Darmowe Korepetycje – Biologia – Matura | Zadania z gen… — Transcript

Darmowe korepetycje z biologii przed maturą – zadania z genetyki, omówienie krzyżówek genetycznych i konfliktu serologicznego RH.

Key Takeaways

Znajomość genotypów dominujących i recesywnych jest kluczowa do rozwiązywania zadań z genetyki.
Konflikt serologiczny RH wymaga zrozumienia genotypów matki i dziecka.
Linia czysta to homozygota, co jest podstawą do analizy krzyżówek genetycznych.
Liczba gamet zależy od liczby heterozygot w genotypie (2^n).
Praktyczne rozwiązywanie zadań pomaga lepiej przygotować się do matury z biologii.

Summary

Przerobienie zadań z genetyki na poziomie maturalnym i akademickim.
Omówienie genotypów związanych z grupą krwi RH i konfliktu serologicznego między matką a płodem.
Analiza krzyżówek genetycznych na przykładzie umaszczenia bydła z linii czystych.
Wyjaśnienie pojęcia linii czystej jako homozygoty.
Praktyczne wskazówki dotyczące liczby gamet powstających z różnych genotypów.
Omówienie fenotypów i stosunków liczebnych potomstwa w pokoleniu F2.
Wyjaśnienie pojęcia nosiciela allelu recesywnego i różnic w definicjach.
Praktyczne podejście do rozwiązywania zadań genetycznych bez nadmiernego teoretyzowania.
Podkreślenie znaczenia powtórzenia praktycznych aspektów genetyki przed maturą.
Zachęta do spokojnego podejścia do egzaminu i radzenie sobie ze stresem.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Dzień dobry. Witajcie serdecznie, moi drodzy, na dzień przed maturą z biologii. Dzisiaj postanowiłem przerobić z wami trochę zadań z genetyki. Wybierałem je tak z chomika. Po prostu wpisałem sobie zadanie genetyka, coś takiego. Jest trochę akademickich, trochę mniej więcej

Speaker A

na poziomie szkoły średniej, więc mam nadzieję, że jakoś te wszystkie trudniejsze zagadnienia uda się nam przeanalizować. Nie miałem czasu ich wszystkich czytać dokładnie, więc może być tak, że część po prostu zostawię.

Speaker A

Jeżeli będą jakieś bezsensowne, to może też zdarzyć się, ale najbardziej zależy mi na tym, żeby było to takie powtórzenie praktycznej części genetyki, bo w sumie tutaj nie ma co opowiadać o teorii. Bardzo was proszę jeszcze o informacje na czacie, czy wszystko jest

Speaker A

spoko, czy działa, nie zacina i tak dalej. Jeżeli jest w porządku, to przechodzimy do lekcji. Dobra, no piszecie na czacie, że jest spoko, to bierzemy się do roboty.

Speaker A

Dobra, to zadanie pierwsze przed nami. Przeczytam jego treść. Obecność antygenu warunkującego grupę krwi RH+ jest związana z występowaniem formy dominującej genu D. Dlatego osoby o genotypie D duże dwa razy i D duże D małe, czyli heterozygota, mają krew RH+,

Speaker A

a osoby o genotypie dwa razy małe D mają krew RH-. Korzystając z podanych informacji wykonaj polecenia.

Speaker A

Zaproponuj wszystkie możliwe genotypy rodziców, których dziecko ma krew grupy RH minus. Dobra. I teraz tak. O co tutaj chodzi? Interesuje nas dziecko, dziecko rodziców i ci rodzice muszą mieć takie genotypy, żeby dziecko mogło mieć RH minus. Jak to

Speaker A

można zrobić? No wiecie, na różne sposoby można tę krzyżówkę rozpisać. Ja to bym zrobił w ten sposób.

Speaker A

Zrobimy sobie taką hipotetyczną krzyżówkę, w której jeszcze nie będę oznaczał alleli od rodziców. Okej. I na pewno jedno z tych dzieci musi mieć taki genotyp, bo to jest to dziecko właśnie RH-. Co za tym idzie, każdy rodzic musi mieć jeden recesywny allel w

Speaker A

swoim genotypie, ponieważ musi utworzyć taką jedną recesywną gametę. Co za tym idzie, rodzice mogą być tacy. Mogą być też tacy. No i uznajmy, że w drugą stronę to to będzie to samo, więc tutaj nie będziemy zamieniać miejscami. No chyba,

Speaker A

że chcieliby z rozdziałem na płcie, ale weźcie pod uwagę, że to nie są zadania maturalne, tylko ze zbiorów. Dlatego tutaj są nieco inne zasady. No i jeszcze jedna opcja jest następująca, mianowicie dwa razy homozgota recesywna.

Speaker A

Tak bym to ustalił. Teraz podpunkt B. Podaj genotypy rodziców i dziecka, które warunkują występowanie konfliktu serologicznego w zakresie RH między krwią matki i płodu. Pamiętajcie, w przypadku konfliktu serologicznego matka musi być RH-, oznacza, że jej genotyp będzie następujący. Dwa razy małe D. Z kolei

Speaker A

dziecko musi być RH plus, co oznacza, że jego możliwe genotypy są tylko takie D duże, D małe.

Speaker A

Dlaczego tak? Dlatego, że matka dała mu jeden recesywny allel i dziecko tej matki nie może być homozygotą dominującą, więc to by tak w sumie wyglądało. Okej. Mam nadzieję, że to zadanie jest jasne. Jeszcze pytanie.

Speaker A

Rozpoznawanie autosomalne, płciowe, dominujące, recesywne, nudy, pudy. To po prostu w zadaniach wyjdzie, bo ja teraz wklejałem dosłownie, więc wszystko sobie zrobimy na bieżąco. Okej, to myślę, że następne zadanie było takie dosyć proste na rozgrzewkę. Tutaj mamy jakąś krzyżówkę.

Speaker A

Skrzyżowano dwie odmiany bydła z linii czystych pod względem rodzaju umaszczenia, czyli osobniki jednolicie czarne z okazami czerwonymi, z osobnikami czerwonymi w łaty. A duże to jest umaszczenie czarne. A małe to jest umaszczenie czerwone. B duże to jest jednolite, a b małe łaty. Całe potomstwo

Speaker A

F1 było jednolicie czarne, natomiast w F2 pojawiły się cztery klasy osobników. Określ fenotyp oraz przybliżoną liczbę osobników każdej klasy pokolenia, zakładając, że ma ona 160 zwierząt. To pokolenie F2. Dobra, no to teraz tak. W takim układzie zrobimy to w sposób

Speaker A

następujący. Pierwsza definicja to jest linia czysta. Co to jest? Bo możecie spotkać się z tym pojęciem, a niekiedy bywa ono błędnie wytłumaczone.

Speaker A

Zapamiętajcie, że linia czysta jest to homozygota. Tak by to wyglądało, nie? Czyli szukamy sobie homozygot i teraz mamy jednolicie czarne umaszczone osobniki rodzicielskie, czyli zapisuję to pokolenie. Genotypy będą następujące.

Speaker A

Czarne to dwa razy duże A, jednolicie dwa razy duże B, czyli dwa razy homozygota dominująca. Drugim rodzicem natomiast będzie osobnik czerwony właty, czyli dwa razy małe A i dwa razy małe B. Całe potomstwo F1 było jednolicie czarne.

Speaker A

Owszem, zgadza się to, ponieważ tutaj gamety, jakie powstaną, to jedyna opcja to jest po jednej literce z każdej pary, czyli A duże, B duże, a tutaj A małe, b małe. Nawet nie trzeba robić krzyżówki i wychodzi nam z tego coś

Speaker A

takiego, heterozygota, czyli tak samo jednolita czarna. Mały trik, który może się wam przydać. Jak macie sobie kilka genów u osobnika, różne allele i nie wiecie, ile gamet powstanie, to zapamiętajcie.

Speaker A

Liczba gamet to jest 2 do potęgi n, gdzie n to liczba heterozygot. Chodzi o to, że jak na przykład mamy sobie taki genotyp, teraz tak hipotetycznie zapiszę, no to wiadomo, że tutaj będą cztery gamety aż, prawda? Czyli jak

Speaker A

robimy tabelkę, to muszą być cztery wiersze bądź cztery kolumny dla danego osobnika. Natomiast jeżeli on byłby homozygotą jakąkolwiek, no to wówczas mamy 2 do potęgi zerowej, bo nie ma w ogóle heterozygot, czyli jest jedna gameta, tak jak w tym pokoleniu

Speaker A

rodzicielskim się trafiło. Dobra, jeszcze pytanie od Kingi. Czy nosicielem allelu recesywnego jest tylko heterozygota, czy homozygota

Speaker A

a recesywna? Powiem ci tak, Kinga, zależy jak zdefiniujesz nosiciela. Czy nosicielem jest osoba, która posiada allel niezależnie od objawów czy cechy?

Speaker A

Czy nosicielem jest osoba posiadająca allel, a nie mająca fenotypu? Zależy wszystko od definicji. Dobra, w każdym razie wygląda to tak. Teraz mamy pokolenie F2. No i to jest niestety nudna tabelka 4 na 4. Zrobię ją szybciutko. To jest generalnie sporo

Speaker A

pracy, a wynik jest mniej więcej znany. Tylko tak pro forma przynajmniej z jedną trzeba byłoby wykonać. Musimy robić 4 na 4, bo krzyżujemy tak naprawdę w pokoleniu F1 te osobniki, czyli dwa razy tak, każdy daje 2 do drugiej, czyli

Speaker A

cztery gamety łącznie. Co za tym idzie, będzie 4 na 4 musiało być. Dobra. No i wpisujemy w komórki poszczególne to, co powinno się tam znaleźć, czyli gamety. Tak, od jednego organizmu dwa razy dominująca, dominująca recesywna, odwrotnie i dwa

Speaker A

razy recesywna. Z kolei tak. No i na końcu to jak krzyżujemy ze sobą, no to wpisujemy sumę tak naprawdę tych liter do komórek. Oczywiście z kolejnością, żeby najpierw były jednego typu, potem te drugiego. Czyli mamy dwa razy A duże i B duże, potem A duże, A

Speaker A

duże, B duże, B małe, A duże, A małe, B duże oraz 2 x B duże, czyli na końcu jeszcze A duże, A małe, B małe i B małe.

Speaker A

Teraz tak, A duże, A duże, B duże, B małe. No to jest takie nudne, wiecie, generalnie, ale czasami trzeba taką krzyżówkę sobie choćby dla przypomnienia zrobić, żeby potem nie dać plamy na egzaminie i dwa razy tutaj będzie homozygota recesywna już się pojawi pod

Speaker A

kątem B. Tu będzie z kolei tak dwa razy wielkie B. Z kolei tu będzie heterozygota podwójna. No i w tym miejscu mamy tak, wiecie, czynność bardzo mechaniczna bym powiedział, ale spoko.

Speaker A

Czasami trzeba takie rzeczy też robić. No i na końcu mamy dolny wiersz. A tutaj będzie tak. Pojawia się homozygota. Tutaj też recesywna w jednej parze alleli. A na końcu mamy dwa razy A małe i dwa razy małe B. I

Speaker A

teraz jakiego stosunku fenotypowego się spodziewamy wyjściowo? No to na podstawie krzyżówki musimy sobie ocenić, jakie te organizmy będą. Najpierw kolor im oszacujmy. To tak są czarne i czerwone.

Speaker A

Czarne to są dominujące A, czyli homozygoty pod względem A albo heterozygoty. Tak by to wyglądało. Czyli generalnie tak. Tu mamy czarne cały czas. Tutaj też będzie czarny osobnik.

Speaker A

I tutaj też to dwa razy. No cały czas jak to duże A jest, to mamy kolor czarny poniekąd. Więc jedyna enklawa czerwonych to będzie tu na dole. Wezmę powiedzmy różowy, żeby się odróżniało od tego. O, to będą czerwone sztu...

Speaker A

bydła. I jeszcze teraz kształt jednolite w łaty. No to umówmy się, że kółko to będzie jednolite, czyli to jest B wielkie musi być z kolei. O, tutaj niech będzie jednolite cały czas. Tutaj też jest jednolite. Tu jednolite i tutaj

Speaker A

jednolite. Jednolite, jednolite. Jednolite. I jeszcze ten jest też jednolity z tego co widzę. Tak by wychodziło w sumie. A ten na dole to już tylko dwa będą jednolite, czyli cztery miałyby być nie jednolite. No i tak się zgadza.

Speaker A

Umówmy się, że plusem będziemy niejednolite oznaczać, że w kratkę ubarwione. No i w sumie spoko. Tu nam wychodzi taki klasyczny stosunek 9331. O nim wspominałem kilka razy, bo to jest no poniekąd klasyka. 9 331 i to jest łącznie wszystkie osobniki tak należy

Speaker A

podzielić pomiędzy siebie. Czyli jeżeli mielibyśmy 16 sztuk, to wtedy byłoby dziewięć tych y podwójnie dominujących, czyli jednolicie czarnych. Trzy byłyby jednolicie czerwone, a trzy łaciate i czarne. Natomiast jeden byłby łaciaty i czerwony, tak? Podwójnie recesywny. Z racji tego, że łącznie mamy zwierząt

Speaker A

160, to będzie ich 10 razy więcej w tym zestawieniu. Czyli przybliżonym stopniu możemy spodziewać się właśnie takiego stosunku. Tak by to wyglądało. Dobra, to idziemy dalej. Kolejne pytanie. Załóżmy, że wysokość pewnej rośliny w równym stopniu zależy od alleli trzech genów

Speaker A

kumulatywnych. W momencie genu kumulatywnego to można powiedzieć tak, że one razem będą determinować nam jedną cechę wspólnie, co nie? I efekty ich nakładają się. Jej wysoka odmiana od genotypu takiego ma 110 cm wzrostu.

Speaker A

Odmiana niska całkowicie recesywna ma 50 cm. O ile przewyższa wzrost rośliny każdy allel dominujący. Zastanówmy się, czy tutaj nie ma dominacji niepełnej. Na przykład są podane osobniki właśnie, bo tu mamy coś takiego, wiecie, jeżeli byłoby tak, że bo między

Speaker A

nimi jest różnicy 50, 60, tak? Czyli generalnie na każdą parę alleli dominujących mamy 20 cm więcej. Ja bym powiedział, że moglibyśmy tutaj doświadczyć dominacji niepełnej, czyli na heterozygota będzie o 10 cm wyższa niż homozygota recesywna. Tak by to

Speaker A

wyglądało. Więc myślę, że że tego byśmy się spodziewalizkę. Okej. No i tymczasem właśnie zobaczmy, co dalej od nas oczekują. To każdy z alleli dominujących pojedynczy dałby plus 10. Ja tak bym szacował. Oblicz wzrost rośliny pierwszego pokolenia mieszańców, którech

Speaker A

osobniki rodzicielskie miały genotypy takie. No to wyjściowo mamy 50 i na każdy jeden dominujący dajemy po 10.

Speaker A

Czyli łącznie byłoby 80 cm. Ja powiem wam tak, tu nie ma takich 100%owych przesłanek, że akurat tak jest, ale ja na podstawie treści zadania do tego doszedłem, co wam zresztą tłumaczę potem, że w ostatnim zadaniu, skoro pytają się nas o takie wielkości,

Speaker A

których my, no na przykład setka jest, tak? A nie osiągnęlibyśmy tego, jakby dało się tylko plus 20 albo plus zero zrobić, bo tak można byłoby założyć, jak byłaby dominacja pełna. Więc ja tu zakładam jednocześnie dominację niepełną. Tak, dominacja niepełna plus

Speaker A

geny kumulatywne, czyli całkowicie sprzeczne z mendlem. Rzecz jasna. Dobra. No i w związku z tym w związku z tym genotypy osobników 70 cm to one muszą mieć dwa dominujące allele w dowolnej parze, czyli na przykład może być dla

Speaker A

tych 70 cm coś takiego. Dwa razy duże A, no małe B, małe C. Może być A dominujący i recesywny, potem B dominujący, recesywny recesywny recesywny.

Speaker A

Może też być C dominujące, czyli tak naprawdę wiecie, tutaj dużo rozpisywania będzie, bo może być dwa razy, ja to zapiszę tak, dwa razy a duże musi być i znaczy, sorry, tu błąd jest, tu błąd, bo powinienem dać, przepraszam, ale plus nie, nie, nie.

Speaker A

Dobrze, dobrze, dobrze, dobrze. Po prostu dwa dominujące muszą być, czyli dwa razy duże A, dwa razy duże B musi być, reszta recesywne dwa razy duże C, ewentualnie no pary, czyli AB musi być dominujące dwa razy AC. Dużo pisania,

Speaker A

dlatego po prostu ja wam to rozpiszę, żebyście mieli wzorzec i tyle. To wszystko byłoby, myślę, czy w B nie powinno zrobić się krzyżówki?

Speaker A

Nie, bo tutaj zakładamy w pierwszym zadaniu tutaj po co nam krzyżówka jest. Krzyżówka co nam da? Nic nam nie da.

Speaker A

Skoro ustaliłem, że jest dominacja niepełna i każdy allel podnosi dominujący o 10 cm wzrost, to ja nie powiedziałbym, że ta krzyżówka jest tutaj potrzebna, bo tutaj polecenie brzmi oblicz wzrost rośliny. Skoro na pierwszym przykładzie określam A przepraszam bardzo, już wam

Speaker A

zwracam honor, których osobniki rodzicielskie miały genotypy? Dobrze, tutaj przepraszam was bardzo, macie rację, bo ja sobie skróciłem to zadanie, obliczyłem wzrost tych. Okej, okej, okej. To już zwracam honor. Zaraz to zrobimy, ale w każdym razie wytłumaczę jeszcze C do końca, a tutaj

Speaker A

się cofnę. Tak to jest, jak się szybko czyta 90, to tutaj musicie mieć plus ctery allele dominujące, czyli cztery razy dominujące duże litery muszą jakoś być. A w tym musimy mieć jedną tylko recesywną, bo jedna recesywna da nam w tym momencie no minus

Speaker A

10, co nie? Wobec tych 120 100 10 wyjściowo dla dwóch dla znaczy dla wszystkich dominujących. Dobra, to teraz B podpunkt. Poprawiam.

Speaker A

Osobniki rodzicielskie miały genotypy takie, bo tutaj tak, których pierwszego pokolenia mieszańców, których osobniki rodzicielskie miały genotypy?

Speaker A

Czyli tak, jeżeli my mamy takie osobniki rodzicielskie, to tutaj jest gamet dosyć sporo. Wzor rośliny pierwszego pokolenia, których osobniki rodzicielskie miały genotypy. Bo tak z tego mamy tak naprawdę dużo wariantów. Zresztą treść jest taka, no każe mi zrobić w tym momencie

Speaker A

krzyżówkę 8 na, bo jeżeli miałbym potraktować te jako organizmu rodzicielskie, no i pierwsze pokolenie następujące po rodzicielskim, czyli ja rozumiem, że to miałoby być po prostu F1, będąc ze skrzyżowaniem tych dwóch, tak by to było. No to generalnie

Speaker A

tam będzie bardzo wiele wariantów, jeżeli chodzi o wzrost tych roślin. Więc tu trudno mi powiedzieć o wzroście rośliny. Chyba, że chodziło o wyjściowe rośliny, z których, które skrzyżowano.

Speaker A

Zresztą no dziwna jest treść tego zadania, tak bym to powiedział. No także ta krzyżówka to byłoby bardzo dużo, więc odpuszczamy to, bo to nie ma sensu. Nic do niczego się nam to nie przyda. Zresztą jest to źle sformułowane, bo jeżeli miałbym

Speaker A

skrzyżować te osobniki ze sobą, to ja otrzymałbym tyle wariantów, że no sorry, tam nie ma jednej rośliny, która miałaby określony wzrost.

Speaker A

Dokładnie, będą mieć każdy wzrost, więc nie ma to sensu. Dajmy sobie z tym spokój. Dobra, teraz jedna rzecz. Ja tutaj pamiętam, pojawiło się pojęcie hipostatyczny. Jest tu epistaza i tym podobne rzeczy.

Speaker A

który gen jest epistatyczny, który hipostatyczny. To ja powiem wam w ten sposób. Nie interesuje nas do matury to określanie. Zresztą to jest dosyć przestarzałe określenie. Takie też bez sensu, bo który hamuje, który pobudza.

Speaker A

To są takie mało istotne sprawy. Ważne jest to, jak wygląda mechanizm epistazy samej w sobie. Dobra i teraz zrobimy w takim razie czwarte. Tak m mając to na uwadze, tak od końca zacząłem. Teraz przejdę już do rzeczy. Barwa kolców.

Speaker A

zależy od wpływu alleli dwóch genów. Nawet pojedynczy allel dominujący genu warunkuje syntezę antoanów. Wtedy kolce są różowe. W obecności dwóch alleli recesywnych. To chyba te małe powinno być. Błędy są w tych zadaniach, ale to normalne, wszędzie są błędy.

Speaker A

Antocyjany nie są wytwarzane, nie maskują, więc obecności chlorofilu kolce są zielone. Z kolei allel innego genu p w przeciwieństwie do jego recesywnej formy, zwiększa intensywność barwy kolców. Stają się one purpurowe. Więc dobra, to wygląda w ten sposób. Ja najlepiej robić epistazę w

Speaker A

ten sposób, że rozpisujemy sobie jakiś potencjalny szlak metaboliczny, który leży u podstaw danej cechy fenotypowej.

Speaker A

I ja tak bym to załatwił. Zrobimy to w ten sposób. Zakładam sobie, że na początku jest ten chlorofil, prawda?

Speaker A

Czyli mamy barwę zieloną kolców i jeżeli występuje w tym zestawieniu to jest gen odpowiedzialny za syntezę antocyjanów to kolce wtedy robią się nam różowe. Jeżeli go nie ma to one zostaną koloru zielonego i tyle. Natomiast jeżeli jest ten wzmacniacz antocyjanów

Speaker A

GNP, to wtedy spodziewamy się barwy purpurowej. I teraz zakładamy dominację pełną, czyli albo tak, albo inaczej. Czyli jest albo gen, albo białko, albo go nie ma. I teraz jakich scenariuszy możemy się tutaj spodziewać? Może być tak, że nie

Speaker A

ma w ogóle tego T dużego. Czyli brak T jest jakikolwiek genotyp pod względem tego Powiedzmy, ale T musi być dwa razy małe recesywne i wtedy mamy kolor 100% zielony. Tak sobie to napiszemy. Z kolei jeżeli jest T, ale brak będzie P, to wygląda to w

Speaker A

ten sposób. T może być, no jedna jest dominująca, druga dowolna może być, a P będzie dwa razy małe, to wtedy mamy czysty antocyjan, będzie kolor różowy. Z kolei jeżeli będziemy mieć jeden i drugi gen, T i P będzie okej, to zawsze przy

Speaker A

genotypach takich, że T jest jeden dominujący P, jeden dominujący przynajmniej drugi może być dowolny, to wówczas dopiero spodziewam się koloru czerwonego. I takie scenariusze mam.

Speaker A

Trzeba to sobie potem odniejść do genotypów, które powstaną nam w krzyżówce. I teraz tak na podstawie poniższych okreśwolców, a nawet krzyżówki nie musimy robić. Nawet nie musimy robić krzyżówki, więc w sumie tak. No to jest dosyć proste. Ten pierwszy

Speaker A

osobnik te duże, te duże i tak te duże, te duże ma, więc jest koloru czerwonego. Ten drugi też. Ten nie ma za purpurową odpowiedzialnego, więc zostaje na różowym, bo ma antocyjan. Te z recesywnym, te będą zawsze zielone, nieważne od tego, co tam będzie. I teraz

Speaker A

gen epistatyczny, hipostatyczny. Ja szczerze przyznam, nie pamiętam definicji ich, bo to są takie pierdoły, jeśli mam być szczery. Natomiast ten epistatyczny, jak gdyby jego działanie było y uwydatniało się, a hipostatyczny był maskowany i chyba hipostatyczny to będzie ten y ten T, prawda? O i on może

Speaker A

być powiedzmy maskowany przez P, ale szczerze tu nie mam pomysłu jak to określić, bo to jest po prostu taka wiecie książkowa definicja. Nie sądzę, żeby to było ważne na egzaminie. Raczej skupiłbym się na praktyce, co nie? Czyli na podejściu do tych krzyżówek

Speaker A

etca. W takim razie idziemy dalej. Zadanie numer 5. Co tutaj ciekawego? O, dobra. Takie trochę obyczajowe sprawy. Zaczyna się grupa krwi. Pani F i pani K urodziły dzieci w tym samym szpitalu. Państwo F i K obawiają się, że ich dzieci zamieniono.

Speaker A

Na podstawie grupy krwi oceń, którzy rodzice są istotnie rodzicami danego dziecka. Mamy dziecko numer 1, dziecko numer 2 oraz pana i panią, panią i pana F oraz K. Dobra, to sobie to rozkminimy.

Speaker A

Trzeba to załatwić w ten sposób. Bierzemy sobie rodziców, każdej pary, robimy dla nich wszystkie możliwe potencjalne krzyżówki.

Speaker A

I czasami można to w pamięci załatwiać, wiecie, nie trzeba wszystkiego rozpisywać w kratkę, ale wiadomo, na początku to będzie na pewno lepiej i wtedy wyjdzie, jaka para może mieć jakie dziecko i grupy krwi w tym kontekście robi się na

Speaker A

zasadzie wykluczania, czyli po prostu sprawdzamy, czy na przykład dana para jak jak nie może być ojcem danego dziecka, czy tam matką czy w ogóle rodzicami, to już w tym momencie to to od razu odrzucamy. to zajmiemy się rodzicami właśnie tak jak mówiłem, czyli

Speaker A

na pierwszy ogień państwo F. I teraz wśród państwa F mamy następujące fenotypy. Pan F ma grupę krwi B. Pani F ma grupę krwi B również. No i scenariusze, jakich my możemy się u nich spodziewać, to dojdziemy do tego po

Speaker A

genotypach, jakie będą ci państwo posiadać. Pan F będzie mógłby mieć taki genotyp, być homozygotą dominującą bądź heterozygotą. Tutaj pamiętajcie o tych zapisie alleli w przypadku grup krwi u pani będzie podobnie.

Speaker A

Dobra. I duże i małe. No i generalnie to zróbmy sobie krzyżówkę dla dwóch dominujących. To tam jest praktycznie, no jeżeli krzyżujemy może inaczej te dwa ze sobą, no to jedyny wariant wśród dziecka to jest taka grupa krwi. Ale

Speaker A

zobaczmy, co jeszcze może być, kiedy alternatywnie wzięlibyśmy właśnie heterozygoty, to można krzyżóweczkę zrobić małą z brzegu, chociaż to proste jest.

Speaker A

No i mamy heterozygoty, czyli będą po dwie gamety. Dobra, tak i tak. oraz to dla tych państwa dziecko może mieć albo grupę krwi B to na pewno jeżeli są obydwoje heterozygotami to wchodzi też w grę grupa krwi zero. Więc

Speaker A

na pewno będzie to dziecko numer 1, bo nie może być dziecko numer 2. O to chodzi. Czyli grupa krwi A z dziecka drugiego odpada. Jeżeli byłaby grupa krwi AB, to też odpada. W tym momencie zostaje właśnie, no sprawa już jest

Speaker A

rozwiązana. Można jedną krzyżówką to załatwić. Z kolei w przypadku tego państwa K to skoro to drugie ich dziecko tak gwoli do pełnienia ma mieć grupę A to pani musi być ten heterozygotą czyli i będ duże mieć ale też i małe bo ten

Speaker A

allel będzie łączył się z allelem od pana K i da nam wtedy grupę krwiołu dziecka numer 2. Mam nadzieję, że to jest jasne.

Speaker A

Idziemy dalej. Zadanie szóste. Kobieta ma grupy krwi 0-j partner ABRH+. Przyjmijmy, że grupa RH+ jest determinowana pojedynczym allelem dominującym. Określ jakie grupy krwi mogą wystąpić u tej pary. Chyba chodzi o potomstwo tej pary. Taki skrót myślowy. Domniemanie z

Speaker A

mojej strony. Dobra, więc sobie to zakładamy, że tu po prostu chodzi o to, że może to być po prostu może to być u dziecka.

Speaker A

Czyli zrobimy sobie krzyżówkę najpierw jej genotypy i to jest tak pojedynczym alelem dominującym. No to kobieta będzie miała na pewno pani tutaj genotyp następujący dwa razy i małe oraz małe D i małe D. bardzo rzadka grupa krwi.

Speaker A

Natomiast u pana też stosunkowo nieczęsta będzie A, B na pewno i do tego on musi być RH+, czyli D duże, D małe może być albo jeszcze tak będzie, że on ma AB, Dże i D duże. I teraz czego my

Speaker A

spodziewamy się u tych państw, a jest to względnie proste. Dlaczego? dlatego, że liczba gamet, jakie my musimy wytworzyć, to generalnie dla pani będzie tylko jedna, więc krzyżówka może mieć po prostu cztery nawet kolumny, ale jeden wiersz, to znaczy się ogranicza ilość

Speaker A

pracy, jaką należy w to włożyć. Tak teraz zrobimy. Czyli miamy ten wariant z heterozygotą u pana. Dlaczego? dlatego że wtedy będzie więcej opcji. Jeżeli chodzi o o poszczególne grupy krwi, to tak, pani da gametę tylko taką i małe d małe. Natomiast od

Speaker A

pana otrzymamy tak i A duże i D wielkie, B i D wielkie oraz jeszcze warianty z małym.

Speaker A

Po prostu jakby był homozygot to by ich nie było. W rezultacie otrzymuje następujące zapisy, czyli tak. I A duże i małe, Dze małe, B duże i małe, D duże, D małe. A tu będzie I. A duże oraz i małe 2 x D małe i B duże

Speaker A

oraz małe i dwa razy małe D. To grupy krwi będą następujące w tym momencie mamy u mamy u potomstwa grupę krwi A RH+ a tutaj będzie B RH+.

Speaker A

Tu z kolei będzie A RH-, a tutaj będzie B RH minus. No i tyle w sumie. Myślę, że to by się zgadzało. Ktoś pisze, że gameta się dubluje tutaj. No tutaj tego zdublowania się nie widzę akurat. Jest chyba

Speaker A

wszystko spoko z tego co z tego co mi się wydaje. Tak. No bo to z tego pierwszego to mamy tylko jedną gametę, z tego drugiego będą cztery. No i wszystko. Jeszcze oceń, czy konflikt serologiczny u tej pary jest

Speaker A

nieunikniony. Niekoniecznie, bo jeżeli dziecko będzie RH minus, to nie znaczy, że jest nieunikniony. Znaczy, no bo wtedy może być tak, że dziecko mając grupę RH- tak samo jak i matka, no nie będzie miało tego problemu. Dobra, mamy pieski. Rasy,

Speaker A

kokres, spaniel z genami A i B. Oznaczenia to podłoga, to jest nieznany allel. Mają czarne umaszczenie z genami a rude, brązowe psy z genotypem takim są żółte. Dobra, zaraz to sobie przeanalizujemy. Skrzyżowano brązowego psa z rudą suką. Urodziło się żółte

Speaker A

szczenie. Podaj pełne genotypy rodziców szczeniaka określili jego umaszczenie. W jakim stosunku może mieć ta para psów to to umaszczenie? Dobra, zobaczymy to potomstwo.

Speaker A

Okej. Y to będzie wyglądało w ten sposób. No to znaczy epistazą bym tego nie nazwał taką typową, ale chodzi o to, że te dwa geny łącznie dają nam skumulowany taki dosyć no wariację koloru, prawda?

Speaker A

Żółte szczenie się urodziło, to też mamy sprawę ułatwioną, ponieważ jego genotyp jest wiadomy. My wiemy, że szczenie musiało być takie, prawda? Brązowy pies musiał być homozygotą dominującą. Tu jeszcze nie wiemy co wpisać. Natomiast była ruda czyli generalnie musi mieć recesywne B, ale

Speaker A

tutaj dominujące 1 A i nie wiemy co wpisujemy. Dochodzimy do tego po potomstwie, ponieważ ono każdy allel musi mieć od jednego z rodziców. Tak?

Speaker A

Czyli skoro na przykład wychodzi nam tak, że tu ten allel recesywny miało od matki, to od ojca też musi mieć allel recesywny z tego B, więc tu będzie B małe, bo nie może mieć dwóch alleli od jednego rodzica. Z kolei w przypadku

Speaker A

tego allelu A ten recesywny ma stąd, drugi recesywny będzie musiała mieć stąd. Więc takie będą genotypy tych psów. Jeżeli chodzi o ich potomstwo, to tutaj należy wykonać krzyżówkę D na D, ponieważ to jest jedna heterozygota, to też będą tylko dwa

Speaker A

allele, znaczy dwa, dwie różne gamety. O to mi chodzi. Czyli 4 na C robimy. I tak od psa będziemy mieć gametę taką albo taką. od suki.

Speaker A

Natomiast będzie gameta taka i taka. Co za tym idzie mamy tutaj to, tutaj to, tutaj sorry tak będziemy mieć, a tutaj tak. No i teraz jakie są kolory poszczególne? Zgodnie z tym co mamy w tekście. Tutaj będzie czarne, potem będą

Speaker A

rude, w przypadku recesywnego BM. W przypadku tutaj tego genotypu z dominującym z dominującym B to będą brązowe. No użyję innego koloru, bo nie mam go w Arsenale pod ręką. No i na końcu mamy żółte, podwójnie recesywne. Stosunek 1 do je do

Speaker A

1 do je wszystkiego po tyle samo. Spoko. To idziemy dalej. Osiem. Masa owoców dyni jest cechą ilościową i uwarunkowana trzema parami genów. Roślina o genotypie całkowicie dominującym daje owoce o masie 3 kg, a roślina o genotypie całkowicie recesywnym o masie 1,5 kg. Każdy gen

Speaker A

dominujący powiększa masę o 0,4, znaczy o 0,25 w sensie 1/4 kg. A jeżeli skrzyżujemy rośliny o takimi oami z takimi jaką wagę uzyskamy, bo to będzie całkowicie heterozygota. Teraz czy tu jest właśnie ta dominacja niepełna czy nie. Każdy gen o 0,25 kg.

Speaker A

Więc jeżeli my idziemy sobie od tej recesywnej do dominującej, to jest półtora kilo różnicy. Czyli na każdą parę będzie pół kilo, czyli na każdy pojedynczy dominujący allel będzie 0,25. Czyli znowu każdy dominujący allel daje nam plus 0,25 ćwierć

Speaker A

kilograma. Co za tym idzie po skrzyżowaniu tych roślin, no jedyna gameta, jakiej tutaj się spodziewamy, to jest ABC wielkie. A tutaj jedyna gameta, jakiej się spodziewamy, to jest tak. W rezultacie otrzymujemy taki organizm, prawda? Od wejściowej masy półtora kil dodajemy na

Speaker A

każdy pojedynczy 0,25. czyli 0,75. W rezultacie otrzymujemy 2,25 kg. No i po sprawie. Myślę, że to jest jasne. Dosyć proste to zadanie było. Teraz czas na drób. U drobiu za kształt grzebienia odpowiedzialne są dwie pary alleli współdziałających. Wystąpienie fenotypi

Speaker A

allelu dominującego z obu par warunkuje grzebień. orzeszkowaty allelu dominującego z pierwszej pary grzebień groszkowy allelu dominującego z drugiej pary różyczkowy natomiast podwójna homozygota recesywna ma grzebień pojedynczy para rodziców ma grzebień różyczkowaty a pochodzący od nich kurczę pojedynczy czyli znowu będzie dosyć

Speaker A

podobnie jeszcze pytanie od Angel nie chemia też będzie ale weekend okej Najpierw skończymy biologię, bo jest matura już jutro. Znowu wychodzimy od tego pojedynczego kurczęcia, znaczy z pojedynczym grzebieniem, który ma być podwójnie recesywny. No to dajemy kurczę takie. Co za tym idzie, jaki musi być

Speaker A

genotyp kury i koguta i tak dalej. No to i cofamy się najpierw do pokolenia rodzicielskiego i to pokolenie rodzicielskie właśnie będzie takie, żeby no po jednym tym allelu recesywnym z każdej tej dostały. To może inaczej to będzie tak jak samo jak w poprzednim

Speaker A

zadaniu. Chodzi chodzi o to, że ja tylko sobie dojdę do tego, jak to dokładnie wygląda. Różyczkowaty grzebień ma para tego. Czyli allel dominujący z drugiej pary to grzebień różyczkowaty, czyli B muszą przynajmniej mieć i a muszą mieć recesywne, ponieważ

Speaker A

jeżeli miałyby oba, to byłyby orzeszkowate. Tak to wygląda. Więc generalnie tutaj z tego genotypu nie dostaniemy wszystkie typy wszystkich typów grzebieni. Żeby były wszystkie typy grzebieni, no to oczywiście najlepiej, żeby to były dwie heterozygoty, prawda? No bo ja sobie

Speaker A

tutaj doszedłem do tego, jakie to musiały być, jacy to musieli być rodzice. Musieli mieć też recesywny alb, żeby on się pojawił u tego potomstwa. Żeby otrzymano w potomstwie wszystkie typy, to najlepiej heterozygotę dać, bo wtedy są wszystkie kombinacje i tyle. Dwie heterozygoty

Speaker A

skrzyżowane ze sobą i tyle. Teraz czas na dynię. O, tutaj właśnie będzie coś, myślę o sprzężeniu, albo i nie. Po skrzyżowaniu dyni o owocach żółtych z dynią pomarańczowych otrzymano dynię o owocach czerwonych.

Speaker A

Trochę dziwne. Chyba epistazy tutaj widzę. We F2 wystąpiły następujące klasy osobników. Trochę jest trudna sprawa, bo nie mamy krzyżówki testowej, tylko F2. Zatem tak, jak można byłoby to rozwiązać? Takie dosyć nietypowe, nietypowe zadanie. No wychodzi mi tutaj 9331 tak na dobrą

Speaker A

sprawę, więc ja tego się spodziewam, bo jakby tak przybliżyć te wartości do siebie, jeszcze tylko sięgnę po kalkulator. Sekundkę.

Speaker A

Łącznie policzymy sobie wszystkie. Dobra, łącznie mamy organizmów tak 74 + 252 + 24 + 72. Łącznie nam wychodzi 1342 osobników. No i przez tę liczbę dzielimy wejściowe wartości. Czyli tak na przykład 774 podzielić na to daje mi taką wartość.

Speaker A

Czyli wychodzi 0,58 około po przecinku sobie rozpiszę. Znaczy to jest inaczej 0,57, bo to jest całość, tak? Czyli 7 74 wobec to będzie właśnie 0,50 yyy 58 do 252. No to 252 podzi 1342 0,19. W przypadku następnego to będzie to wyglądało tak.

Speaker A

24 4 podzielić na 1342 wychodzi no 0,18, więc tu chyba 931 będzie, prawda? 244 około 018 i na końcu jeszcze dzielimy te najmniejsze, czyli 72 pod 1 342 otrzymuje 0,05 i to będzie dla 72.

Speaker A

Dobra żeby to ogarnąć na taki stosunek liczbowy, to najlepiej zrobić tak. Dzielim, wbierzemy sobie najmniejszy i dla niego zakładamy jeden, czyli to podzielimy na 0,05. I w rezultacie tu mam jedynkę, a resztę sobie już zrobię z tego. Mogę nawet z górnego zrobić, czyli

Speaker A

jak analogicznie też mogę górne na 72 podzielić, żeby po prostu ostatnie było jeden i tym sposobem dojdę do najsensowniejszego najbardziej sensownego stosunku liczbowego. Podobnie się w chemii wzory empiryczne na przykład liczy. 244 podzi 72 to wychodzi około właśnie trzech. O, więc chyba

Speaker A

jesteśmy w domu. Coś czuję. 252 podzielić na 72 dajmy 3.5 wychodzi, ale to nie może, nie musimy być takimi purystami, powiedziałbym.

Speaker A

774 podzielić na 72. Weźmy pod uwagę, że te procesy bywają losowe. Hm. Ewentualnie, bo to mi wychodzi 1075, jeżeli tak by jednak tak by jednak było, bo tutaj nie ma aż tak dużej liczby tych osobników czerwonych. Dobra, czyli te osobniki czerwone nie są aż tak

Speaker A

liczne, żeby było 9 czy3. Nie, no chociaż z drugiej strony jak wychodzi tak koło 10, myślę, że w sumie to 9331 można dać, wiecie, tylko to jest wiadomo, no te liczby nie sprzyjają nam w tym momencie, żeby to w tym rozwiązaniu stwierdzić.

Speaker A

Aczkolwiek to jest tak, że no powiedziałbym myśl, bo to jest jakiś jakieś zadanie ze zbioru, więc 931 spokojnie możemy zaznaczyć. Czyli dajemy dziedziczenie autosomalne bez sprzężenia, prawda?

Speaker A

Czyli dwa niezależne geny, prawda? Jeszcze genotypy rodziców. No P to byłoby na pewno dwie linie czyste, czyli taki genotyp to już jest klasyka totalna, a druga to heterozygota. F1 to byłyby takie, czyli w sumie to by to by było

Speaker A

spoko. No i myślę, że wszystko dobrze. Teraz kolejne zadania to są skąd inąd niż tamte z okazji internacjonalistycznego. Kurczę, to jest jakiś, nie wiem, stary zbiór skądś tam, nie wnikam w szczegóły. Tak, może w ten sposób to ujmę. Z okazji Dnia Kobiet

Speaker A

otrzymaliśmy kwiatek. Tak, że dajesz taki kwiatek. Spoko, to już nieważna jest płeć w tym momencie. Oczywiście był to dorodny egzemplarz grochu zwyczajnego o czerwonych kwiatach. Wyjaśnij, czy kwiatek ten jest homozygotą dominującą, czy heterozygotą. Dobra. I teraz zależy jak

Speaker A

ten groch zwyczajny się dziedziczy. Jeżeli to byłaby dominacja zupełna, to wtedy byłby albo homozygotą dominującą, albo heterozygotą. Jeżeli natomiast zakładamy dominację niepełną, to wtedy yy to wtedy mamy coś takiego, że będzie to dla nas tylko homozygota w tym wypadku, bo

Speaker A

heterozygota będzie różowa. Heterozygota będzie różowa, gdyż no z racji dominacji niepełnej będzie za mało jakiegoś białka i tym podobne. To już nawet nie ma co rozpisywać. Czwarte zadanie. Wiadomo, że u pewnych odmian kukurydzy cecha długości KB determinowana jest przez

Speaker A

pojedynczą parę alleli. Jak wiesz, w rzeczywistości jest to cecha ilościowa. Tutaj posłużyłem się więc uproszczeniem. Szyówka rośliny o długich kolbach z roślinami o kolbach krótkich dała jednorodne F1 o kolbach średniej długości. Jakiego wyniku należy spodziewać się w F2?

Speaker A

pojedyncza para alleli, czyli i tutaj właśnie mamy dominację niepełną, więc to będzie po prostu tak. To jest długie, to jest krótkie, po skrzyżowaniu mamy to, czyli średnie. Więc pokolenie F1 to będzie no klasyka. Tutaj dwa jak dwie heterozygoty

Speaker A

skrzyżujemy. Będzie jeden organizm taki, dwa takie i jeden taki. Czyli jeden długi, dwa średnie, jeden krótki będzie. Szóste. Wyobraźmy sobie, że znamy mężczyznę nie chorującego na hemofilię, ale którego ojciec był dotknięty tą chorobą. Nasz znajomy ożenił się z kobietą, w której rodzinie

Speaker A

od kilku pokoleń nie stwierdzono hemofilii. Jakie jest prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby ugi dzieci? Dobra, to sobie to przeanalizujemy. Dane są oczywiście niepełne i polega to na tym, żeby tak wiecie tutaj trochę wybiec poza schemat, bo to są zadania na studia, więc nie ma

Speaker A

się co spodziewać czegoś innego. Zaczniemy sobie od naszego pana i będzie to proband tak zwany, czyli osoba, która nas interesuje, którą badamy. Strzałką się oznacza na tych rodowodach i nasz mężczyzna posiada takich rodziców. Matka była zdrowa. Tam nie choruje na hemofilię,

Speaker A

więc no nawet jak matka była nosicielką, to powiedzmy przekazała mu tego Xa zrnego, ale jego ojciec był chory i on się ożenił z kobietą, która w rodzinie no nie miała hemofilii, co nie?

Speaker A

Czyli tutaj zrobimy tak, czyli jej rodzice byli zdrowi i tak dalej. No tutaj ich rodzice też powiedzmy byli zdrowi. Nie stwierdzono. Do dziadków się cofnijmy. Co najwyżej i tyle. Czyli brak choroby mamy w tym momencie. I teraz jakie jest

Speaker A

prawdopodobieństwo, żeby dzieci tych pary tej pary miały hemofilię? Posłuchajcie. Jeżeli mężczyzna ma hemofilię, to ma chromosom X z tym małym H oraz Y. synowi swojemu przekaże tylko Yreka. Więc skoro matka była zdrowa, nie stwierdzono w jej rodzinie hemofilii, on sam jest zdrowy,

Speaker A

to na pewno ma dominujący allel, więc jest zdrowy. Taki przykład męskiej solidarności pomiędzy ojcem a synem w kontekście choroby genetycznej sprzężonej z chromosomem X. Z kolei skoro u tej pani nie stwierdzono wcześniej wśród w rodzinie hemofilii, to prawdopodobieństwo jest no bardzo nikłe,

Speaker A

można powiedzieć populacyjne. Ona musiałaby mieć tyle pecha, żeby po tej żeńskiej linii się dziedziczyły te recesywne allele, przy okazji nie dając objawów w ogóle u, bo żeby synów nie było. Z tego generalnie o to chodzi właśnie, bo dzięki temu mielibyśmy sytuację, że że

Speaker A

nie ujawniłyby się w ogóle objawy, także tutaj raczej szansy nie ma, żeby ta hemofilia w ogóle powstała. Bardzo nikłe prawdopodobieństwo jest. Z kolei kiedy idziemy sobie do zadania siódmego, to tutaj pan rozmyślił się i zmienił partnerkę. Jego nowa nie

Speaker A

wykazuje jej objawów hemofilii, ale jej ojciec był chory. No właśnie tutaj jest takie polskie powiedzenie. zamienił stryjek siekierkę na kijek i to można byłoby tutaj zastosować. Wyglądałoby to tak. Nasz pan ustaliliśmy, że jest homozygotą. Znaczy tutaj jest pojęcie w ogóle złe, czyli po

Speaker A

prostu nie ma tego recesywnego allelu i tyle. Z kolei jego nowa partnerka to ma taką sytuację rodzinną pod względem hemofilii nieciekawą. Wygląda to tak.

Speaker A

Jej ojciec był chory na hemofilię. Jej matka zakładamy była zdrowa. Teraz zapiszmy sobie ich genotypy, bo od tych genotypów zależy prawdopodobieństwo później urodzenia wśród potomstwa chorych dzieci. Wygląda to w ten sposób.

Speaker A

Jej ojciec miał ten allel recesywny i y matka natomiast dajmy jej dominujące same. I w tym momencie u niej y jest tak, że ona będzie nosicielką. Bo ona jest nosicielką niestety, bo musi jednego XA dostać od ojca, drugiego X

Speaker A

dostaje od matki. To za tym idzie. No innego scenariuszu co do genotypów nie ma.

Speaker A

Należy zrobić krzyżówkę 4 na4, bo mamy po dwa różne warianty. Jeżeli chodzi o same tutaj gamety, no to tak, od mężczyzny mamy takie, a od kobiety będą takie. I teraz robimy krzyżówkę. Czyli tutaj będzie córka, która jest nosicielką. Uwaga, pojawia

Speaker A

się chory syn zdrowa córka i następnie będziemy mieć zdrowego syna. Prawdopodobieństwa urodzenia zdrowych dzieci, a za zdrowe przyjmujemy niewykazujące objawów, czyli to byłoby cała ta gromada.

Speaker A

3/4 75% na zdrowe bez objawów, bo nosicielstwo to dopiero ujawnia się kiedy u dziecka pojawia się choroba, a tak to zakładamy, że nie ma go. Żeby było ciekawiej, kobieta z poprzedniego zadania miała wcześniej poślubić mężczyznę dotkniętego hemofilią, jaki wówczas byłby rozkład

Speaker A

prawdopodobieństwa urodzenia. No to dobrze. Nowa partnerka z poprzedniego zadania miała poprzednio mężczyznę z hemofilią i teraz tak partnerka jest nosicielką, czyli da nam takie gamety, a jej uprzednio chory na hemofilię partner miał takie gamety, więc wynik krzyżówki będzie następujący.

Speaker A

W tym momencie tutaj mamy dominujące H i tu recesywne. Tutaj dwa razy recesywne. Tutaj dominujący Y i tutaj recesywny Y.

Speaker A

I teraz tak. Chore dziecko ogółem całej z całego tego zestawu to jest 50%. Niestety może być i chora dziewczynka i chory chłopiec. Chory chłopiec. No spośród chłopców, którzy się urodzą, bo to chory chłopiec pośród chłopców, czy chory chłopiec w ogóle? No

Speaker A

chyba, że określimy sobie chory chłopiec w ogóle to będzie 1/4, czyli 25% a pośród chłopców co drugi. Z kolei dziewczynka nosicielka to też będzie 25% spośród całości, bo to będzie ta dziewczynka. Ta dziewczynka jest nosicielką, ta jest chora, ta jest,

Speaker A

ten chłopiec jest zdrowy, a ten chłopiec jest chory. No i wszystko. W przypadku wątpliwego ojcostwa, jakie grupy krwi mogą posłużyć się do jego wykluczenia? Jeśli matka ma grupę krwi B, a dziecko AB.

Speaker A

Dobra, no to najlepiej zawsze zrobić krzyżówkę w tym momencie, która pozwoli nam wykluczyć może inaczej, nawet nie tyle taką typową krzyżówkę, co bardziej wyznaczyć allele, jakie musi dziecko otrzymać od ojca. A co za tym idzie, możemy potem wykluczyć jego grupy krwi.

Speaker A

Teraz tak, skoro w przypadku A, skoro dziecko ma grupę krwi AB, to ten allel B na pewno musiało otrzymać od matki, od ojca musiało dostać allel A, prawda? Więc ojciec nie może być tego allelu pozbawiony. Czyli u ojca odpadają takie genotypy. Na

Speaker A

przykład w tym przykładzie a odpada to. A dozwolona jest jeszcze grupa krwi A i AB, ponieważ wtedy a ten allel by on miał, czyli grupa krwi zero lub B jest u ojca wykluczona. Przy wkładzie B dziecko, jeżeli ma grupę krwi zero, to musi

Speaker A

dostać recesywny allel. Matka musi być heterozygotą naturalnie i ojciec też musi jakoś ten recesywny mieć gdzieś ukryty, więc nie może na pewno być grupą krwi AB, bo on ma dwa dominujące, więc sprawa no jest z góry tutaj przesądzona.

Speaker A

W przypadku kiedy dziecko ma grupę krwi zero przy B przy matce A to od matki dostało recesywny, więc od ojca musi dostać B. Dlatego ojciec nie może być zero ani nie może być A. W przypadku przykładu D dziecko skoro jest A, no to

Speaker A

a matka AB to od matki musiało dostać ten A na pewno nie mogło dostać B, więc teraz od ojca albo recesywny musi dostać albo A nie może dostać B. Tak to wygląda. Więc w sumie tutaj byłoby chyba wszystko

Speaker A

możliwe, jeżeli dziecko jest A, bo tak, jeżeli ojciec miałby grupę krwi A, no to ma recesywny i przekazuje albo po prostu daje drugi A. jest spoko. Jeżeli ojciec ma grupę krwi B, to może mieć recesywny i go przekaże. Jeżeli ojciec jest za B,

Speaker A

to też może to wyjść. Jeżeli ojciec jest zero, to też. Więc tutaj nie ma takiej grupy krwi. W przypadku przykładu S, skoro matka jest zero, dziecko jest zero, to ojciec musi mieć ten recesywny allel drugi i to nie będzie tego w przypadku

Speaker A

grupy krwi AB tylko. Dobra, idziemy dalej. Dlaczego przy dominacji zupełnej krzyżówka testowa z rodzicielską homozygotą dominującą nie miałaby sensu? Wyjaśnij to wykonując schemat krzyżówki. Krzyżówka testowa z rodzicielską homozygotą dominującą nie miałaby sensu. Dziwne pytanie. Chodzi bardziej o to, że w tym

Speaker A

momencie no nic by do niczego by nie doszło. Z rodzicielską homozygotą dominującą. Pytanie bardzo takie no na rozkminę nie powiem dziwne powiem tak chodzi chyba im o to że w tym momencie ta homozygota dominująca linia czysta no ona nie będzie mieć recesywnego allelu

Speaker A

więc skrzyżówki z krzyżówki też będzie po prostu całkowicie dominujące allele będą tak by to wyglądało 18 tutaj trochę zabawy będzie załóżmy, że łaciata kotka miała miot składający się z siedmiu kociąd, jednego czarnego samca, dwóch żółtych samiczek, jednego żółtego samca, trzech

Speaker A

łaciatych samic, zakładając, że miot pochodzi od jednego ojca. Jaka była jego barwa? Założenie: Geny na barwę sierści leżą na heterosomach, czyli na tych niesprzężonych z A przepraszam, auto, to w takim razie sprzężone z półciąby były ze względu na wspomniany

Speaker A

mechanizm losowej inaktywacji jednego z chromosomów X, czyli ciałko bara. O, tutaj będzie ciekawe. Dobra, czyli mamy tak jeden czarny, żółty, łaciaty, czyli generalnie są dwa kolory, prawda? Ale to wygląda w ten sposób, że no właśnie to jest na chromosomie X,

Speaker A

co nie? Czyli samice tutaj wychodzą na młaciate, czyli one mają 2x samiec X Y.

Speaker A

Trzeba się tego domyśleć. Co za tym idzie łaciata kotka, czyli taka, która na Xie ma jeden dominujący i jeden reccesywny. Nie mylcie z hemofilią. Ona miała mój miot składający się z jednego, dwóch i 1/3. No czyli generalnie są możliwe takie

Speaker A

genotypy. Jaka była barwa ojca? To zapiszmy sobie te kocięta, które powstały. Czyli tak. Czarny samiec to miał recesywny Y.

Speaker A

Żółty samiec miał, znaczy przepraszam, to był żółty, to był czarny kocur. Teraz kotki. Kotki były, kotki były żółte, czyli miały recesywne dwa razy. Z kolei jeszcze była kotka, ta łaciata, czyli taka jak matka.

Speaker A

I teraz tak, ojciec na pewno miał y, więc co z Xem, który byłby dozwolony? To albo tak, albo tak. Co za tym idzie, jaki wariant nam wchodzi w tym momencie w grę? Ja widzę tutaj, że na pewno ojciec, znaczy na pewno jaki jaki może

Speaker A

być. Chwileczkę, zaraz do tego dojdę. Nie może być h małe, musi być h duże, bo inaczej by się tego organizmu nie było, jeżeli on by miał, znaczy przepraszam, musi mieć recesywne. No o to mi chodziło. Musi mieć recesywne tutaj, bo jak będzie miał

Speaker A

dominujący, to nam ten organizm nie wyjdzie. Ja sobie zawsze takie rzeczy nie wprostu udowadniam, czyli szukam czegoś po czym nie wejdzie i w ten sposób dochodzę, że ma być inaczej.

Speaker A

Czyli nie może być tu h dużego, więc musi być h małe. Dobra, co za tym idzie?

Speaker A

No, no to w sumie wszystko mamy. Mamy jego genotyp. A co za tym idzie? Barwy.

Speaker A

Będzie żółty. Spoko. Dalej. Mió składający się z sześciu kociąt należy niewątpliwie do czarnej kotki. W potomstwie były trzy kocięta czarne oraz trzy łaciate. Jaki jest przypuszczalnie ojciec? Podobnie do poprzedniego robimy. czarna kotka to jest dominująca całkowicie, czyli XH

Speaker A

duże Xh duże i w potomstwie były trzy czarne kocięta, czyli tak. Samiec czarny to było X H duże Y oraz samiczka 2 x H duże. Czy łaciate same samiczki to XH duże, XH małe. I teraz tak, jaki jest

Speaker A

ojciec, co dajemy mu Y. I teraz dochodzimy do tego, jaki mógłby mieć X. Właśnie trochę problem będzie. A przepraszam sekundę. Trzy czarne kocięta, jeden, dwa samce, jedna samiczka. Same samiczki. Trochę takie problemowe bym powiedział, bo teraz tak jak mamy

Speaker A

samiczki tutaj, ona jest czarna kotka. czarna kotka. Co z tym samcem będzie? Bo trochę dziwnie to wychodzi. Wż skoro ona jest czarna, to on musiałby mieć tutaj recesywny XA, czyli musiałby być żółty, ponieważ No, ale to to nam

Speaker A

wyklucza niestety nie O, przepraszam, tutaj czarny sobie nie, jeszcze raz sprawdzę, bo czarne było z dominującym. Dobra.

Speaker A

Czyli genotypy mam spoko. Jedna samiczka czarna. Samiec czarny. Okej. Chyba taki powinien być, ale z kolei to mi wyklucza, co nie? Dziwne to zadanie jest. Musiałbym to wykombinować, co nie? Małe H. Małe H. No niby ma, ale z kolei on małe H, ale nie tłumaczy nam

Speaker A

to skąd wzięła się samiczka koloru czarnego, bo ona musiałaby być homozygotą dominującą z racji tego, że tam się jest ta no ciałko barań, inaktywacja. Tak to wygląda. No nic, powiedzmy z pewną dozą rezerwy, ale daje mu to małe H.

Speaker A

Dobra, jeszcze 20 zadanie to jest takie, wiecie, żeby sobie to wszystko doprecyzować podepista i tym podobne rzeczy. Tu macie tak dominacja dwa, dwie heterozykoty krzyżujecie i mamy dominację pełną. Tu na przykład będzie krzyżówka testowa heterozygoty. Tutaj będzie testowa, ale

Speaker A

dla dwugenowej heterozygota z podwójną homozygotą recesywną. Tu będzie dominacja niepełna, czyli te dwa to jest cecha pośrednia.

Speaker A

Tutaj byśmy mieli 1 2 3 4 5 6 7 8 aż, czyli generalnie trzygenowa heterozygota i testowa. A te trzy na deser, bo to są epistazy. 97 byłoby wtedy, jak na przykład za powstanie jakiegoś tam barwnika odpowiadałaby praca dwóch

Speaker A

enzymów, czyli mamy jakiś tam prekursor, drugi prekursor podobnej nieistotnej barwy i dopiero pod wpływem dwóch enzymów robi się nam kolor czerwony.

Speaker A

Tak. I to jest właśnie dziewięć tych organizmów yyy z tej krzyżówki dwugenowej typowo. A tutaj mielibyśmy y 9 33, jak jest 331, to łącznie 3 + 3 + 1 daje 7 i to byłaby reszta organizmów, gdzie mają przynajmniej jeden recesywny.

Speaker A

1231 to jest tak, że umówmy się, iż za jakiś kolor będzie odpowiadała obecność. O, na przykład tutaj mamy sobie jakiś tam gen A i on nam daje czerwony kolor elegancko z jakiegoś prekursora. To jest tak. I generalnie co by tutaj jeszcze

Speaker A

było? No bo trzy musimy mieć innego zupełnie koloru i jeden innego. Czyli to byłoby w ten sposób, że że tak się zastanawiam jakby to zrobić.

Speaker A

będzie podobnie jak w tym poprzednim chyba z tego co pamiętam. Jeszcze raz sobie to sam przeanalizuję. Dobra. Albo tutaj będzie w środku tak. Tu załóżmy będzie jeden, czyli brak jakiś tych enzymów. Aha. Aha.

Speaker A

Okej, okej, okej, okej. Dobra, inaczej to zrobię, bo to taki nietypowy jest trochę. To teraz tak, umówmy się, że startujemy przy dwóch recesywnych z jakiegoś tam koloru wyjściowego. To jest dwa razy recesywne. Czyli to jest właśnie taki scenariusz. I teraz jeżeli będziemy

Speaker A

dysponować pewnym tam genem, a umówmy się, to z tego powstanie nam jakiś kolor i wtedy mielibyśmy do czynienia z takim genotypem, że tu jest dominujące, tak? A tu musi być recesywne i to są te trzy organizmy. A jeżeli jest

Speaker A

obecny ten B i może być też pójść na około na przykład cały szlak metaboliczny z użyciem tego B, czyli od tego niebieskiego wychodząc nawet, to w tym momencie mamy kolor ten intensywnie czerwony i to będą takie genotypy albo z B dominującym, czyli B

Speaker A

dominujące, a tu no i tu może być dowolne, prawda? Czyli to jest aż 12 łącznie.

Speaker A

Tak by to wyglądało. No i na końcu 934 to byłoby to, co mamy tutaj na dole, ale w momencie, w którym nie ma tegoż obejścia tego etapu. I chodzi o to, że na samym początku z tym recesywnym a mamy aż

Speaker A

cztery organizmy, tak? i dochodzi nam do barwy czerwonej dziewięć, a na tym etapie zostają cztery. No wiecie, takie rozkminy z tymi szlakami to do tej epistazy się przydają, ale ważne, żebyście mieli po samym stosunku liczbowym chociaż pojęcia jak to

Speaker A

wygląda. Dobra, jeszcze 21. Wykonano krzyżówkę pomiędzy myszami pochodzącymi z różnych linii czystych. Na końcu właśnie jednostki mapowe, które charakteryzowały się brakiem ogonów.

Speaker A

Myszy z mieszńcowego F1 miały ogony, ale po krzyżówce w obrębie F1 i F2 pojawiły się zarówno myszy posiadające ogony, jak i nieposiadające, zakładając, że odległość między genami wynosi 2 i5 jednostek mapowych, jaki był rozkład fenotypów.

Speaker A

Okej. I to się robi w ten sposób. Linie czyste, które charakteryzowały się brakiem ogonów. I umówmy się, że za obecność ogona, bo to będzie w ten sposób. Już wam tłumaczę, zaraz do tego dojdę. Okej, myszy z mieszańcowego wszystkie miały ogony, a w F2 pojawiły

Speaker A

się takie mające bądź też nie mające. dosyć problematyczne, powiem w ten sposób, bo tutaj te jednostki mapowe się nadają do krzyżówki testowej, jeśli mam być szczery. No ale dobra, jakoś to zrobimy. Może być tak, że za obecność ogona będą

Speaker A

odpowiadać dwa geny na przykład, co nie? I one muszą być ze sobą. Czyli generalnie osobnik, jeżeli mamy założenie sprzężenia, no to generalnie trzeba zapisywać to z taką kreską ułamkową. Pytaliście mnie o to. Czyli zakładamy, że na jednym chromosomie mamy

Speaker A

dwa geny. Żeby był ogon, to musi być dominujący, dwa dominujące allele, umówmy się. Czyli jeden rodzic będąc linią czystą będzie miał jeden dominujący, ale drugi recesywny.

Speaker A

i że to linie czyste są to mają tylko są homozygotami tylko że jeden gen jeden allel na jednym drugi na drugim chromosomie to góra i dół osobno to są oba chromosomy i to krzyżujemy z drugim organizmem który też nie ma jednego genu

Speaker A

ale ma drugi tylko też rozdzielone są allele bo każdy na osobnym chromosomie i teraz jak powstanie pokolenie to F1 to po prostu dwa chromosomy z przeciwnych łączą się ze sobą i powstaje nam coś takiego.

Speaker A

Dobra. No i teraz tak, żeby to zadanie uprościć, to robimy w tym momencie krzyżówkę testową, czyli wykonujemy w ten sposób z homozygotą recesywną. Dobra. I teraz tak.

Speaker A

zdecydowanie dominować będą osobniki. Po prostu mieszamy ze sobą chromosomy, czyli A duże, B małe z pierwszego, no i dokładamy z drugiego. Albo będzie A małe, B duże. No i tak, one nie mają ogona. Jeżeli dojdzie do crossing over,

Speaker A

to nam powstanie taki osobnik. W sensie tutaj zamienią się miejscami. O, proszę bardzo. Te dwa. I analogicznie będzie jeszcze drugi wariant chromosomu, czyli 2 razy a małe, m małe. I tutaj tak samo. Jeżeli mamy 260 myszy, to na te

Speaker A

organizmy, czyli z wymieszanym chromosomem przypada ten procent, czyli 2,5% z 260 wychodzi 6,5, tak mniej więcej dajmy 7, żeby to było wiadomo, jakaś tam liczba całkowita. łącznie będzie ich siedem, więc na te, które mają ogon, a będzie to tylko ta, co ma dwa

Speaker A

dominujące, byłoby trzy, cztery myszy na taką populację 260, a reszta w ogóle nie będzie miała tego ogona przy takim założeniu dziedziczenia, bo ja sobie zrobiłem po swojemu, a może by ono być zupełnie inne, więc to wszystko od tego

Speaker A

zależy. Dobra, no generalnie tak znalazłem takie krzyżówki zupełnie spoza zadań maturalnych, więc myślę, że tutaj więcej się nie da z tego wyciągnąć. Jeszcze było pytanie na czacie, widziałem zadanie z Biolog help z matury. Pozwólcie, że do niego sobie

Speaker A

wrócę. Ja chcę tylko zobaczyć to zadanie i już wtedy będę wam mógł podać na nie odpowiedź. I potem umówmy się, że zrobię sobie chwilę przerwy. Następnie widzę się z patronami. Jeszcze jakieś rady przed maturą dla was. Przede wszystkim postarajcie się nie spinać. Ja

Speaker A

wiem, że to brzmi może i tak noncko trochę, bo stres i tak dalej, ja to wszystko rozumiem, ale pamiętajcie, stres wam w niczym nie pomoże. To najwyżej wam zabierze, zabierze wam punkty i tak dalej, satysfakcję z tej matury. Dlatego postarajcie się na luzie

Speaker A

do tego podejść, bo wtedy no jest zazwyczaj tak, że jak się ma takie właśnie podejście wyluzowane, to nie ma aż takiego problemu z z racjonalnym podejściem do egzaminu, prawda? Nic się nie myli i tym podobne.

Speaker A

Mam już to zadanie pomału. To jest to 25. Tak. Bardzo proszę o informacje na czacie. A ja postaram się jakoś do niego podejść muszką owocową bodajże. Okej, postaram się to jakoś powiększyć. Dobra, mam nadzieję, że jest czytelne. Chwileczkę, jeszcze trochę

Speaker A

popracuję. Okej. W porządku. Teraz tak. U muszki owocowej allel warunkujący. Długie skrzydła, czyli a wielkie dominuje nad allelem szczątkowych. Natomiast barwa czara ciała duże B dominuje nad czarną. Geny zlokalizowane są na jednym chromosomie, czyli w domyśle dziedziczą się razem. Chyba, że będzie crossing,

Speaker A

będzie crossing over. Podwójnie heterozygotyczną samicę o długich skrzydłach i szarej barwie ciała skrzyżowano z samcem oszczątkowych i czarnym cielem. Czyli tak, w pokolenie F1 otrzymano następujące osobniki i teraz my zakładamy, że te dwa to są takie jak wyjściowe

Speaker A

chromosomy. Najlepiej sobie rozpisać to w ten sposób. Podwójnie z tą homozygota recesywna to była użyta. Czyli na pewno muszą mieć one takie chromosomy jeden, a do drugiego wpisujecie tą resztę, czyli tutaj będzie a duże i b małe, bo z

Speaker A

pierwszego to nam zostało i to jest to 410. A tutaj jak użyłem A duże, b małe, to mi zostaje na górę A małe, b duże i to jest łącznie 405. Tak by to wyglądało. No i co? I mamy sobie to, co

Speaker A

widać, prawda? Czyli generalnie yyy to takie takich chromosomów się spodziewam u tych organizmów. Dobra, czyli to takie mają chromosomy, czyli idzie potem idąc do rodziców, to są chromosomy rodzicielskie te dwa, ten i ten, jakby co. I teraz teraz na podstawie analizy

Speaker A

wyników wyznacz heterozygotycznej samcy z pokolenia rodzicielskiego w genotypie AB. Chodzi o to, że że właśnie ten organizm, bo to jest krzyżówka testowa, tak? Czyli wyjściowy nasz organizm był zbudowany tak.

Speaker A

To jest to A duże, B małe. A małe, B duże. Ja tego się spodziewam. Tak by to wyglądało, bo te dwa na dole pochodzą od tej testowej, prawda? Z podwójną heterozygotyczną samicę skrzyżowano samcem o szczątkowych skrzydłach i czarnym ciele, czyli właśnie podwójną

Speaker A

homozygotą recesywną. Więc wypisz wyznaczone miejsca obok chromosomów. No to ja bym tutaj dał A duże, B małe, A małe i B duże. Tak by to wyglądało. Zrekombinowane wypisz genotypy. Czyli bierzemy te dwa. No i określi fenotypy. To po prostu

Speaker A

spisujemy i dopisujemy. No i wszystko w sumie. No oczywiście tutaj do nich jeszcze stą z z oczywiście z opisem, czyli tutaj będzie dwa dominujące, czyli długie skrzydła, do tego barwa szara, z kolei krótkie skrzydła i czarna. Oczy to trzeba fajnie napisać.

Speaker A

Podaj odległość w CM. No to znowu bierzecie, dodajecie te małe, mniejszej ilości, dzielicie na całość.

Speaker A

Czyli 90 + 95 podzielić na łącznie. Jeszcze tak zrobię. To jest 185 podzielić na 410 + 405 + 90 + 95.

Speaker A

Tak by to wyglądało, czyli 18,5. Zaraz to jeszcze sprawdzę. Tak, tu wszystko się zgadza w sumie tak jak patrzę, już wolałem dla pewności zobaczyć, więc w zasadzie wiecie, sprawa załatwiona, proste rozumowanie tutaj bez jakiejś rozkminy specjalnej i zadanie

Speaker A

jest okej. Tyle. Dobrze. To te ja wam bardzo dziękuję i życzę wam powodzenia na jutrzejszym egzaminie. Przed chemią się natomiast jeszcze zobaczymy. Także trzymam kciuki za biologię. Mam nadzieję, że napiszecie to jak najlepiej. Przede wszystkim wyśpijcie się, wypocznijcie i minimum

Speaker A

stresu. To jest najważniejsze, żeby ten egzamin poszedł. Okej. Dobra, to co, trzymajcie się i do zobaczenia na rozwiązaniu matury z biologii. Zrobię je w piątek wieczorem. Okej, tak się umówmy. Trzymajcie się. Cześć. M.

Topics:genetykamatura z biologiizadania maturalnekonflikt serologiczny RHkrzyżówki genetycznelinia czystaallel dominującyallel recesywnyfenotypnosiciel allelu

Frequently Asked Questions

Co to jest konflikt serologiczny RH i jak go rozpoznać?

Konflikt serologiczny RH występuje, gdy matka ma krew RH- (genotyp dwa razy recesywny), a dziecko RH+ (heterozygota lub homozygota dominująca). To może prowadzić do reakcji immunologicznej matki przeciwko krwi dziecka.

Jakie genotypy rodziców mogą spowodować, że dziecko będzie miało krew RH-?

Dziecko z krwią RH- musi otrzymać dwa recesywne allele D, więc każdy z rodziców musi mieć przynajmniej jeden recesywny allel w swoim genotypie, czyli mogą być heterozygotami lub homozygotami recesywnymi.

Co oznacza pojęcie linia czysta w genetyce?

Linia czysta to osobniki homozygotyczne pod względem analizowanego genu, co oznacza, że mają dwa identyczne allele, najczęściej dominujące lub recesywne, co pozwala na przewidywalne wyniki krzyżówek genetycznych.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools