Darmowe Korepetycje – Biologia – Matura | Fizjologia ro… — Transcript

Bezpłatne korepetycje z biologii na maturę: fizjologia roślin, anatomia i fizjologia człowieka, omówienie transportu wody, tropizmów i ruchów roślin.

Key Takeaways

  • Transport wody w roślinach odbywa się dzięki trzem głównym zjawiskom: parciu korzeniowemu, siłom kapilarnym i transpiracji liści.
  • Sacharoza jest transportowana w roślinie aktywnie, co umożliwia efektywny przepływ substancji od liści do korzeni.
  • Tropizmy roślinne są reakcjami na bodźce środowiskowe i regulowane przez hormony wzrostu – auksyny.
  • Ruchy nastyczne roślin wynikają ze zmian ciśnienia turgorowego w komórkach i są odpowiedzią na bodźce mechaniczne lub czasowe.
  • Aktywne wyszukiwanie informacji i korzystanie z materiałów edukacyjnych jest kluczowe do efektywnej nauki biologii.

Summary

  • Omówienie transportu wody w roślinach, w tym parcia korzeniowego, sił kohezji i adhezji oraz siły ssącej liści.
  • Wyjaśnienie mechanizmu transportu sacharozy w roślinie za pomocą masowego przepływu (mass flow).
  • Przedstawienie różnych tropizmów roślinnych: geotropizmu, hydrotropizmu, tigmotropizmu i fototropizmu oraz roli auksyn.
  • Opis ruchów nastycznych roślin, ich mechanizmu opartego na zmianach ciśnienia turgorowego w komórkach.
  • Podkreślenie znaczenia aktywnego transportu jonów i osmozy w procesach fizjologicznych roślin.
  • Informacje organizacyjne dotyczące kolejnych lekcji z biologii, w tym genetyki, ekologii i ewolucjonizmu.
  • Zachęta do zadawania pytań i korzystania z materiałów do samodzielnej nauki zgodnie z nową podstawą programową.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:03
Speaker A
Dobry wieczór. Witam was serdecznie, moi drodzy. Mam nadzieję, że w trakcie streama nie braknie nam prądu. Z tego też powodu trochę się opóźniłem. Nie mogłem wcześniej po prostu dokończyć prezentacji. Mam nadzieję, że będzie już okej. Bardzo prosiłbym was o informacje
00:17
Speaker A
na czacie, czy wszystko jest w porządku, czy mnie słychać i czy widać prezentację. Jeżeli jest spoko, to bierzemy się do zajęć. Okej, widzę, że są dobre reakcje, więc powinno być dobrze. Jeszcze mała informacja organizacyjna. Dzisiaj zrobimy sobie na
00:34
Speaker A
spokojnie anatomię i fizjologię człowieka plus do tego fizjologię roślin, te rzeczy, które ostatnio pominąłem. Natomiast jutro wieczorem około 21:00 przejdziemy z kolei do ostatniego elementu z biologii, czyli genetyka, ekologia i ewolucjonizm.
00:51
Speaker A
Dobra, no to myślę, możemy zaczynać, jeżeli nie ma żadnych wątpliwości co do tego, jak działa prezentacja. Teraz transport wody w roślinie. To jest ważne z uwagi na to, że dzięki tym procesom rośliny generalnie mogą rosnąć dosyć wysoko, tak? Nie mają
01:09
Speaker A
problemu z wodą, gdyż na lądzie, z racji tego, że nie są otoczone nią ze wszystkich stron, muszą sobie jakoś ją transportować i generalnie za ten proces będą odpowiadać trzy zjawiska za transport wody w roślinie. Przede wszystkim będzie to parcie korzeniowe,
01:27
Speaker A
tutaj opisane jako absorption. Chodzi o to, że we włośnikach, które są w skórce, w skórce korzenia, to tam są transportowane aktywnie jony potasu i te potasy ściągają wodę, która tutaj widać na drodze osmozy aktywnie wchodzi do włośników. Potem następnie będzie
01:47
Speaker A
wędrować do tkanki drewna, która odpowiada za transport wody. No i tyle w zasadzie. Czyli mówiąc tak kolokwialnie, dosłownie ta woda będzie wciskana po prostu od spodu do rośliny i parcie korzeniowe można zaobserwować na przykład wiosną, kiedy my drzewo bądź
02:06
Speaker A
jakąś inną młodą sadzonkę, rośliny zetniemy poniżej liści i nawet kiedy tych liści jeszcze nawet by nie było, to będzie tak, że z tej rośliny wycieka dużo płynu i jest to właśnie spowodowane tym parciem korzeniowym, które umożliwia intensywne pobieranie wody, nawet jeżeli jeszcze
02:25
Speaker A
nie ma dobrze rozwiniętych liści. Teraz jeszcze o tej porze roku, myślę, można byłoby u niektórych roślin to zaobserwować z racji tego, że było trochę zimno i jeszcze nie wszystkie rozwinęły swoje liście w pełni, więc parcie korzeniowe będą miały pełnej
02:38
Speaker A
okazałości. Natomiast dalej, kiedy ta woda wchodzi wzdłuż rośliny, no to samo parcie korzeniowe by nie wystarczyło, gdyby nie zintegrowany system transportu wody wzdłuż rośliny. I to odbywa się za pomocą występowania sił kohezji i adhezji. Dokładnie. Chodzi o to, że woda
02:57
Speaker A
przylega do ścian naczyń w drewnie dosyć dobrze, co sprawia, że tworzy się taka swego rodzaju kapilara, czyli po prostu to generalnie będzie wchodziło do na samą górę. Będzie ta po prostu woda wciągana i tyle. Jeżeli popatrzymy sobie
03:14
Speaker A
z kolei na transpirację w liściach, to ona będzie powodować następowo siłę ssącą liści. I to jest tak, że utrata wody, utrata wody z liści sprawia, że tam się robi małe stężenie wody, duże stężenie substancji i to sprawia, że będzie ściągana
03:34
Speaker A
będzie woda do samej góry. Tak to w sumie wygląda. Czyli podsumowując, parcie korzeniowe, zjawiska kapilarne w drewnie plus siła ssąca liści, to wszystko łącznie zapewnia efektywny i bezproblemowy transport wody na samą górę. Witam w międzyczasie wszystkich, którzy się pojawili na streamie. Z racji
03:52
Speaker A
ilości osób nie mogę was powitać z osobna, ale cieszę się bardzo, że jesteście i bardzo chciałbym podziękować Marcie, która dzielnie moderuje czat od samego początku. Gdyby nie jej pomoc, to pewnie dawno by już czat został zbanowany. Byłoby takie ryzyko. Także
04:08
Speaker A
dziękuję serdecznie Marcie i wszystkim, którzy angażują się w merytoryczną i kulturalną rozmowę. Tymczasem przejdźmy do kolejnego zjawiska. Ono może nie jest wspomniane bezpośrednio w podstawie programowej, ale pojawiło się z raz, dwa razy na maturze. Z tego co pamiętam, to
04:25
Speaker A
jest z angielskiego tak zwany mass flow. Jakbyście sobie coś szukali, to wpiszcie sobie w wyszukiwarce, bowiem ja z tych haseł mam te schematy.
04:35
Speaker A
Po prostu umiejętne wyszukiwanie daje bardzo dużo, jeżeli chodzi o informacje. I to tłumaczy to całe zjawisko, jak asymilaty z kolei wędrują w roślinie.
04:44
Speaker A
Znowu, gwoli przypomnienia, są one pod postacią sacharozy. Taka mała informacja. I teraz prześledźmy drogę tej sacharozy od samego początku. Ona powstaje w komórce liścia. Tu jest jako source zaznaczona, źródło i tam na drodze transportu aktywnego, tutaj widać,
05:01
Speaker A
koniecznie musi być wykorzystana energia, ponieważ pod prąd wchodzi ta glukoza do komórki przyrkowej i teraz będzie ona wciskana do łyka. Tam jest duże stężenie, duże stężenie cukru. To sprawia, że ta woda będzie wchodzić do właśnie łyka i jak gdyby pompować
05:25
Speaker A
ten przepływ, sprawiać, że wraz z wodą płynie nam cukier i on będzie płynąć tam, gdzie będzie go coraz mniej. Takby to w sumie sprzęgło się wszystko ze sobą. Idąc na dół, cukier mamy coraz bardziej rozcieńczony. Na drodze transportu aktywnego będzie on znowu
05:41
Speaker A
wchłaniany z powrotem do korzenia przez komórkę przyrkową. Tutaj też warto zaznaczyć aktywność tego transportu, co sprawia, że robi się małe stężenie substancji, a na drodze osmozy woda będzie uciekać do drewna. Jest to oczywiście tylko hipoteza, ale za wiele
05:57
Speaker A
za nią przemawia. Tak możemy sobie stwierdzić. Dobra, mam nadzieję, że wszystko jest jasne.
06:05
Speaker A
Idziemy sobie dalej w takim układzie. Teraz kwestia tropizmów. Jest to szereg ruchów, które są związane z tym, że roślina po prostu rośnie w jakimś kierunku. Jest to spowodowane działaniem jakiegoś bodźca i no i przede wszystkim będzie to bodziec grawitacyjny,
06:21
Speaker A
geotropizm, do tego bodziec, no woda po prostu, czyli hydrotropizm. Tigmotropizm to jest jakiś czynnik mechaniczny, tyczka wbita w ziemię, tak jak widać na rysunku. No i do tego jeszcze fototropizm, czyli światło. To wszystko sprawia, że hormony odpowiedzialne za
06:37
Speaker A
wzrost rośliny, czyli tak zwane auksyny, będą nierównomiernie rozłożone w łodydze i to powoduje z kolei, że roślina będzie jedna część będzie rosnąć szybciej, a druga wolniej. Dlatego ona się wygnie.
06:50
Speaker A
Na przykład jak mamy sobie fototropizm, to w wyniku działania światła słonecznego, umówmy się z tego kierunku, będzie dochodzić do gromadzenia tych hormonów auksyn po tej części rośliny zewnętrznej, łodygi można powiedzieć.
07:06
Speaker A
One bardzo dobrze reagują właśnie, łodygi bardzo dobrze reagują na auksyny. Przez to ta zewnętrzna część rośnie szybciej od tej wewnętrznej, dlatego po prostu słonecznik wygina się w tę stronę. Tak jak widać, to jest istota fototropizmu.
07:20
Speaker A
No pamiętajcie, mogą być też fototropizmy dodatnie bądź ujemne. Dodatni oznacza, że w kierunku bodźca, tak jak na przykład w przypadku geotropizmu dodatni mamy dla korzeni, czyli do ziemi rosną.
07:31
Speaker A
Natomiast geotropizm będzie to wzrost łodygi będzie ujemny w tym wypadku. J Marta operony omówimy na genetyce to już jutro. Dobrze, w porządku. Myślę, że to jest wszystko jasne. No hydrotropizm wiadomo, roślina musi rosnąć do wody, żeby jej nie brakło. Tak bym to poniekąd
07:51
Speaker A
określił. Teraz na zakończenie jeszcze ruchy nastyczne. To są z kolei te, które polegają na zmianie ciśnienia w komórkach. I tu bardzo fajnie widać, jak wygląda nastia w przypadku liści. Popatrzcie, mamy sobie tutaj komórki i one mają równe ciśnienie i w tym przypadku niżej
08:09
Speaker A
te zewnętrzne zyskały ciśnienie większe. Zwiększył się turgor, w tych środkowych turgor się zmniejszył, przez to po prostu liść się wygiął. Czy to polega tylko na osmozie i zmianie turgoru, czyli tego napięcia komórek turgora. I to jest w zasadzie cała esencja ruchów
08:25
Speaker A
nastycznych. Mamy sejsmonastię, to jest na wstrząsy, na dotknięcie i tym podobne. Mamy też nyktinastię, czyli na noc.
08:40
Speaker A
No i to w zasadzie najważniejsze z rzeczy. Jeżeli będziecie mieli jakiekolwiek pytania jeszcze do fizjologii roślin, to dajcie mi znać na końcu.
08:47
Speaker A
Postaram się to omówić. W każdym razie pamiętajcie, że nowa podstawa to jest dużo tekstu i wiele rzeczy dostaniecie po prostu do przeczytania, do przeanalizowania. Te pół
09:05
Speaker A
się już na poważnie za anatomię i fizjologię człowieka. Zaczniemy sobie klasycznie od układu pokarmowego. On jest, można powiedzieć, ewolucyjnie najstarszy, najbardziej prymitywny dla organizmów żywych, wszystkich zwierzęcych. ponieważ w zasadzie w nim odbywa się najważniejszy proces pobieranie pokarmu, z którego to
09:23
Speaker A
cudzożywne zwierzęta będą wytwarzać energię. Jeżeli chodzi o anatomię układu pokarmowego, to możemy sobie pójść od góry. Mamy jam ustną. Do jamy ustnej, która jest elementem przewodu, będą już wydzielały gruczoły, czyli gruczoły ślinowe, ślinianki. Potem mamy gardło i przełych, dalsze części przewodu
09:43
Speaker A
pokarmowego. Następnie wchodzimy do jamy brzusznej i tam jest żołądek przechodzący w dwunastnicę. Dwunastnica natomiast będzie przechodzić w jelito czcze i krętę. Całość tworzy jelito cienkie włącznie z dwunastnicą.
09:58
Speaker A
Następnie mamy jelito grube, czyli tutaj jest kątnica sekum i ona generalnie kończy się z drugiej strony wyrostkiem robaczkowym. Uwaga, roślinożercy mają ogólnie dłuższe jelita i posiadają też rozwinięte to jelito ślepe z racji potrzebnych do strawienia dużych ilości ubocznych produktów metabolizmu roślin.
10:18
Speaker A
Natomiast u mięsożerców, u wszystkożerców te elementy są znacznie skrócone. W każdym razie idziemy sobie teraz przez okrężnicę wstępująca, poprzeczna, zstępująca, potem esica, odbytnica i na końcu. Tak wygląda sam przewód. W przewodzie ważne są elementy, które odgraniczają go od otoczenia albo
10:36
Speaker A
też będą poszczególne jego elementy oddzielać. To zapewnia pewną etapowość trawienia i zabezpiecza przed niekontrolowanym cofaniem się treści pokarmowej. Przede wszystkim zależy zaznaczyć należy oczywiście jamę ustną.
10:52
Speaker A
Potem mielibyśmy sobie z takich ważniejszych tutaj powinien być odźwiernik, ale go nie widać. W każdym razie on jest gdzieś mniej więcej w tym miejscu. Oddziela żołądek od dwunastnicy chyba gdzieś tu.
11:03
Speaker A
Tak. Potem zastawka krętniczo-kątnicza, czyli oddzielająca jelito cienkie od grubego, zapobiegająca cofaniu się tych symbiotycznych bakterii z jelita grubego do cienkiego. I na końcu oczywiście odbyt umożliwiający regularny i sprawny rytm wypróżnień. To jest w zasadzie wszystko. Ważne są gruczoły, które
11:20
Speaker A
wydzielają do przewodu pokarmowego. Wspomniałem o śliniankach jako takich, które wydzielają ślinę o pH, które jest obojętne.
11:30
Speaker A
Do tego w żołądku mamy komórki główne okładzinowe wydzielające odpowiednio kwas solny pepsynogen. To jest wszystko, co nam daje sok żołądkowy, prawda? Czyli generalnie pH jest wtedy bardzo niskie i trawienie białek się rozpoczyna. Następnie w momencie, w którym przechodzimy sobie do
11:52
Speaker A
dwunastnicy, to tam żółć wydzielana przez wątrobę i przechowywana w woreczku żółciowym tudzież pęcherzyku wedle innego nazewnictwa. Wespół z sokiem wydzielanym przez trzustkę pancreas tutaj wymienioną daje nam trawienie w tym elemencie przewodu pokarmowego i tam pH z kolei będzie bardzo zasadowe dzięki
12:13
Speaker A
obecnym wodorowęglanom w żółci, które mają właściwości alkalizujące, a mówiąc po ludzku łapią jony wodorowe. No i po prostu jest wypierany dwutlenek węgla, przez co mniej wodorów mamy. A co za tym idzie pH będzie podnosić się. Tyle w zasadzie, jeżeli chodzi o te wydzielane
12:30
Speaker A
elementy. Dokładnie trawienie to sobie omówimy już na następnym schemacie. Jeżeli przyjrzymy się na to, co on sobą reprezentuje, to pokazuje nam tak naprawdę co tutaj się dzieje z pokarmem w przewodzie pokarmowym. Przede wszystkim ważne są ruchy robaczkowe.
12:45
Speaker A
Pamiętajcie o tym, perystaltyczne, które polegają na kontrolowanym skurczu mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym. I to jest tak, że kurczy się mięsień w jednym miejscu, potem pokarm idzie dalej i skurcz przesuwa się, a razem z nim przesuwa się pokarm, co nie? Tu jest
13:01
Speaker A
skurcz, tu jest pokarm, skurcz przesuwa się, pokarm przesuwa się. No i wszystko w sumie, jeżeli chodzi o ruchy perystaltyczne, do tego jeszcze dochodzi połykanie. To tak samo do tej grupy ruchów właśnie zalicza się. Następnie będzie dochodzić do pierwszym etapem
13:19
Speaker A
jest trawienie mechaniczne, czyli rzucie, rozdrabniania jakieś. chodzi o to, żeby tak naprawdę rozdrobnić substancje pokarmowe i zwiększyć powierzchni kontaktu enzymów z tą treścią pokarmową, dzięki czemu możliwe jest efektywne trawienie tego. Ważne jest też wpływ na tłuszcze żółci, która emulguje
13:43
Speaker A
tłuszcze, a co za tym umożliwia dostęp do nich enzymom. To też właśnie będziemy mieli efektywne wówczas trawienie tych substancji. Na samym końcu jest trawienie chemiczne, czyli właśnie w poszczególnych elementach działające enzymy w żołądku będzie to pepsyna rozcinająca białka do do krótszych
14:04
Speaker A
fragmentów. W jamie ustnej będzie amyla ślinowa trawiąca z krętszych elementów dekstryn na no ewentualnie ostatecznie może być maltoza. Natomiast w dwunastnicy będzie wydzielana lipaza od tłuszczy, amylaza trzkowa, trypsynogen zamieniający się potem w trypsynę. I jeszcze jest chemotrypsynogen.
14:35
Speaker A
To są odpowiedzialne enzymy za trawienie białek. białkowe są wydzielane w formie nieaktywnych proenzymów, gdyż potem będą pocięte i tak przestawione, żeby zaczęły działać, bo chodzi o to, żeby nie trafiły własnych tkanek. Pytanie od Marty. Czy będzie pan robił także
14:50
Speaker A
omówienie matur? Na kanale jest trochę omówionych. Tyle, ile dałem rady w tym roku omówić, tyle omówiłem. Dobra, mam nadzieję, że jest to trawienie jasne.
14:58
Speaker A
Możemy sobie przejść do kolejnych tematów. O, widzę na czacie, że już jest 10 000.
15:05
Speaker A
To super. Trzeba jakiegoś streama zrobić z tej okazji. Postaram się coś ogarnąć fajnego w weekend. Mam nadzieję, że uda mi się wszystko z tym pogodzić i bardzo się cieszę, że oglądacie streamy, jak również jesteście na kanale, ponieważ dzięki temu widzę, że to ma sens jak
15:21
Speaker A
najbardziej ta cała praca dla was. Okej, teraz przejdźmy do konkretów. Mamy tutaj już kwestie związane z wchłanianiem substancji, strawionych substancji odżywczych. Wygląda to tak, że za wchłanianie odpowiadają kosmiki elitowe.
15:34
Speaker A
One posiadają nabłonek walcowaty z rąbkiem y z rąbkiem szczoteczkowym, czyli tam jest po prostu y mikrokosmik, czyli taka powierzchnia zwielokrotniona wchłaniania. Jeszcze pytania są odnośnie trawienia od oli. Co jest aktywatorem enzymów trawiennych? Ola dębicka. To jest aktywacja po pierwsze związana z
15:55
Speaker A
tym, że jest pH odpowiednie i one wtedy zmieniają kształt, zaczynają działać. One mogą same się aktywować i to jest wtedy autokataliza, przepraszam, autoaktywacja proteityczna, czyli same się tak nacinają, uszkadzają w paru miejscach i robią się czynne, takie, tak bym to ujął, czyli
16:13
Speaker A
działające. Może też być tak, że jeden enzym aktywuje inne też je nacinając. To jest znowu ta aktywacja proteolityczna tylko przez inny enzym. Ja już nie pamiętam dokładnie, które które, ale wiem, że pepsynogen sam się może w pepsynę zamienić, jak również pepsyna.
16:25
Speaker A
Pepsonogen w pepsynę też może zamienić. Pamiętaj, aktywacja proteityczna, czyli przycięcie tych białek do aktywnej formy. Tak by to wyglądało. Czajkowski jak najbardziej z chemii będzie stream w weekend. Tak planuję to też tylko chciałbym to zaplanować. Wróćmy do samego wchłaniania. Jeżeli chodzi o
16:44
Speaker A
kosmek jelitowy, to tam mamy sobie naczynia włosowate capillaries, które odpowiadają za wchłanianie rozpuszczalnych w wodzie tłuszczy i aminokwasów. Z kolei ten element środkowy to będzie naczynie limfatyczne, ślepo zakończone, które odpowiada za wchłanianie tłuszczy, które są na następnej stronie. No i to
17:06
Speaker A
wszystko potem idzie z prądem krwi. Te te żylne idą do wątroby z żyłą wrotną, a limfatyczną limfatyczne naczynie potem wpada do układu żylnego. Tak by to wyglądało. Teraz jak wchłaniają się cukry. Tutaj malutki rysunek. Lepszego nie znalazłem z tych nieobjętych
17:22
Speaker A
licencją. na wchłanianie glukozy. Pamiętajcie, że jest to symport. Parę razy się to trafiło na maturze i to działa tak, że sód wchodzi razem z sodem glukoza, tak dwa na raz i to stężenie sodu cały czas niskie w komórce
17:35
Speaker A
utrzymuje praca pompy sodowo-potasowej. Podobna sytuacja ma się z aminokwasami, które też z importem będą wchłaniane. Na takiej samej zasadzie jest to transport aktywny wtórny, czyli to niskie stężenie sodu w komórce jest non stop utrzymywane dzięki pracy pompy sodowo-potasowej. No
17:53
Speaker A
a co za tym idzie, będzie ten sód z zewnątrz wchodził bez problemu razem z nim. W tym wypadku aminokwasy i glukoza też. Di i tripeptydy mogą też wejść do kosmka jelitowego i one będą wchodzić z kolei na symporcie z wodorami i z nimi jest
18:09
Speaker A
tak, że te diripeptydy będą z kolei trawione w środku już do aminokwasów. Przy okazji jeszcze można jeszcze można sobie tutaj zobaczyć, że wodory są wyrzucane na zewnątrz za sód.
18:22
Speaker A
Dodatkowo, żeby zakwasić z zewnątrz środowisko, umożliwić tym samym powrót tym diriptydom do, znaczy przejście tym diriptydą do środka. Tyle w temacie. Mam nadzieję, że jest to jasne.
18:37
Speaker A
Teraz zobaczymy sobie właśnie jak wygląda wchłanianie lipidów. Lipidy po lewej stronie są najpierw rozbijane na micele. To jest za pomocą kwasów żółciowych. Po prawej to widać dokładnie. Bile acid. To jest właśnie kwas żółciowy, który otacza ten lipid, bo on jest amfipatyczny. Ma część
18:54
Speaker A
hydrofilową, część hydrofobową. No i tak układa się tłuszczem do tłuszczu, a tą wodną częścią hydrofobową do wody i to sprawia, że tworzy się micela. Ta micela ulega działaniu enzymu lipazy i trawienie jest na kwasy tłuszczowe plus glicerol. I coś takiego wchłania się z
19:12
Speaker A
powrotem. I uwaga, w aparacie Goldiego mamy z powrotem syntezę lipidów i te resyntetyzowane lipidy zamieniają się w hylomikrony i te, przepraszam, te hylomikrony będą już przechodzić do naczyń limfatycznych. Pamiętajcie, że jest ta resynteza tłuszczy w tym wypadku. No i a
19:31
Speaker A
transport to jest na takiej zasadzie, że to po prostu przenika przez błony, no bo lipidy są tłuszczowe, więc nie mają z tym najmniejszego problemu.
19:40
Speaker A
Dobra, to idziemy dalej. Omikrony tak daily storm były omówione, Daisy Storm, sorry, były omówione poprzednio z lipoproteinami.
19:52
Speaker A
Teraz czas na układ oddechowy. Najpierw jego anatomia. Po lewej stronie możemy zobaczyć przewód, znaczy drogi oddechowe.
20:01
Speaker A
Wszystko zaczyna się od jamy nosowej. Ewentualnie jama ustna może być uzupełnieniem. Do tego jeszcze dochodzą zatoki przynosowe. Następnie przechodzimy w gardło i w zasadzie tutaj kończy się nam droga, kończą się nam drogi oddechowe górne, zaczynają się dolne od krtani z nagłośnią w
20:18
Speaker A
szczególności. Ta nagłośnia ma to do siebie, że będzie generalnie powodować coś takiego, że oddzielone są od siebie drogi pokarmowe i oddechowe jednoczasowo, czyli na przykład pracuje albo jedna, albo druga.
20:33
Speaker A
To daje nam coś takiego, że jak na przykład oddychamy, to nie nie możemy wtedy przełykać. Przewód pokarmowy jest zamknięty i odwrotnie. Kiedy przełykamy, to nie powinniśmy oddychać. Więc generalnie powinno być w ten sposób, że no to nie będzie na siebie nachodzić.
20:49
Speaker A
Oczywiście są sytuacje patologiczne, zachłyśnięcie, zadławienie i tym podobne. One doprowadzają do mogą doprowadzić nawet do stanu zagrożenia życia. Tak to w sumie wygląda. Pytanie od MCXVA.
21:02
Speaker A
tegoroczne matury. Tak, jak tylko napiszecie matury, to postaram się je rozwiązać na streamie tak jak zawsze.
21:11
Speaker A
Jeżeli chodzi o dolne drogi oddechowe, to właśnie zaczynają się one od krtani i wygląda to w ten sposób. Ona oprócz tej funkcji oddzielającej pełni rolę, no odpowiada za fonację, wydawanie dźwięków i następnie jak idziemy sobie przez kawicę, rozdziela się to na oskrzela
21:31
Speaker A
główne, oskrzela główne na płatowe i segmentowe. Potem mamy coraz mniejsze oskrzeliki, które na samym końcu rozgałęziają się w pęcherzyki płucne wyścielone nabłonkiem jednowarstwowym, płaskim, bardzo cienkim i umożliwiającym efektywną wymianę gazową.
21:50
Speaker A
Tak naprawdę to są płuca. Dopiero te pęcherzyki, proszę bardzo. Alviolaj to jest pęcherzyk. Natomiast przyjęło się mówić, że płuca to jest po prostu ten kawałek tak wycięty od reszty razem z drogami oddychowymi. Teraz przejdziemy sobie do jeszcze budowy tych
22:06
Speaker A
pęcherzyków, a potem omówimy fizjologię oddychania. Pamiętajcie, że od środka są one wyścielone tak zwanym surfaktantem.
22:13
Speaker A
Jest to substancja, która ma za zadanie zapobiegać sklejaniu się pęcherzyków płucnych, czyli podczas wydechu, jak one się kurczą, tak przybliżają do siebie, żeby podczas wdechu mogły z powrotem rozszerzyć się i na przykład wcześniaki mają niedobór tego surfaktantu, co można uzupełnić właśnie dokonując
22:33
Speaker A
bezpośredniej iniekcji z takich substancji powierzchniowoczynnych bezpośrednio do tchawicy, potem to ma trafić do oskrzeli i takie małe dziecko jest wtedy w stanie lepiej oddychać.
22:43
Speaker A
Tak, nie ma tak zwanej duszności wdechowej, bo tutaj kiedy pęcherzyki zlepią się, to jest problem z ich rozklejeniem, co spowoduje trudność na wdechu. Dobrze, jeżeli chodzi o samą fizjologię oddychania, wymianę gazową omówimy sobie za chwilę, to pamiętajcie, przede wszystkim mamy złożenie dwóch
23:02
Speaker A
ruchów. Jest to unoszenie się żeber. Jak mamy tutaj te sylwetki z profilu męską i żeńską, to sytuacja tak naprawdę wygląda podobnie. Na umówmy się, że na wydechu żebra będą ułożone tak. Tak. Podczas wdechu natomiast skurcz mięśni międzyżebrowych sprawia, że one idą do
23:18
Speaker A
przodu, przez co powiększa się wymiar przedniotylni klatki piersiowej. Tak samo przepona, co widać z kolei na tym schemacie, będzie obniżać się. Przez to cała objętość klatki będzie rosnąć zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. U kobiet będzie dominować oddychanie
23:34
Speaker A
piersiowe, z kolei u mężczyzn brzuszne. Jest to związane z ciążą i rozwojem chłodów macicy. Tak by to wyglądało.
23:42
Speaker A
No ale to jest w sumie już tutaj taka bardzo szczegółowa informacja. Ważne na maturę, abyście kojarzyli pracę tych mięśni wdechowych i że wdech jest aktem czynym, a wydech z kolei będzie aktem biernym. I to są najważniejsze informacje. Pamiętajcie też, że przepona
23:58
Speaker A
jest mniejszy niż poprzecznie prążkowanym, ale z kolei jego skurcze nie są zależne od naszej woli. Byłoby to, byłyby to takie wyjątki poniekąd.
24:05
Speaker A
Dobra, myślę, że to w sumie wszystko. No może jeszcze na błonek w drogach. Tam macie wielorzędowy dominuje z rąbkiem migawkowym. To są takie miotełki, szczoteczki, które umożliwiają sprawne usuwanie, sprawne usuwanie zanieczyszczeń.
24:21
Speaker A
Dobra, teraz tak. Jeżeli chodzi o y, nie wiem co się dzieje na czacie. Przepraszam bardzo, bardzo bym prosił o pomoc moderatorów.
24:43
Speaker A
Dajcie mi chwilę, muszę to ogarnąć. Przepraszam bardzo, potrzebuję przerwy technicznej, więc mam tylko jednego moderatora do pomocy.
25:14
Speaker A
Ech, to jest tak zwany rajd chyba tak, tak to się nazywa. Sorry, jak kogoś zablokuję przez pomyłkę, ale jest za dużo tutaj, nie wiem, to są jakieś troll konta czy coś takiego.
25:28
Speaker A
Dobra, nie, nie, nie. To jest po prostu ewenement. Tak działa internet. Dobra, chwileczkę. Przerwa techniczna. Jak tylko ogarnę ten czat, mam nadzieję, że nam go nie wyłączą całkiem.
26:05
Speaker A
Dobra. No bo chciałbym, żebyśmy mogli jakoś porozmawiać normalnie, ale widzę, że to będzie dosyć ciężkie.
26:36
Speaker A
Najwyżej otworzę jeszcze jednego streama, także dajcie mi chwilę, może ogarnę to do końca. Okej coś sekundę właśnie jakąś pomoc tutaj.
27:13
Speaker A
Chyba już jest spokój. Przepraszam bardzo, ale nie byłem w stanie tego ogarnąć. Dobra. Dobra, dobra, dobra. To chyba już wszystko. Jeszcze tutaj parę blokad i będzie spoko.
27:32
Speaker A
Okej, jeszcze, jeszcze coś. Bardzo proszę nie używać tego słowa, bo za to banuję. Dobra, skończyło się.
27:48
Speaker A
Dobra, mam nadzieję, że już koniec. Nie, prawie, prawie jeszcze jedna osoba. Dobra, do widzenia.
28:03
Speaker A
Sorry, jeżeli kogoś przez pomyłkę zablokuje, ale no to nie obejdzie się bez ofiar. No nie, jeszcze znowu jakiś bot.
28:17
Speaker A
Dobra, chyba nie wiem ile mi to zajęło 5 minut. Mam nadzieję, że już to nie wróci.
28:24
Speaker A
Jeszcze jeden. Dobra, to chyba będzie już dobrze. Będzie już dobrze. Trolle raczej wybite do sztuki.
28:38
Speaker A
Jeszcze jeden. Właśnie tutaj chciałbym ktoś na moderatora odpowiedzialny. No nie, nie, znowu się zaczyna.
29:14
Speaker A
Dobra, to ja zablokuję czat na chwilę, sekundę. Nie, znowu się zaczęło. Sorry, jestem bezradny. Dajcie mi moment.
29:39
Speaker A
Zrobimy tak, że będzie jeden komentarz na 5 minut. Teraz chyba powinno pójść spoko. Wyłączę na chwilę, wrócimy do omawiania i wrzucę po paru slajdach. Dobra, także mam nadzieję, że w ten sposób uda mi się temu całemu problemowi zaradzić.
30:01
Speaker A
Okej, czat na razie jest wyłączony. Dałem 5 minut na komentarz. Dobra, to się jakoś wytnie. Masakra jakaś po prostu.
30:12
Speaker A
W każdym razie wrócimy sobie do omawiania. Trochę poopowiadam wam na ten temat. Mam nadzieję, że zostaniecie ze mną y do końca i potem przejdziemy.
30:20
Speaker A
Myślę tam po paru układach już wrócimy do czatu, żeby można było jeszcze porozmawiać jakoś kulturalnie.
30:27
Speaker A
Sorry, ale pierwszy raz miałem coś takiego. Nie wiem skąd to się wzięło. Dobra, byliśmy do tej pory na układzie oddechowym. Teraz czas na układ krążenia. Znaczy jeszcze z oddechowego to jest taki zazębiający się w zasadzie element, czyli wymiana gazów oddechowych
30:43
Speaker A
pomiędzy pęcherzykiem a erytrocytem. W przypadku tkanek będzie to wyglądało odwrotnie. Po prostu w drugim kierunku będą przenoszone te gazy. Tlen od erytrocytu do tkanek, a dwutlenek z tkanek do erytrocytu. W każdym razie pamiętajcie formy, w jakich mogą być przechowywane
31:01
Speaker A
te spośród gazów oddechowych i wygląda to w sposób następujący. Dwutlenek węgla dominuje jako rozpuszczony w roztworze osocza.
31:12
Speaker A
Jest bardzo dużo dwutlenku w formie wodorowęglanu. To jest ważna rzecz. I też jako karbaminohemoglobiny. Ta karbaminohemoglobina będzie z kolei ulegać rozpadowi do normalnej hemoglobiny. Wówczas oddziela się dwutlenek węgla. Z kolei tlen jako taki będzie łączyć się z hemoglobiną
31:30
Speaker A
jako oksyhemoglobina. Mało tlenu jest rozpuszczonego w osoczu. Pamiętajcie o takich najważniejszych formach, w których występują właśnie właśnie gazy oddechowe.
31:42
Speaker A
Dobra, tu jest jeszcze converted from bicarbonate, czyli że z tego wodorowęglanu. To jest właśnie takie określenie. Krzywe dysocjacji tlenu w zależności od warunków dla hemoglobiny wyglądają następująco.
31:56
Speaker A
Tu po lewej mamy krzywą wiązania w zależności od pH i temperatury. To jest tak zwany efekt bora.
32:09
Speaker A
I wygląda to tak. Jeżeli nam rośnie pH, to związane jest to ze spadkiem ilości dwutlenku węgla, spadkiem temperatury i spadkiem takiego metabolitu. powszechnie występującego w erotrocytach, czyli 23 difosfoglicerynianu.
32:23
Speaker A
To wszystko świadczy o małym tempie metabolizmu i w tym momencie ta krzywa wiązania hemoglobiny się przesuwa w lewo do góry, jest taka wyciągnięta, to wiąże się z tym, że będzie generalnie lepiej wiązany tlen. Z kolei jak pójdziemy sobie w prawo, kiedy mamy niskie pH
32:40
Speaker A
wysoką temperaturę, dużo 23 fosfoglicerynianu i dużo dwutlenku węgla, to świadczy o intensywnym metabolizmie i tutaj tlen łatwiej będzie odpadał od erytrocytów, nawet jeżeli jego ciśnienie parcjalne, czyli takie stężenie gazu w gazie można powiedzieć albo w cieczy będzie takie samo, bo sama
32:57
Speaker A
zmiana warunków już powoduje to, że tlen może być oddany bądź przyjęty. Pamiętajcie, to jest efekt bora. Jeszcze porównanie powinnowadztwa dla hemoglobiny zwykłej, płodowej i mioglobiny. Pamiętajcie, im wyższe powinnowadztwo danego enzymu, tym lepiej on bierze dany gaz. W tym momencie
33:11
Speaker A
widać, że miina przejmuje tlen w mięśniach. Natomiast hemoglobina płodowa w łożysku odbiera od hemoglobiny matki tlen, która ze wszystkich posiada najniższe powinadztwo. Było raz zadanie chyba z lamami, gdzie one właśnie miały powinnowadztwo, ich hemoglobina miała dosyć duże powinowadztwo porównywalne do
33:27
Speaker A
tej na przykład płodowej. I to jest też związane z życiem w górach, gdzie są takie warunki, które no generalnie będą sprzyjać temu, aby było mało tlenu i ta niewielka ilość musi być wyrównana przez lepsze wiązanie tlenu przez hemoglobinę.
33:43
Speaker A
Dobra, teraz czas na układ krążenia. Sekundkę, zobaczymy jak z czatem będzie. Mam nadzieję, że już będzie spoko.
34:13
Speaker A
Okej, zapraszam do dyskusji. Dobrze, wracamy sobie do rozmowy. Okej, teraz tak. Moderacja Dawid w porządku to już ci udzielam moda i jeszcze tutaj prosił Czajkowski mam nadzieję że mi pomożecie z góry dziękuję za pomoc pracy.
34:46
Speaker A
Dobra. No i teraz sprawa załatwiona. To teraz znowu podyskutujemy. To się jakoś wytnie albo po prostu jak będziecie potem odtwarzać to przerzucicie ten trenujący fragment.
34:59
Speaker A
Okej dobra. Tutaj myślę, że tak, no parę osób wystarczy do pomocy. Zobaczymy jak będzie w trakcie w trakcie tego. Jest problem z obrazem. Już to naprawiam.
35:15
Speaker A
No chyba jest spoko. Powinno być okej. Dobra, z obrazem jest okej. Dobrze, dobrze, dobrze. Proszę nie trollować serio, bo tutaj będziemy banować. Albo się przyszli się uczyć, albo no wiecie, no nie mam generalnie możliwości, żeby i rozrywkowo traktować to, co teraz robię
35:34
Speaker A
i tłumaczyć merytorycznie. No to albo albo co nie? Więc jak piszecie, że jest spoko, to super. Bardzo proszę osoby, które dostały teraz modów o pomoc i będę za nią bardzo bardzo wdzięczny. Dobra, to lecimy. Wracamy do omawiania. Teraz
35:47
Speaker A
już układ krążenia na poważnie. Sprawa wygląda w ten sposób. Mamy sobie serce i serce jest taką centralną pompą w naszym układzie krążenia. Ona umożliwia mechaniczny przepływ krwi bezproblemowy przez całe nasze ciało, wymianę gazową i tak dalej, wymianę substancji odżywczych. to
36:07
Speaker A
wszystko co jest generalnie co wszystko to wszystko jest generalnie właśnie możliwe dzięki pracy serca ono jest z mięśnia poprzeczcie proszkowanego sercowego zbudowany i wygląda to tak jeżeli chodzi o tkanki które tworzą serce to najbardziej z zewnątrz będzie nasidzie
36:24
Speaker A
które z kolei przechodzi na osierdzie i to sprawia że to serce będąc w takich dwóch blaszkach otoczone w takim worku osierdziowym może swobodnie bić w klatce piersiowej tak by to wyglądało teraz idąc Dalej mamy sobie w sierdzie. To
36:38
Speaker A
jest mięsień sercowy, czyli miokardium, przepraszam, śród sierdzie. No i na końcu jest w sierdzie, czyli ta tkanka w środku, z której powstają na przykład zastawki. I teraz opiszemy sobie po kolei obieg duży i obiekt mały.
36:54
Speaker A
Zaczynamy sobie od transportu krwi do całego naszego ciała. Rozpoczyna się to wszystko w tej komorze. To jest komora lewa i z tej komory lewej będzie przez aortę krew przechodzić. Minąwszy zastawkę półksiężycowatą zakrytą tutaj przez pień płucny. Aorta daje krew
37:11
Speaker A
utlenowaną jest tętnicą. daje krew do całego ciała. I generalnie tam dochodzi wtedy do wymiany substancji. Kiedy krew natomiast jest ich pozbawiona, to wraca za pomocą układu żylnego żyłami górną i dolną na końcu głównymi i wówczas mamy żyłę główną dolną i górną. to wszystko
37:30
Speaker A
trafia do prawego przedsionka i tu można powiedzieć kończy się obieg duży przez zastawkę potem przechodząc przedsionkowokorową po stronie prawej czyli zastawkę trójdzielną wchodzi do trcasped wealth tutaj jest podpisana wchodzi nam do y do komory generalnie i tam będzie możliwość taka że ta komora
37:50
Speaker A
tłoczy krew do płuc przez pień płucny krew odtlenowaną ale to jest tętnic jak coś tak by to wyglądało w ten sposób dobra no i co i to w zasadzie Wszystko jeżeli chodzi o ten etap. Potem krew wraca nam żyłami płucnymi do lewego
38:06
Speaker A
przedsionka. Z kolei z tego lewego przedsionka następnie będzie wędrować przez zastawkę mitralną do komory lewej.
38:13
Speaker A
No i wszystko w temacie. Tak to w sumie wygląda. Mam nadzieję, że to będzie dla was jasne wszystko.
38:23
Speaker A
Dobra, teraz co? W zasadzie z samego serca byłoby to wszystko, jeżeli chodzi o jego anatomię. Z kolei teraz układ bodźcicowo przewodzący.
38:33
Speaker A
Jeżeli chodzi o ten układ bodźcowo-przewodzący, to zapamiętajcie jedno. Część komórek mięśnia sercowego posiada taką zdolność do samoczynnego skurczu, samoczynnego pobudzenia bez problemu. Co za tym idzie, ten mięsień sercowy sam się może napędzać, sam może bić bez ingerencji z zewnątrz. Jedyne czego
38:54
Speaker A
potrzebujemy w tym momencie to materiałów odżywczych, substancji odżywczych, co nam daje y to, że serce może bić samo z siebie określonym tempem. I właśnie za to odpowiedna grupa komórek zgromadzona jako węzeł zatokowo-przedsionkowy, przedsionkowo-komorowy, pęczek hisa, no i jeszcze poszczególne
39:14
Speaker A
jego odnogi. To wszystko sprawia, że serce nam bije określonym rytmem. To jest ważne, jeżeli o to chodzi. Teraz Ola, zastawki już jeszcze powtarzam raz.
39:23
Speaker A
Półksiężycowate są między komorą a pniem płucem i aortą. Po prawej stronie między przedsionkiem a komorą mamy zastawkę trójdzielną, po lewej dwudzielną. Ja zapamiętuję to tak, jeżeli chodzi o Mateusz. Spoko, tobie też dam moda.
39:36
Speaker A
Dzięki za pomoc. yyy już daje moda. Yyy teraz idziemy sobie właśnie z tymi zastawkami. To zapamiętajcie tak po prawej stronie jak mamy płuco, to jest dużo miejsca w klatce, bo nie ma serca.
39:49
Speaker A
Płuco ma trzy płaty. Zastawka jest też trójdzielna. Z kolei jeżeli sobie idziemy y na lewą stronę to tam mamy mało miejsca. Jest serce, co za tym idzie.
40:01
Speaker A
Zastawka będzie dwudzielna i płuco ma dwa płaty. Tak by to wyglądało. Magda to jest poziom jeszcze na maturę bym powiedział, ale tak, żeby się zorientować, nie na pamięć, broń boże, chodzi o analizę tego, co tutaj się dzieje. Tak to wygląda.
40:18
Speaker A
Dobra, idziemy w takim razie dalej. I teraz czas naczynia krwionośne. One odpowiadają za transport tego płynu po całym naszym ciele. I tak tętnica, pamiętajcie, gruba warstwa mięśni gładkich, do tego tkanka elastyczna, co sprawia, że będzie możliwość reakcji na to zwiększone ciśnienie krwi
40:37
Speaker A
wewnątrz. No i mamy potem światło tej tętnicy. W środku jest śródbłonek, czyli na błonek jednowarstwowy płaski. W odróżnieniu od tętnicy żyła ma cienką warstwę mięśniową. nie ma też tyle tkanki elastycznej, aczkolwiek posiada zastawki i dlatego, że ona jest taka
40:52
Speaker A
miękka wiotka, może dojść do tego, że y zapadać się będą te żyły, ale zastawki sprawiają, że krew nie będzie się cofać, tylko zawsze będzie płynąć w jednym kierunku. Ważne jest też to, że tętnice będą rozgałęziać się na szereg kapilar.
41:07
Speaker A
To są takie naczynia będące cienkimi elementami zbudowanymi tak naprawdę tylko z jednej warstwy śródbłonka i to nam zapewnia bezproblemową y bezproblemową wymianę substancji z zewnętrznym środowiskiem.
41:20
Speaker A
To nie tak by to wyglądało. Jeszcze Kasia widoczny kursor. Postaram się to teraz zrobić. Sekundkę.
41:44
Speaker A
Okej. Jak z obrazem? Jest jest spoko, bo teraz chyba coś się tutaj stało z nim.
41:54
Speaker A
Dobra, chyba powinno już być okej. I widać kursor. Dobrze widać wszystko. Mam nadzieję, że Mam nadzieję, że jest spoko.
42:10
Speaker A
Dobra, widać już wszystko. Dobra, dobra, to wracamy do tego. Przez tych trolli po prostu się zdezorganizowałem trochę.
42:18
Speaker A
Teraz tak, jeżeli chodzi o kapilary, no właśnie, one odpowiadają za wymianę substancji z otoczeniem i to jest to tak zwane kapilary exchange po angielsku wymiana kapilarna.
42:28
Speaker A
Wygląda to w ten sposób, jeżeli popatrzymy sobie na naczynia włosowate, po lewej stronie mamy filtrację i to wygląda tak. To jest ten odcinek tętniczy, czyli tutaj mamy coś takiego, że krew tętnicza płynie z dużym ciśnieniem i sprawia, że będzie
42:47
Speaker A
wypychane to osocze na zewnątrz pod wpływem ciśnienia hydrostatycznego. Będzie po prostu filtracja taka. Potem jest wymiana substancji odżywczych i w odcinku żylnym reabsorpcja powrót tego z powrotem do tętnicy przez znaczy do naczynia wosowatego za pomocą albumin.
43:02
Speaker A
Album albuminy swoim ciśnieniem onkotycznym ściągają z powrotem wszystkie substancje. Płyn tkankowy. Płyn tkankowy z powrotem do naczynia włosowatego. Dobra, mam nadzieję, że jest to jasne. Sama wymiana włośniczkowa. Jeszcze może słowo o krążeniu żylno-żylnym. To jest w wątrobie, pamiętajcie. Układ wrotny. Z
43:21
Speaker A
kolei sieć dziwna będzie w nerce i tam jest tętniczotętnicze połączenie. To sobie jeszcze omówimy dokładnie na tym.
43:28
Speaker A
Teraz przejdziemy sobie do układu limfatycznego. To jest coś takiego. W tym przypadku płyn tkankowy, który nie może wrócić za pomocą naczyń włosowatych, będzie za pomocą tych właśnie włośniczek przesuwany, znaczy pobierany w sposób taki bierny do szeregu, do szeregu naczyń limfatycznych
43:52
Speaker A
i tymi limfatycznymi naczyniami chłonnymi będzie wracać do coraz większych, coraz większych. Po drodze są węzły chłonne, jeszcze śledziona, takie charakterystyczne elementy. Do tego dochodzi grasica i to z kolei zazębia się nam z układem odpornościowym. Ten układ limfatyczny. Myślę, że to wszystko
44:08
Speaker A
w sumie wyjaśnia. Tu nie ma co na nim długo się rozwodzić. Skupimy się na składzie samej krwi, bo to zazębia się nam z układem odpornościowym. krew oprócz osocza, czyli y po prostu wody, substancji mineralnych, białek i szeregu generalnie y substancji odżywczych,
44:25
Speaker A
glukozy i tym podobnych będzie składać się z komórek krwi. Najważniejsze w będą to erytrocyty, czyli krwinki czerwone, trombocyty, odpowiedzialne za krzepnięcie krwi. Do tego jeszcze dochodzą nam szereg dochodzi nam szereg krwinek białych, czyli różnorodnych leukocytów i one właśnie będą odpowiadać
44:42
Speaker A
za funkcjonowanie układu odpornościowego. Krótko omówimy je sobie. Jeszcze pytanie od Poviti. Wymyślałem, aby robić odcinki chemii rozszerzonej. Y wiesz, trochę tam zrealizowałem, ale to bardziej od przyszłego roku postaram się już nastawić typowo na streamowanie i tak dalej. Dobra, także myślę, że będzie
45:01
Speaker A
spoko. Cała fizjologia, siedzimy do oporu, myślę, że wytrzymamy. Jeżeli nie będzie kolejnej inwazji troli, to to się nie rozproszę. Wracam do tłumaczenia.
45:10
Speaker A
Tak. Jeżeli chodzi o komórki układu odpornościowego, to spośród leukocytów możemy wyróżnić limfocyty. I te limfocyty to są yyy tak zwani, bo bym powiedział, dowódcy układu odpornościowego. W szczególności limfocyty T. One będą yyy generalnie bezpośrednio dowodzić całym układom odpornościowym, ponieważ
45:29
Speaker A
ich zadanie to jest odczytywanie antygenu przez prezentowanego przez komórki prezentujące antygen. Czyli one po prostu sprawdzają, czy dane białko jest nasze, cudze i tak dalej. I jeżeli stwierdzają, że coś jest nie tak, to mogą komórkę nakłonić do samobójstwa.
45:43
Speaker A
Czyli to są te natural killer cell, komórki NK, które stymulują apoptozę, czyli kontrolowaną śmierć komórki na przykład nowotworowej. Natomiast jeżeli jeżeli popatrzymy sobie na limfocyty B, to ich zadaniem jest produkcja dużej ilości przeciwciał. I te przeciwciała mają to do siebie, że będą atakować
46:05
Speaker A
właśnie te białka. To są plazmocyty, tak? Dokładnie. Samobójstwo komórki to jest apoptoza. Dobra, myślę, że to w sumie wszystko z limfocytów. Skoro i leszta, reszta spośród tych krwinek białych, to tak, komórki tuczne odpowiadają za reakcję alergiczną.
46:21
Speaker A
Teraz idziemy sobie dalej. Bazofile to z kolei będą, moi drodzy komórki zasadochłonne, neutrofile to są te obojętnochłonne eozynofile, kwasochłonne granulocyty.
46:35
Speaker A
Tak by to wyglądało. I z kolei jeżeli chodzi o monocyty, to są komórki, które wchodząc do tkanek stają się makrofagami i odpowiadają za fagocytozę. Neutrofile też, tylko one są we krwi, odpowiadają za stan zapalny. z kolei makrofagi będą to robić yyy w
46:53
Speaker A
tkankach już bezpośrednio. Tak by to wyglądało. Teraz same rodzaje odporności. Warto to sobie omówić. Ten schemat y właśnie pokazuje taki podział dychotomiczny na dwie różne dwa różne rodzaje tej odporności. Przede wszystkim tak odporność może być wrodzona i nabyta.
47:15
Speaker A
Czyli WR narodzimy się z nią, a nas z nabytą mamy w ten sposób, że uczymy się w trakcie naszego życia tego, tej odpowiedzi odpornościowej. Potem jest podział na naturalną i sztuczną.
47:25
Speaker A
Sztuczną dostarczamy osobie cywilizacyjnie, czyli na przykład przeciwciała, surowicę odpornościową albo szczepionkę. I to jest z kolei podział na odporność aktywną i pasywną tudzież czynną bierną. Z kolei jeżeli popatrzymy sobie na odpowiedź naturalną to generalnie będzie to znowu też aktywna i pasywna,
47:45
Speaker A
czyli na przykład pasywna to transport przeciwciał od matki. Z kolei aktywna odporność będzie wtedy, kiedy my chorujemy i nabieramy odporności.
47:53
Speaker A
Odporność humoralną i komórkową. Bardzo proszę Olu. To jest tak, że odporność komórkowa jest wtedy, kiedy na przykład taki limfocyt T przychodzi do innej komórki, odczytuje, co na jej powierzchni jest nie tak i to jest jego zadanie, czyli sprawdza, co w komórkach
48:07
Speaker A
się dzieje. Natomiast odpowiedź humoralna polega na produkcji przeciwciał. Taka jest zasadnicza ich rola. No i przez limfocyt B to się odbywa.
48:17
Speaker A
Dobra, myślę, że to wszystko. Wyjaśnienie jeszcze działania antybiotyków. Weroniko to jest tak, że antybiotyki po prostu hamują rozwój komórek bakteryjnych, działają na szczególne punkty w ich metabolizmie, nie działając przy okazji za bardzo na nasze komórki.
48:39
Speaker A
Dobra, teraz czas na układ wydalniczy. Wygląda to w sposób następujący. Najpierw sobie omówimy anatomię.
48:46
Speaker A
nadnercza nie należą do tego układu, tylko do układu wewnątrz wydzielniczego, ale mówię o tym Proforma, żeby komuś się nie pomyliło. Teraz sama nerka jest zbudowana. Tak jest kora, potem rdzeń nerki, następnie miedniczka nerkowa, potem moczowód czwóreczka i moczowód
49:05
Speaker A
przechodzi dalej w pęcherz moczowy, który kończy się cewką moczową. I to jest cała anatomia układu yyy układu moczowego. Pamiętajcie też, że w moczowodzie mamy podobnie jak w przewodzie pokarmowym ruchy perestaltyczne, które sprawiają, że mocz może płynąć nawet gdybyśmy byli do góry
49:21
Speaker A
nogami. Jednostką funkcjonalną z kolei nerki jest nefron i on działa na zasadzie filtrowania krwi, wykonywania paru jeszcze innych czynności, które generalnie dają nam w perspektywie mocz ostateczny. Tak to wygląda. Yyy, jeżeli chodzi o sam początek, no to mamy sobie
49:40
Speaker A
naczynie tętnicze i ono właśnie daje nam sieć tętniczo tętniczą. Yyy, w związku z czym tętnica przechodząc w tętnicę, prawda, tutaj dochodzi do filtracji.
49:48
Speaker A
Tak, to jest pierwszy etap. Mocz jest wyciskany na zewnątrz i następnie przechodzi do kanalika bliższego. Potem jest pętla henlego, kanalik dalszy i cewka zbiorcza. Dokładnie.
49:57
Speaker A
Fizjologicznie omówimy to sobie już dalej. Pamiętajcie, że to jest kora na górze, a tutaj będzie rdzeń, nerki. taki podział anatomiczny by był.
50:12
Speaker A
Jeżeli chodzi o działania samego nefronu, to funkcjonuje to następująco. Najpierw właśnie mamy filtrację. W wyniku nacisku na krwi na ściany naczynia po prostu wyciskane jest osocze bez pewnych substancji i generalnie powstające właśnie powstający właśnie mocz pierwotny będzie w kanaliku bliższym czyli kanaliku
50:38
Speaker A
proksymalnym najpierw ulegać reakcji resorpcji i tutaj będzie tak że pewne substancje będą po prostu wchłaniane. na przykład glukoza, aminokwasy, związki organiczne, woda i tym podobne jony jeszcze. Dodatkowo będą wydzielane niektóre rzeczy i to są właśnie mocznik i moczany i tym podobne. Proszę o pomoc
51:00
Speaker A
moderatorów w międzyczasie. To jest ta ten moment. Ważne jest to, że w starych podręcznikach jeszcze było tak, że o sekrecji niejako pisano, że dopiero jest ona w kanaliku dystalnym. Nie jest to prawda. Nie jest to prawda, ponieważ dopiero to już się wszystko zaczyna w
51:16
Speaker A
kanaliku bliższym. I teraz mamy skład tego moczu zmodyfikowany już pod kątem wydalania. Z kolei jeżeli idziemy do pętli henlego, to wygląda to tak. Tam będzie zagęszczanie i ramię występujące pętli henlego jest przepuszczalne dla wody. Kiedy idziemy sobie w dół nefronu,
51:31
Speaker A
to stężenie zewnątrz tych poza poza kanalikami płynów będzie coraz większe idąc w kierunku na dół. To sprawia, że woda będzie w sposób na drodze osmozy po prostu przechodzić przechodzić na zewnątrz.
51:47
Speaker A
Dobra sekundkę. Da się to opanować czy nie? Dobrze, postaram się na to nie zwracać uwagi, albo zablokuję czat na chwilę. Dobra, sekunda. Przerwa techniczna.
52:20
Speaker A
Dobra, na chwilę przerywamy dyskusję, blokuję czat, a potem sobie wrócimy do rozmowy, kiedy to omówię. Plusem takiej ilości troli jest to, że w pewnym momencie na czacie było prawie 600 osób, także podbijają mi statystyki. W sumie zawsze to jakiś plus.
52:38
Speaker A
W każdym razie jak działa Nefron? Wygląda to tak. To mamy sobie właśnie filtrację, potem resorpcję, sekrecję w kanaliku bliższym. W kanaliku dalszym jak to idzie wszystko w dół to woda jest wyciągana najpierw na drodze osmozy. Z kolei ramię wstępujące pętli henlego nie
52:52
Speaker A
jest przepuszczalne dla wody, co powoduje powrót jonów z powrotem do zewnętrznej przestrzeni, bo woda nie może przejść do do tego kanalika i rozcieńczać wraz ze spadającym stężeniem zewnętrznych substancji idąc do góry. Co za tym idzie, mamy zagęszczony mocz. To jest
53:09
Speaker A
cała filozofia tej pętli henlego. I ważne jest to, że na przykład u zwierząt, które one, które będą zagęszczać mocz, ta pętla henlego będzie dłuższa. Znaczy inaczej u zwierząt, które oszczędzają wodę i zagęszczają bardzo moczu, ta pętla będzie dłuższa.
53:20
Speaker A
Na przykład wielbłądy. Teraz idziemy do kanalika dalszego i cewki zbiorczej. Tam są już procesy nadobowiązkowe, nadprogramowe. Na przykład wchłanianie wody stymulowane przez wazopresynę, wchłanianie zwrotne sodu i chlorków automatycznie przez aldosteron, wapnia przez paratmon. Tutaj są właśnie takie regulowane hormonalnie procesy. No
53:39
Speaker A
i finalnie otrzymujemy mocz ostateczny już całkowicie zagęszczony ze zbędnymi substancjami. On następnie będzie już bez przeszkód wydalany.
53:47
Speaker A
Warto wspomnieć jeszcze o funkcji wewnątrzwydzielniczej nerek, która odbywa się na takiej zasadzie, że będzie kontrola ciśnienia i utlenowania krwi, która dociera do nerki. Odpowiedzi na małą ilość tlenu będzie wydzielana erytropoetyna, która stymuluje erytropoezę, czyli powstawanie inek czerwonych. I to generalnie da nam
54:07
Speaker A
większą ilość w perspektywie tlenu we krwi. Natomiast małe ciśnienie będzie aktywować cały układ renina, angiotensyna, aldosteron RA, co nam da w perspektywie podniesienie ciśnienia. Do matury to wam spokojnie wystarczy. Tak bardziej patrząc, to już byłaby fizjologia na studia, więc myślę, że to wystarczy.
54:28
Speaker A
Pamiętajcie, że ten aparat przykłębuszkowy za to odpowiada zlokalizowany w kącie pomiędzy naczyniem doprowadzającym, odprowadzającym tej sieci dziwnej w kłębuszku naczynowym, w ciałku nerkowym. No i w zasadzie to wszystko. Dobra, tutaj mamy jeszcze potencjał czynnościowy w komórce nerwowej. Teraz sobie do tego układu
54:46
Speaker A
prjdziemy. Ja pozwolę spróbować sobie z czatem włączyć go raz jeszcze. Mam nadzieję, że będzie spoko.
54:55
Speaker A
Okej. Proszę modów o pomoc w międzyczasie. Może uda się ogarnąć to, żebyśmy mogli jeszcze podyskutować na ten temat.
55:14
Speaker A
Ja mam taką prośbę po dzisiejszym streamie. prosiłbym o pomoc osoby, które chciałyby zostać modami, żeby do mnie napisały na na profilu.
55:24
Speaker A
Dobra, to ja na darmowe korepetycje na fejsie. Ja po prostu moderatorów udzielę, bo teraz z racji chaosu obawiam się, że przez przypadek jakiemuś trollowowi dam moda i wszystko się zepsuje. Tak by to wyglądało. Więc wracamy do wracamy do pracy. Teraz jak działa
55:41
Speaker A
komórka nerwowa. Tutaj jest ten cały potencjał czynnościowy opisany. Ja go tylko doprecyzuję. Teraz tak, komórka cały czas posiada pewien ujemny ładunek elektryczny i wygląda to w taki sposób, że pompa sodowo-potasowa cały czas z komórki usuwa trzy sody, a wciąga w zamian tylko
56:03
Speaker A
dwa potasy. Daje to właśnie taki ładunek rzędu - 70 mV, co jest zaznaczone tutaj na rysunku. I teraz jeżeli do komórki, do błony komórkowej dotrze odpowiednie napięcie, to dochodzi wtedy do otwarcia gwałtownego kanałów sodowych i procesu depolaryzacji. Czyli sód gwałtownie
56:20
Speaker A
wchodzi do komórki. Daje nam to skok napięcia. Jeżeli jest ono dostatecznie wysokie, podczas depolaryzacji do tego dochodzi, to kanały sodowe się z kolei otwierają i wylatują sody, znaczy potasy na zewnątrz. Przez to napięcie znowu się obniża w drodze repolaryzacji, aż potem
56:36
Speaker A
przez pewien czas jest za niskie w wyniku hiperpolaryzacji i wtedy komórki nie da się znowu uruchomić. Y dalej idąc, jak my y dopiero przywrócimy to pierwotne napięcie, ten potencjał spoczynkowy, to będzie możliwe z ponowne uruchomienie komórki nerwowej. Jeżeli
56:53
Speaker A
się przyjrzymy, to jak to wygląda, to właśnie to wygląda na tych kanałach jonowych. Tak. Sód wchodzi do środka komórki. Przy okazji widać rolę mieliny, która nam przyspiesza to przewodzenie i sprawia, że zachodzi ono w sposób bardziej skokowy.
57:08
Speaker A
To jest bardzo charakterystyczne dla tych włókien zmielinizowanych. One przewodzą znacznie szybciej prąd. Generalnie tutaj dochodzi do pobudzenia, jest potem zablokowane to miejsce, więc jedyne miejsce, gdzie może dojść do pobudzenia, to jest następny etap na błonie. Tak by to wyglądało.
57:27
Speaker A
Okej, sekundkę. No i to w zasadzie wszystko, jeżeli chodzi o pracę komórki nerwowej. Mięśniowe też działają, można powiedzieć, na prąd, czyli w związku z tym przepływem w poprzek jonów to sobie zrobimy już dokładnie na tym układzie mięściowym. Teraz ciało komórki
57:48
Speaker A
nerwowej. Wygląda to tak. Mamy sobie komórkę nerwową, czyli zbudowan coś, co odpowiada za wytwarzanie tego potencjału czynnościowego. Jest ona zbudowana z dendryów. To są odbiorniki.
58:09
Speaker A
Okej. Mateusz jeszcze w międzyczasie proszę napisz na czacie, to dam ci moda. Dendryty są mają to do siebie, że odbierają informacje, potem dochodzi do jej przetwarzania w ciele komórki nerwowej i po tym przetwarzaniu cały impuls idzie albo nie. I tutaj po
58:24
Speaker A
prostu komórka nerwowa o tym decyduje. Do aksonu, czyli dendry odbiornik, potem ciało komórki nerwowej przetwornik i nadajnik to jest akson. Tak by to w sumie wyglądało.
58:37
Speaker A
Prezentacja tak jest dopracowana. Marta jest cały czas ona obecna na Facebooku, jak coś i modyfikuję ją na bieżąco.
58:47
Speaker A
Dzięki Mateusz za pomoc. Dobra, teraz idziemy sobie dalej do synapsy, czyli połączeń komórek nerwowych ze sobą.
58:59
Speaker A
albo nie tylko nerwowych, może być cokolwiek innego połączone. To przekazywanie impulsów odbywa się na zasadzie wydzielania substancji chemicznych. Jest to substancja synapsa chemiczna. Czasem bywają też synapsy elektryczne, ale to u człowieka rzadko się poniekąd zdarza. Bardziej u prymitywnych zwierząt te chemiczne są
59:18
Speaker A
znacznie lepsze, ponieważ mamy wydzielanie substancji chemicznej do tej przestrzeni międzysynaptycznej i ona uruchamia dalej cały cały cykl wytwarzania tego potencjału. Krótko i na temat. Dociera prąd nam do komórki nerwowej właśnie od tej strony w tym miejscu, prawda? On uruchamia
59:35
Speaker A
kanały wapniowe. One z kolei będą powodować wydzielanie neuroprzekaźnika i on z kolei łączy się z receptorem i uruchamia prąd po tej stronie już postsynaptycznej, co nam daje po prostu przepływ impulsu dalej na następną komórkę.
59:52
Speaker A
Teraz jeszcze pytanie od Dagmary. Czemu istnieją synapsy chemiczne, skoro mimo tego, że spowalniają przekazywanie bodźca Dagmara to jest tak, może i synapsy chemiczne są wolniejsze, ale my znacznie więcej mamy możliwości, jeżeli chodzi o regulację takiej synapsy, ponieważ na
60:08
Speaker A
przykład możemy neurotransmiterem, czyli tym tą substancją pobudzającą podziałać z boku jako hormonem, tak? i z regulować jego stężeniem pracę tej synapsy. Mamy znacznie więcej, jeżeli chodzi o możliwości regulacji, co daje nam w perspektywie y w perspektywie po prostu znacznie
60:28
Speaker A
więcej opcji y pobudzeń i tak dalej, sterowania tymi komórkami. Poza tym jest to synapsa jednokierunkowa, co też usprawnia pracę tego układu. Generalnie więcej opcji do y taka wielowątkowość można powiedzieć. Tak samo jak masz procesory, nie musi być najszybszy.
60:43
Speaker A
Lepiej, żeby miał więcej rdzeni. Można byłoby takiego porównania tutaj użyć. Dobrze, idźmy sobie dalej. Teraz czas na układ nerwowy. Dzielimy go na ośrodkowy układ nerwowy, czyli ON z angielskiego CNS central nervous system i układ obwodowy, czyli z angielskiego peripheral nervus
61:04
Speaker A
system PNS. Możecie sobie szukać takich skrótów i na grafice Google i to powinno wyjść. Sam układ ośrodkowy to jest właśnie mózg i rdzeń kręgowy. On odpowiada za przetwarzanie informacji.
61:16
Speaker A
Natomiast nerwy czaszkowe i rdzeniowe to te informacje dostarczają tudzież wysyłają. Co za tym idzie, co za tym idzie będzie tak, że on to odpowiada właśnie za pobieranie, wysyłanie informacji w tym układzie nerwowym.
61:29
Speaker A
Zobaczmy sobie łuk odruchowy. To przyda się na maturę, bo tu to jest rzecz, która się powtarza. Pamiętajcie, to wszystko yyy to wszystko odbywa się w obrębie rdzenia y rdzenia kręgowego i działa tak. Wchodzi nam impuls neuronem dośrodkowym od receptora i w rdzeniu
61:51
Speaker A
kręgowym jest przetwarzanie informacji. Następnie będzie wysyłana informacja od razu rdzenia do efektora. To są odruchy wrodzone bezwarunkowe. Warunkowe z kolei są wyłuczone i informacja o nich jest w korze mózgowej. Pytanie odady. Co zbiera neurotransmiter ze szczeliny? Ada są tak
62:07
Speaker A
dwa scenariusze. Albo mamy rozkład na przykład z acetyloholiną. Jest acetyloholinoesteraza. To jest raz. Druga sprawa, może być też tak, że enzym będzie inaktyw wchłaniany, znaczy pobierany z powrotem i to jest właśnie ten wychwyt zwrotny, czyli jest wychwyt zwrotny albo rozkładanie przez
62:28
Speaker A
acetylocholinoesterazę albo monoaminooksydzy, to ona z kolei aminy katecholowe rozkłada i tym podobne. Dobra, mam nadzieję, że to jest dla was jasne. Pamiętajcie, że od ruchów warunkowych się uczymy i możemy też ich zapomnieć. Bezwarunkowe natomiast mamy wrodzone na poziomie rdzenia.
62:45
Speaker A
Rekwiem, receptory adrenalergiczne to tak bardzo się nam nie przyda, wiesz? Ja to już na hormonach zaraz zbiorczo powiem, jak działa hormon hydrofilowy rozpuszczalny w wodzie.
62:55
Speaker A
Teraz jeszcze układ współczulny i przywspółczulny, czyli ogółem układ autonomiczny, nerwowy. Z nim jest tak, że on działa sam sobie i trochę w ośrodkowym, trochę w obwodowym układzie, zapewniając funkcjonowanie takim czynnościom wegetatywnym.
63:12
Speaker A
Tak by to wyglądało. I układ przywspółczulny to można byłoby go skrótem takim przedstawić. Rest and digest.
63:24
Speaker A
Z kolei współczulny fighter flight, czyli odpoczywaj i traf ten przywspółczulny na odpoczynek, prawda? Natomiast jeżeli chodzi o współczulny fighter flight, walcz lub uciekaj.
63:40
Speaker A
Jeszcze pytanie o konflikt serologiczny. Gwoli przypomnienia. Pamiętaj, jak jest matka RH- dziecko RH+, to matka może wytworzyć przeciwciała przeciwko jego krwi, ponieważ sama nie ma tego związku na powierzchni swoich erytrocytów, więc będzie przeciwko niemu wytwarzać przeciwciała. Tu to o to chodzi właśnie
63:57
Speaker A
z tym RH min. Dobra. No i to w zasadzie tyle, jeżeli chodzi o zgrubsza ich opis.
64:03
Speaker A
Tutaj macie na prezentacji dokładnie opisane, to już może samodzielnie każdy sobie tak pamięciowo przyswoi, jeżeli macie na to czas.
64:12
Speaker A
Teraz anatomia oka. Dla przypomnienia mamy z przodu rogówkę, która posiada pewną zdolność już skopiającą i światło wpadając przez nią już się załamuje. Ona potem przechodzi w twardówkę z tyłu.
64:26
Speaker A
Tutaj jest ona podpisana. Z kolei dalej idąc mamy sobie źrenicę, która ma w środku, która jest dziurą ograniczoną przez tęczówkę Iris.
64:37
Speaker A
Następnie mięsień rzęskowy i który będzie łączyć się z soczewką i ona może zmieniać swoją zdolność skupiającą.
64:44
Speaker A
Wówczas mamy do czynienia z akomodacją. Następnie pod spodem mamy naczyniówkę choroid, która pełni rolę odżywczą. No i siatkówkę retina, której zadaniem jest odbieranie bodźców świetlnych za pomocą fotoreceptorów.
64:56
Speaker A
Ważna jest plamka żółta. tutaj makula jako element, w którym mamy na której mamy widzenie centralne, czyli największą ostrość widzenia w naszym oku. Tak by to wyglądało.
65:09
Speaker A
Dobra, idziemy dalej. Z kolei teraz ucho środkowe, zewnętrzne i wewnętrzne, czyli ogólnie narząd słuchu. Najpierw ucho zewnętrzne, to jest kanał słuchowy zewnętrzny i małżowina uszna. Proszę bardzo. To nam przechodzi potem w ucho ośrodkowe zaczynające się błoną bębenkową, która
65:31
Speaker A
będzie przenosić drgania na młoteczek, kowadełko i strzemiączko, które łączy się z okienkiem owalnym i przenosi drgania do ucha już wewnętrznego.
65:39
Speaker A
Pamiętajcie też, że w uchu środkowym jest trąbka stachiusza, trąbka słuchowa, której zadaniem jest wyrównywanie ciśnienia między tym zewnętrznym a środkowym, żeby było na bębenkowa pękła.
65:48
Speaker A
Jak jest duże ciśnienie tylko z jednej strony, no to wtedy mamy ryzyko, że to się rozwali. Skoro jeżeli pójdzie ciśnienie z dwóch stron, to wtedy mamy wyrównanie. Tak by to wyglądało.
65:58
Speaker A
Jaskraj, zaćma Maja to już takie bardziej klincze tematy, bym powiedział. Dla nas bardziej wady wzroku się przydadzą. Pozwólcie, że jeszcze wrócę do tego. Jak mamy krótko widza, to on ma za mocne oko, za dobrą zdolność skupiającą i to nam daje po prostu skupienie
66:12
Speaker A
promieni świetnych przed siatkówką. Trzeba dać soczewki rozpraszające minusy, żeby te promienie się skupiały tam, gdzie trzeba. Z kolei jak ktoś jest daleko widzem, to ma za słabe oko, czyli promienie się skupiają za siatkówką.
66:23
Speaker A
Trzeba dać soczewki wzmacniające plusy, które sprawią, że skupi się dokładnie na siatkówce ten promień. Jeżeli ktoś ma asymetryczne asymetryczny układ skupiający oka, to wtedy trzeba dać soczewki takie beczkowate bądź cylindryczne. To do astygmatyzmu chodzi. Czyli po prostu jak
66:40
Speaker A
ktoś ma stygmatyzm, ja wam wyjaśnię o co chodzi, to y kropkę światła widzi jako taki pasek, co nie? Albo po prostu ma takie dookoła podłużne podłużne coś, prawda? Szczególnie to widać jak jest duży kontrast, dlatego na przykład nocny autobus nie można
66:55
Speaker A
odczytać jak się ma stygmatyzm w tablicy. Mimo że na przykład właściwa ostrość jest spoko.
67:02
Speaker A
Lamka ślepa. Ela to jest wyjście nerwu wzrokowego na siatkówkę i tu nie ma fotoreceptorów, nic nie widać.
67:08
Speaker A
Jeszcze tylko ucho środkowe i tutaj kanały półkoliste. W ślimaku mamy przestrzeń płynową, tak samo w kanałach.
67:15
Speaker A
Kanały odpowiadają za percepcję. Jeżeli chodzi o zmysły równowagi, z kolei ślimak, to dźwięk tam będzie rozpoznawać.
67:24
Speaker A
Tak by to wyglądało. Jeżeli chodzi o układ wewnątrz wycielniczy, to już sobie omówimy go.
67:35
Speaker A
Szczegółowo będzie to wyglądało w ten sposób. Mamy sobie szereg gruczołów, które wydzielają substancje działające na poszczególne komórki w naszym organizmie. I to jest właśnie charakterystyka wydzielania endokrynego, czyli substancja działa na komórkę za pomocą receptora. Jeżeli komórka nie ma
67:49
Speaker A
receptora, to substancja wówczas nie działa. Tak to wygląda. Teraz jeżeli przyjrzymy się na najważniejsze spośród tych gruczołów to tak. Pineal gland to jest szyszynka wydzielająca melatoninę, hormon snu. Potem mamy wzgórze i podzgórze uczestniczące w regulacji wielu hormonów na zasadzie osi podzgórze
68:07
Speaker A
przysadka gruczoł. Z gruczołów to przede wszystkim tarczyca wydzielająca hormony tarczycy. Do tego jeszcze grasica odpowiedzialna no za regulację układu odpornościowego, za dojrzewanie limfocytów te. natomiast też będzie ogółem rzecz biorąc jakaś tam funkcja wewnątrzwydzielnicza w jej wydaniu. Do tego przytarczyce warto wspomnieć te
68:28
Speaker A
odpowiedzialne za wydzielanie parad hormonu odpowiedzialnego za regulację ilości wapnia we krwi. Z kolei jeżeli popatrzymy sobie dalej to mamy gruczoły nadnercza odpowiedzialne za wydzielanie kora hormonów steroidowych i rdzeń za adrenalinę noradrenalinę.
68:46
Speaker A
Yyy, ona w ten sposób yyy wygląda dalej, że mamy sobie trzustkę i trzustka z kolei będzie wytwarzać insulinę i glukagon, hormony do krwi przede wszystkim. No i jeszcze tkankowe, takie działające nie przez krew, ale przez tkankę jak yyy olecokinina, sekretyna,
69:02
Speaker A
jakoś tak to będzie y wydzielane do do dwunastnicy, choć tutaj znak zapytania bym postawił, co tam dokładniej wydziela. Ważne jest to, że one będą działać na tkanki.
69:12
Speaker A
To jest raz. Do tego jeszcze jajniki, które będą u kobiet wydzielać estrogeny i progestageny, czyli progesteron oraz jądra u mężczyzn wydzielające wydzielające testosteron.
69:25
Speaker A
Dobra, idziemy sobie dalej. Teraz jak działają hormony? Właśnie tutaj pytaliście się o receptory adrenalergiczne, to pozwolę sobie właśnie wspomnieć co nieco na ten temat. receptory, znaczy hormony, które rozpuszczają się w wodzie, na przykład adrenalina, noradrenalina i tym podobne, łączą się z
69:43
Speaker A
receptorem na błonie komórkowej i on odpala w środku komórki taką specjalną kaskadę enzymatyczną. Już nie będziemy w te białka g wnikać, nie o to chodzi. W każdym razie to nam daje po prostu w perspektywie uruchomienie uruchomienie pewnych tam szlaków
69:57
Speaker A
metabolicznych i określoną akcję. Z kolei jeżeli hormon rozpuszcza się w tłuszczach tak jak steroidowe albo hormony tarczycy, to one przechodzą po prostu do bezpośrednio do komórki, następnie do jądra i regulują transkrypcję genów dając nam zupełnie nowe białka. Tak działają hormony
70:14
Speaker A
steroidowe. Jeszcze jeśli chodzi o oś przysadka pod wzgórze, to jeszcze to sprzężenie zwrotne wam przedstawię.
70:20
Speaker A
Pamiętajcie, że w przypadku podzgórza talamus ono będzie wydzielać nam, znaczy przepraszam, hypotalamus powinno być, tutaj się pomyliłem pod wzgórze. Ono wydziela hormony, to tak sobie podpiszmy. Pod wzgórze wydziela hormony pobudzające liberyny i statyny hamujące przysadkę.
70:41
Speaker A
I przysadka wydziela hormony te tropowe, na przykład TSH, CTH i tym podobne, pobudzające nam gruczoł do wydzielania hormonu. Z kolei ten hormon powstający pobudzać komórki będzie, ale hamować będzie nasze podzgórze i przysadkę. To jest to sprzężenie zwrotne, ujemne.
70:58
Speaker A
Tak by to wyglądało. Martyna, czy steroidowe łączą się z receptorami w cytoplazmie czy w jądrze?
71:05
Speaker A
Znaczy w cytoplazmie tu jest receptor do niego podczepiony, ale chodzi o to, że wchodzi do jądra i tam reguluje transkrypcję. To jest najważniejsze, czyli w jądrze pracuje.
71:14
Speaker A
Dobra, teraz tak właśnie tutaj jest ta oś przysadka pod wzgórze gruczo pokazana. Mamy sobie hypotalamus podzgórze wydzielające liberynę, czyli TRH. Potem jest tropowy TSH, wydzielane hormony tarczycy, które będą hamować pracę pod wzgórza i przysadki.
71:32
Speaker A
Przysadka wpływa na wzrost Marcin No Mercy, tak? Ponieważ wydziela hormon wzrostu. A tutaj z kolei, jeżeli chodzi o hormony płciowe, to też będzie hormon uwalniający gonadotropiny, czyli LH i FSH. One z kolei będą oddziaływać na gonady u kobiet i u mężczyzn. Przede
71:47
Speaker A
wszystkim dając w pierwszym rzędzie testosteron i estrogeny odpowiednio u mężczyzni, u kobiet. A dalej jak cykl menstruacyjno mówimy, to wyjdzie reszta hormonów, jak tam funkcjonują.
71:56
Speaker A
Glukagon insulina to będzie sprzężenie zwrotne, ujemne można powiedzieć, ale ze stężeniem glukozy. To jest regulacja metaboliczna, którą tutaj widać. Mamy wzrost stężenia glukozy we krwi. Będzie stymulacja komórek beta do wydzielania insuliny, która powoduje wychwyt glukozy i wzrost syntezy glikogenu.
72:12
Speaker A
Przez co mamy spadek stężenia glukozy we krwi, hipoglikemię i to hamuje komórki beta, pobudza alfa do wydzielania glukagonu, który będzie stymulował rozkład glikogenu i uwalnianie glukozy, co za tym idzie.
72:26
Speaker A
Tak by to w sumie wyglądało. Dobra, teraz układ rozrodczy, spermatogeneza iogeneza. Podobieństwa i odrębności. Wszystko zaczyna się od szeregu podziałów mejotycznych, które dają nam spermatocyt i o pierwszego rzędu. Po pierwszej mejocie mejozie mamy dwa spermatocyty drugiego rzędu, ale
72:46
Speaker A
tylko jeden oocyt pierwszego, drugiego rzędu znaczy się, bo jest to ciałko kierunkowe. I tu mamy stop przed zapłodnieniem. Dopiero po zapłodnieniu ten etap jest uruchomiony dalej i mamy już o tydę też jedną i asymetryczne ciałko kierunkowe. Tak by to wyglądało.
73:05
Speaker A
Dobra. No i w zasadzie wszystko, jeżeli o to chodzi. Pamiętajcie, że tu mamy z jednego ooccytu jedną jajową, a tu z jednego spermatocytu cztery komórki plemnikowe męskie. Dobra, to też to o tych odrębnościach pamiętajcie. Do czego służy ciałko kierunkowe Crafting Cube?
73:22
Speaker A
Ciałko kierunkowe, proszę ciebie, jest po to, aby cytoplazma tej komórki jajowej, ona żeby ona otrzymała jak najwięcej cytoplazmy, bo im więcej cytoplazmy, tym więcej materiału odżywczego. No i co za tym idzie lepszy potencjalny rozwój zarodka. Potrzebna jest dlatego tylko jedna duża komórka
73:37
Speaker A
jajowa. Po to jest to ciałko kierunkowe, żeby jedna komórka jajowa dostała dużo, a to ono zostało takie po prostu jako nic nieznaczące, bo jest potrzebne, żeby mejoza zaszła, bo musi być ten podział materiału genetycznego. Po lewej mamy cykl miesiącznikowy hormonalnie i nie
73:52
Speaker A
tylko pokazany, czyli tak w pierwszej fazie cyklu podpłem lutin, ten folicle stimulating hormon FSH będzie stymulacja pęcherzyka do wzrostu i produkcja estrogenów, estradiolu i wzrost błony śluzowej macicy. Zaczynamy liczyć cykl miesiączkowy od początku krwawienia, potem dochodzi do owulacji, powstaje
74:09
Speaker A
ciałko żółte, które będzie stymulować wydzielanie progesteronu i ten progesteron z kolei daje nam w perspektywie możliwość podtrzymania rozwijającego się zarodka. Jeżeli nie dojdzie do zapłodnienia, to poziomy wszystkich hormonów spadają. No i znowu zaczyna się cykl. Ważne, że za owulację
74:24
Speaker A
odpowiadają dużej ilości LH i FSH. Do tego jeszcze samo zapłodnienie tutaj, pamiętajcie o reakcji akrosomalnej.
74:33
Speaker A
I to jest właśnie ten akrosomal grendul. Właśnie tutaj w tym miejscu mamy ten akrosom i on reaguje sobie w ten sposób, że doprowadza w perspektywie do reakcji korowej, która uszczelnia nam komórkę jajową na wniknięcie kolejnych plomników. Dochodzi wtedy do tego
74:50
Speaker A
drugiego podziału połączenia jądra komórkowego jednego z drugim, czyli złączenia się tych materiałów genetycznych. No i w perspektywie mamy zygotę zarodek po prostu.
75:00
Speaker A
Dobrze. Czas na koniec na układ ruchu bierny czynny, a potem skórę i mamy sprawę załatwioną.
75:08
Speaker A
Teraz jeżeli chodzi o szkielet to musicie rozróżnić szkielet osiowy, czyli czaszkę kręgosłup do tego klatkę piersiową, czyli żebra, mostek, to jest szkielet osiowy i szkielet kończyn, czyli obręcz kończyny górnej, łopatka i i obojczyk oraz właściwa, czyli kość ramienna,
75:26
Speaker A
promieniowa, łokciowa, kości nadgarstka, śród ręcza i palców u dłoni. Z kolei obręcz kończyny dolnej to będzie miednica składająca się z trzech kości pulszowej łonowej i yyy łonowa będzie i biodrowa z kolei. Potem mamy kończynę dolną właściwą, czyli kość
75:45
Speaker A
udową, piszczelową i strzałkową, kości stępu śródstopia i palców stopy. Dobra, tak by to wyglądało. Jeszcze połączenia.
75:54
Speaker A
Stawy to są te w pełni ruchomek, co widać. Oczywiście chrząstkozrosty to na przykład żebra z mostkiem i tam jest pewna ruchomość.
76:00
Speaker A
są w czaszce szwy. Układ ruchu. Po lewej stronie mamy pokazane różne rodzaje mięśni. Z takich ciekawostek możecie sobie zapamiętać, że mięśnie te mimiczne to są połączone częściowo ze skórą, a mięśnie typowo do ruchu odpowiedzialne za y poruszanie z tym,
76:19
Speaker A
poruszanie kończynami normalnie. Dobra, teraz po prawej stronie mechanizm skurczu mięśnia wszystko zaczyna się od tego, że acetyloholina z synapsy łączy się z błoną w mięśniu i pod kanały na acetylocholinę działające dają nam prąd sodowy i on odpala kanały wapniowe z
76:39
Speaker A
kolei, które wychodzą z siateczki. Mamy silny prąd wapniowy i on powoduje łączy się z troponiną i dzięki temu miozyna może kroczyć z użyciem ATP po aktynie doprowadzając nam do skurczu mięśia. Cały sarkomer się wtedy kurczy, czyli taka jednostka pomiędzy dwoma
76:56
Speaker A
prążkowaniami. Tak by to wyglądało w sumie. Dobra. No i to wszystko, jeżeli chodzi o początkowy etap skurczu mięśnia.
77:08
Speaker A
Tutaj jeszcze mamy po prawej stronie dokładnie jak to wygląda. Jeżeli chodzi o ATP i iony. Natomiast sam potencjał mięśniowy komórki mięśniowej napięcie wygląda tak, że najpierw się odpalają te kanały sodowe. Właśnie to jest to, o czym wspomniałem. Z kolei jeżeli
77:24
Speaker A
popatrzymy sobie na dalej potencjał w tym miejscu, to uruchamia się nam podczas skurczu wapń i ten wapń daje nam taki długi prąd, długi stały prąd, aż dopiero wtedy zamykają, jak się zamykają kanały wapniowe, to wtedy wszystko wyrównuje się. Tak, tak to by w sumie
77:40
Speaker A
wyglądało. Więc odrębność od nerwowej jest następująca w mięśniowych, że właśnie ten wapń daje silny prąd. Dobra, no to wszystko w sumie jeżeli chodzi o pobudzenie mięśnia. Na koniec skóra.
77:51
Speaker A
Pamiętajcie o jej budowie. Y, czyli co mamy naskórek, potem skórę właściwą i tkankę podskórną. na skórek. To jest na błonek jednowarstwowy płaski, wielowarstwowy rogowaciejący.
78:02
Speaker A
Przepraszam wielowarstwowy płaski rogowaciejący. Sorry, już od tych troli to mi trochę głowa nie pracuje tak jak trzeba. Z kolei jeżeli chodzi o tkankę łączą to są w skórze tu i tu, czyli tylko, że to jest taka łączza właściwa,
78:15
Speaker A
to ta tłuszczowa. Pamiętajcie, że na skórek nie jest unaczyniony i unerwiony. Zewnętrzna warstwa jest skeratynizowana, czyli wysycona keratyną, wysycone keratyną elementy, które podczas łuszczenia się odpadają. skórka mamy włosy oraz paznokcie natomiast ze skóry gruczoły gruczoł łojowy gruczoły potowe oraz jest
78:34
Speaker A
jeszcze szereg komórek nerwowych zmodyfikowanych receptorów plus naczynia odpowiedzialne za regenerację jeszcze działanie sarkomeru Czajkowski proszę ciebie to tam po prostu jedne filamenty się między drugie wsuwają i dlatego on się skraca a które między które to jest już pojęcie względne. W
78:51
Speaker A
podręcznikach są różne wersje tak naprawdę. Znaczy tam powinno być, że bodajże aktynowe, międzymiozynowe, ale to też powiem wam, że zależy jak się z której strony spojrzy, które między które to jest taki dyskurs niepotrzebny.
79:04
Speaker A
Chodzi o to, że jedne między drugie wzajemnie się wsuwają. Tak najlepiej stwierdzić i dlatego cały sarkomer się skraca, że jest jeden za drugim, to skraca się cały mięsień. Tak by to w sumie wyglądało.
79:16
Speaker A
Dobra, teraz z kolei, jeżeli sobie popatrzymy na skórę, to warto wspomnieć o melanocytach. One są w tej warstwie rozrodczej podstawowej. Syntetyzują barwnik melaniny. Jeżeli ktoś ma dużo tej melaniny, to ma ciemną karnację bądź nawet czarny kolor skóry. Jeżeli ktoś ma
79:30
Speaker A
mamą, ma jasną karnację. jasna ma taki plus, że daje nam możliwość po prostu no syntetyzowania witaminy D3, bo w tym uczestniczy skóra w dużej ilości.
79:42
Speaker A
Natomiast kananka, znaczy skóra, która ma melaniny dużo, chroni przed oparzeniami słonecznymi. Takie jest, taki jest zysk w tym momencie. Dobra, moi drodzy, to jest koniec tej części teoretycznej. Ja teraz pozwolę sobie czat odblokować, żeby można było porozmawiać. W sensie
80:01
Speaker A
dam możliwość y rozmawiania nie tylko co 5 minut. Także jeżeli macie jakiekolwiek informacje to też zapraszam do podzielenia się nimi. Proszę bardzo. Także możemy czatować dowoli. Czy mi to mejoz?
80:20
Speaker A
Tomek ja to umówię jutro. Jeżeli chodzi o sprawy organizacyjne. Umówmy się, że właśnie genetyka i tym podobne rzeczy to sobie zrobimy na spokojnie jutro wieczorem około 9:00. Także przygotujecie się, myślę, już spoko, do samego egzaminu, który jest w piątek.
80:35
Speaker A
Tak by to wyglądało. No i co? I w zasadzie tyle, jeżeli chodzi o same dzisiejsze dzisiejsze zajęcia. Tak więc ja generalnie zrobiłem już na dzisiaj tyle, ile mogłem. Mam nadzieję, że udało mi się wam pomóc.
80:47
Speaker A
Jeszcze czemu mięśnie zlały się w cyncyum, Kuba? Dlatego, że taki mięsień zdecydowanie lepiej pracuje, jak jest takim długim syncyum niż pojedynczą komórką. Tak by to w sumie wyglądało.
80:57
Speaker A
Dobra. I myślę, zrobimy sobie tak. Jutro na koniec przygotujcie pytania, bo genetyka, ekologia, ewolucjonizm pójdą szybciej. Dzisiaj przez ten atak troli trochę straciliśmy czasu i chciałbym po prostu już nieco odpocząć. Spotkamy się jutro na wieczór. Dobra i dokończymy
81:15
Speaker A
sobie nasz cykl powtórek. Niezmiernie dziękuję wam za aktywny udział, a moderatorom za pomoc y postaram się wam jakoś po egzaminach odwdzięczyć za to.
81:25
Speaker A
Tak czy inaczej jeszcze raz dziękuję wszystkim, którzy dzisiaj udzielali się podczas zajęć i widzimy się już jutro.
81:32
Speaker A
Do zobaczenia. Cześć. M
Topics:biologiamaturafizjologia roślinanatomia człowiekatransport wodytropizmyruchy nastycznemass flowauksynykorepetycje

Frequently Asked Questions

Co to jest parcie korzeniowe i jak wpływa na transport wody w roślinie?

Parcie korzeniowe to proces aktywnego transportu jonów potasu do włośników korzenia, co powoduje osmotyczne wciąganie wody do rośliny. Umożliwia to podnoszenie wody od korzeni ku górze, szczególnie widoczne wiosną.

Jakie są główne rodzaje tropizmów u roślin i co je powoduje?

Główne tropizmy to geotropizm (reakcja na grawitację), hydrotropizm (reakcja na wodę), tigmotropizm (reakcja na bodźce mechaniczne) oraz fototropizm (reakcja na światło). Są one regulowane przez hormony wzrostu, głównie auksyny.

Na czym polegają ruchy nastyczne u roślin?

Ruchy nastyczne to zmiany kształtu rośliny wywołane zmianami ciśnienia turgorowego w komórkach, które nie zależą od kierunku bodźca. Przykłady to sejsmonastia (reakcja na dotyk) i nyktinastia (ruchy związane z porą dnia).

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →