy, układ nerwowy człowieka, jego budowę oraz funkcjonowanie z wyszczególnieniem podstawowych elementów, które mogą wam przydać się na egzaminie maturalnym.

Speaker A

Jeśli ktoś ma pytania, proszę bardzo o zadawanie ich na czacie. Jest nawet taka specjalna opcja pytania i odpowiedzi.

Speaker A

Jeżeli pojawią się jakieś problemy techniczne, też proszę o informacje, bo postaram się wtedy z nimi coś zrobić.

Speaker A

Tymczasem przejdźmy do zajęć, moi drodzy. Tak, układ nerwowy ogólnie jaka jest jego funkcja, po co on jest? On służy nam do tego, nie tylko nam, ale ogólnie wszystkim zwierzętom można powiedzieć, aby pobierać z otoczenia pewne informacje. To jest jego zasadnicza

Speaker A

funkcja, czyli taka receptorowa. Bierzemy informacje, prawda? Potem z nimi coś robimy, czyli przetwarzanie tych informacji, a następnie na ich podstawie wykonywanie jakiejś określonej akcji, czyli taka funkcja efektorowa, możemy sobie powiedzieć. I w zasadzie do tego sprowadza się praca układu

Speaker A

nerwowego. On jak macie sobie embriogenezę, to on pochodzi z ektodermy, czyli z tej, z tego najbardziej zewnętrznego listka zarodkowego. Mamy trzy listki zarodkowe dla przypomnienia.

Speaker A

Ekto, mezo i endodermę. Zgodnie z nazwą to co jest ek to to jest coś zewnętrznego, prawda?

Speaker A

To co macie na zewnątrz, na zewnątrz ciała, mezo to jest w środku, mezo jest pomiędzy, powiedzmy sobie a w środku. I jeżeli chodzi o rozwój zarodkowy ogólnie wszystkich zwierząt, to te dwie są najbardziej pierwotne. Ekto i endoderma, warstwy

Speaker A

komórek. Natomiast mezo powstaje wtórnie. I teoretycznie nawet bez mezodermy mógłby istnieć nasz układ nerwowy. To świadczy o tym, mimo że wiecie, on się kojarzy tak, że układ nerwowy człowieka to jest niesamowita złożoność, czyli powiedzmy sobie ewolucyjnie to on musi

Speaker A

być jakąś zdobyczą człowieka. Okej, ale jakaś taka pierwotna forma pobudliwości komórek, odbierania i przekazywania informacji, to już się pojawiało pierwotnych zwierząt. I teoretycznie wcale nie jest nam potrzebna ta mezoderma, czyli środkowa warstwa komórek do tego, żeby ten układ nerwowy

Speaker A

się wykształcił. To też jest logiczne, bo najpierw zanim organizmy nauczyły się reagować, czyli między innymi ruszać, a ruch jest prowokowany przez mięśnie, czyli przez coś, co z mezodermy pochodzi, to najpierw organizmy musiały nauczyć się te informacje odbierać, prawda? Czyli wykorzystywały sobie do

Speaker A

tego układ nerwowy. To tak w skrócie wiecie taka teoria na gwoli głoli wstępu. Jak on wygląda nasz ten układ nerwowy u człowieka anatomię.

Speaker A

Najpierw dzielimy go sobie na układ ośrodkowy i obwodowy. Zadaniem układu ośrodkowego jest przetwarzanie informacji. Natomiast układ obwodowy, on składa się z nerwów, nerwów czaszkowych i rdzeniowych, których zadaniem jest pobieranie informacji, czyli odbiór i wysłanie, wysyłka, funkcja efektorowa, to jak to

Speaker A

nazwiemy, nie o to chodzi. Ważne, żebyście sobie rozgraniczyli te trzy zasadnicze funkcje, o których wspomniałem na początku, czyli odbiór informacji, przetworzenie i wysłanie dalej na te rejony układu, czyli ośrodkowe, który je przetwarza, a odbiera i wysyła układ obwodowy. To

Speaker A

wiecie, skrót pewien, od tego są wyjątki, ale nie na tym się skupiamy na razie. Jak jeszcze możemy podzielić układ nerwowy? Możemy go podzielić na układ somatyczny

Speaker A

i autonomiczny. Somatyczny to jest układ soma związany z ciałem, prawda? To jest takie rodzajem tego słowa, czyli taki, którego my działanie znaczy kontrolujemy, jesteśmy jego świadomi bezpośrednio, tak? Czyli na przykład ruch, odbieranie jakiegoś bodźca i analizowanie jego myślenie, prawda, nad

Speaker A

czymś. No to jest wszystko praca układu somatycznego, odczuwanie czegoś. Jesteśmy bezpośrednio świadomi, możemy coś stwierdzić. Na przykład ja mam zgiętą rękę w stawie łokciowym. Mimo że zamknięte oczy mam, to ja mogę powiedzieć jak moja ręka wygląda. I to jest to tak zwane czucie

Speaker A

głębokie, mówiąc już bardziej zaawansowanym językiem, czyli świadomość tego, w jakim położeniu znajdują się nasze kończyny na podstawie położenia mięśni, prawda? To jest wszystko świadome, ale część naszego układu nerwowego zgodnie z nazwą zyskała autonomię i to jest ten układ

Speaker A

autonomiczny. Zgodnie z nazwą jego działanie będzie uniezależnione częściowo oczywiście od tego ośrodka, od tych ośrodków somatycznych, prawda? Czyli on idąc dalej będzie odpowiadać za sterowanie funkcjami, które są takie bardziej przyżyciowe, czyli powiedzmy sobie częstość oddechów, powiedzmy ten pobicia

Speaker A

serca, prawda, powiedzmy ewentualnie skurcz bądź rozszerzenie jakichś naczyń obwodowych i tym podobne. Są wszystko akcje czy tam wydzielanie, zwiększenie, zmniejszenie wydzielania, to są wszystko efekty działania układu autonomicznego i one są poza naszą świadomą kontrolą. Nie możemy być wtórnie

Speaker A

świadomi co do tego, co się z nami dzieje, że na przykład skurcz naczyń, to nagle nam się skóra zrobiła blada. Okej.

Speaker A

No ale to jest wszystko pierwotne do tego. My bezpośrednio nie myślimy nad tym dobrze. Teraz kurczy mi się tętnica promieniowa, co nie? Nie mamy tego świadomości. To się odbywa poza nami. Ten układ autonomiczny z kolei dzielimy na jeszcze dwie

Speaker A

grupy. Na układ współczulny i przywspółczulny. To są takie nazwy. Może się kojarzą nie za bardzo, bo tak trudno jest sobie z czymś połączyć.

Speaker A

Ewentualnie jeszcze są takie sympatyczny i parasympatyczny. Do czego się sprowadza ich działanie? Tutaj szczególnie przez chwilę.

Speaker A

Żeby uczyć się wszystkiego z osobna to raczej uważam, że to jest strata czasu. Zapamiętajcie sobie takie skróty w języku angielskim do układu współczulnego tudzież sympatycznego fight or flight, czyli po polsku walcz bądź uciekaj.

Speaker A

Natomiast do układu przywspółczulnego zapamiętajcie rest and digest, czyli odpoczywaj i traw. Takie dwa skrajne mechanizmy działania właściwe dla układów przywspółczulnego i układu współczulnego. Jak one się objawiają? Przykładowo układ współczulny co będzie robił na przykład podnosi częstość i siłę skurczów serca,

Speaker A

natomiast układ przywspółczulny je obniża. Natomiast tak, jeżeli mamy sobie częstość oddechów, to z kolei znowu układ współczulny podnosi ją, układ przywspółczulny zmniejsza. Jeżeli chodzi o naczynia krwionośne, to tutaj trzeba byłoby popatrzeć na nasze ciało bardziej kompleksowo, że na przykład mamy co nam

Speaker A

może pomóc w walce bądź ucieczce, no mięśnie. Prawda? Czyli układ współczulny będzie sprzyjać rozszerzeniu naczyń krwionośnych w mięśniach. No w każdym razie zwiększeniu przepływu przez nie.

Speaker A

Tak już nie zajmujmy się dokładnie co się kurczy, co się rozszerza, bo to trochę też jest czasami skomplikowane. Ta adrenalina w różny sposób działa w zależności od tego, jakie receptory są na których naczyniach. Ale w każdym razie zwiększenie przepływu przez obwodowe

Speaker A

elementy takie jak mięśnie. Natomiast układ przywspółczulny skoro odpowiada za trawienie, będzie zwiększał przepływ z kolei przez jelita. Tak, jelito cienkie, żołądek, jelito grube i tak dalej, czyli całą praktycznie jamę brzuszną. Dalej jak mamy sobie układ przywspółczulny, to skoro on sprzyja

Speaker A

trawieniu, musi też sprzyjać czemu? Wydzielaniu, wydzielaniu różnych substancji, dzięki którym będzie to trawienie po prostu możliwe. Następnie układ współczulny z kolei to wydzielanie będzie hamować i tak dalej, i tak dalej.

Speaker A

Te antagonizmy tak zwane można mnożyć, bo to jest właśnie na tym on się opiera funkcjonowanie tych dwóch układów, że one sobie przeciwdziałają, czyli są jakie? Antagonistyczne, tak? Że działają przeciwko sobie. Do tego generalnie się to wszystko sprowadza. Jeżeli macie do

Speaker A

mnie jakieś pytania, to proszę śmiało. Jeśli nie, to przejdziemy sobie do kolejnych części dzisiejszych zajęć. Okej.

Speaker A

Dobrze, wróćmy do tematu. To tyle, jeśli chodzi o układ autonomiczny. Teraz sobie przejdźmy dokładnie do omówienia najpierw ośrodkowego układu nerwowego. Ośrodkowy układ nerwowy jest zbudowany z dwóch zasadniczych części, czyli mózgowia i rdzenia kręgowego. Mózgowie to jest, bo wiecie,

Speaker A

tak się mówi potocznie mózg. Mózg, mózg. No mózg jaki j

Speaker A

zwana nerwowa, która z czasem się zawinęła w taką rurkę, czyli cewkę nerwową, cewę nerwową i z niej rozwinął się układ nerwowy. Rdzeń kręgowy był z tej podłużnej części tej cewy nerwowej, natomiast mózgowie tam porozwinął się z takich pęcherzyków i tam były trzy.

Speaker A

było przodomózgowie, śródmózgowie i tyłomózgowie. Z nich dokładnie u człowieka rozwinęły się następujące. Z przodu mózgowe rozwinęło się kreso i między mózgowie. Wśród mózgowie zostało jakie jest. A z tyłu mózgowia mamy tak most móżdżek.

Speaker A

i rdzeń przedłużony. To jest mózgowi, prawda? No a rdzeń kręgowy to jest reszta tej cewy w takiej podłużnej formie. No i teraz w zasadzie teraz tak jak sobie na to popatrzymy, to co za co odpowiada. Tutaj nie pokażę wam

Speaker A

obrazu z racji tego, że trochę by zajęło zanim bym ja to znalazł w grafice Google i tak dalej. Nie chcę też rozpaczać zająć. Każdy obraz mózgu może sobie teraz życi mózgowi wpisać w internecie i nie jest to dla nikogo problemem. Krótko

Speaker A

zwięź na temat jak to ogarnąć wszystko funkcjonowanie poszczególnych rejonów. Popatrzcie na to tak. Jak się rozwijały organizmy to w toku ewolucji nabywały sobie coraz to nowe zdolności prawda? No i tak jak macie sobie stos załóżmy książek czy stos dokumentów to te

Speaker A

najnowsze naj, że tak powiem najświeższe są na samej górze, prawda, na zwierzchu, prawda? Te starsze są głębiej. No i tak samo jest z naszym mózgowiem. To wszystko, co jest najbardziej pierwotne dla naszego funkcjonowania, można powiedzieć znajduje się tutaj. Tak, to jest coś co mieliśmy

Speaker A

pierwszy. Na przykład musżdżek on zawiera ośrodki odpowiedzialne za koordynację ruchów, za zorientowanie się odnośnie położenia naszych mięśni. To powiedzmy sobie częściowo pod progiem świadomości, czyli y pomagał nam w ruchu, prawda? I niezależnie od naszej woli. To jest taka funkcja bardziej

Speaker A

pierwotna, tak? Niezbędna do przeżycia zdecydowanie. Tak samo w rdzeniu przedłużonym. Tam już są takie krytyczne ośrodki odpowiedzialne za krążenie, jak również odpowiedzialne za oddychanie. Tak. No od tego generalnie mamy sobie rdzeń przedłużony. Tam też krzyżuje się wiele dróg nerwowych, ale to nie o tym.

Speaker A

Zostawcie sekundę, przesunę tylko trochę obraz, abyście wszystko widzieli bez problemu. Mam nadzieję, że schemat jest on tutaj tylko prawda parę słów ucięło.

Speaker A

Przepraszam już poprawiam. Okej, mam nadzieję, że teraz wszystko w miarę widać. To jest i tak tylko schemat poglądowy. Nie chodzi o to, żeby super tutaj ładny. W każdym razie wracając do tematu, te pierwotne ośrodki znajdują się w tyłu mózgowiu. Jak

Speaker A

pójdziecie sobie do śródmózgowia, to jest to takie skrzyżowanie, może inaczej nie skrzyżowanie, przejście wszystkich dróg nerwowych, jakie mamy y wchodzące i schodzące do naszego mózgu, prawda? To jest taki rdzeń, taki trzon naszego układu nerwowego, przez które te wszystkie drogi przechodzą. Jak mamy

Speaker A

przodomózgowiec, to tam są właśnie te elementy już bardziej nowsze, ewolucyjnie. nowsze ewolucyjnie. Tak na przykład międzymózgowie.

Speaker A

Tam będą ośrodki odpowiedzialne za regulację, ale takiego cyklu, wiecie, dnia i nocy, czyli snu i czuwania, cyklu płciowego regulacje znaczy termoregulacje i to wszystko, co wtórnie się wykształciło w toku naszej ewolucji, umożliwiając przetrwanie w zmieniającym się środowisku. Na przykład

Speaker A

ośrodek termoregulacji zdecydowanie inaczej by wyglądał u zwierząt stało, a inaczej zmiennoci, prawda? Logicznie to już jest domena międzymózgowia.

Speaker A

Tak i między innymi też układ hormonalny jest tutaj bardzo zakotwiczony, o czym będzie na następnych zajęciach.

Speaker A

Natomiast kresu mózgowy to już jest taki typowy element, najnowszy ewolucyjnie, który odpowiada za te wszystkie funkcje kojarzone ze zmysłami, czyli wzrok, węch, smak, słuch, prawda i czucie. Tak. No i do tego jeszcze myślenie abstrakcyjne przede wszystkim i wszystkie zdolności, które się w toku

Speaker A

naszego rozwoju w turniej wykształciły. Teraz sobie chwilę temu kresomózgowi poświęćmy. Może to się przyda zdecydowanie to jest potocznie zwany mózg, prawda? Jak widzicie mózg, no to pierwsze skojarzenie to jest właśnie kresły mózgowe, czyli co półkule.

Speaker A

One są symetryczne i są podzielone z kolei na płaty. Jak macie płaty, to będą tutaj cztery zasadnicze. Płat czołowy płat foteliczny z tyłu głowy. Po bokach macie u góry bardziej ciemieniowy i jeszcze skroniowy nam został.

Speaker A

Teraz tak, każdy za co odpowiada? No jeżeli myślicie nad czymś, to się często łapiecie za głowę. To już jest pierwsze skojarzenie płat czołowy myślenia abstrakcyjne. Dodatkowo każcie sobie też tak, że no jak idziecie to do przodu zazwyczaj. W związku z czym w płacie

Speaker A

czołowym będą rejony odpowiedzialne za co? za ruch bezpośrednio za motorykę naszego ciała. Następnie jak macie płat weźmy sobie teraz ciemieniowy albo tym potylczy, może trochę lepiej będzie. Jak wyobraźcie sobie, że macie, że w głowie nic nie ma, tak? I światło wpada, powiedzmy sobie,

Speaker A

przez oczodoły i gdzie ląduje, gdzie będzie obraz, tak jak w kinie się wyświetla, no tam gdzie będzie ściana jakaś, czyli co z tyłu głowy powiedzmy sobie z tej strony będzie, prawda? Tak, światło ląduje i tworzy obraz. W związku

Speaker A

z czym płat ciemień ciemieniowy będzie odpowiedzialny za przepraszam znaczy bardzo poteliczny powoliłem sorry poticzy czyli ten z tyłu będzie odpowiedzialny za widzenie tak ciemieniowy od litery c czucie a skroniowy od litery s słuch i myślę że to mam wystarczy spokojnie do tego, żeby

Speaker A

skojarzyć sobie poszczególne płaty kresomózgowe i funkcja jeszcze raz czołowe to jest myślenie abstrakcyjne ruch oraz jeszcze mowa do tego Potyliczny to będzie wzrok, bo światło jak wpada do głowy to ląduje z tyłu.

Speaker A

Ciemieniowy od Czucie, a skroniowy od Słuch. I to w zasadzie tyle z kasą mózgowe, co powinniście jakoś umieć.

Speaker A

Myślę, że więcej nie będzie dla was jakoś za bardzo potrzebne. Teraz tak, z anatomik okładu nerwowego został nam jeszcze rdzeń kręgowy środkowego. Rdzeń kręgowy jest z kolei, moi drodzy, takim taką stacją przekaźnikową odbierającą impulsy z naszego ciała albo wysyłającą je, ale

Speaker A

już na obwód, prawda? To jest takie połączenie między centralnym a obwodowym układem nerwowym. Zęk kręgowy w telegraficznym skrócie jest zbudowany tak. Macie w środku istotę szarą. Istota szara to są w ogóle ciała komórek nerwowych. Zróbmy ją po prostu na szaro. Neurony. Budowę

Speaker A

neuronów sobie omówimy na tej części fizjologicznej, czyli za chwilę. Jest otoczona z kolei istotą białą. Zrobimy na niebiesko, żeby kontrastowała. Tak. Istota szara są to ciała komórek nerwowych, czyli tutaj może być źródło jakiegoś impulsu albo on tutaj może się kończyć. Natomiast istota

Speaker A

biała tutaj zaznaczona kolorem jasnoniebieskim odpowiada za przewodzenie jeby. Tak, czyli tutaj macie w środku ośrodek, który przetwarza, a tutaj na zewnątrz tylko będą kable, które przewodzą. Ja neuron porównuję często do kabla, no bo to jest takie też proste i i logiczne

Speaker A

powiązanie. I teraz tak, załóżmy sobie, tu mamy stronę przednią, przód, a to będzie tył.

Speaker A

jakiś impuls nerwowy schodzi z góry, tak? I załóżmy mówi o tym, że mamy zdjąć rękę czy coś zrobić, jakimś mięśniem poruszyć, to ten impuls biegnie z góry na dół, bo to jest przekrój, wiecie, w płaszczyźnie strzałkowej. Tutaj jakbyśmy

Speaker A

z góry na dół patrzyli ten impulsodzi wchodzi tutaj do przedniego rogu naszego rdzenia czyli z samego przodu i on tutaj przełącza się rysuje w ten sposób że tutaj kończy się jeden neuron powiedzmy on do góry idzie prawda a tutaj kółko zaczyna się kolejny i on

Speaker A

wysyła impuls do naszego ciała prawda do jakiegoś mięśnia prowokując jego po prostu skurczy I za to odpowiada przednia część rdzenia kręgowego. Tam się zaczynają wszystkie neurony, które potem idą do mięśni naszego ciała, nakazując im ruchy. Źródłem sygnału w

Speaker A

mózgu jest właśnie ten płat czołowy. Tam jest dokładnie tak zwany zakręt przedśrodkowy, ale to nie o to chodzi, żebyście doznali jakąś na pamięć. W każdym razie tam stamtąd pochodzi ta informacja o tym, że należy skurczyć się, a nie innym miejsc. Dokładnie nawet

Speaker A

to, a nie inne włókno mięśniowe. To jest pierwszy neuron, ten który schodzi z głowy, z mózgu. A tutaj mamy neuron numer dwa, który już idzie bezpośrednio do mięśnia. To jak ktoś z was już dostanie się na studia, to będziecie

Speaker A

mieli na neuroanatomii drogi nerwowe. No i właśnie pierwszy, drugi neuron ruchowy i tym podobne określenia. Oczywiście nie koncentrujemy się na tym żadnym wymiarze, ale tak jako ciekawostkę wam podam, co się może stać, jeżeli ta droga zostanie przerwana w którymś miejscu. To

Speaker A

teraz wyobraźcie sobie taką sytuację. że któryś z nerwów obwodowych, którym właśnie ten drugi neuron był, został przerwany, prawda? No to co u takiej osoby będzie pierwszym objawem, zasadniczym objawem będzie to, że do tych mięśni w ogóle nie będzie dochodzić

Speaker A

żaden impuls, w związku z czym będą one wiotkie, tak? I to jest tak zwane porażenie wiotkie, które z którym dotykamy się, znaczy z którym mamy do czynienia na przykład podczas wyrwania korzeni jakiegoś splotu nerwowego, splotu barkowego, chociażby może się

Speaker A

zdarzyć przy porodzie jako powikłanie. No w każdym razie jest uszkodzony ten neuron, ta komórka nerwowa, która dochodzi do mięśnia. Tak? Natomiast w przypadku uszkodzenia tego neuronu pierwszego i to może być przy w momencie na przykład albo porażenia mózgowego

Speaker A

dziecięcego, albo w wyniku udaru potocznego niedokrwiennego, czyli uszkodzenia mózgu, to będzie tak, że ten neuron drugi działa i on cały czas jakiś tam symbol, znaczy jakiś tam impuls do mięśnia wysyła, ale nie jest sterowany i to jest z biegiem czasu tak, że to

Speaker A

porażenie przechodzi w tak zwane spastyczne, czyli macie cały czas impuls, jakieś tam minimalne skurczenie tego mięcia mniejszego lub większe, które zależy od fazy choroby, nie wnikajmy w szczegóły. W każdym razie u tych u tych osób mamy do czynienia z takim

Speaker A

przykurczem charakterystycznym i to jest właśnie różnica, kiedy mamy uszkodzony ten neuron numer numer jeden, który wychodzi bezpośrednio z głowy. Jeżeli chodzi o odbieranie impulsów z naszego ciała, to za to odpowiada tylna część rdzenia kręgowego. I to jest tak

Speaker A

sprytnie rozwiązane, że jest pierwszy neuronuciowy, jak to się mówi, czyli taki odbierający impulsy z naszego organizmu. One się znajdują w tak zwanym zwoju tutaj, zwoju czuciowym, w tylnym korzeniu rdzeniowym.

Speaker A

No nie wnikajmy na razie w detalach, ale w każdym razie poza rdzeniem to jest coś takiego, że jest sobie ciało komórki nerwowej i ono wysyła dwie wypustki.

Speaker A

Jedna odbiorcza, druga nadawcza. Tak. No i tą wypustką odbierającą impulsy będzie tutaj ta na obwodzie naszego ciała. Załóżmy tutaj mamy skórę czy coś po stronie lewej. No a idąc sobie dalej tutaj będzie przekazanie do rdzenia na kolejny neuron i to jest neuron numer

Speaker A

dwa i on idzie do góry tak do góry do mózgu i tam jest jeszcze kilka razy przełączany to jest więcej niż tylko dwa neurony, bo ta droga ruchowa nerwowa jest dosyć prosta. Tutaj jest już trudniej nieco jest jeden, dwa, potem

Speaker A

więcej. One się tam mieszają we wzgórzu, większa z tym. No w każdym razie to odbieranie impulsów jest nieco bardziej u człowieka skomplikowane niż ich wysyłanie. Tak to tak to mniej więcej wygląda. Ale już tak z tego ze wszystkiego zapamiętajcie sobie, że

Speaker A

przód rdcenia odpowiada bezpośrednio za ruch, a tył za czucie. Tak przy tej okazji muszę jeszcze wspomnieć o tak zwanym łuku odruchowym. To jest coś takiego, że czasami rdzenie kręgowe, no bo on jest elementem ośrodkowego układu nerwowego, może podjąć jakąś decyzję,

Speaker A

nie nie poroz nie konsultując się z mózgiem w ogóle, tak sobie powiedzmy, czyli niezależnie od niego jest i jest to tak powiedzmy ewolucyjnie bardziej zakorzenione, bardziej pierwotne dla nas chociażby to, że na przykład dotknięcie czegoś gorącego, to nagle cofacie rękę.

Speaker A

To jest tak zwany odruch bezwarunkowy, czyli utrwalona droga na przykład wygląda ona tak. W sumie powinienem po tej samej stronie narysować, ale to mniejsza z tym sobie tutaj ten neuron yyy ruchowy. Okej, tutaj będzie znowu mięsień, tak samo. Przepraszam,

Speaker A

poprawiam [Muzyka] mięsień. Mniejsze z tym jak go narysuję. Ważne, żeby wiedzieć o co chodzi. I to wygląda tak. Idzie sobie impuls naszego pierwszego neuronu czuciowego, prawda? No i w rdzeniu kręgowym może się przełączać na jakieś poszczególne neurony albo i nie. To są

Speaker A

tak zwane neurony pośredniczące. W każdym razie jest receptor, neuron dośrodkowy, neuron pobierający impuls naszego ciała, wysyłającego do rdzenia. Potem mamy neuron odśrodkowy wysyłający impuls do mięśnia czyli efektora. No i ten mięsień się odrochę kurczy, żeby ochronić nas przed jakimś

Speaker A

tam jakąś gorącą powierzchnią, czymkolwiek. co może w nas w jakiś sposób uszkodzić. I tutaj w tym działaniu nie jest potrzebna konsultacja układu ośrodkowego. Jest to wrodzone i nie mamy nad tym kontroli. Nie możemy też tego oduczyć się już czas na uczni,

Speaker A

chociaż możemy te odruchy utracić w wyniku choroby. Jak również choroba może wytworzyć pewne odruchy tak zwane patologiczne, ale to już nie wnikajmy w szczegóły. Natomiast odruch warunkowy to jest coś takiego, że i wytwarza się taka utrwalona droga, tylko wygląda ona tak,

Speaker A

że jest sygnał, idzie on do mózgu i w mózgu jest już utrwalony schemat. postępowania i to dopiero potem idzie nam do y naszego środka wykonującego.

Speaker A

Możemy tego zapomnieć, jeżeli w korze mózgowej, w kresu mózgowych zostanie zaty ten wzór postępowania. Przykładem odruchu warunkowego będzie na przykład to, że idziecie, stajecie na wycieraczce przed wejściem do czyjegoś mieszkania i odruchowo wycieracie buty. To jest odrok, bo nawet nad tym nie myślicie,

Speaker A

tak? zostaliście nauczeni przez rodziców. No i to wam zostało. Ale wyobraźcie sobie sytuację, że w wyniku jakiegoś wypadku mamy sytuację z Kastway, zostajecie na wyspie bezludnej na 10 czy tam ileś lat, no to raczej sobie o tym zapomnijcie, żeby wycierać

Speaker A

buty jak pójdziecie gdzieś w gości, prawda? Co jest naturalne, bo nie będzie wam to w ogóle potrzebne, natomiast wykształcą się wam inne odruchy wtedy warunkowe, czyli w odpowiedzi na sytuację. Ale pamiętajcie, że zawsze do ruchów warunkowych jest potrzebny mózg,

Speaker A

bo tam jest ich wzorzec i one muszą być z tym mózgiem skonsultowane. Dobra, to układ ruchowy krótko omówiony. Teraz tak, obwodowy układ nerwowy to tam nie ma nic ciekawego, bo to są po prostu te nerwy, które wychodzą z rdzenia kręgowego albo

Speaker A

przedłużonego tudzież z innych elementów mózgowych w przypadku nerwów czaszkowych. to nie będziemy nad tym jakoś długo siedzieć, bo to nie ma nic specjalnego. Ważne, żeby tylko wiedzieć, że neurony mogą zawierać te włókna ruchowe, czyli są to tak zwane neurony

Speaker A

yyy odśrodkowe, nerwy ruchowe, prawda? mogą zawierać te włókna czuciowe, bo są to wtedy nerwy czuciowe, mogą też być zmieszane, czyli mają i ruchowe, i czuciowe. No do tego jeszcze dochodzą elementy układu autonomicznego. No ale nie sądzę, żeby wam było tak super

Speaker A

potrzebne, żeby te zwoje i sploty autonomiczne omawiać. Dajmy sobie z tym spokój. Przejdźmy do konkretów. bowiem przed nami jeszcze budowa neuronu i fizjologia układu, znaczy fizjologia potencjału czynnościowego. Teraz tak, wchodząc bardziej w skalę mikro, musimy sobie powiedzieć jak funkcjonują komórki

Speaker A

nerwowe, jak wyglądają najpierw. No komórka nerwowa to jest coś takiego, że jest sobie takiej żywiastej formie. A pozwolę sobie ten rysunek uprościć bez rysowanych wszystkich rozgałęździeń w takiej super formie. Nie o to chodzi.

Speaker A

Rysować nie umiem. Zresztą takie odbiorniki, takie antenki, które doprowadzają do ciała komórki nerwowej. Tak, ciało komórki nerwowej, powiedzmy tylko coś takiego. I nasza komórka nerwowa to jest taki, można powiedzieć sobie, element matematyczny, który pobiera pewne informacje, no i na

Speaker A

podstawie tych wielu zmiennych wyciąga wniosek, a robimy impuls albo nie. To jest tak zwana z fizjologii zasada wszystko albo nic. Czyli albo mamy pobudzenie neuronu, albo go nie mamy.

Speaker A

Nie jest to też takie super zerojedynkowe, bo można też kodować natężenie tego impulsu w różny sposób, mniejsza z tym, ale chodzi o to, że albo pobudzenie mamy, albo nie. I to pozwala jakoś to łatwiej zrozumieć, prawda? No i

Speaker A

jeżeli to pobudzenie jest, to jest ono wysyłane w postaci impulsu dalej przez tak zwany akson, który też znajduje sobie dalej swoje odbiorniki przekazując impuls. No i one analogicznie do tej komórki nerwowej postępują wysyłając impuls nerwowy albo nie. Bądź też on może połączyć się nie

Speaker A

tyle z inną komórką nerwową, ale już z jakąś komórką, która wykonuje określoną czynność, na przykład komórką gruczołową, stymulując wydzielanie. To się nazywa tak zwana neuroendokrynici, czyli pod wpływem impulsu nerwowego mamy wydzielanie czegoś. Może być też połączenie z mięśniem, prawda? Synapsa

Speaker A

nerwowo-mięśniowa synapsi za chwilę, czyli że mamy sprowokowany skurcz mięśnia i tak dalej, i tak dalej. Te przykłady można byłoby mnożyć tutaj, ale myślę, że te najważniejsze wymieniłem. Dobrze. Teraz tak jak wygląda najpierw może ta praca komórki nerwowej, jak ona w ogóle ten impuls

Speaker A

wysyła? Ten impuls jest, czym on jest? No mówiąc w sposób taki bardzo uproszczony jest to przepływ prądu elektrycznego przez nasze komórki w określony sposób, bo widzicie my nie jesteśmy niczym innym od tej strony nerwowej jak tylko serią impulsów

Speaker A

elektrycznych, prawda? No i układy współprzewodnikowe, kłady stalone, dzięki którym teraz rozmawiamy, czyli cała elektronika próbuje to w jakiś sposób naśladować. taki tranzystor. On jest elementem, który można byłoby w dużym uproszczeniu porównać do komórki nerwowej. Oczywiście takiej też zerojedynkowej całkowicie,

Speaker A

czyli albo on przewodzi prąd, albo nie. Jeżeli jest w jakimś tam stanie i może być sterowany z zewnątrz właśnie ku temu. Im więcej połączymy, tym więcej różnych kombinacji będzie. Tylko, że nadal to jest wszystko binarne zeroedynkowe, tak? Czyli nie mamy tutaj

Speaker A

możliwości jakichkolwiek sygnałów pomiędzy. No ale jest to jest to pewien wzorzec, na którym na pewno konstruktorzy mniej lub bardziej wzorowali się i próbują nadal się wzorować. Są narzędzia, których nawet mają przybliżyć pracę układu nerwowego.

Speaker A

Narzędzia matematyczne, tak zwane sieci neuronowe. Nazwa dumnie brzmi, a wszystko sprowadza się do tego, że po prostu trzeba to są takie funkcje matematyczne, które po prostu biorą ileś tam danych i na ich podstawie chcą maksymalnie uprościć, tak? Czyli na

Speaker A

przykład y spróbować przewidzieć czy jutro będzie padał deszcz czy nie. Tak sobie powiedzmy w sposób kolokwialny na podstawie temperatury, wilgotności, ciśnienia dzisiaj, wczoraj, przedwczoraj, jeszcze z średnie z tygodnia może tam wrzucić pełno danych i potem spróbować nauczyć tę sieć, żeby

Speaker A

przewidziała, czy czy będzie padało, czy nie. Tak, tak jak przykład. i ona w sposób matematyczny odpowiednio tam y za pomoczeniem mniejszym lub większym przewidzieć. Jest to dosyć skomplikowane i yyy poza, że tak powiem, y zasięgiem laika w jakimś tam większym stopniu, ale

Speaker A

jako ciekawostka można sobie właśnie do tej komórki nerwowej porównać, że ona też dostaje ileś tam sygnałów, część jest taka pozytywna, powiedzmy, pobudzająca, wyślij pobudzenie, wyślij impuls, a część jest hamująca, prawda?

Speaker A

No i w zależności od bilansu tych pobudzeń będziemy mieli ten impuls albo nie. Tak. No i wiele połączeń, wiele połączeń umożliwi nam pracę tego układu nerwowego, czyli niepowtarzalne sekwencje, które stanowią o o jego funkcjonowaniu na co dzień. Teraz tak jak ten potencjał

Speaker A

czynnościowy wygląda, czyli przepływ tego prądu elektrycznego w naszych komórkach nerwowych. Najpierw trzeba powiedzieć sobie o tym, że cały czas występuje pewna różnica potencjałów, czyli jakby to powiedzieć, różnica napięć między zewnętrzną a wewnętrzną powierzchnią błony komórkowej. I to jest tak, że nasza

Speaker A

komórka wobec otoczenia ma potencjał tak zwany spoczynkowy rzędu minus 70 mV, prawda? No i to na wykresie rysuje się na taką poziomą kreskę, prawda? No i teraz tak, załóżmy sobie, że ja tę naszą komórkę pobudzam. Jak to mogę robić? na

Speaker A

przykład napięciemycznym z in z innej komórki nerwowej czy tam jakimś przekaźnikiem chemicznym, który będzie powodował przepływ tego prądu. No i załóżmy sobie, że wtedy to napięcie się podbije do jakieś tam wartości, prawda?

Speaker A

Ale nic się nie stanie dopóki nie zostanie przekraczony tak zwany próg pobudliwości rzędu min 35 mV, prawda? Jeżeli my impulsy dostarczymy niższe, to nic nie będzie. Dopiero jeżeli dojdzie do tej progowej wartości tak zwanej, to wtedy nagle otwierają się

Speaker A

kanały sodowe. Już wam to wszystko rezeruje i do naszej komórki wchodzi pełno sodu. Sód, ładunek dodatni. W związku z czym to napięcie będzie też dodatnie, prawda? No i powiedzmy sobie, że osiągnie wartość, nie pamiętam ile tam byłoby plus 40 powiedzmy milivta

Speaker A

około. No w każdym razie duża wartość macie, tak? No i to jest wszystko zasługa tego Stu. No ale co komórka, ona nie chce tego, żeby było dużo w niej sodu, a raczej dużo potasu, prawda? To jest stan nienaturalny. No ale co?

Speaker A

Ładunek trzeba wyrównać, bo jest jest za dużo. No to na pierwszy ogień właśnie wychodzi nam potas. Potas jest wyrzucany na zewnątrz, bo jest najprościej zrobić, prawda? Potem on jest tak bardzo wyrzucone, że to napięcie naszej komórki aż spada poniżej tych min 70 tej

Speaker A

spoczynkowej wartości. I to jest tak zwany okres hiperpolaryzacji, bo to to jak nam idzie ten do środka, czyli jest wzrost napięcia, to jest depolaryzacja, a spadek poniżej tej wartości domyślnej to jest hiperpolaryzacja. I tutaj zaczyna pracę pompa sodowotasowa, czyli ona robi tak,

Speaker A

że sód nam wciąga z powrotem, znaczy przepraszam, potas wciąga z powrotem, a sód wyrzuca na zewnątrz. To jest ciągła praca pompy sodowo-potasowej, która jest zmożona w tym etapie, mająca na celu wyrównać pierwotny pierwotny ładunek, prawda? No i kiedy zostanie on wyrównany

Speaker A

do pierwotnej wartości, to jest możliwość ponownego pobudzenia komórki nerwowej, ponownego wytworzenia impulsu. Jest tak zwany okres refrakcji, refrakcji bezwzględnej i względnej.

Speaker A

Refrakcja bezwzględna to powiedzmy sobie trwa mniej więcej dotąd, prawda? Stąd dotąd. To jest moment, gdzie ja tej komórki pobudzić drugi raz nie mogę, bo ona jest na to odporna. Potem mamy refrakcję względną, czyli jest ten niski potencjał niższy niż normalnie. Da się

Speaker A

ją pobudzić, ale trzeba wyższe napięcie, prawda? No a potem mamy normalny potencjał, tak zwany spoczynkowy. Czyli jeszcze raz potencjał spoczynkowy tutaj jest. Potem mamy depolaryzację, potem jest wracana z powrotem, czyli repolaryzacja.

Speaker A

jest potem trochę za nisko, czyli hiper polaryzacja. No i potem znowu mamy potencjał spoczynkowy. Przy okazji mamy okres ten na czerwono. To tutaj jest refrakcji bezwzględnej, no i dalej jest refrakcji względnej.

Speaker A

Tak pracują nasze komórki nerwowe. Dzięki tym okresom refrakcji jest tak, że jak macie sobie błon neuronu i pójdzie depolaryzacja w którymś tam miejscu, załóżmy sobie tu, to potem ona może pójść tylko dalej, prawda? Nie może się cofnąć. Dlatego jak

Speaker A

idzie impuls, to on idzie w jednym kierunku. Rozumiecie? Czyli jest depolaryzacja w jednym punkcie, może pójść tylko dalej. Tak, nie może się cofnąć. Na tym to polega w skrócie.

Speaker A

Dobra, to tyle jeśli chodzi o potencjał spoczynkowy. Jeszcze pokażę wam różnicę między włóknami nerwowymi, które są pokryte taką specjalną izolacją i tymi, które nie są pokryte, czyli włóknami zmielinizowanymi i niezmielinizowanymi. Włókna, które posiadają taką izolację, to jest mielina, prawda? w takich bloczkach

Speaker A

ułożone z przewężeniami raniera tak zwanymi w tym punkcie to tam sprawa wygląda tak że jest potencjał sobie tutaj i potem on idzie skokowo od razu ciach w to miejsce i jest kolejne i tak dalej to idzie bardzo bardzo szybko. W

Speaker A

związku z tym ten potencjał jest przewodzony skokowo, to są bardzo szybkie włókna. w takim normalnym, bez tej osłonki. On idzie sobie po kolei, po kolei po kolei. To jest też charakterystyczne właśnie włókna niezmielinizowane, one bardzo wolno przewodzą impulsy

Speaker A

nerwowe. Jeśli są do mnie jakieś pytania, to proszę śmiało. Jestem do waszej dyspozycji. Dobrze, widzę są jakieś pytania, także pozwolę sobie yyy na nie odpowiedzieć. Dlaczego na szlakach przewodzenia nerwowego występujących na psych, chociaż spowalniają one tempo przewodzenia stanu pobudzenia jako?

Speaker A

Synapsy, one muszą być, no bo nie jesteś w stanie zrobić takiej jednej wielkiej komórki nerwowej, żeby nie było połączeń. Muszą jakieś połączenia być, prawda? Mamy dwa rodzaje tych połączeń.

Speaker A

Są właśnie te szybkie, czyli synapsy elektryczne i są wolne, czyli synapsy chemiczne. Dlaczego zatem? Skoro mamy spowolnienie przepływu informacji, dominują jednak te synapsy chemiczne?

Speaker A

dlatego, że je możesz z zewnątrz jeszcze sterować dodatkowo neuroprzekaźnikami tak zwanymi. I generalnie okazuje się, że w toku ewolucji te neuroprzekaźniki bardzo istotną rolę odegrały. U człowieka są niezwykle ważne w funkcjonowaniu całego układu nerwowego.

Speaker A

Ich zaburzenia w ich wydzielaniu i stężeniu ogólnie ilości leżą u podstaw wielu chorób, czy to psychiatrycznych, czy neurologicznych, ale nie tylko. Na przykład taki zespół Parkinsona to jest właśnie choroba spowodowana zaburzeniem wydzielania nauroprzekaźnika dopaminy wykładnie i tak dalej. Przykłady można

Speaker A

było mnożyć. Właśnie ta zewnętrzna możliwość modulowania, regulowania stanowi o wyższości synapsych chemicznej. No bo mamy zwolniony nieco przebieg informacji, ale mamy większą możliwość manipulacji tą informacją. A wiadomo, nie liczy się tylko szybkość, ale jakość tych informacji, prawda? Nie

Speaker A

narobimy wszystkiego szybkością przewodzenia, czyli synapsą elektryczną. No ale ogólnie synapsa to musi być, bo nie zrobisz jednej wielkiej komórki nerwowej, tylko musisz je jakoś ze sobą łączyć.

Speaker A

Dobrze, Angżelika, to jest tak, że zdecydowanie u człowieka dominują synapsy chemiczne, elektryczne są tylko w kilku miejscach. Bodajże z tego co pamiętam to przykładem jest y opuszka węchowa, czyli to gdzie macie połączenie się mózgu znaczy tego neuronu węchowego,

Speaker A

pierwszego nerwu y czaszkowego bezpośrednio z tymi nitkami węchowymi, które schodzą do musiałbym to na schemacie pokazać, także nie będę teraz szukać rysunku. W każdym razie jest to w tym miejscu jeszcze chyba w paru innych czy w rdzeniu kręgowym. Sorry, musiałbym

Speaker A

sprawdzić, ale zdecydowanie dominują zawsze cena psychemiczne elektryczne są ewolucyjnie starsze, o czym już mówiłem wcześniej. Piotr, nie rozumiem totalnie odpowiedzi na to pytanie. Scharakteryzuj po jednym przykładzie reakcji układu współczulnego przywspółczulnego związanych z regulowaniem temperaty ciało człowieka. No dobra Piotr popatrz.

Speaker A

Tak, załóżmy sobie, jest bardzo zimno, albo inaczej regulacja temperatury. No dobra, to niech będzie zimno i powiedzmy sobie tak. Jesteś zestresowany bardzo, no biegniesz na autobus jak jest zimno. No to jak nasz układ autonomiczny będzie regulował temperaturę przez rozszerzenie naczyń

Speaker A

naaczyń rozszerzenie naczyń przez zwiększenie przepływu przez mięśnie dojdzie nam do ogrzania zewnętrznych części ciała, prawda? Tak, można byłoby to porównać.

Speaker A

Chociaż jeszcze jakiś inny przykład, po jednym przykładzie reakcji układu współczulnego to teraz przywspółczulny związany z regulowaniem temperatury ciała u człowieka. Na przykład układ przywspółczulny będzie zwiększał wszelkiego rodzaju wydzielanie przez co przez co będzie na przykład pot, prawda? będzie więcej potu wtedy, w

Speaker A

związku z czym będzie ochładzanie naszego organizmu. Układ współczulny. Układ współczulny przyspiesza tempo metabolizmu w kontekście spalania glukozy na przykład. Przez to będzie współczulny podnosił temperaturę naszego ciała. Takie przykłady mi się nasuwają teraz.

Speaker A

Wiesz, tutaj nie mam innych pomysłów na razie. Takie dziwne pytanie na taben. No ale okej.

Speaker A

Jakieś jeszcze macie? Jeśli tak, to śmiało. A propos narządów zmysłów, ja je zrobię na następnych zajęciach, bo tam szybko przejdę przez układ hormonalny.

Speaker A

Tam w zasadzie najważniejsze będzie zwrotne, ujemne, żebyście to dobrze zrozumieli i będzie czas na oko i na ucho, bo dzisiaj przyznaję trochę nam zeszło na to. Może jeszcze w międzyczasie coś o synapsie. Nie ma sprawy. Piotr, sekundę.

Speaker A

Tak jak już o tych synapsach mówimy, to pokażę wam jak ta chemiczna działa. To jest coś takiego, że mamy sobie ten neuron wysyłający sygnał i to jest tak zwana kolba presynaptyczna i odbiornik, kolba postsynaptyczna. Idzie impuls i on

Speaker A

doprowadza do wydzielenia się tak zwanego neurotransmitera, neuroprzekaźnika w takich pęcherzykach. do tej szczeliny synaptycznej i tu są receptory, które ten neuroprzekaźnik odbierają. Jak one dostaną ten neuroprzekaźnik, to impuls idzie dalej.

Speaker A

Prostem. Teraz tak, co może, znaczy co odpowiada za wydzielanie tych przekaźników. Tutaj na przykład role mają jony warte dosyć duże, prawda?

Speaker A

Można blokując ten kanał można zablokować całe wydzielanie tych wszystkich neuroprzekaźników, więc wtedy mamy tutaj kontrolę z zewnątrz, prawda?

Speaker A

W związku z czym nie dojdzie do pobudzenia tej synapsy. Można wzmocnić jej działanie przez dostarczenie tego neurotransmitera z zewnątrz, prawda? Na przykład jak będzie on we krwi obecny, można też zablokować jego rozkład w tej SNAI, bo wiadomo, nie może

Speaker A

być tam cały czas dlatego, że jak będzie go za dużo, no to cały czas będzie pobudzenie przez jakiś tam inhibitor. No mamy tu szereg możliwości modulacji i to też się wleczenie wykorzystuje, tak? Y te wszystkie możliwości, które daje nam

Speaker A

synapsa, synapsa chemiczna. Dobrze, teraz jestem do waszej dyspozycji. Jak macie do mnie jakieś pytania, to proszę śmiało zadawajcie je. Piotr, to jest tak, co z tą cytryną na widok śliny, znaczy przepraszam, na widok cytryny Angelika to jest nabyty,

Speaker A

bo no prosta Angelika, bo nie każdy wie, że cytryna jest kwaśna. Jak ktoś nigdy w życiu jej nie jadł, no to wtedy nie wie, prawda? A jeśli tak jak ci Piotr napisał, jeśli jest wydzielanie śliny pod wpływem kontaktu z tym sokiem cytrynym, bo to

Speaker A

jest po prostu kwaśne, to jest automatyczne, ponieważ jesteśmy tak zaprogramowani, żeby było wydzielanie śliny w związku z z kontaktem z kwaśnym kwaśnym sokiem.

Speaker A

Moi drodzy, jak macie jakieś pytania, to proszę śmiało. Jestem do waszej dyspozycji. Co dokładnie robią jony wapcie w tej synapsie? Angelika, one odpowiadają za wydzielanie neurotransmitera, czyli tego przekaźnika do tej szczeliny. I wapnia ogólnie pośredniczą wydzielaniu pośredniczym jeszcze w krzepnięciu krwi, skórzy

Speaker A

mięśnie. One mają tam swoje funkcje. Dobrze, dobrze. To znaczy tak, czy jak dokładnie odpowiadają, to jest tak, że one łączą się z kanałem otwierając go. Jest taki specjalny, może inaczej.

Speaker A

Y, one wchodzą przez kanał. Wchodzą przez kanał. Wiesz co, musiałbym dokładnie sprawdzić, czy tam jest kanał, czy receptor, bo teraz nie chcę źle powiedzieć. W każdym razie one się łączą. Łączą się z takim białkiem albo przez nie przechodzą. To już jest detal. I to

Speaker A

powoduje już całą kaskadę dalej działań w komórce. Tak, jeżeli my to zablokujemy, tam chyba kanał był właśnie dla wapnia, że ten wapni wchodzi do komórki, no i w środku umożliwia wtedy wydzielanie.

Speaker A

Żeby dokładnie to przeanalizować, musielibyśmy wejść na taką konkretną biochemię, a no a to nie jest wam po prostu potrzebne. Więc albo kanał, albo receptor. Na 100% jestem pewien, musiałbym sprawdzić. A no nie będę tego robił na bieżąco. Jakieś jeszcze pytania? Proszę

Speaker A

śmiało. Okej, moi drodzy, przede mną ciężki tydzień pełen pracy, także żegnam się pomału z wami. Widzimy się za tydzień o tej samej porze. Zrobimy sobie z chemii, myślę już czas będzie na omówienie litowców. Radek to raczej zamkniemy, weźmiemy się za litowce i

Speaker A

pewnie berylowce. Może jeszcze porowce, natomiast z biologii zrobimy sobie właśnie układ hormonalny plus narządy zmysłów.

Speaker A

Tymczasem z okazji Walentynek chciałem wam życzyć pełni miłości, ale do nauki przede wszystkim, bo to jest coś, co was na pewno wynagrodzi, abyście uczyli się dla siebie pełni zapału i ambicji, żeby ten nadchodzący nadchodzący egzamin naturalny poszedł wam jak najlepiej.

Speaker A

Dobrze. Dziękuję wam serdecznie za zajęcia i widzimy się za tydzień. Cześć.

Topics:układ nerwowybiologiamaturaukład autonomicznyukład somatycznyukład współczulnyukład przywspółczulnymózgowierdzeń kręgowyneurony

Frequently Asked Questions

Jakie są główne funkcje układu nerwowego?

Układ nerwowy odbiera informacje z otoczenia, przetwarza je w ośrodkowym układzie nerwowym, a następnie wysyła odpowiednie sygnały do efektorów, co umożliwia reakcję organizmu.

Czym różni się układ somatyczny od autonomicznego?

Układ somatyczny kontroluje świadome ruchy i odbiór bodźców, natomiast układ autonomiczny działa niezależnie od naszej woli, regulując funkcje życiowe takie jak oddychanie czy bicie serca.

Jak działają układy współczulny i przywspółczulny?

Układ współczulny przygotowuje organizm do reakcji 'walcz lub uciekaj', zwiększając np. tętno, a układ przywspółczulny sprzyja odpoczynkowi i trawieniu, obniżając tętno i wspomagając procesy regeneracyjne.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools