Darmowe Korepetycje z Biologii, spotkanie 10: Tkanki ro… — Transcript

Darmowe korepetycje z biologii o tkankach roślinnych i roślinach zarodnikowych, omówienie budowy, funkcji i cyklu życiowego.

Key Takeaways

  • Merystemy pierwotne odpowiadają za wzrost roślin na długość, a wtórne za wzrost na grubość.
  • Tkanki roślinne dzielą się na żywe i martwe, co wpływa na ich funkcje przewodzenia i wzmacniania.
  • Rośliny zarodnikowe, takie jak mszaki, mają dominujący gametofit i wymagają wody do zapłodnienia.
  • Cykl życiowy mszaków obejmuje przemianę pokoleń między haploidalnym gametofitem a diploidalnym sporofitem.
  • Miękisz pełni wiele funkcji, a tkanki wzmacniające różnią się żywotnością (kolenchyma żywa, sklerenchyma martwa).

Summary

  • Omówienie tkanek roślinnych: tkanki twórcze pierwotne i wtórne oraz tkanki stałe pierwotne i wtórne.
  • Wyjaśnienie funkcji merystemów pierwotnych i wtórnych oraz ich roli w wzroście roślin.
  • Podział tkanek na żywe i martwe z przykładami (łyko, drewno, korek, kolenchyma, sklerenchyma).
  • Opis miękiszu i jego różnorodnych funkcji w roślinach.
  • Charakterystyka roślin zarodnikowych, w tym mszaków i paprotników, oraz ich cech morfologicznych i fizjologicznych.
  • Szczegółowy opis cyklu życiowego mszaków: przemiana pokoleń gametofitu i sporofitu.
  • Znaczenie wody w procesie zapłodnienia u mszaków i paprotników.
  • Różnice między roślinami naczyniowymi a nienaczyniowymi oraz ich adaptacje.
  • Omówienie funkcji tkanek przewodzących: drewno i łyko oraz ich żywotności.
  • Zachęta do samodzielnej nauki i rozwiązywania zadań dla utrwalenia wiedzy.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:00
Speaker A
Teraz mnie słychać? Napiszcie mi proszę na czacie. Halo, halo, jestem słyszalny dla was. Proszę o informacje. Okej, dziękuję, Julio, za informację, że już działa wszystko.
00:49
Speaker A
Przepraszam bardzo za to opóźnienie. Niestety nie zorientowałem się, że nie było mnie słychać. Także mówiłem sobie 10 minut sam do siebie. Przepraszam was za to, ale powtórzę wszystko, co tłumaczyłem wcześniej. Okej, także wrócę, wrzucę na ten schemat jeszcze raz
01:06
Speaker A
i szybko to omówię. Dobrze? Przepraszam was bardzo. Teraz patrzcie. Tak, tu już rozrysowałem wszystko, więc pójdzie nam sprawnie. Jeszcze raz. Lewy górny róg mamy tkanki twórcze pierwotne. Na prawo są tkanki stałe pierwotne, czyli powstające w wyniku ich działalności.
01:22
Speaker A
Część spośród tkanek stałych się odróżnicowuje, dając nam tkanki twórcze wtórne, a ich działalność powoduje nam powstanie tkanek stałych wtórnych. I teraz tak dokładnie, jakie mamy tkanki w każdej z tych czterech grup. Yyy, w przypadku tkanek pierwotnych mamy miękisz, yyy, wierzchołkowy korzenia
01:42
Speaker A
pędu, miękisz wstawowy, y przepraszam, merystem wierzchołkowy korzenia i pędu, merystem wstawowy. Wśród tkanek stałych drewno, łyko oraz skórkę. Twórcze wtórne to kambium, felogen i callus. Stałe wtórne drewno, łyko oraz korek. Jeszcze do stałych wliczamy miękisz oraz tkankę
02:03
Speaker A
wzmacniającą zarówno do pierwotnych, jak i do wtórnych. Teraz tak. Następnie dzieliłem tkanki, moi drodzy, na żywe i martwe. I to jest tak, wszystkie merystemy są żywe, a wszystkie wśród tkanek stałych pierwotnych żywe jest łyko i skórka na zielono podkreślone, a drewno jest
02:23
Speaker A
martwe, podkreślone na czerwono. Pośród tkanek stałych wtórnych drewno i korek są martwe, a łyko jest żywe. Miękisze są żywe, a tkanka wzmacniająca kolenchyma jest żywa. Sklerenchyma jest martwa. Mam nadzieję, że mnie słychać. Cały czas jest wszystko okej. Sprawdzę tylko, czy
02:43
Speaker A
nie macie żadnych pytań, wątpliwości. Tak jest. Mam informację, że wszystko działa, także będę kontynuować w trybie przyspieszonym, ale nie mam innego wyjścia. No teraz tak, jeśli chodzi o te merystemy pierwotne, na nich się zatrzymajmy, to one co robią?
02:59
Speaker A
Umożliwiają wzrost rośliny na długość. Czyli to jest tak, jak macie roślinę dwuliścienną tutaj na górze schematycznie narysowaną, to wygląda sprawa tak. One są na górze, tu na czerwono, prawda? Tu, tu i tu, prawda?
03:11
Speaker A
Oraz na dole merystem wierzchołkowy korzenia. Jak macie roślinę jednoliścienną, to tamte wstawowe są w tych międzywęźlach. Jak zerwiecie dźbłotawy i sobie zobaczycie, to sam tam są takie no przeguby, tak bym to nazwał, nie mam lepszego słowa. I właśnie tam
03:26
Speaker A
jest merystem ten powodujący nam interkalarny, powodujący wzrost na długość. Potem powstają z nich tkanki stałe pierwotne, czyli przede wszystkim drewno i łyko pierwotne oraz skórka. Drewno przewodzi nam wodę i sole mineralne w kierunku do liści. Łyko natomiast przewodzi
03:44
Speaker A
asymilaty w kierunku od liści do korzenia. Jest żywe dlatego, że przewodzi asymilaty. No a drewno, bo wodę, to musi być martwe. Skórka jest żywą tkanką okrywającą zielone części roślin, jakieś młode łodygi, liście i tym podobne. Posiada aparaty szparkowe z
03:59
Speaker A
chloroplastami regulujące ponadto transpirację, no a cała jest pokryta kutikulą i nie posiada aparatów szparkowych poza, przepraszam, nie posiada chloroplastów poza tymi aparatami szparkowymi. Następnie mamy twórcze wtórne i one powodują wzrost na grubość: kambium i felogen. Kambium produkuje nam
04:17
Speaker A
drewno i łyko, a felogen korek. Tak jak tutaj widzicie, jest wszystko w tym kierunku. Tak i tak. A potem mamy merystem przyranny, callus. On służy do naprawiania rośliny. Jak się uszkodzi roślinę, to tam tworzy się ten kalus i
04:31
Speaker A
on ją regeneruje. Skąd się biorą tkanki twórcze wtórne? Stąd, że te tkanki stałe pierwotne się odróżnicowują, czyli tymczasowo nabierają zdolności do podziałów i znowu stają się merystemami. No i tyle w zasadzie. Jeśli chodzi o miękisz, to to odsyłam was do
04:46
Speaker A
podręczników, bo tam jest za dużo wszystkich możliwych funkcji. Generalnie tak, miękisz może robić wszystko w zależności od tego, jak jest zbudowany. Nawet powiem wam, że jak są mszaki, to one nie mają tkanki przewodzącej wykształconej, ale część komórek jest tak zmodyfikowana, że można
05:01
Speaker A
byłoby je kwalifikować jako takie protoplasty tkanki przewodzącej i one właśnie mogą się, można zaliczyć je do miękiszu. Takiego skrótu bym tutaj użył. Z kolei tkanka wzmacniająca to kolenchyma, sklerenchyma. No funkcja jest oczywista, czyli wzmacnia, tylko że sklerenchyma jest martwa, a kolenchyma
05:18
Speaker A
jest żywa. Dobrze, moi drodzy, pytań brak, także przejdę dalej. Jeśli chodzi o tkanki, to tyle.
05:28
Speaker A
Najlepiej weźcie sobie jakieś porządne opracowanie, nauczcie się tego, prawda, z tego opracowania i to powinno wam w zupełności wystarczyć. Pamiętajcie, żeby dużo podstawowych informacji spośród tej wiedzy powtarzać, czyli na przykład wytwory powierzchniowe, skórki i tym podobne. Także wiecie, no na zadaniach
05:49
Speaker A
najlepiej. Jak zrobicie dużo zadań, to wtedy wam się to po prostu utrwali. Co mamy dalej? Dalej mamy do zrobienia rośliny zarodnikowe. To też załatwię w miarę szybko. Tym bardziej, że dzisiaj mieliśmy trochę opóźnienia, a potem sobie z osobami chętnymi porozmawiamy na
06:04
Speaker A
temat biologii już na żywo. Teraz tak krótko mszaki i krótko paprotniki. Teraz tak mszaki. Co to są w ogóle mszaki? To są takie rośliny, które nie wykształciły sobie tkanki przewodzącej i co nie pozwoliło im osiągnąć dużych rozmiarów. Są małe, żyją
06:26
Speaker A
sobie w skupiskach, prawda? Mchy, inaczej mówiąc, jak się kojarzą, prawda, w pierwszej kolejności z mszakami. Poprawnie, oczywiście małe, niskie roślinki, które tak rosną połaciami na różnych terenach, na przykład spruchniałym pniu, na kamieniu można spotkać mszaka. Yyy, one mają to
06:47
Speaker A
do siebie, że kiepsko im idzie właśnie przewodzenie tej wody. W związku z czym muszą ją sobie z, yy, że tak powiem, z otoczenia całą powierzchnią swojego ciała wchłaniać albo przynajmniej utrzymywać tą powierzchnią ciała.
06:59
Speaker A
Dlatego są niskie, w skupiskach, bo napięcie powierzchniowe wody sprawia, że ona na nich zostaje. No i tyle. Ważne jest u nich to, zapamiętajcie, że do zapłodnienia wymagają wody i że dominuje gametofit, czyli pokolenie haploidalne. To z jedną kopią genu. Pamiętajcie o tym. Jak
07:18
Speaker A
wygląda cykl życiowy mszaka rośliny zarodnikowej? No skoro zarodnikowej, to zaczyna się od zarodnika. Co to jest zarodnik? Jest to haploidalna komórka, oczywiście odpowiednio przystosowana do tego, żeby z niej coś wyrosło, która sobie pada na podatne podłoże i z tego
07:36
Speaker A
zarodnika wyrasta nam gametofit, który w przypadku mszaka ma formę ulistnionej samożywnej łodyżki zielonej, prawda? I to jest gametofit.
07:53
Speaker A
I teraz tak, w przypadku mszaków to zapłodnienie wymaga obecności wody. One są często dwupienne, czyli że na dwóch różnych łodyżkach są albo narządy rozrodcze męskie, albo żeńskie, roślinne. I to byłoby tak. Załóżmy sobie, że ta łodyżka jest nam męska,
08:13
Speaker A
prawda? A ta będzie żeńska. Krótko mówiąc, komórka plemnikowa z tej łodyżki ląduje tutaj na rodni i dochodzi do zapłodnienia, prawda? Czyli gamia. I co nam ta gamia daje?
08:36
Speaker A
Otóż na naszym haploidalnym gametoficie samożywnym wyrasta cudzożywny sporofit, diploidalny, czyli posiadający już dwie kopie materiału genetycznego. I to jest tak, że jest sobie ta łodyżka, prawda, później wyrasta, nie pamiętam jak to się nazywało, chyba słupek albo coś takiego.
09:00
Speaker A
Na górze jest puszka w każdym razie i w tej puszce z kolei dochodzi do podziału redukcyjnego, czyli mejozy, w wyniku której otrzymujemy z powrotem komórki haploidalne, czyli zarodniki albo mówiąc inaczej spory. Ze sporofitu powstają spory, które zamykają nam cykl życiowy. Pamiętajcie,
09:25
Speaker A
gametofit, gamety, sporofit, spory. Jeszcze raz haploidalny zarodnik daje nam gametofit. Gamety haploidalne łączą się w wyniku gamii, dając diploidalny sporofit, na którym dochodzi do podziału redukcyjnego i powstają ze sporofitu spory haploidalne, prawda? Widzicie tutaj to jest ta przemiana po kolei
09:48
Speaker A
zaznaczona. Gamia to jest przejście z 1n, bo tu jest cały czas to 1n, prawda?
09:54
Speaker A
do, a mejoza to jest przejście z 2n do 1n. I tak rozumiecie.
10:12
Speaker A
czego od was, abyście wiedzieli no wszystko na temat tych mszaków, włącznie z tym jak są wyrzucane zarodniki z zarodni. Okej, no jak chcecie się tego uczyć, to się uczcie, ale moim zdaniem najważniejsze jest to, żeby dobrze znać cykl życiowy i tyle. Bo
10:26
Speaker A
na maturze pytań stricte z mszaków nie pamiętam ile było, ale nie było ich na pewno dużo. Więc skupcie się na podstawowych informacjach, bowiem one są ważne i one zapewnią wam wtórni sukces na egzaminie maturalnym. Dobrze, widzę, że jakieś
10:42
Speaker A
pytania są, także pozwolę sobie zrobić przerwę na odpowiedź. Saud, mam pytanie. Yyy, jakie są dwie yyy różnice między mchami a glewnikami? Saudo, muszę cię rozczarować, bo szczerze mówiąc nie wiem, nie aż takie dobry systematyki nie jestem. Nigdy tego nie ukrywałem. Yyy,
11:00
Speaker A
ja widzę odpowiedź na to pytanie. Tak, najlepiej sobie wpisać to w Google, dokładnie yyy przeczytać ewentualnie różnicę, jeżeli potrzebujesz tego w jakim do szkoły, prawda, na jakieś opracowanie i tym podobne. Natomiast na maturę y to ci się w ogóle nie przyda.
11:15
Speaker A
Ale polecam szukanie w internecie takich rzeczy. Dlaczego? Dlatego, że jak dostaniecie egzamin, to tam może być informacja wprowadzająca, a nowi maturzyści szczególnie już wiedzą, że jest pełno do czytania i dostaniecie informacje z takimi detalami i z niej trzeba będzie to wyłowić, więc nie
11:31
Speaker A
opłata się tego uczyć w ogóle, bo i tak wam to nic nie da. Zapomnijcie tego zaraz. Y, a na egzaminie i tak będzie podana informacja wstępna, jeżeli chodzi o takie detale. Yyy, sekundę.
11:46
Speaker A
W aparatach szparkowych są chloroplasty Kinga, więc zachodzi tam fotosynteza. One są tam po to Kinga, jakby takie powiedzmy sobie fotoreceptory tego, czy aparat szparkowy ma się otworzyć, czy otworzyć czy nie. Zachodzi fotosynteza, bo są aparaty jak najbardziej, ale
12:02
Speaker A
przede wszystkim po to, żeby na przykład zmienić osmolarność komórki w wyniku działania światła, bo jak mamy światło, prawda, to dochodzi nam wtedy do powstawania asymilatów, prawda? które nam zwiększają ciśnienie osmotyczne komórki, zwiększają ten turgor i aparat szparkowy się otwiera pod wpływem
12:20
Speaker A
napływu wody do środka. Ja tak bym to widział. Aczkolwiek fotosyntezę jak najbardziej zachodzi nam w środku takiego aparatu szparkowego. Dobrze, teraz krótko o paprotnikach. też nie za długo, żeby nie tracić czasu. Pokażę wam zasadnicze różnice. Tutaj yyy paprotniki
12:36
Speaker A
mają to do siebie, że też tak jak mszaki wymagają wody do tego zapłodnienia, które tam pokazałem, ale są już roślinami naczyniowymi, czyli mają wiązkę przewodzącą, która umożliwia im transportowanie wody i asymilatów wzdłuż rośliny. Dlatego one rosną na określonej
12:52
Speaker A
wysokości. Już jak był okres w historii Ziemi dawniejszy, kiedy to właśnie one dominowały na Ziemi, to osiągały wysokości gigantyczne, nawet kilkadziesiąt metrów. Z nich mamy obecnie pokłady węgla kamiennego, bo jak obumarły, to zostały potem wtórnie wykorzystane prawda przez znaczy no zostały wtórnie
13:11
Speaker A
wykorzystane jako źródło pokładów węgla przez naszą ziemię. I sprawa wygląda tak też roślina zarodnikowa, to się wszystko od zarodnika zaczyna, czyli haploidalnej komórki. z której wyrasta nam gametofit.
13:24
Speaker A
I w przypadku yyy w przypadku paprotników gametofit ma formę sercowatego przedrośla. Tak sobie możemy mniej więcej narysować. I ono jest często jednopienne, mianowicie jest połącz są połączone na nim organy męskie z organami żeńskimi i sprawa wygląda tak. Znowu gameta przechodzi narodnie,
13:44
Speaker A
prawda? Czyli mamy do czynienia z gamią i na bazie tego sercowatego przedrośla wyrasta nam duży stosunkowo diploidalny sporofit.
13:59
Speaker A
Wybaczcie jakoś moich rysunków. Ja w ogóle nie umiem rysować, także to jest totalny schemat. Nie bierzcie tego do siebie. I na tym naszym sporoficie, już tutaj zapiszę, że jest 2N, lokalizują się zarodnie, czyli wyspecjalizowane ryjony, gdzie tworzą się co? Zarodniki.
14:16
Speaker A
To ma formę takich kupek zarodnie. Jak weźmiecie sobie paprotkę i zobaczycie liście od spodu, to tak to właśnie wygląda. Tam dochodzi do podziału redukcyjnego i powstają zarodniki, które są właśnie haploidalne. Nasz cykl się zamyka. Tyle.
14:36
Speaker A
Pamiętajcie, że tu już jest dominacja sporofitu. Gametofit jest tutaj na dole, prawda? A sporofit jest na górze. I wytworzone są naczynia, które umożliwiają przepływ wody do góry i asymilatów, powiedzmy sobie glukozy cukrów w dół, prawda? Dlatego ta roślina
14:57
Speaker A
rośnie wysoko, ale nadal do zapłodnienia, do tego procesu jest wymagana woda, podobnie jak u mszaków.
15:08
Speaker A
I to w zasadzie tyle. Naprawdę nie uważam, że powinienem jeszcze więcej informacji tutaj wam przedstawiać z tych paprotników, bo na egzamin maturalny nie przyda wam się to. Teraz bardzo proszę osoby, które chciałyby sobie ze mną porozmawiać jeszcze przez czas, kiedy
15:23
Speaker A
zostanę z wami na temat biologii, zapraszam do kontaktu. Postaramy się połączyć tak jak na chemii albo również też zadawajcie pytania w formie tekstowej. Na nie postaram się tak samo odpowiedzieć.
15:36
Speaker A
Także zapraszam do zapraszam do aktywności. Teraz odpowiadam na dowolne pytania. Już jest po temacie bieżącym, także służę pomocą dosłownie na każdy temat. Jeżeli macie problemy z zadaniami, coś w szkole, nie jest jasne, ale skupmy się na poziomie maturalnym.
16:05
Speaker A
Nie na właśnie pytaniach, które są takie za bardzo teoretycznie rozbudowane, ale właśnie na problemach związanymi z egzaminem. Czy Kasia, czy w przypadku paprotników mówimy o jakimś konkretnym rodzaju gami? To jest Kasia, tak? Masz ogólnie trzy rodzaje gami jakie? Czyli
16:22
Speaker A
połączenia gamet. Izogamia, kiedy gameta męska i żeńska są takie same i są obydwie ruchliwe, czyli nie ma różnicy między plemnikiem a komórką jajową. W zasadzie nie powinienem tych określeń nawet używać, ale tak sobie uprośmy.
16:36
Speaker A
Potem masz anizogamię i w anizogamii to jest tak, że ten nasz plemnik i w cudzysłowie komórka jajowa są yyy też ruchliwe, ale ta żeńska jest większa, gameta żeńska. A w oami to już mamy do czynienia z typową komórką jajową, gdzie
16:51
Speaker A
jest duża, nieruchoma, plemnik jest mały i ruchomy. Czy wśród paprotników mówimy o jakimś konkretnym rodzaju gami? To myślę zależałoby od gatunku, ale ja bym się spodziewał albo ISO albo Aniogami. Raczej nie ogami, chociaż to nie ma reguły na dobrą. Znaczy no na
17:08
Speaker A
pewno jakaś jest, ale nie jest, nie uważam, żeby to było jakoś super istotne. Taka informacja byłaby podana.
17:13
Speaker A
Najważniejsze, żebyście rozpoznali kiedy jaka gamia jest i tyle. Proszę bardzo o zadawanie pytań, a jeżeli ktoś chce porozmawiać, ma jakieś zadanie do rozwiązania, to też się z chęcią połączę.
17:48
Speaker A
Nie ma sprawy dziewczyny, ale naprawdę zachęcam do tego, żeby jeszcze porozmawiać ze mną dłużej na tematy biologiczne.
18:11
Speaker A
Jeszcze jestem przez 10, 20 minut co najmniej. Może w międzyczasie czegoś się z tych roślin warto uczyć. Skoro już ten temat poruszamy, to skupcie się na doświadczeniach i na fizjologii roślin, bo takie zadania były na maturach. Jak macie na przykład wzór zbiór persony, y
18:52
Speaker A
to jest tak, y, czy mógłbym coś powiedzieć więcej o budowie poszczególnych tkanek? Jak najbardziej mogę się, mogę ten temat rozbudować. Za chwilę tylko skończę temat tego, jak się uczyć do tej matury z biologii, z roślin. To popatrzcie na proporcję w
19:06
Speaker A
zadaniach. Jak była anatomia, fizjologia roślin w Personie, tam są zadania maturalne na początku, a potem są testowe i z tych maturalnych to było powiedzmy sobie kilkanaście z takiej anatomii fizjologii, morfologii, czy jak to nazwać. A fizjologia roślin to samych
19:20
Speaker A
maturalnych było ze 40, czyli doświadczenia. Doświadczenia to jest to jest po prostu podstawa. Dokładnie o budowie poszczególnych tkanek. Kasia, no to wybrane jeszcze przedstawię.
19:33
Speaker A
W sumie to się przyda, bo właśnie z tkanek dosyć sporo było, jeśli już i to jest tak, najpierw sobie skórkę omówmy tkankę okrywającą. Dzielimy ją na skórkę pędu i skórkę korzenia, czyli ryzodermę i epidermę albo epiblemę zamiast ryzodermy. Tak, skórka
19:58
Speaker A
pędu to przede wszystkim kutikua. Jest to warstwa substancji woskowych, które pokrywają nam nasze komórki od strony środowiska zewnętrznego. W wyniku adkrustacji do tego dochodzi, czyli do ściany komórkowej tych komórek jest dokładana jeszcze substancja, prawda? O kutynę dokładnie chodzi. Substancje woskowe są
20:24
Speaker A
dokładane czyli adkrustacja, prawda? I do tego jeszcze dochodzą aparaty szparkowe i wytwory, ewentualnie jakieś włoski i tym podobnie. Nie będziemy tego rozwijać dokładnie. Inne wytwory naszej epidermy. Przepraszam bardzo, mały problem techniczny. Jeszcze raz.
20:50
Speaker A
Skórka pędu i korzenia. Tu już wymieniłem aparaty szparkowe. Będę skrótowo pisać, bo nie mamy dużo czasu. A do tego jeszcze kuticaa. W przypadku korzenia to są przede wszystkim włośniki. Tak jak tutaj aparaty szparkowe odpowiadają za regulację transpirację kutua, za jej ograniczenie,
21:23
Speaker A
tak jak włośniki za wchłanianie wody w przypadku korzeń. To są takie wydłużone wypustki cytoplasmatyczne. Jakbym sobie komórkę rozrysował to byłoby tak. Jest tutaj komórka, komórka i wychodzi włośnik, czyli taki długi coś ala kosmelicie. No może nie najbardziej trafne porównanie,
21:39
Speaker A
ale funkcja podobna i on sprzyja temu, żeby wchłanianie wody było zwiększone, prawda, na całej jego powierzchni. To jest tyle. Następnie co jeszcze ta skórka korzenia by nam wytwarzała oprócz tych głośników. To znaczy w zasadzie to nic szczególnego nie będzie, ale jeszcze o mikoryzie wam
22:02
Speaker A
powiem przy okazji. To jest tak jak grzyb wchodzi w symbiozy z rośliną to może dojść albo do mikoryzy ektotroficznej, czyli on sobie wchodzi między ściany komórkowe tych komórek skórki, prawda? Tutaj tak jak pokazałem ta strzępka się lokalizuje albo do
22:17
Speaker A
endotroficznej, gdzie do włośnika wchodzi do środka. Proszę bardzo. Tym samym zwiększając powierzchnię wchłaniania. Tak czy inaczej może jeszcze coś o tkance przewodzącej? To jak macie łyko, łyko i drewno są tkankami niejednorodnymi poza tym, czyli są zbudowane z więcej niż
22:37
Speaker A
jednego rodzaju komórek. Zwłokiem jest tak, że są rurki sitowe włożone w taki stos żywych komórek, ale bez jądra. Dojrzałe rurki nie mają jądra i do tego dochodzą komórki przyrkowe uczestniczące w transporcie asymilatów. Odbierają je, czyli przeprowadzają załadunek albo
22:54
Speaker A
rozładunek rurek sitowych, prawda? I nasz cukier, sacharoza przechodzi tutaj, potem wędruje w tym kierunku i jest do komórki docelowej transportowany. Ten proces napędza aktywny transport sacharozy i jest on sprzężony też z osmoą z cewek albo albo naczyń. W
23:12
Speaker A
przypadku drewna, które jest zlokalizowane obok, prawda, woda przechodzi nam w tym kierunku albo w tym, to już nieważne. W każdym razie y oprócz tego transportu aktywnego cukru jest też osmoza wody. Osmoza wody z cewek albo naczyń. No właśnie, jeżeli
23:29
Speaker A
chodzi o drewno, to mamy dwa rodzaje tych elementów. Albo są to cewki u roślin nagonasiennych, a u okryto będą to naczynia, prawda? No i tyle w zasadzie. Co jeszcze mogę powiedzieć o tkance?
23:49
Speaker A
miękkisz to tyle mięk ile funkcji tyle różnych miękkiszy jest i może być taki asymilacyjny który wygląda tak w formie jest takiej palisady ułożone miękkisz wypełniający czyli taki gąbczasty bardziej miękkiz spichszowy magazynujący substancje odżywcze wodonośny magazynujący wodę w zasadzie sok
24:09
Speaker A
komórkowy w wakuoli miękki powietrzny posiadający duże przestwory komórkowe wypełnione powietrzem i tak dalej. Dobrze. Co jeszcze o tkankach? No sklerena, kolenhyma to tak.
24:24
Speaker A
Sklerenchyma, czyli ta martwa tkanka wzmacniająca to tworzy albo włóknach sklerenmatyczne, albo komórki kamienne, czyli tak zwane sklereidy mające postać wielościennych inkrustowanych ligniną, bo tutaj dochodzi, co to jest inkrustacja? To jest dołączenie do ściany jakiejś substancji, czyli wysycenie in wewnątrz, prawda?
24:46
Speaker A
Sklereidy, czyli komórki kamienne w przypadku sklerenchy, tak wyglądają mniej więcej. Tak ładne recyciny to was odsyłam do Google grafiki, bo ja tego nie narysuję dobrze. Ja tylko schematy wam pokazuję. Potem mamy kolenchymę. Ona ma to do siebie, że ta
25:00
Speaker A
ściana ma różną grubość i jest kolenchyma płatowa albo kątowa. Płatowa to jest po prostu zespół komórek ułożonych w takie płaty. Dokładnie tego nie rozrysuję, ale pamiętajcie o tym, że kolenhyma też posiada aparaty szparkowe.
25:14
Speaker A
Też dlatego na zielono ją narysowałem. Jest ta kolenchyma do tego kątowa. Tam sprawa wygląda tak. że te ściany są różnej grubości. Wtedy jest, znaczy inaczej w kątach jest tak dużo, duże zgrubienie, prawda? Jest cienka, a w kącie jest gruba. Tak to mniej więcej
25:32
Speaker A
wygląda. No i tyle. Jeszcze jakieś detale? Nie, myślę, że najważniejsze rzeczy to wam powiedziałem. Dlaczego we włośnikach, Kasia, jądro jest umieszczone na końcu włośnika? No bo tak jak masz na błonę walcowaty w jelicie, po co jest to jądro
25:50
Speaker A
blisko tej przestrzeni, gdzie dochodzi wchłanianie? No bez sensu. Ono musi być tam, no z tyłu, mówiąc obrazowo, po to, żeby mogło efektywnie pracować celem produkcji RNA. No i w następstwie białych. Giądro nie jest tam do niczego potrzebne, poza tym, żeby trzymało tego
26:05
Speaker A
wośnika przy życiu. Jeszcze pytania widzę kilka tutaj. Kinga pytanie z matury 2013. W których klatkach roch przystosowanie do pełnionej funkcji polega na obecności ścian komórkowych zbudowanych głównie z ligniny? To jest tak właśnie nie wiem ile tam odpowiedzi trzeba udzielić, ale
26:26
Speaker A
przede wszystkim chodzi nam o drewno, bo ta lignina to wysytanie ligniną, czyli inkrustacja, wchodzenie w jej w ścianę komórkową, to jest tak zwane drewnienie i to jest w przypadku właśnie drewna i jeszcze w przypadku przede wszystkim sklerenchymy.
26:42
Speaker A
To jest najważniejsze. Takie znaczenie w procesie ominizacji ma przesunięcie otworu potylcznego ku przodowi czaszki. To aha chodzi ci o ten otwór po tylny ku przedowi? Ja myślę, że to jest przystosowanie do postawy wyprostowanej, znaczy no do pozycji wyprostowanej, bo generalnie jakby
27:03
Speaker A
otwóriczny był z tyłu czaszki, no to nasza głowa no nie byłaby osadzona w ten sposób. musielibyśmy mieć głowę pochyloną do przodu, prawda? Stąd ten otwór poyliczny przesunięty do przodu umożliwia jej osadzenie tak jak mamy ją obecnie. Dobrze, jeszcze są jakieś
27:24
Speaker A
pytania? Zapraszam może do rozmowy, do dyskusji. Ktoś chciałby o coś spytać? Osobiście to jestem tutaj dla was jeszcze przez chwilę.
27:58
Speaker A
H Pytajcie śmiało, jestem do waszej dyspozycji. Dobrze. Czy mógłbym przedstawić ułożenie wiązek w korzeniu i w łodyce, ich rozrost? To Kasia zrobię za tydzień. Jak będą rośliny nasienne, to wtedy ten temat jakoby się idealnie idealnie uzupełni. Rozrysuję wam takie schematy,
28:40
Speaker A
jak te wiązki są ułożone w korzeniu i w łodydze z rozróżnieniem na roślinę jedno i dwuliścienną.
28:56
Speaker A
Bardzo proszę, kierujcie do mnie dowolne pytania z biologii. i Dobrze, nie widzę pytań póki co, także będę pomału kończyć. Chyba, że jeszcze ktoś na coś wpadnie, to zapraszam jak najbardziej. Widzimy się za tydzień o podobnej porze i wtedy tak postaram się z wami
29:51
Speaker A
zrobić następujące następujące zagadnienia. Byłoby to tak jeszcze Kasia sekundę. Jaka jest różnica między tkankami jednorodnymi i niejednorodnymi? Krótko.
30:01
Speaker A
Jednorodne to są takie, które z jednego rodzaju komórek jednorodne zbudowane są, a nie jednorodne, nie jednego rodzaju komórek, czyli różnych rodzai komórek. Jeszcze pytanie odnośnie grup krwi i transfuzji. Jak to jest?
30:17
Speaker A
Przetacza się osocze czy krwinki? To jest w ten sposób. Kinga. Zależy jaki preparat jest potrzebny. Jeżeli jest to potrzebny koncentrat krwinek czerwonych, no to zgodnie z nazwą są to przede wszystkim krwinki pozbawione częściowo osocza, można tak powiedzieć. Czasami
30:36
Speaker A
przetaczane jest osocze. No to jest już kwestia tutaj do precyzowania sytuacji klinicznej. Dobrze moi drodzy, będę kończyć pomału na dzisiaj. Dziękuję wam za udział. Widzimy się za tydzień i robimy tak z chemii. Myślę, że będzie to dobry moment na obliczenia stężeń.
30:54
Speaker A
stężenie procentowe i tym podobne molowe również oraz ich przeliczanie. A z biologii zajmiemy się roślinami nasien roślinami nasiennymi, prawda, nago i okryto nasienne sobie zrobimy plus taką fizjologię roślin w zarysie, żeby mieć podstawę do doświadczeń. No i tyle. Jeżeli macie
31:12
Speaker A
jakieś pytania, to też proszę o zadawanie ich za pomocą Facebooka, darmowe korepetycje. Tymczasem życzę wam miłego tygodnia, owocnej nauki. Widzimy się w następną niedzielę. Trzymajcie się. Do zobaczenia. Cześć.
Topics:tkanki roślinnemerystemymiękiszrośliny zarodnikowemszakipaprotnikicykl życiowy roślinbiologia roślintkanki przewodzącekorek

Frequently Asked Questions

Jakie są główne funkcje merystemów pierwotnych i wtórnych?

Merystemy pierwotne odpowiadają za wzrost rośliny na długość, znajdują się na wierzchołkach korzenia i pędu. Merystemy wtórne, takie jak kambium i felogen, powodują wzrost rośliny na grubość, produkując drewno, łyko i korek.

Dlaczego drewno jest martwą tkanką, a łyko żywą?

Drewno przewodzi wodę i sole mineralne, dlatego jest martwe, co umożliwia efektywny transport bez zużywania energii. Łyko przewodzi asymilaty (produkty fotosyntezy), co wymaga aktywności metabolicznej, dlatego jest żywe.

Jak wygląda cykl życiowy mszaków?

Cykl życiowy mszaków zaczyna się od haploidalnego zarodnika, który wyrasta w gametofit – dominujące pokolenie. Gametofit wytwarza gamety, które łączą się w wyniku zapłodnienia (wymagającego wody), tworząc diploidalny sporofit. Sporofit produkuje haploidalne spory przez mejozę, zamykając cykl.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →