Darmowe Korepetycje – Biologia – Matura (powtórka) | Bi… — Transcript

Powtórka do matury z biologii: biochemia, cytologia, metabolizm, omówienie cukrów, lipidów i ich właściwości oraz funkcji w organizmie.

Key Takeaways

Cukry różnią się budową i strawnością w zależności od typu wiązań glikozydowych.
Lipidy są niepolarne i hydrofobowe, co wpływa na ich rozpuszczalność i funkcje biologiczne.
Fosfolipidy są amfipatyczne, co umożliwia tworzenie błon biologicznych.
Cholesterol pełni funkcję budulcową i regulatorową w organizmach.
Transport lipidów we krwi odbywa się dzięki lipoproteinom, które umożliwiają ich rozpuszczanie w wodzie.

Summary

Omówienie monosacharydów, dwucukrów i wielocukrów oraz ich roli w budowie DNA i RNA.
Charakterystyka amylozy, amylopektyny, glikogenu i celulozy wraz z ich wiązaniami i strawnością.
Reakcje wykrywania cukrów, takie jak próba Trommera, Lugola i reakcja Finga-Benedicta.
Budowa i właściwości lipidów, w tym trójglicerydów, fosfolipidów, steroli i wosków.
Znaczenie amfipatyczności fosfolipidów i ich rola w tworzeniu błon komórkowych.
Różnice między lipidami hydrofobowymi, hydrofilowymi i amfipatycznymi.
Funkcje cholesterolu i jego pochodnych, w tym hormonów steroidowych i witamin.
Transport lipidów we krwi za pomocą lipoprotein, w tym chylomikronów.
Wskazówki dotyczące trawienia i metabolizmu cukrów i lipidów.
Przykłady zastosowań biochemicznych reakcji i ich znaczenie w biologii komórki.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Okej, mam nadzieję, że już uratowałem sprawę. Padł mi router, ale myślę, że nie powinno już być tego problemu. Mam taką nadzieję. Dobra, wróćmy sobie do prezentacji. Napiszcie mi tylko, na czym mnie ucięło, czy właśnie to objaśnianie dwucukrów, monocukrów i tak dalej. Dajcie

Speaker A

mi znać na czacie. Bardzo proszę o informacje i przejdziemy sobie dalej. Na czym skończyłem? Na dwucukrach. Dobra. Okej, to wracamy sobie jeszcze do tych dwucukrów. Teraz tak, co my tutaj mamy? Raz jeszcze są monocukry, czyli fruktoza, galaktoza, glukoza i ryboza.

Speaker A

Deoksyryboza, to są monosacharydy. Potem dwucukry pod wpływem... W dobrze o tym już wspominałem. W międzyczasie dorzuciłem jeszcze informację odnośnie tego, że ryboza i deoksyryboza budują DNA i RNA, dlatego można powiedzieć też, że ta rola budulcowa poniekąd do nich

Speaker A

pasuje. Przejdziemy sobie dalej w takim układzie do wielocukrów. Wytłumaczyłem teraz raz jeszcze, po lewej stronie mamy sobie amylozę. Amyloza jest to taka liniowa cząsteczka zbudowana z szeregu glukoz. No i ona ma to do siebie, że są połączone one wiązaniem O-glikozydowym, czyli jest

Speaker A

taki tlen łączący dwa cukry. No i każdy łączy się pierwszym i czwartym węglem do siebie. To wiązanie alfa 1,4 jest bardzo łatwe do strawienia, co za tym idzie takie wiązania, takie substancje są dobre na zapasowe cukry, tak, szczególnie

Speaker A

amylopektyna, która dodatkowo ma wiązanie alfa 1,6, czyli to jest to rozgałęzione. W każdym razie, czy to 1,4, czy to 1,6, one są dobre do trawienia. Tak samo w glikogenie jest, który ma magnetyczne wiązania. Amylopektyna są to dodatkowo dwa

Speaker A

cukry wielocukry bardzo usieciowane, czyli jest także rozgałęzione, że jest po prostu dużo końcówek i generalnie sprawa wygląda w ten sposób, jeżeli my mamy sobie taki wielocukier, to on, jak są enzymy trawiące, są w stanie za każdy koniec złapać się i po prostu

Speaker A

doprowadzić do strawienia, więc są bardzo dobre jeżeli chodzi o trawienie. Z kolei celuloza po prawej stronie jest wielocukrem typowo budulcowym i ten budulcowy wielocukier sprawia, że znaczy jest taki dlatego, że jest to wiązanie beta 1 glikozydowe i ono jest

Speaker A

trudne do strawienia. Tak wygląda. Poza tym celuloza jest połączona, te cząsteczki są połączone między sobą wiązaniami wodorowymi, co generalnie sprawia, że to jest bardzo wytrzymałe. Celulozę możemy spotkać w drewnie, w bawełnie i tak dalej. Tak by to wyglądało. Dobrze, teraz jeżeli chodzi o

Speaker A

trawienie tych amylopektyny, amylozy, glikogenu, cukrów, to my na końcu dostajemy maltozę i maltoza ulega z kolei hydrolizie do dwóch glukoz. To jest bardzo, bardzo charakterystyczna reakcja, ją widać tutaj na samym dole. Teraz z kolei wykrywanie, identyfikacja tych cukrów

Speaker A

wygląda tak: skrobia pod wpływem Lugola, skrobia ona nam się zamienia na taki granatowy, granatowe coś, taki związek charakterystyczny, jest kompleksowy. To jest typowa reakcja na wykrywanie właśnie tego wielocukru. Z kolei po prawej stronie widać właśnie zdjęcie mikroskopowe z tymi ziarnami

Speaker A

skrobi wybarwione na taki kolor. Na dole mamy próbę Trommera, ewentualnie możecie się spotkać z odczynnikiem Finga-Benedicta, takie warianty. I tam bierzemy wodorotlenek miedzi(II), który jest koloru niebieskiego i to wszystkie cukry redukujące, czyli przede wszystkim monosacharydy, to może być nawet dowolny,

Speaker A

bo one się zamieniają i tak w redukujące. Glukoza i fruktoza też dadzą pozytywny wynik tej próby, i dwucukry redukujące, czyli na przykład laktoza, maltoza, ale nie skrobia, bo skrobia ma ten pierwszy węgiel zablokowany. To już tak nawiązując do chemii, pierwszy węgiel

Speaker A

z grupą aldehydową wytrąca się nam, znaczy wytrąca, no tworzy się pod wpływem tej reakcji ceglasto-czerwony osad tlenku miedzi(I), taka bardzo charakterystyczna. To jest reakcja w tym momencie. Dobra, idziemy sobie dalej. Teraz czas na lipidy. Jeszcze może się cofnę do

Speaker A

lensa. Mamy tak samo reakcję do monosacharydów, tutaj właśnie wytrąca się metaliczne lustro srebrowe, charakterystyczne. Dobra, teraz bierzemy się za lipidy. Jak to sprawa z nimi wygląda? Przede wszystkim są to substancje, które są tak samo zbudowane z węgla, wodoru i tlenu jak węglowodany, ale

Speaker A

mają bardzo, bardzo mało tego tlenu, co sprawia, że są niepolarne, czyli generalnie nie będą dobrze rozpuszczać się w rozpuszczalniku polarnym, czyli w wodzie. Wygląda tak: taki typowy tłuszcz, z którym my mamy do czynienia i to często jest kojarzone z lipidem jako takim, to będzie

Speaker A

trójgliceryd, czyli to co mamy w prawym górnym rogu, związek zbudowany z trzech kwasów tłuszczowych. Tutaj są tak wymienione, wiadomo, to nie ma większego znaczenia, no i podłączony do glicerolu. No wzór może nie jest najlepszy jeżeli chodzi o zapis, ale to

Speaker A

to nie jest tutaj najważniejsze. Ważny jest sam wygląd tego mniej więcej i taka cząsteczka jest praktycznie pozbawiona tlenu, pojedynczymi wiązaniami estrowymi, przez co jest typowo hydrofobowa. Ale jeżeli my ten trójgliceryd dodatkowo doprowadzimy do odcięcia jednego kwasu tłuszczowego i

Speaker A

doczepimy do niego, tak jak tutaj widać na rysunku, resztę kwasu fosforowego, to wtedy powstaje nam fosfolipid. I fosfolipidy mają taką charakterystyczną cechę, mianowicie są amfipatyczne, czyli jeden ich koniec lubi wodę, to jest ten po stronie lewej, a po prawej te

Speaker A

łańcuchy kwasów tłuszczowych wody nie lubią. I to sprawia, że takie lipidy świetnie mogą układać się właśnie w dwuwarstwie fosfolipidowej, micele, liposomy, tego typu twory. To jest właśnie tutaj zaznaczone: polar head, czyli głowa polarna. Do tego natomiast jeżeli chodzi o tutaj te niepolarne

Speaker A

kawałki, to jest w tym miejscu. Dobra, to jeszcze jedna rzecz: kwas tłuszczowy mamy tutaj nienasycony i on jest w konformacji, jakby ktoś miał wątpliwość, cis. Kwasy tłuszczowe nienasycone cis właśnie tworzą takie haczyki, dodatkowo kotwiczące nienasycone tłuszczowe w błonie

Speaker A

komórkowej. Amfipatyczne to nie znaczy hydrofobowe. Proszę ciebie tutaj na czacie, mam jedno pytanie: hydrofobowe to jest jedno, hydrofilowe to jest drugie, amfipatyczne to jest jedno i drugie. Dobrze, teraz małe rozszerzenie, co to ogólnie lipidy są, bo to jest taka dosyć

Speaker A

grupa heterogenna, na którą składają się typowe trójglicerydy, tłuszcze, ale nie tylko. Do tego dochodzą nam jeszcze pochodne cholesterolu, czyli sterole. Tutaj go widać, proszę bardzo. On generalnie jest, no nie przypomina w niczym tłuszczu takiego typowego. Natomiast jeżeli chodzi

Speaker A

o jego strukturę, to jest z węgla i wodoru, tlenu jest bardzo mało w tym momencie, co daje nam coś takiego, że on też będzie hydrofobowy, nie lubi wody, stroni od niej. Po prawej stronie widać, no wosk pszczeli. Co prawda

Speaker A

nie wzór chemiczny, ale to nie ma znaczenia. Woski to są takie długie łańcuchy zbudowane z długich kwasów tłuszczowych i długich alkoholi, to jest razem w jedną cząsteczkę połączone. One są trudniejsze do trawienia od trójglicerydów, dlatego świetnie nadają się na pokrycie powierzchni wszelkich

Speaker A

organizmów, bo tak, gliceryd to jest typowo zapasowa substancja, fosfolipid będzie zatem budulcowy, a woski też były budulcowe w charakterze pokrywania czegoś. Sterydy z kolei to jest tak: cholesterol sam w sobie to jest związek typowo budujący, bo on na przykład

Speaker A

usztywnia błonę, ale z kolei produkty metabolizmu cholesterolu, czyli wszelkiego rodzaju hormony steroidowe, witaminy i tak dalej, to będą substancje na wskroś regulujące. Tutaj pod spodem jeszcze widać rzadko kiedy wymieniane substancje, to już bardziej na studia macie, ale możecie sobie skojarzyć:

Speaker A

prostaglandyny, leukotrieny, tromboksan. To są generalnie związki powstałe z takiego wielonienasyconego kwasu tłuszczowego arachidonowego. W każdym razie ich rola też jest regulująca na wskroś, tutaj stan zapalny, krzepnięcie krwi, tego typu rzeczy. Dobra, możemy, myślę, iść dalej do kolejnego slajdu. Teraz właśnie rzecz o

Speaker A

lipidach, jak one podróżują we krwi. To jest ważne, żeby to poruszyć, bowiem z racji tego, że nie lubią wody, to coś musi je przenosić, żeby w tej wodzie jakoś mogły poruszać się i takimi paczkami, w których te lipidy są transportowane, są

Speaker A

właśnie lipoproteiny. I jak wygląda historia z tymi lipoproteinami? Warto sobie prześledzić ich wędrówkę. Ale zaczniemy najpierw od budowy. Wygląda to w taki sposób, że mamy płaszcz z fosfolipidów, do środka są skierowane ich właśnie hydrofobowe ogonki d...

Speaker A

wzmocnione białkami i w środku są i cholesterol i tłuszcze wszystkie takie typowo lipidowe hydrofobowe rzeczy lipoproteiny jak się tworzą to wszystko zaczyna się w jelitach powstają wówczas wymienione tutaj na rysunku chylomikrony one są takimi bezpośrednimi transporterami które z jelit przenoszą

Speaker A

właśnie przenoszą trójglicerydy dopiero co strawione do samej wątroby lipoproteiny Tomek to jest że Lipo tłuszcz lipidy plus białko dwie rzeczy na raz tutaj są umieszczone i one wchodzą do wątroby wątroba następnie będzie dokonywała syntezy cholesterolu to jest ważne że

Speaker A

większość cholesterolu jaki my mamy w swoim organizmie To jest nasza własna synteza ten cholesterol z pożywienia wcale nie jest taki zły czym są micele micele to są takie struktury które z zewnątrz są hydrofilowe mają takie elementy lubiące wodę jak na przykład te

Speaker A

główki fosfolipidów do wnętrza z kolei są skierowane hydrofobowe elementy jak ich ogonki albo jakieś dodatkowe tłuszcze cholesterol i tym podobne elementy teraz tak jak wątroba zrobi cholesterol to wypuszcza tłuszcze w takich innych paczkach to są lipoproteiny o bardzo małej gęstości

Speaker A

very low density lipoprotein czyli vldl i ten vldl ma za zadanie dostarczyć tłuszcze do tkanek to jest jego zasadnicza praca natomiast idąc dalej on pozbawia się części właśnie tych tłuszczów i potem jest o tej pośredniej gęstości na końcu

Speaker A

o gęstości też niskiej lipoproteina czyli ten LDL i ona ma z kolei dużo cholesterolu prawda to jest tak zwany zły cholesterol nie ma dobrego i złego cholesterolu ale jest po prostu cholesterol w takiej niekorzystnej formie i te LDL generalnie No lepiej

Speaker A

żeby było ich jak najmniej ponieważ ich duża ilość sprzyjać będzie miażdżycy z kolei takim dobrym wariantem lipoproteiny jest HDL czyli potocznie zwany dobrym cholesterolem taka lipoproteina której zawartość we krwi powinna być jak największa ponieważ ma dużo białka i cholesterol w tej

Speaker A

lipoproteiny nie nie jest szkodliwy tak jak w przypadku LDL okej Myślę że to najważniejsze informacje wam tutaj przedstawiłem przejdziemy sobie dalej czas na aminokwasy zgodnie z nazwą jest to coś zbudowanego z grupy aminowej i grupy karboksylowej czyli aminokwas i właśnie

Speaker A

te aminokwasy Moi drodzy macie w tabeli na maturze w tabelach CK więc oczywiście nie musicie się tego uczyć na pamięć to jest ważna rzecz pamiętajcie o tym Natomiast jak sobie podejść do ich budowy bo zrozumienie budowy aminokwasu może nam nieco pomóc w zrozumieniu ich

Speaker A

funkcji Generalnie one oprócz tego stałego elementu czyli na górze tak jak widać grupę karboksylową cooh i wiązanie potem mamy sobie Znaczy przepraszam grupę aminową No i do tego dochodzi wodór i reszta tak to Ta reszta może być różne i właśnie z racji tego że

Speaker A

ona ma różną budowę generalnie daje nam to przeróżne właściwości jeszcze pytanie od Tomka czyli HDL i LDL to są białka transportujące no znaczy nie tyle białka transportujące bo to jest uproszczenie ale taki kompleks połączony z lipidami i białkami

Speaker A

transportującym cholesterol Okej niech będzie tak możemy sobie ustalić wstępnie to są trochę bardziej skomplikowane rzeczy więc nie chciałbym w to za bardzo wchodzić z racji tego że do matury mamy dosyć szeroki materiał dobra Natomiast jeżeli chodzi o aminokwasy powracając do nich to zanim

Speaker A

zajmiemy się tym co z nich powstaje to można się przyjrzeć ich łańcuchom bocznym Niektóre są na przykład naładowane elektrycznie dodatnio bądź ujemnie i tutaj mamy taki podział to są tak zwane aminokwasy polarne one pomagają białku rozpuszczać się w wodzie

Speaker A

jeżeli są skierowane do zewnętrznej jego powierzchni ponieważ dzięki temu No za te końcówki naładowane elektrycznie może złapać się woda i ta woda chwytając się za ładunki Unosi to białko właśnie w ten sposób nie ma sprawy Tomek Dobra tutaj

Speaker A

Wystarczy teraz mamy aminokwasy z kolei które będą miały ten boczny łańcuch polarny nie tyle naładowany co ze zgromadzeniem elektronów i tutaj Wystarczy na przykład że będzie TL tlen czy w sery Czy w treoniny grupy amidowe w sumie w asparaginy i glutaminie

Speaker A

natomiast do takie specjalnego przeznaczenia aminokwasy to byłaby cysteina uwaga tworzenie mostków disiarczkowych to jest bardzo charakterystyczne i jej bliska krewna selenocysteina która w małej ilości ale jednak jest potrzebna tutaj można sobie wspomnieć o Makro znaczy no mikro elemencie selenie

Speaker A

który też występuje w pewnej ilości w naszym organizmie glicyna Do tego dochodzi prolina z takich ciekawszych aminokwasów jeszcze pytanie od Sylwii czy trzeba znać podział na zasadowe itp inaczej Powiem Sylwia to nie jest takie konieczne że trzeba znać i to recytować

Speaker A

bardziej powiedziałbym że ze wzorów które dostaniesz to spokojnie sobie wykombinujesz które są zasadowe A nawiązując do twojego pytania Popatrz to będą wszystkie te które mają czystą grupę aminową z brzegu czyli arginina histydyna i lizyna i masz je w tablicach

Speaker A

tak natomiast Pamiętaj że amidy nie są zasadowe więc asparagina i glutamina zasadowe nie będą bo one mają tlen który zasadowość hamuje tak by to wyglądało z kolei część aminokwasu ma takie łańcuchy niepolarne i one z kolei będą Chować się do środka białka w

Speaker A

roztworze wodnym Bo one uciekają od niej i to też sprawia że białko w roztworze wodnym Taki Ani inne kształty będzie przyjmować No i tu jest szereg różnych aminokwasów na dobrą sprawę część jest aromatyczna na przykład fenyloalanina i tyrozyna I pamiętajcie wykrywanie białka

Speaker A

właśnie w reakcji ksantoproteinowej Plus tryptofan jeszcze jest możliwe dzięki tym aminokwasem które będą ulegać reakcji nitrowania dając żółty produkt teraz właśnie pytanie było wiązanie peptydowe Proszę bardzo jak powstanie wiązanie powstaje wiązanie peptydowe taki aminokwas łącząc się jeden z

Speaker A

drugim każdy daje jeden daje swoją grupę karboksylową drugi daje swoją grupę aminową i ulegają kondensacji odpada oh i wodór zostaje luzem woda i tworzy się wiązanie peptydowe ten wzór akurat musicie mieć znany jeszcze taka mała uwaga co może

Speaker A

się dziać innego z aminokwasem jeżeli chodzi o inne reakcje bo nie tylko samym wiązaniem peptydowym tutaj może taki aminokwas wykazać się jest też możliwość dekarboksylacji jest to proces polegający na wycięciu grupy karboksylowej i to co my wówczas dostaniemy to jest tak zwana amina co

Speaker A

nie czyli to będzie coś coś takiego regulującego na przykład adrenalina noradrenalina serotonina dopamina amina to są typowe aminy z kolei jeżeli my tę grupę aminową wytniemy to nam zostanie kwas i te kwasy są wykorzystywane do spalania na przykład w cyklu Krebsa to

Speaker A

tyle jeżeli chodzi o to co możemy z aminokwasem zrobić zamiast peptydu No jeżeli natomiast zrobimy peptyd jako taki to to tworzy się właśnie takie wiązanie charakterystyczne No i teraz czas na strukturę samego białka jako takiego tudzież peptydu bo w sumie

Speaker A

granica między nimi jest dosyć cienka i nieustalona nie o to jednak chodzi żeby jej szukać tylko bardziej należy postawić na zrozumienie samej budowy budowy protein i wygląda to w ten sposób struktura pierwszorzędowa białka to jest coś takiego taka konstrukcja

Speaker A

polegająca właśnie na poszczególnym ułożeniu aminokwasów połączeni wiązaniu wiązaniem peptydowym z racji tego że one mają bardzo różnorodne te boczne łańcuchy i że ich kombinacje też są no jest dużo możliwych kombinacji to nam daje następującą rzecz struktury przestrzenne czy białek w porównaniu do

Speaker A

lipidów czy do cukrów mogą być niesamowicie różnorodne i to już zaznacza się na samym procesie zawijania tego łańcucha polipeptydowego w takie charakterystyczne struktury jak Alfa helisa tudzież beta kartka stabilizowane wiązaniami wodorowymi ważna rzecz i to są właśnie elementy struktury

Speaker A

drugorzędowej Natomiast jeżeli my mamy cały kompletny łańcuch białkowy to jest to tak zwana struktura trzeciorzędowa i tutaj wspomniane wcześniej C biorą udział w jej stabilizowaniu ponieważ łączą się ze sobą tak zwanymi mostkami disiarczkowy czyli dwie cysteiny przychodzą No i każda daje swoją siarkę

Speaker A

do wiązania to sprawia że takie białko jest bardzo o bardzo mocnej strukturze bardzo dobrze zbudowane do tego nam dochodzi struktura czwartorzędowa czyli połączenie kilku takich trzeciorzędowych protein w całość tak to wygląda No i to jest wszystko Jeżeli chodzi o

Speaker A

zestawienie tych struktur jeszcze w tej czwartorzędowej może wer WSA siły można dorzucić hydrofobowe oddziaływania czyli takie niespecyficzne niezbyt intensywne oddziaływania w przypadku małych cząsteczek Jeżeli jednak występują w tak dużych jak białko na przykład to może nam właśnie dać taki a nie inny

Speaker A

scenariusz i teraz ważna ważna rzecz co może się dziać z tym białkiem co się dzieje podczas tak zwanej denaturacji jest to proces który polega na utracie przez to białko tych struktur i może mo ono stracić czwarto trzecio lub

Speaker A

drugorzędowe może stracić wszystkie albo tylko niektóre i stracić je częściowo bądź całkowicie natomiast najważniejsze jest to że podczas denaturacji ulega zachowaniu struktura pierwszorzędowa i to jest pewnik kiedy dochodzi do denaturacji No to muszą być odpowiednie czynniki które tę denaturację spowodują

Speaker A

na przykład wysoka temperatura Czynniki mechaniczne do tego jeszcze dochodzą na przykład sole metali ciężkich agresywne chemikalia alkohole aldehydy i tym podobne i to jest proces denaturacji natomiast białko samo w sobie też z takiego roztworu wodnego bo inaczej ono jest rozpuszczone dlatego że

Speaker A

właśnie te polarne aminokwasy z brzegu Białka są chwytane przez wodę i to jest tak zwany płaszcz hydratacyjny woda sobie występuje wówczas w postaci tak zwanego roztworu koloidalnego czyli tak z brzegu Patrząc z wierzchu nic nie widać że to jest jakiś roztwór Natomiast

Speaker A

jeżeli znaczy taki roztwór w sensie że coś tam pływa specjalnego Natomiast jeżeli my przez taki roztwór przepuścimy wiązkę świ to wtedy jest efekt tydal i to świadczy o tym że to jest roztwór koloidalny czyli duże cząsteczki ma w

Speaker A

środku natomiast ważna rzecz jest następująca kiedy my do takiego roztworu dodamy soli chlorek sodu był na pierwszym slajdzie to ta sól konkuruje z białkiem o wodę i sprawia że sprawia że to białko wytrąci się i to jest proces koagulacji na przykład w

Speaker A

wyniku wysolenia czyli dostarczenia tej soli metalu lekkiego jak na przykład chlorku sodu i to białko wtedy wytrąca się ale ten proces można odwrócić dodając wody pamiętajcie o tym że wysolenie to nie denaturacja istotna rzecz tutaj z kolei pokazany jest proces

Speaker A

fałdowania tego białka czyli powstawania struktury drugo trzecio i czwarto rzędowej z tej pierws pierwszorzędowej to nie jest tak że białko powstaje nagle pyk mamy już strukturę czwartorzędową jest okej to jest wszystko proces taki czasochłonny można powiedzieć że to jest

Speaker A

poszukiwanie rozwiązania jakieś łamigłówki coś takiego podróż w jakimś labiryncie i to jest podróż w poszukiwaniu jak najmniejszej energii swobodnej entropii to już nie wchodźmy w termodynamik bo to nie o to chodzi żeby tutaj jakoś dyskurs prowadzić na ten temat i najistotniejsze

Speaker A

jest to że właśnie to białko Podczas tego całego procesu na końcu powinno znaleźć się w takim dołku energetycznym tak to ujmij i to jest jego właściwa struktura typowo funkcjonalna Natomiast w momencie w którym białko zatrzyma się na którymś z tych

Speaker A

etapów to wtedy jest białkiem nieprawidłowym i takie powinno być zniszczone na przykład w wyniku ubikwitynacja tak zwane proteasom natomiast część białek na tej niesa źle sfałdowane strukturze takiej nie funkcjonalnej zostaje nie może być strawione i one są bardzo szkodliwe

Speaker A

ponieważ nakłaniają normalne białka do zmiany swojej struktury i nazywają się one prami Pamiętajcie to są takie białka zdolne Tylko białka zdolne jakby do samo powielania się do nakłaniania normalnych białek na zmianę kształtu i one są po prostu gdzieś w tym w którymś z tych

Speaker A

momentów takich lokalnych dołków nie na samym dole który nas interesuje dlatego są właśnie szkodliwe dobrze to myślę wystarczy jeżeli chodzi o same proteiny ważne jest też to że w białkach są często elementy niebiałkowe szczególnie jony metali takie dwa

Speaker A

najpopularniejsze z którymi można byłoby się spot były one kiedyś na maturze jest grupa hemowa w hemoglobinie No i chlorofil sam w sobie grupa hemowa zawiera żelazo na drugim stopniu utlenienia po prostu Fe2 plus i to jest otoczone takim pierścieniem

Speaker A

charakterystycznym z kolei w chlorofilu mamy magnez Pamiętajcie o tych dwóch metalach które są w tych elementach umieszczone poza tym też te substancje mają kolory chem jest czerwony chlorofil zielony właśnie dzięki między innymi tym metalom w środku dobrze teraz czas na budowę komórkową co

Speaker A

to w ogóle jest komórka i dlaczego zacząłem od komórki bakteryjnej komórka to jest coś taka całość w której reakcje chemiczne pomiędzy wymienionymi wcześniej związkami chemicznymi mogą zachodzić bez problemu w celu utrzymania i powielania życia można tak powiedzieć Czym jest w ogóle życie Zacznijmy od

Speaker A

takiej definicji życie to jest ciąg reakcji chemicznych które mają na celu wykonanie instrukcji w postaci materiału genetycznego jako DNA tutaj zaznaczonego wykonaniu i powieleniu jej czyli komórka powinna to DNA sobie kopiować tak czy na drodze procesu replikacji powinna też je

Speaker A

na drodze transkrypcji przetwarzać na RNA i potem w toku translacji produkować sobie białko i to jest w zasadzie wszystko czego komórka potrzebuje bo w momencie w którym ona sobie zrobi białka to jest w stanie sterować całym metabolizmem więc jest wszystko okej i

Speaker A

tak właśnie prosta w strukturze prosta w budowie jest Komórka bakteryjna ponieważ Posiada ona materiał genetyczny w formie DNA jest wspomniany nukleoid posiada też rybosomy uczestniczące w translacji No i wszystko w zasadzie ma w związku z tym do tego

Speaker A

jeszcze należy wymienić oczywiście błonę komórkową która tę komórkę oddziela od otoczenia i sprawia że może ona bez przeszkód ten metabolizm prowadzić nic jej Po prostu nie nie przeszkadza w tym i to są trzy elementy które ja powiedziałbym że są potrzebne do tego

Speaker A

żeby żeby mówić o komórce jako takiej dobra jeszcze pytanie od Kingi kiedy aminokwasy występują w postaci jonu obojnaczego Zostawmy ten temat na chemię dokładniej natomiast do twojej informacji Kinga aminokwasy wystąpią w formie Jon bo inacz go w momencie w

Speaker A

którym mamy pH równe punktowi izoelektrycznego aminokwasu Czyli jeżeli my się od tego pH oddalamy w jedną bądź w drugą stronę to wtedy ma ten aminokwas jakiś ładunek inny niż zero Natomiast w punkcie i elektrycznym czyli w pH równym równemu temu punktowi

Speaker A

jest równe zer dziękuję za pomoc koleżance na czacie bardzo mi pomagacie w ten sposób teraz moi drodzy czas na komórki eukariotyczne tutaj na pierwszy ogień komórka zwierzęca bardziej pod takiego pierwotniaka mi podchodzi ale nieważne No można ją w sumie

Speaker A

zaklasyfikować do tej grupy o co chodzi z tymi komórkami eukariotycznymi to co ja wam wcześniej pokazałem najbardziej sny plan konstrukcji zapewniający możliwości funkcjonowania komórce natomiast problem jest następujący kiedy taka komórka chciałaby wykonać czynności metaboliczne często wykluczające się albo jakoś

Speaker A

zazębiające i to to się pojawia problem bo te substancje chemiczne które tam jakoś wykluczać by się miały będą nawzajem sobie przeszkadzać Natomiast w momencie w którym w tej komórce przedziały właśnie z błony komórkowej nazywane organellami jesteśmy w stanie

Speaker A

jednocześnie wykonywać różne reakcje i tym właśnie są organella błoniaste generalnie tak tym skąd one się wzięły po prostu ta błona weszła do środka komórki i zrobiła takie a nie inne przedziały najbardziej charakterystycznymi są jest organellum dwumiasto w którym jest lokalizowany

Speaker A

materiał genetyczny to jest bardzo typow i konieczne oczywiście dla każdej komórki eukariotycznej z kolei jeżeli Popatrzymy sobie na inne to najważniejsze będą jedn błoniaste uwaga lizosomy które zawierają enzymy trawiące hydrolazy Czyli generalnie hydrolizujące wiązania w substancjach organicznych też jeszcze

Speaker A

szereg innych Ale ważne jest to że te enzymy lizosomalne będą aktywne tylko w niskim pH bardzo kwasowym pH więc jak taki lizosom uszkodził się wylał do komórki mówiąc dosłownie jego zawartość w zasadzie a w komórce panuje mniej więcej obojętne pH to mielibyśmy do

Speaker A

czynienia z czymś takim że on no te enzymy po prostu nie będą działać i tyle do tego jeszcze nam dochodzi Moi drodzy retikulum endoplazmatyczne gładkie odpowiada za syntezę lipidów na przykład hormonów steroidowych natomiast szorstkie będzie odpowiedzialne za produkcję białek typowo na eksport

Speaker A

ponieważ ono zawiera rybosomy które nie tylko są luzem umieszczone ale też właśnie na tym reticulum szorstkim i to sz orskie retikulum jak zrobi białko to to białko wędruje potem do aparatu Golgiego gdzie dochodzi do procesu glikozylacji czyli dołączania fragmentów

Speaker A

cukrowych dokładnie jest to oiko zlac czyli dołączamy za pomocą tlenu do tego białka cukier i takie ogo sylow białko jest usuwane pęcherzykiem wydzielniczy właśnie O tutaj jest pokazany na zewnątrz komórki na przykład takiś enzym trawiący będzie jak chociażby w komórkach

Speaker A

trzustki taka ciekawostka bo raz uczestniczyłem w takiej dyskusji na grupie maturalnej gdzie ta glikozylacja w końcu jest bo ktoś podniósł Argument że jest w retikulum szorstkim ktoś że w aparacie gego to jak to w końcu jest w retikulum szorstkim jest glikozylacja

Speaker A

ale taka specyficzna mianowicie n glikozylacja czyli doczepianie do azotów tych cukrów i one są takim sygnałem dla komórki żeby to do aparatu goldiego dać i Tam w aparacie goldiego jest już oozy lja czyli taka typowa dołączanie do tlenu tych cukrów tak by to

Speaker A

wą dobra No i myślę że to w sumie najważniejsze elementy wymienione tutaj z takich typowych organelli Jeszcze można sobie rozwinąć cytoszkielet czyli białka stabilizujące komórkę to jeszcze na Błonie komórkowej dokładnie doprecyzuj natomiast a jeszcze perys katalaza Pamiętajcie czyli enzym który

Speaker A

katalizuje rozkład n tlenku wodoru h22 do wody iu bardzo charakterystyczne tyko żeby zgadzało 2 jest spoko tak jest okej Teraz ważna rzecz Nie wytłumaczyłem Tym sposobem skąd wzięły się mitochondria bowiem te organella powstały owszem ale na drodze endosymbiozy to jest tak że one mają w

Speaker A

swojej budowie obecne DNA i właśnie własne rybosomy to jest świadectwo za tym że te mitochondria były kiedyś mikroorganizm ja bym powiedział że można porównać je do swego rodzaju tak niepoprawnie politycznie ujmując niewolników na usługach komórek eukariotycznych ponieważ te mitochondria w tych

Speaker A

komórkach wykonują ciężką pracę oddychanie tlenowe mając pewnego rodzaju autonomię czyli posiadają swój materiał genetyczny i mogą go wykonywać natomiast nie mogą te mitochondria samodzielnie pracować dlatego że część białek dostają od jądra komórkowego jak doszło do endosymbiozy ja Powiedziałbym

Speaker A

w ten sposób Była sobie kiedyś taka zaawansowana sprawna komórka eukariotyczna no i ona potrzebowała energii do rozwoju A no skąd weźmie energię po prostu zjadając inne organizmy i takie fag cytowała fag cytowała aż w końcu jednak stwierdziła No przecież te małe bakterie to są

Speaker A

sprytne całkiem Ja nie muszę ich trawić ja mogę je wykorzystać na przykład do oddychania tlenowego czyli do spalania cukru w bardzo wydajny sposób i właśnie tak powstały mitochondria prawda trochę Wolności dostały nie zostały strawione ale trochę im Wolności jednak zabrano a

Speaker A

aczkolwiek zostały już na stałe w komórkach eukariotycznych No i w sumie dobrze ponieważ dzięki mitochondrium mieliśmy niesamowity rozwój życia Dlaczego Dlatego że one uczestniczyły w wykorzystywaniu energii w bardzo efektywny sposób a im więcej energii tym szybciej reakcje chemiczne zachodziły w

Speaker A

organizmach co za tym idzie szybciej rozwinęło się życie drugim organellum powstałym na drodze endosymbiozy jest oczywiście są oczywiście chloroplasty o tym za chwilę właśnie w przypadku komórki roślinnej w zasadzie chloroplasty były ważniejsze ponieważ one utworzy umożliwiły powstanie typowych eukariotycznych

Speaker A

producentów Czyli też wydajnie produkujących substancje organiczne substancje organiczne wcześniej protistów a potem roślin dobra No i teraz co możemy sobie powiedzieć o komórce roślinnej kto tutaj co tutaj jest nietypowego przede wszystkim komórki roślinne w porównaniu do zwierzęcych posiadają Ściany komórkowe

Speaker A

ściany komórkowe zbudowane z celulozy w dużej mierze to jest bardzo poza tym są wspomniane chloroplasty i to są właśnie te sprytne bakterie które wcześniej były sprytnym bakteriami które przeprowadzały asymilację asymilację dwutlenku węgla tutaj jest chloroplast pokazany wakuola ta jest taka

Speaker A

specyficzna specyficzne jedn błoniaste organum typowe dla organizmów roślinopodobnych i roślin samych w sobie w wakuoli Mamy wodę soli mineralne ewentualnie jakieś substancje zapasowe po prostu coś dużego otoczonego jedną błoną ja tak bym powiedział na temat wakuoli chloroplast z kolei jest

Speaker A

organellum dwułyżkowy komórki grzyba charakterystyczne elementy chityna plus jakieś glukany ale hity najczęściej się wymienia to jest charakterystyczne dla komórek grzyba Do tego dochodzi jeszcze materiał zapasowy inny niż u roślin czyli skrobia mianowicie czyli skrobi mianowicie glikogen pamiętajcie o

Speaker A

tym teraz jeszcze kwestia właśnie samego mitochondrium które jest tutaj detalicznie tak szczegółowo pokazane widać przemawiające za ich autonomiczności czyli tu mamy sobie DNA prawda do tego dochodzą rybosomy to jednoznacznie przemawia za tym że są autonomiczne ale nie są w

Speaker A

pełni tylko półautonomiczne bowiem one muszą dostać niektóre białka właśnie z jądra komórkowego od komórki tak to jest charakterystyczne I dlatego właśnie nie mają tej pełnej pełnej autonomii Przejdźmy sobie dalej teraz c na chloroplasty tutaj tak samo jest to DNA

Speaker A

i rybosomy typowo właśnie przemawiające za pół autonomiczności tych organelli elementy okej no Poza tym jeszcze taka budowa Pamiętajcie Stroma to jest w środku prawda do tego są tylakoidy na fotosyntezie jeszcze sobie przypomnimy co nieco na ten temat ter błona komórkowa sbie

Speaker A

strukturze gdyż Dzięki takiej a nie innej budowie jest możliwe funkcjonowanie życia najpierw omówmy z czego taka błona składa się jest to tak zwana dwuwarstwa fosfolipidowa Czyli składa się z dwóch warstw fosfolipidów które są skierowane do siebie hydrofobowymi ogonkami z kwasów

Speaker A

tłuszczowych natomiast do zewnątrz i do wewnątrz komórki są ustawione tymi główkami hydrofilowym z fosforanami w błonie komórkowej można zaznaczyć parę interesujących dodatkowo prede wszystkim cholesterol który jest tutaj wymieniony i on ma to do siebie że Sprawia iż taka błona komórkowa ma

Speaker A

większą sztywność to jest szczególnie ważne w komórkach zwierzęcych ponieważ ten cholesterol tam oczywiście występuje tylko taki typowy szczególnie w erytrocytach na przykład bo one muszą mieć dosyć no no być usztywnione prawda z racji takiej a nie innej funkcji z

Speaker A

innych substancji to Warto zaznaczyć że jest oczywiście pewna ilość białek obecnych w tej Błonie Do tego dochodzi cytoszkielet czyli po wewnętrznej stronie elementy białkowe przyczepione do tej błony ja bym wyróżnił przede wszystkim filamenty pośrednie czyli takie rusztowanie sztywne nadające

Speaker A

komórce kształt do tego dochodzą jeszcze filamenty aktynowe odpowiadające za ruch błony komórkowej jeszcze są potem mikrotubule Czyli generalnie te filamenty odpowiedzialne za podział komórkowy to już sobie omówimy później wracając do samej budowy błony komórkowej oprócz protein Zauważcie że

Speaker A

po zewnętrznej stronie mamy obecne cukry one mogą być związane z białkami wówczas mamy do czynienia z glikoproteinami natomiast mogą być też połączone z lipidami wówczas mówimy o glikolipid one tworzą na powierzchni zewnętrznej uwaga tylko komórek zwierzęcych tak zwane glikokaliks czyli

Speaker A

zewnętrzną otoczkę cukrową która uczestniczy w komunikacji takiej komórki z zewnętrznym teraz ważna rzecz o tej Błonie Pamiętajcie że ona jest półprzepuszczalna co będzie prowokować może inaczej Co oznacza że ta błona pewne substancje przepuszcza bądź nie I to różnie może być zależy od sytuacji to

Speaker A

nam daje jednak dwa charakterystyczne zjawiska czyli przede wszystkim dyfuzję i osmozę A no próbą jak gdyby przez naturę wyrównania tej niedoskonałości czyli częściowego przepuszczania bądź nie albo wykorzystania jej będzie to będą rodzu transporty z udziałem białek No i teraz ogarniemy sobie poszczególne

Speaker A

spośród tych przemian przede wszystkim tutaj jak macie przestrzeń zewnątrz komórkową i wewnątrz komórkową pomiędzy nimi błonę półprzepuszczalną jeżeli założymy że substancja może przez błonę przechodzić to czeka nas taki scenariusz jak tutaj widać czyli dochodzi mówiąc kolokwialnie do dyfuzji wygląda to w ten sposób że

Speaker A

substancja z jednej strony przechodzi na drugą i idzie stamtąd Gdzie jest jej więcej tam gdzie jest jej mniej czyli zgodnie z tak zwanym gradientem stężeń to Pamiętajcie jest to dyfuzja prosta najbardziej banalny przykład jeżeli chodzi o transport między błonowy

Speaker A

po prostu sobie coś przechodzi i tyle Natomiast idziemy sobie dalej będzie tutaj przykład transportu tych poszczególnych elementów przez błonę ale z udziałem białek i tutaj też Niechaj to będzie zgodnie z tak zwanym gradientem stężeń na górze mamy sobie między bonow

Speaker A

wewnątrz środek komórki i substancja może przechodzić przez kanał jest to wtedy tak zwana dyfuzja wspomagana albo może być na takiej zasadzie przejście tej substancji że ona po prostu wchodzi do takiego białka i ono tę substancję przerzuca na drugą stronę w tym momencie

Speaker A

mamy do czynienia z tak zwanym transportem wspomaganym Powiedziałbym bardziej ale to nadal wszystko odbywa się zgodnie z gradientem stężeń czyli z większego stężenia substancji do stężenia mniejszego z kolei jeżeli my do transportu substancji używamy energii tę substancję przenosimy pod prąd czyli stamtąd Gdzie

Speaker A

jest go mniej tam gdzie jest go więcej czyli na siłę to wówczas mówimy o transporcie aktywnym transport aktywny pierwotny wiąże się z wykorzystaniem takiej charakterystycznej energetycznej substancji waluty Powiedziałbym energetycznej jaką jest ATP i to jest bardzo w tym momencie

Speaker A

istotne chodzi Całą tę reakcję Natomiast są też transporty aktywne wtórne które wykorzystują energię taką zgromadzoną w postaci stężenia jonów to jeszcze sobie do tego nawiążemy to jest transport aktywny typowo pierwotny a tutaj właśnie będzie transport aktywny wtórny czyli na

Speaker A

przykład Popatrzcie sobie po zewnętrznej stronie mamy dużo sodu tak natomiast na dole mamy dużo glukozy Ale zobaczcie co się dzieje pomimo tego Cała glukoza z tej zewnętrznej będzie przenoszona na zasadzie tak zwanego symportu czyli jedno i drugie znaczy jedno wchodzi

Speaker A

zgodnie ze swoim gradientem a drugie razem z nim No i w tym momencie mamy jak gdyby transport tej glukozy pod prąd czyli jakby aktywny można powiedzieć ale energia do tego nie jest bezpośrednio z TP tylko dlatego że sodu mamy w komórce

Speaker A

mało a mamy go mało bo cały czas pracuje pompa sodowo-potasowa Która z tej komórki będzie ten sód wyrzucać a wciągać w zamian potas tak to wygląda natomiast tu na dole mamy tak zwany antyport Czyli też transport aktywny wtórny ale tylko to jest tak że

Speaker A

jeden wchodzi drugi wychodzi tutaj akurat do komórki wchodzi sód a z komórki wychodzi aminokwas z kolei jeżeli my Założymy że przez naszą błonę nie może przejść substancja będziemy wówczas mieli do cen zwaną osmozą i ta osmoza polega na

Speaker A

przejściu wody i to woda idzie w tym kierunku uwaga od substancji bardziej rozcieńczonej do bardziej stężonej czyli stamtąd Gdzie jest więcej wody tam gdzie jest wody mniej i to powoduje nam wytworzenie swego rodzaju ciśnienia które tu w tym doświadczeniu widać jako

Speaker A

podniesienie się słupa wody a w praktyce w komórkach chodzi o to że one będą bardziej lub mniej napompowane i tak w sumie ta cała osmoza działa Pamiętajcie to jest istotne tutaj parę pojęć tak samo sobie zrobimy przede wszystkim

Speaker A

jeżeli my komórkę pozbawioną ściany komórkowej umieścimy w różnych roztworach to mamy trzy zasadniczo scenariusze No jeżeli substancja poza komórką jest tak samo stężona jak i ona to wtedy woda będzie Wchodzić i wychodzić w równym tempie mamy do czynienia wówczas z roztworem

Speaker A

izotonicznym jeżeli my taką komórkę pozbawioną ściany umieścimy w substancji w roztworze substancji który jest bardziej stężony to będziemy to się nazywa roztwór hipertoniczny na przykład stężony roztwór soli bądź cukru będzie wtedy z tych komórek intensywnie wychodzić woda i one po prostu Skurcz się co Zresztą

Speaker A

tutaj widać Natomiast jeżeli my takie komórki umieścimy w wodzie destylowanej albo ogólnie w roztworze który jest mniej stężony czyli hipotonicznym to ta woda wchodząc do tych komórek próbując je rozcieńczyć do swojego poziomu stężenia będzie doprowadzać nawet do ich

Speaker A

uszkodzenia lizy rozpadu Dlatego jak się podaje pacjentom leki dożylnie to nie mogą być substancji hipotoniczne ponieważ wtedy doprowadzały by do uszkodzenia krwinek czerwonych do ich rozpadu Czyli mówiąc już językiem takim klinic istotnym do hemolizy okej tak by to wyglądało natomiast komórki ze ścianą

Speaker A

mają nieco lepiej bo jeżeli my taką komórkę ze ścianą umieścimy w środowisku izotonicznym No to wiadomo nic się nie zmieni Natomiast jeżeli my damy ją do hipertonicznego to tak ściana zostanie na miejscu bo to jest sztywne z celulozy

Speaker A

ale błona komórkowa w środku odklei się od ścian to mówiąc tak fachowo protoplast skurczy się i wówczas będziemy mieli do czynienia z plazmoliza umieścimy ją w środowisku hipotonicznym to woda wchodząc do środka sprawi że ona się po prostu tylko

Speaker A

napompuje czyli nabierze tak zwanego turgoru regulacja tego napięcia ścian komórek roślinnych leży u podstaw tak zwanych ruchów turgorowy czyli tego że roślina się wygina w jakimś kierunku to już tak na marginesie mówiąc przydaje się czas na metabolizm przejście do

Speaker A

metabolizmu małe wprowadzenie z mojej strony czym w ogóle ten metabolizm jest metabolizm jest to szereg reakcji chemicznych które zachodzą w organizmach żywych i tam jest pewi swego rodzaju obieg związków chemicznych natomiast powinien być tak wypadkowo dopływ energii cały czas No w każdym razie ona

Speaker A

też ulega swego rodzaju przemianom nas Tak patrząc szeroko interesuje przede wszystkim to że podczas fotosyntezy ta energia słoneczna jest wykorzystywana jak najbardzie natomiast podczas oddychania tlenowego ta energia jest uwalniana z powrotem ale pamiętajcie nie ma w przyrodzie ani

Speaker A

ogólnie w życiu żadnych procesów które są w 100% sprawne czyli zawsze energia ulega utracie więc dlatego musi być ciągły jej dopływ to też życie na ziemi zawdzięczamy oczywiście temu że non stop świeci słońce Gdyby słońce nie świeciło nie byłoby życia nawet jeżeli by zgasło

Speaker A

teraz to energia by cała z ziemi uciekła a co za tym idzie z nią uciekły z ziemi życie tak kolokwialnie ujmując No chyba że udały się jakąś energię uzyskać w inny sposób biologicznie istotną choć raczej wtedy Długa przyszłość by

Speaker A

ludzkości nie czekała co nie No to taka degresja mała W każdym razie jeżeli chodzi o te przemiany energii w reakcjach chemicznych w żywych organizmach to problemem jest zawsze Energia aktywacji ja porównałbym to do takiej wycieczki rowerowej Wyobraźcie sobie że ten wykres to jest właśnie

Speaker A

profil tej wycieczki w zasadzie dwóch wariantów trasy możemy poruszać się przez jechać przez wysoką górę czyli najpierw Wjeżdżamy do góry potem zjeżdżamy na dół w sumie frajda jak najbardziej natomiast problem tej reakcji jest następujący No mało kto jej

Speaker A

podała ze względu na kondycję zdecydowanie większa liczba osób będzie tolerować lepiej tę trasę która opiera się o na mniejszym podjeździe i generalnie tak właśnie wyglądają reakcje z enzymami że ona sprawia że reakcja chemiczna musi może inaczej że cząsteczki nie muszą mieć aż takiej

Speaker A

energii tak jak ludzie nie muszą mieć aż takiej energii żeby pokonać tę uproszczoną trasę Efekt jest ten sam spotykamy się w tym samym miejscu ale musimy z prostu wykonujemy inną pracę w tym momencie i ta ta obniżenie energii

Speaker A

aktywacji bo tak to formalnie się nazywa sprawia że więcej cząsteczek chemicznych może wziąć udział w reakcji chemicznej a co za tym idzie reakcja będzie zachodzić szybciej i taki jest generalnie scenariusz jeżeli chodzi o reakcj z enzymem czyli przyspieszenie jej tak to

Speaker A

jest bardzo istotne jak enzym łączy się z substratem charakterystyczne jest to że tutaj mamy sobie enzym prawda On posiada tak zwane centrum aktywne jeszcze to omówimy na budowie samej proteiny i to w to centrum aktywne włącza się nam substrat który

Speaker A

ulega najpierw takiej wstępnej reakcji przemianie w enzym produkt i to jest w formie kompleksu następnie produkty same odpadają od tego i zostaje wolny enzym który może wziąć udział w kolejnej reakcji jeżeli przyjrzymy się na samą strukturę białka to tutaj właśnie

Speaker A

charakterysty strukturze to jest ognie tak zwany apoenzym czyli ta część białkowa jest to centrum aktywne Active S czyli miejsce gdzie wchodzi substrat i dochodzi do reakcji tutaj już dzieli się tam na poszczególne elementy że część po prostu tych aminokwasów fiksuje substrat w tym

Speaker A

centrum aktywnym a reszta już odpowiada za samą reakcję to już bardziej Biochemia jest na poziomie akademickim Ważne jest to że do tego enzymu mogą być też różne dodatki i wszelkiego rodzaju to są tak zwane kofaktory Dzielimy je na

Speaker A

koenzymy i grupy prostetyczne koenzym To jest coś co dołącza się do tego Centrum Aktywnego chwilowo i potem odłącza się co nam generalnie daje potem znaczy inaczej on ułatwia zajście reakcji umożliwia jak w ogóle na przykład przeniesienie wodoru albo tam

Speaker A

szereg innych procesów to jest rola koenzymu grupa prostetyczna jest na stałe wbudowana poza centrum aktywnym i to będzie na przykład ta hemowa i tym podobne to wszystko umożliwia nam zachodzenie danej reakcji chemicznej dla enzymu bo to centrum aktywne jest wtedy

Speaker A

tak dopasowane że że całość może zachodzić Pamiętajcie że grupa prostetyczna jest związana na stałe z Apo enzymem natomiast koenzym jest taki tymczasowo tylko dołączony do do samej reakcji na dobrą sprawę tutaj właśnie mamy pokazaną też inhibicję czyli to jak jest

Speaker A

substancja zwana inhibitorem włącza się w centrum aktywne tutaj widać no i generalnie subst już nie ma wejścia no to jest tak zwana inhibicja kompetencyjna ja mam takie porównanie z angielskiego języka compe zawody Czyli generalnie mamy współzawodnictwo dwóch substancji chemicznych o ten sam enzym o

Speaker A

to samo centrum aktywne Dobra to w sumie jeszcze mo inhib niency WSP włączać się do enzymu obok tego Centrum Aktywnego i też zmieniać kształt jego konformacja także nie będzie to potem działać dalej dobrze to teraz czas na metabolizm

Speaker A

już konkretne reakcje chemiczne jakie nas interesują stwierdziłem że podejdę po prostu tematami poszczególnymi czyli glikoliza potem fermentacja mlekowa i tak dalej omówimy sobie te cykle tudzież szlaki metaboliczne postaram się taką esencję z nich wyciągnąć abyście potem jak dostaniecie schemat nie mieli

Speaker A

większego problemu z ich zrozumieniem dobra No i tak wszystko zaczyna się od sześciowyrazowym niej istotne Na razie sześciowyrazowym więc jest to cykl na wskroś Jak to się mówi kataboliczny Jeszcze tylko katabolizm i anabolizm katabolizm to jest przykład jak ta reakcja tutaj czyli

Speaker A

coś co doprowadza nam do rozkładu substancji wytworzenia energii jeszcze do tego będzie dochodzić odłączanie się wodorów od substancji czyli Mówiąc krótko utlenianie i to są takie typowe znamiona katabolizmu No bo generalnie jak coś się rozpada odpadają węgle rozpadają się wiązania wiązania mają po

Speaker A

sobie elektrony elektrony idą z wodorami i tak powstają nam właśnie przenośniki wodorowe tutaj wymienione są No i oczywiście właśnie też powstaje energia czyli to ATP jako taka uniwersalna waluta Energetyczna to są typowe znamiona katabolizmu czyli redukcja liczby węgli redukcja w sensie

Speaker A

chemicznym w sensie odebranie znaczy sorry nie redukcja utlenienie jeszcze raz zmniejszenie liczby węgli utlenienie czyli odebranie wodorów dehydrogenacja No i powstanie swobodnej energii to jest właśnie charakterystyczne dla i właśnie takim katabolizmem ta glikoliza typowo jest co mogę tutaj

Speaker A

dorzucić jeszcze od siebie to przede wszystkim to może jej bilans oprócz tych dwóch trój węglowych pirogronian dostajemy w gratisie netto dwie cząsteczki ATP bo tutaj tak dwie najpierw zużywamy a poem Jak powstają wszystko d razy Czyż a plus D kolej czyli d na cst D na C

Speaker A

jesteśmy dodatkowo dostajemy d razy to NADH d h plus Czyli zredukowane przenośniki wodorowe co Zaraz wam powiem po co może przydać się no i to są w zasadzie najważniejsze elementy jakie my podczas tej glikolizy uzyskujemy jeszcze taka charakterystyczna rzecz czyli

Speaker A

obecność kationów magnezu w tych enzymach to też jest bardzo bardzo charakterystyczne możecie sobie gdzieś tam to zapamiętać że ten magnez pomaga prać jest go tutaj bardzo bardzo dużo Jeżeli mamy taką sytuację że z tym pirogronian nie da się nic zrobić czyli

Speaker A

komórka pracuje w warunkach beztlenowych to wówczas dochodzi do fermentacji podczas tej fermentacji powstały wcześniej NADH h plus to znaczy sorry nie po tej stronie bo toie już jest glukoneogeneza tutaj NADH h plus on będzie nam ten pirogronian redukować właśnie charakterystyczne dla

Speaker A

tego etapu czyli wykorzystanie tych nadówka która uwaga nie jest oddychaniem beztlenowym Pamiętajcie oddychanie beztlenowe to coś innego aczkolwiek miejcie na uwadze że na egzaminie ktoś może napisać oddychanie beztlenowe i chcie na uwadze natomiast ten mleczan Potem idzie do krwi Następnie wątrob jest

Speaker A

proces glukoneogenezy czyli odtwarzania glukozy całość nazywa się cyklem Kori jakoś tak Albo przez samo h szczerze nie pamiętam w każdym razie Ważne jest to że my dzięki poem może być potem do mięśnia może być do mięśnia przedostać się i z powrotem

Speaker A

być spalona ale generalnie ten cykl jest na ujemnym na ujemnym bilansie energetycznym i to jest ogólnie cała magia wysiłku anaerobowego czyli trening siłowy plus interwały To jest generalnie dobre na redukcję masy ciała tak na marginesie Nawiązując do bardziej

Speaker A

popularnych rzeczy od biochemii czyli na przykład ćwiczeń ale tutaj właśnie wszystko jest uzasadnione razem w każdym razie tak wygląda wykorzystanie potem mleczanu fermentacji mlekowej Natomiast jeżeli komórka dysponuje warunkami tlenowymi to ten mleczan piru na górze wymieniony wchodzi do mitochondrium i teraz przed

Speaker A

nami jest cykl Krebsa który no budzi bardzo negatywne emocje z racji pamięciowego podejścia dydaktyków do nauki tego procesu Natomiast ja uważam że tutaj nie ma co się uczyć na pamięć tylko trzeba skupić się na najważniejszych elementach Maćkowski napisz do mnie na

Speaker A

Facebooku dobra tak samo się fanpage nazywa darmowe korepetycje więc wyślij do mnie wiadomość Okej W każdym razie to czy cykl ki jest w podstawie Oczywiście że nie ma Ania inaczej jest wykorzystanie tego mleczanu po fermentacji i w wątrobie i to w sumie

Speaker A

powiedziałbym że wszystko bez tej nazwy ale to tam występuje tak by to wyglądało dobra w każdym razie wygląda to w ten sposób trój węglowy pirogronian który najpierw w mitochondrium ulega oksydacyjnej dekarboksylacji Czyli będzie się utlenia powstaną nam nady z wodorami zabierając

Speaker A

zabieramy mu wodór i dekarboksylacja czyli wolny dwutlenek węgla zostaje dwuwęglan ZM a i ten dwuwęglan ZM a łączy się z czterowlotowe nam sześciowyrazowym jednocześnie substratem Natomiast jeżeli chodzi o o cykl metaboliczny to jego produkt czyli Tak patrząc na szczawian tutaj

Speaker A

jest jednocześnie substratem tak Czyli ten czterowlotowe cytrynianu i teraz Tak tylko jeszcze że w cyklu Krebsa nie wykorzystujemy tlenu widzę komentarz jak najbardziej tutaj nie wykorzystujemy natomiast jest to dalej potrzebne Może inaczej cykl Krebsa jeżeli my z przenośnikami wodorowymi nic

Speaker A

nie zrobimy to zatrzyma się bo będzie po prostu sprzężenie zwrotne ujemne hamowanie przez nadmiar zredukowanych nad a one właśnie potrzebne są do znaczy inaczej będą rozładowywać się na łańcuchu oddechowym i to miałem na myśli taki skrót myślowy poniekąd

Speaker A

poczyniłem ale dzięki za uwagę bo to w sumie słuszne tutaj można powiedzieć że on mógłby zachodzić w warunkach beztlenowych jeżeli te nady byłyby od razu na bieżąco wykorzystywane ale taki skrótem myślowym mówiąc Jeżeli mamy warunki beztlenowe a główny metabolizm

Speaker A

komórki jest nastawiony na wytwarzanie użytecznej biologicznej energii No to nie może łańcuch zachodzić skoro nie może łańcuch zachodzić oddechowy to wtedy cykl Krebsa też zatrzyma się w pewnym momencie tak bym to określił W każdym razie wracając do cyklu Krebsa co

Speaker A

jest jego istotą istotą tego procesu jest odtworzenie tego czterowlotowe od stanu z sześciowyrazowym jesteśmy zmuszeni odłączyć dwa dwutlenkiem miejscu i w tym raz wraz z odpadnięciem węgli będą swobodne wiązania z którymi trzeba coś zrobić oraz wodory co za tym idzie mamy szereg

Speaker A

utlenia i jest utlenianie w tym miejscu tym jeszcze potem będzie tutaj to jest inaczej ten fad jakby co i jeszcze mamy tutaj jedno utlenianie łącznie cztery utlenia łącznie cztery utleniania do tego jeszcze my musimy sobie zadzie najważniejsze rzeczy Powiedziałem

Speaker A

dwutlenek węgla i wodory plus do tego mamy produkcję energii dodatkowo netto czyli powstaje tak zwane gtp na marginesie cały czas powstaje nam ATP bądź gtp który jest można powiedzieć jego naprawdę równoważnikiem wygląda to w ten sposób że jest to fosforylacja substratowa tak

Speaker A

zwana zapamiętajcie czyli w toku reakcji chemicznej powstaje ATP i tyle To jest właśnie bardzo charakterystyczne Tak się to nazywa fosforylacją substratow i to jest dla glikolizy jak cyklu Krebsa właściwe Natomiast generalnie Na chwilę obecną nie ma żadnego żadnej przewagi metabolicznej

Speaker A

specjalnej tych procesów nad fermentacją mlekową tak dalej jednak Pokażę wam że coś tutaj z tego na pewno coś na tym zyskamy teraz pytanie od Ani Czym się różni tlenowe od znaczy oddychanie beztlenowe od fermentacji jak dojdziemy do łańcucha oddechowego to wam pokażę o

Speaker A

co chodzi właśnie ten łańcuch teraz przed nami jest i te nady i fady które nam WKU cyklu Krebsa tutaj Fat będzie tak naprawdę sprzężony z bursztynianem to już nie o to chodzi W każdym razie wodory które otrzymaliśmy w przebiegu

Speaker A

całego cyklu Krebsa będą w mitochondrium na jego wewnętrznej Błonie rozładowywać się na takich specjalnych białkach kompleksów łańcucha oddechowego czyli tam mają swoje numerki rzymskie mniejsza z tym chodzi o to że wyniku tego procesu elektrony płyną przez te białka a przep pompowanie wodorów do

Speaker A

przestrzeni między błonowe wodory są naładowane elektrycznie jako protony więc w związku z tym nie przejdą same przez błony mogą przejść dopiero przez jakiś kanał jonowy co nie Podobnie będzie z fadem też jest przepływ elektronów nieco krótsza ścieżka ten

Speaker A

przepływ prądu elektrycznego ja tak bym to wprost powiedział stymuluje transport wodorów ale gdzieś musi się obwód zamknąć Tak więc zamyka się nam obwód na tlenie tak który bierze wodory i robi wodę dlatego mówimy w tym momencie o oddychaniu

Speaker A

Dlaczego Dlatego że tlen jest wykorzystywany do zamknięcia tego elektrycznego obwodu Czyli jako akceptor elektronów oddychaniu beztlenowym które też różni się białkami jeżeli chodzi o szczegóły ale to nie wnikaj w to tam jest coś innego zamiast tlenu czyli na

Speaker A

przykład redukowane będzie inna substancja choćby azotan 5 do azotu atmosferycznego i tak dalej czyli beztlenowe A to jest tlenowe oddychanie i te wodory które nam prz do tej przestrzeni między błonowe pompowane pod wpływem przepływu prądu z nad i fad będą

Speaker A

jedyną drogą dostępną czyli przez synt ATP która dosłownie kręci się pod ich wpływem jak taka turbina napędzana wodorami produkując ATP to jest bardzo wydajny w porównaniu proces to jest właśnie tutaj charakterystyczne A te wodory które wróciły właśnie będą wiązane z tlenem i

Speaker A

elektronami w wodę dodatkowo ten Proces wytwarzania ATP w tym momencie nazywa się fosforylacją oksydacyjną dlatego że utlenianiu ulegają te przenośniki wodorowe czyli jest zabierany z nich wodór to też się utleniają tak to należy rozumieć fosforylacja oksydacyjna Pamiętajcie No i raz jeszcze jeżeli ktoś

Speaker A

nie usłyszał to oddychanie beztlenowe wygląda podobnie tylko że zamiast tlenu bierzemy coś innego i to jest prawdziwe oddychanie beztlenowe tutaj jeszcze gwoli podsumowania całego procesu jego wydajności zestawienia z fermentacją mlekową małą kalkulację sobie zrobimy Załóżmy że to jest tak jak mamy te nady

Speaker A

i fady w mitochondrium tam na każdy n dostajemy 2 I5 ATP na każdy fad dostajemy półtora ATP fermentację mlekową to już ustaliliśmy że jej wydajność to jest dwie cząsteczki ATP na ty dostaliśmy teraz to b Podsumuj wszystko w glikolizie 2

Speaker A

ATP to jest raz cyklu Krebsa przelicznikow 2 ATP bo gtp jest praktycznie równe ATP dobra i to jest nasz zysk w tym momencie czystej energii teraz sprawa wygląda w sposób następujący kyol charakterystyczne bardzo więc można przyjąć że na jedną cząsteczkę glukozy

Speaker A

która nam ulega temu procesowi mamy 2 i d łącznie cy fady zredukowane i do tego jeszcze n dów będziemy mieli w samym mitochondrium tylko łącznie bo tutaj są dwa z oksydacyjnej dekarboksylacji i s cyklu KSA więc otrzymujemy sobie 8 nad

Speaker A

dobra i teraz z tego otrzymujemy ATP skoro jeden fad to jest półtora ATP to też jak wezmę ich 4 to otrzymam 6 ATP a z u nad to będzie 8 x 2 i p spodziewam się 20 ATP więc jak to wszystko podsumuję to

Speaker A

wychodzi mi przeliczeniowo 30 cząsteczek ATP i jest to jest aktualna wydajność oddychania tlenowego pamiętajcie o tym kiedyś było 36 dlatego że wcześniej było na jeden nad 3 ATP a na jed Fat 2 ATP to jest stara wydajność tak na chwilę obecną stosuje się tę

Speaker A

uaktualnioną którą wam podałem jeszcze czasami błędnie w źródłach jest podane 32 ATP bo nie jest uwzględniony ten transport tutaj n dów znaczy wymiana nad za Fat o co też chodzi dlaczego do tego doszło No bo generalnie nady są

Speaker A

naładowanymi cząsteczkami można powiedzieć że z wodorami muszą iść A z racji ładunku nie przejdą przez błonę więc mogą tylko wymienić się na takim transporterze jak tutaj widać Mam nadzieję że wszystko wszystko jest jasne Okej no to wszystko w sumie z tego oddychania

Speaker A

tlenowego teraz z innych cykli metabolicznych takich związanych z cukrami to moi drodzy chociażby chociażby taka reakcja jak tutaj widać glukozo s fosforan i s fosfo glukonolakton fosfoglukomutaza tajemniczymi nazwami kryje się tak zwany cykl pentozowy i generalnie jego istota jest

Speaker A

bardzo prosta Polega on tak naprawdę na tym że glukoza zamienia się w pięciowęglowy cukier i powstają te nadph one są wykorzystywane w różnego rodzaju reakcjach anabolicznych tak to wygląda po tym cyklu pentozowy mamy też takie sytuacje że ten pięciowęglowy

Speaker A

rybulozo 5 fosforan może zamienić się w rybo rybozo 5 fosforan czyli DNA i RNA z tego mamy A poza tym będzie szereg przemian tego cukru na fragmenty trój i sześciowodny potem do glikolizy i to jest cały sens cyklu

Speaker A

pentozofosforanowego który jest typowo też cyklem katabolicznym Dobra teraz z kolei Moi drodzy rozkład tłuszczy czyli beta oksydacja to krótko i na temat cykl oczywiście kataboliczny czyli powstaną nady zredukowane rozcinane są kwasy tłuszczowe na dwuwęglany acetylokoenzym który wspomn wniej cały proces polega na cięciu

Speaker A

właśnie tłuszczu na takie dwuwęglan zmy a i z tego mamy potem masę energii z kolei tutaj proces cykl mocznikowy i parę przemian aminokwasów jeszcze Mała uwaga do tej beta oksydacji proces odwrotny czyli biosynteza kwasów tłuszczowych przebiega podnie czyli z

Speaker A

dwu węglowych fragmentów tworzą się tworzą się z kolei dłuższe kwasy i używamy nadph Dobra teraz Jeżeli chodzi o sam cykl mocznikowy to krótko i na temat też cykl anaboliczny z kolei czyli wykorzystujemy proste substancje amoniak wodorowęglan razy 2 tutaj będzie tak

Speaker A

naprawdę użyty znaczy raz jeden Przepraszam Dwa razy amoniak i pod wpływem ATP zamienia się w moc najpierw mitochondrium powstaje tak zwany karbamoilofosforan czyli jeden amoniak i jeden dwutlenek łączą się w całość a potem w cytoplazmie dołącza się jeszcze

Speaker A

jeden amoniak z aminokwasem który tutaj wchodzi Asparaginian bodajże i generalnie mamy powstanie mocznika na końcu do tego nam dochodzi jeszcze ATP które do monofosforanu przechodzi więc przeliczeniowo na cykl mocznikowy zużywamy C ATP Tak naprawdę po prawej stronie natomiast umieściłem przykład

Speaker A

trakcji transam czyli przełożenia grupy aminowej z jednego aminokwasu i z tego na górze na aminokwas drugi prawda znaczy na kwas drugi w wyniku czego powstał kolejny aminokwas No i aminokwas zamienił się na kwas tak szczawiooctan zamienił się na

Speaker A

sparagmos Moi drodzy robimy sobie chwilę przerwy ja teraz sobie dopiero ogarnąłem że zapomniałem o fotosyntezie także wrzucę parę slajdów zrobimy fotosyntezę po przerwie No i dalej systematykę organizmów Dajcie mi tak myślę 20 minut przynajmniej I po tym czasie wracam na

Speaker A

streama ten zakończę i potem otworzę kolejny jak coś Okej dzięki do zobaczenia

Topics:biochemiamatura z biologiimonosacharydydwucukrywielocukrylipidyfosfolipidycholesterollipoproteinytrawienie cukrów

Frequently Asked Questions

Jakie są podstawowe różnice między monosacharydami a dwucukrami?

Monosacharydy to pojedyncze cząsteczki cukrów, takie jak glukoza czy fruktoza, natomiast dwucukry powstają z połączenia dwóch monosacharydów wiązaniem glikozydowym. Dwucukry mogą być łatwiej trawione dzięki specyficznym enzymom.

Dlaczego fosfolipidy są ważne dla błon komórkowych?

Fosfolipidy są amfipatyczne, co oznacza, że mają część polarną lubiącą wodę i część niepolarną hydrofobową. Dzięki temu mogą tworzyć dwuwarstwę lipidową, która stanowi podstawę błon komórkowych, zapewniając selektywną przepuszczalność.

Jak lipidy są transportowane we krwi, skoro są hydrofobowe?

Lipidy są transportowane we krwi w postaci lipoprotein, które są kompleksami białek i lipidów. Lipoproteiny umożliwiają rozpuszczanie i przenoszenie lipidów w środowisku wodnym krwi, dzięki czemu mogą być efektywnie dostarczane do komórek.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools