Chemia Na Żywo #02 Wyznaczanie hybrydyzacji — Transcript

Wyznaczanie hybrydyzacji w związkach chemicznych na przykładzie cząsteczki wody i omówienie podstawowych typów hybrydyzacji sp, sp2 i sp3.

Key Takeaways

  • Hybrydyzacja to sposób opisu kształtu cząsteczki na podstawie hybrydyzowanych orbitali atomów centralnych.
  • Liczba przestrzenna to suma wiązań sigma i wolnych par elektronowych wokół atomu centralnego.
  • Podstawowe typy hybrydyzacji to sp, sp2 i sp3, które odpowiadają różnym kształtom molekuł.
  • Wolne pary elektronowe mają istotny wpływ na kształt i hybrydyzację cząsteczki.
  • Metoda wyznaczania hybrydyzacji może być uproszczona poprzez analizę liczby wiązań sigma i wolnych par elektronowych zamiast stosowania metody VSEPR.

Summary

  • Wprowadzenie do tematu hybrydyzacji i wyjaśnienie, jak rysować wzory elektronowe na przykładzie cząsteczki wody.
  • Omówienie elektronów walencyjnych wodoru i tlenu oraz zasady tworzenia wiązań kowalencyjnych.
  • Wyjaśnienie pojęcia liczby przestrzennej i jej roli w wyznaczaniu hybrydyzacji.
  • Przedstawienie podstawowych typów hybrydyzacji: sp (liniowa), sp2 (trójkąt równoboczny) oraz sp3 (czworościan foremny).
  • Opis różnic w kątach między wiązaniami dla różnych typów hybrydyzacji.
  • Podkreślenie znaczenia wolnych par elektronowych w wyznaczaniu liczby przestrzennej i hybrydyzacji.
  • Krytyka metody VSEPR i zaproponowanie prostszej metody wyznaczania hybrydyzacji opartej na liczbie wiązań sigma i wolnych parach elektronowych.
  • Praktyczne zastosowanie metody na przykładzie cząsteczki wody i omówienie hybrydyzacji atomu tlenu.
  • Wyjaśnienie, że hybrydyzacja dotyczy głównie atomów centralnych, a nie atomów wodoru.
  • Omówienie, jak zmiany w strukturze cząsteczki wpływają na hybrydyzację i kształt molekuły.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:01
Speaker A
Hybrydyzacji. Oczywiście przepraszam was za opóźnienie, ale dopiero uczę się streamować na żywo. Mam nadzieję, że mi to wybaczycie. Teraz tak, jeżeli macie jakiekolwiek pytania, bardzo proszę o zadawanie ich za pośrednictwem czatu na YouTube. W związku z czym będę mógł
00:15
Speaker A
odpowiadać na wasze pytania. W szczególności, jeżeli macie jakieś cząsteczki chemiczne, których hybrydyzacji nie znacie, a chcielibyście je sprawdzić, to ja również z chęcią wam w tym pomogę. Tylko będę potrzebować oczywiście yyy informacji od was, dzięki którym będę
00:31
Speaker A
mógł te hybrydyzacje wyznaczyć. Teraz jeszcze mała informacja odnośnie yyy zajęć. Przepraszam bardzo, y zacznę je jeszcze raz. Dobra, sekundkę. Witam was ponownie. Po małych przygodach rozpoczynam ponownie stream.
00:48
Speaker A
Mam nadzieję, że już wszystko pójdzie okej. Raz jeszcze was chciałem powitać na kolejnych zajęciach z chemii w tym roku. Dzisiaj chciałbym zająć się wyznaczaniem hybrydyzacji w związkach chemicznych. Generalnie to, co to jest hybrydyzacja, przedstawiłem wam na ostatnim filmie, który możecie sobie
01:05
Speaker A
znaleźć na kanale pod tym samym tytułem, czyli Hybrydyzacja. Natomiast cały problem sprowadza się w większości wypadków do tego, że po prostu nie wiecie, jak te hybrydyzacje wyznaczyć, ale nie jest to nic trudnego. Wymaga to tylko dobrego wyjaśnienia. Yyy i teraz
01:20
Speaker A
tak, zacznijmy sobie od narysowania wzorów elektronowych, bo to do tego się sprowadza yyy cała trudność, żeby mieć dobry wzór elektronowy, tak? No i weźmy na pierwszy ogień dosyć prostą cząsteczkę, czyli niech to będzie cząsteczka wody o wzorze sumarycznym
01:37
Speaker A
H2O. Jak ona wygląda, to większość z was na pewno kojarzy. Ja pozwolę sobie tylko przypomnieć, jak wzory elektronowe rysujemy. Ostatnio na streamie to tłumaczyłem, czyli tak. Bierzemy sobie wodór i on ma jeden elektron walencyjny, prawda? Z czego wynika
01:54
Speaker A
bezpośrednio, o, zaznaczmy ten jeden elektron jakkolwiek, że ten wodór musi sobie zrobić jedno dodatkowe wiązanie. O to chodzi. To jest także wodór jako pierwiastek położony w układzie okresowym w pobliżu helu, tak to nazwijmy.
02:12
Speaker A
Potrzebuję do takiej idealnej konfiguracji elektronowej dołożyć sobie właśnie jeszcze jeden elektron, aby osiągnąć tak zwany dublet. Tlen natomiast, moi drodzy, elektronów będzie posiadać aż sześć, co sprawia, że na pewno dublet go nie będzie satysfakcjonował, bo to byłoby trochę dziwne,
02:34
Speaker A
zresztą, ale on potrzebuje zrobić oktety, bo praktycznie większość pierwiastków chemicznych, jakie macie w układzie okresowym, potrzebuje zrobić oktet elektronowy, czyli chce sobie dołożyć jeszcze dwa elektrony. Tak, ja to zapisuję w ten sposób, że on ma swoich elektronów sześć i potrzebuję
02:52
Speaker A
zrobić jeszcze dwa wiązania, żeby razem wyszło osiem. A tutaj mamy dublet, tak? No i wedle tej zasady rysujemy cząsteczkę wody. Wygląda ona w sposób następujący. Najpierw tlen i dwa wodory.
03:07
Speaker A
Generalnie tego kształtu, który ja wam teraz pokazuję, nawet nie trzeba jakoś specjalnie uwzględniać. Powiem w ten sposób, bo do wyznaczenia hybrydyzacji wystarczy wam poprawny wzór elektronowy.
03:17
Speaker A
No i mamy dwa wiązania. Dlaczego narysowałem to w ten sposób? Dlatego, że może jeszcze powiem jedno, że kreska to są dwa elektrony, tak? No i wodór ma tych elektronów, ma go jeden, tak? Ma tylko jeden elektron. No i musi sobie
03:31
Speaker A
dołożyć drugi elektron na takiej zasadzie, że tlen mu po prostu daje na wspólny użytek, tak to nazwijmy. I to jest właśnie wiązanie kowalencyjne, czyli to wiązanie można byłoby symbolicznie podzielić na pół. Tak się umówmy, ale to jest niepoprawne, dlatego
03:44
Speaker A
ja to zmażę. Tylko chcę wam pokazać, jak to wygląda, że jeden elektron jest od tlenu, a drugi od wodoru. Tak w tym wiązaniu właśnie kowalencyjnym.
03:54
Speaker A
Chwileczkę, mała korekta i możemy przejść dalej. Tlen zostawił sobie jeszcze dwa elektrony, tak po tej stronie, a dwa po tej, czyli razem cztery. Ja to może podkreślę.
04:08
Speaker A
Wygląda to mniej więcej w ten sposób, że te dwa elektrony, umówmy się, niech to będą akurat te tlenu, biorą udział w wiązaniach i tu jest jedno, tu jest drugie. Przypominam, że kreska to dwa elektrony. Natomiast reszta elektronów walencyjnych, rzecz
04:24
Speaker A
jasna, czyli T2 i T2, zostają jako tak zwane wolne pary elektronowe. Wodór tam nie ma dużo do przeanalizowania. Ma bowiem jeden elektron walencyjny. No i on angażuje się rzecz jasna w to wiązanie i w to. I tak wygląda rozkład elektronów
04:42
Speaker A
poszczególnych w przypadku takiego związku, jakim jest woda. I teraz ważna rzecz odnośnie wyznaczania tejże hybrydyzacji, jak to wygląda w praktyce. Sprawa jest następująca. Musimy sobie wyznaczyć tak zwaną liczbę przestrzenną. Część z was na pewno spotkała się z czymś takim.
05:04
Speaker A
Metoda VSEPR, nieważne. Ja z niej generalnie nie korzystam, bo ona jest dosyć enigmatycznie opisana w podręcznikach.
05:14
Speaker A
No i większość z was jej nie rozumie. Ja się szczerze przyznam, że też nie przekonuje mnie ona. Dlatego nie będziemy z niej korzystać. Umówmy się, że to jest metoda kiepska. Ja mam swoją, znaczy moją, to tutaj nie ma za dużo
05:29
Speaker A
mojego autorstwa. Powiem w ten sposób, tylko ja to tłumaczę prostym językiem. Powiem wam tak, jeżeli chodzi o hybrydyzację, gwoli przypomnienia, to jest to yyy moi drodzy taki bazowy kształt yyy jeżeli chodzi o cząsteczki, tak? No i mamy kilka typów tej
05:42
Speaker A
hybrydyzacji. Ja pozwolę sobie je z boku wynotować. Jest to hybrydyzacja sp, sp2 i sp3. Na dobry początek tyle nam wystarczy. No i ta hybrydyzacja sp to są cząsteczki, które mają kształt liniowy, czyli atomy są położone tak, jak tutaj
06:03
Speaker A
widać, w jednej linii prostej. Sp2 mamy trójkąt równoboczny, jest jeden centralny atom. No i wokół tego atomy na planie trójkąta równobocznego, kąty 120 stopni między wiązaniami. A sp3 to jest przestrzenne już i mamy tutaj jeden atom w środku. Dwa atomy odchodzą. Tutaj jest
06:22
Speaker A
kąt nieco mniejszy niż te 120, tam około 110, umówmy się, stopni plus minus. No i część atomów jest tak, jeden jest jak gdyby w naszą stronę skierowany, dlatego ja go pogrubię i takim klinem to wiązanie wyznaczę. Natomiast jeden,
06:35
Speaker A
niech to będzie tak kropkami zaznaczone, jest z tyłu, daleko. Czworościan foremny, jeżeli ktoś by się pytał o kształty. I to są bazowe kształty cząsteczek, na których my musimy je sobie zbudować. I dla każdego z nich jest charakterystyczna tak zwana liczba
06:50
Speaker A
przestrzenna. Ja ją najpierw zapiszę. I chodzi tak naprawdę o to, ile tych dołączonych elementów jest, ale to nie muszą być atomy. Tam może być na przykład tak zwana wolna para elektronowa, jak to jest w przypadku cząsteczki wody. Generalnie chodzi o
07:08
Speaker A
liczbę tych, no jak to się mówi mądrze, z hybrydyzowanych orbitali. Po prostu wygląda to tak, że w przypadku sp jest jeden orbital s i 1 p. Dlatego razem mamy dwa orbitale. Stąd liczba przestrzenna 2. Tutaj mamy jeden orbital
07:24
Speaker A
s i dwa orbitale p. Stąd łącznie trzy z hybrydyzowane orbitale. Liczba przestrzenna równa 3. Tutaj natomiast mamy jeden orbital s i trzy orbitale p, czyli razem 4. Rozumiecie, o co chodzi?
07:37
Speaker A
Na takiej zasadzie wyznacza się tę liczbę przestrzenną. I teraz tak, żeby wyznaczyć hybrydyzację w danej cząsteczce, to wystarczy, że ja wyznaczę tę liczbę przestrzenną, czyli dojdę do tego, ile orbitali uległo hybrydyzacji.
07:49
Speaker A
I tak popatrzcie sobie, moi drodzy, na cząsteczkę wody. I tutaj rzecz jasna hybrydyzacja dotyczy tlenu, ponieważ trzeba na niego sobie spojrzeć. Tylko pod tym kątem wodór ma jeden orbital albo ma jeden elektron, więc w zupełności odpada nam z tej
08:04
Speaker A
klasyfikacji. No i w przypadku tlenu wygląda sprawa tak. On tworzy dwa wiązania z wodorem. Tu jest jedno, tu jest drugie wiązanie, czyli do tej liczby przestrzennej, powiedzmy sobie, do całej puli dochodzą dwa elementy. Do tego należy jeszcze doliczać wolne pary
08:20
Speaker A
elektronowe, bo mimo że tam nie ma atomów, to to tworzy jak gdyby, wchodzi w skład tej całej chmury elektronowej wokół atomu tych z hybrydyzowanych orbitali. Na tym to polega. Stąd pamiętajcie, żeby to mimo wszystko uwzględnić. Ja mogę wam nawet z boku
08:35
Speaker A
taki wzór napisać, alternatywę dla tej zawiłej metody VSEPR na wyznaczanie hybrydyzacji, czyli wiązania sigma dodać do tego wolne, [muzyka] przepraszam, wolne pary elektronowe.
09:00
Speaker A
I to łącznie te dwa elementy dają nam liczbę przestrzenną, czyli hybrydyzację. Tak? No i w przypadku moi drodzy wody w dokładnie tlenów w cząsteczce wody, atomu tlenu w cząsteczce wody, to będą to dwa wiązania sigma, te z wodorami i do tego dwie wolne pary
09:24
Speaker A
elektronowe. Razem wychodzi 4, czyli będzie to ewidentnie hybrydyzacja SP3. Tak należy wyznaczać hybrydyzację, czyli mówiąc skrótowo reasumując Sigma plus wolne pary elektronowe. Kacpro, dziękuję za pytanie. Jak określić typ hybrydyzacji dla NH4 i PCL5? Zaraz pozwól, że to rozrysuję, tylko chcę
09:50
Speaker A
tutaj zakończyć wątek. Tak. Yyy, generalnie wygląda to tak, jak pokazałem, czyli zliczacie wolne pary elektronowe i yyy do tego wiązania sigma wokół centralnego atomu. Sigma, czyli te pojedyncze, nawet jakby tu było podwójne, potrójne, to i tak liczycie je
10:05
Speaker A
razy jeden, bo tam jest tylko jedno wiązanie sigma. No i to tyle w zasadzie. Teraz tak, pytania właśnie Katro. Pozwolę sobie je rozwiązać. Oczywiście pojawiło się znacznie wcześniej, aż takiego opóźnienia na czacie nie ma, ale chciałem skończyć ten wątek. Także
10:21
Speaker A
jeżeli ktoś zada pytanie i nie dostanie od razu odpowiedzi, prosiłbym o cierpliwość, bo po prostu wolę skończyć jeden temat i dopiero później zacząć kolejny. Proszę chwilę cierpliwości. Teraz tak, twoje pytanie, Kacpro jest o tyle dobre, że tutaj zawiera się taka nietypowa hybrydyzacja,
10:40
Speaker A
której nie znajdziemy w podręcznikach. Tak. Pozwól, że przygotuję tablicę w tym celu i zaraz sobie do tego dojdziemy. I teraz tak, pierwsza rzecz, cząsteczki, które mi poddałeś, to należy nieco zmodyfikować, bo NH4 nie ma czegoś takiego, ale jest NH4 plus. Tak, od tego
11:09
Speaker A
sobie zacznijmy. Czyli jest to kation amonowy występujący na przykład w wodnym roztworze amoniaku NH 4 plus. I to na dobry początek. Tak, od tego sobie zacznijmy. Tutaj musimy dokładnie sobie wszystko rozrysować. Najlepiej Kacpro wyjść od amoniaku, czyli od NH3.
11:35
Speaker A
bowiem od tej cząsteczki to się zaczyna tworzyć ten kation amonowy. Dopiero znaczy się w momencie, w którym dostanie H+ wodór i to wygląda tak, że powstaje nam ten kation amonowy. I teraz co się dzieje? Zacznijmy od budowy cząsteczki
11:49
Speaker A
amoniaku. To Kacpra proszę przypatrzcie jak to się dzieje. Ale w tym celu oczywiście rozpiszmy najpierw parametry elektronowe azotu i wodoru w tej cząsteczce. Azot, proszę ciebie, ma dokładnie pięć elektronów walencyjnych, a wodór ma tylko jeden, co powoduje, że wodór tak
12:11
Speaker A
jak już ustaliliśmy wcześniej, chce mieć dublet, więc wytworzy tylko jedno dodatkowe wiązanie klasyczne, a w przypadku azotu tych dodatkowych wiązań będzie trzy. I tego na razie się trzymamy. Zróbmy zatem naszą cząsteczkę amoniaku na dobry początek. Do środka dajemy azot N. No i od tego azotu będą
12:36
Speaker A
zmierzać trzy wiązania łączące go z wodorem. Wiązania kowalencyjne, do których azot i wodór dadzą po jednym elektronie.
12:47
Speaker A
Tak jak na załączonym rysunku, z czego oczywiście połowa wiązania, czyli jeden elektron należy do wodoru, a druga połowa należy do azotu. I uwaga, azot zużył w tym celu tylko trzy swoje elektrony, bo ta liczba trzy to jest to,
13:00
Speaker A
które te, które on musi dostać, ale jednocześnie te, które zużywa, więc zostały mu dwa w formie wolnej pary elektronowej. I teraz zgodnie z tym co ustaliliśmy, należy określić liczbę przestrzenną, która w tym wypadku wyniesie raz, dwa, trzy wiązania sigma
13:19
Speaker A
dodać jedna wolna para elektronowa, co daje nam dokładnie 4, czyli hybrydyzację sp 3. I tyle. Teraz tak, jaki to jest kształt? Jedna wolna para elektronowa.
13:34
Speaker A
To dla przypomnienia sprawia, że to jest owszem na planie czworościanu foremnego, ale taki amoniak ma kształt piramidki trygonalnej, czyli jest sobie atom powiedzmy azotu, no i trzy atomy wodoru w takiej relacji przestrzennej, że to jest jak to mówię statyw na aparat
13:50
Speaker A
fotograficzny, czyli te dwa załóżmy są na płaszczyźnie, a ten niech będzie trochę rozszerzony, taki clein, czyli do przodu. No i tu do góry jest jeszcze chmura z elektronami. Ta wolna para elektronowa, która no jest sobie, ale tak jakby jej nie było, tak można
14:04
Speaker A
powiedzieć przenośnie, tak jak taki duszek, to tak nawet trochę wygląda na różnych ilustracjach i ona po prostu jest spychając te wodory na bok, co nie? Więc piramida trygonalna to się mówi dla osób, którym łatwiej kojarzyć obrazowo statyw do aparatu
14:19
Speaker A
fotograficznego. I teraz Kacpr posłuchaj jak się robi NH4 Plus. To jest to tak zwane wiązanie koordynacyjne. I proszę ciebie, ta wolna para elektronowa, którą tutaj masz, ona przyłączy do siebie wodór H+, czyli proton, który nie ma w ogóle elektronów na takiej
14:35
Speaker A
zasadzie. Azot już ma oktet elektronowy, tak? Czyli on więcej nie chce, a wodor przychodzi jako H+, taki bez elektronów.
14:42
Speaker A
No i między nimi dochodzi do takiej umowy. Słuchaj Proton, ja już nie potrzebuję więcej elektronów. Widzę, że ty nie masz w ogóle. Ty chciałbyś koniecznie mieć dwa, no to trzymaj, weź sobie i korzystaj. Taka charytatywna pomoc nazywa się wiązaniem
14:57
Speaker A
koordynacyjnym. No i w polskiej literaturze jest oznaczona jako strzałka. W anglosaskiej możecie mieć plus minus, ale to może nie będę wam mieszał na razie. Zapamiętajcie tylko o strzałce. Tak. No i to jest taka, to są elektrony azotu cały czas, tylko i
15:09
Speaker A
wyłącznie jego, ale wodór NH+ z nich korzysta i taki jest wzór elektronowy NH4+. I teraz jak to wpływa na hybrydyzację? Sama z siebie nie zmienia się. Nadal mamy SP3, ale zmianie ulega, proszę ciebie, Kacpro, kształt. Ta wolna para zostaje po prostu
15:26
Speaker A
zastąpiona tym protonem. Tu tak specjalnie zaznaczę wiązanie koordynacyjne i atom H+. Reasumując, nadal mamy hybrydyzację SP3, bo są cztery wiązania sigma. W tym wypadku to 3 zamienia się na 4, a to jeden na zero, ale i kształt jest
15:49
Speaker A
czworościanu foremnego, tetraedru. Tak to w skrócie wygląda. A teraz PCL5. Coś trudniejszego. I proszę ciebie sprawa wygląda wtedy tak, że to wygracza owszem poza program w szkole, ale myślę, że to nie ma się czym czym zbytnio przejmować, bowiem nie jest jakieś super trudne.
16:09
Speaker A
Najpierw zaczniemy od wzoru elektronowego, a potem wyjaśnię ci, co tam jest takiego niezwykłego. Spójrz, jak to wygląda.
16:17
Speaker A
Mamy fosfor i on ma przyłączyć chlorów w liczbie pięć. Generalnie sprawa wygląda tak. Fosfor ma elektronów tyle co azot, czyli piątkę a chlory mają elektronów siedem, więc generalnie potrzebują przyłączyć jeden elektron, żeby mieć ten oktet. Tak? A fosfor przynajmniej chciałby tych
16:43
Speaker A
elektronów mieć trzy. Choć pamiętajcie tak, taką podam tutaj regułkę, że jak mamy trzeci okres w przypadku niemetali, trzeci okres pierwiastków, to one mają tendencję do łamania reguły oktetu w górę, czyli dokładania sobie elektronów ponad miarę. I ta sytuacja będzie
17:00
Speaker A
dotyczyć fosforu. Kacpro, zobacz sobie, jakbym chciał narysować tę cząstkę z zachowaniem reguły ochtetu, to generalnie się nie da. Mogę zrobić to tylko tak, że mam fosfor i chlory dookoła. No i powiem ci tak, czego byś nie robił, nie da się tutaj nic poradzić
17:22
Speaker A
na to, że chlory potrzebują mieć to jedno wiązanie i od tego nie odejdą, nie da się tego obejść, więc zż każdorazowo będą wytwarzać z fosforem zwykłe wiązanie kowalencyjne. No i tym sposobem otrzymujemy sytuację, kiedy fosfor ma elektronów nie osiem, a 10 i dokłada
17:41
Speaker A
sobie aż pięć elektronów w formie wiązań. I właśnie w trzecim okresie niemetali jest to bardzo często spotykane. Nie zmienia fakt tego faktu to, że chlory mają swoje wolne pary elektronowe, ale specjalnie je rysuję, żeby coś pokazać. I teraz wyznaczmy liczbę
17:58
Speaker A
przestrzenną. Od tego należy zacząć. Będzie to bowiem pić wiązań sigma. Ale nie ma żadnych wolnych par elektronowych, czyli nie daje tutaj nic dodatkowo. Dlaczego? Bo te wolne pary to są chloru i tylko tyle, a patrzysz zawsze na ten środkowy centralny atom,
18:16
Speaker A
więc tego w ogóle się nie rusza. To też zostawiamy 5 plus 0. Daje nam to liczbę przestrzenną 5, a my nie mamy do tego hybrydyzacji. I teraz posłuchaj, wygląda to tak. Fosfor ma konfigurację w stanie podstawowym walencyjną, że taką, że na
18:31
Speaker A
orbitalu S ma dwa elektrony, a na P proszę ciebie będzie miał trzy niesparowane. I teraz tak, on z racji tego, że to jest już trzecia powłoka, czyli tu mamy 3 S, a tu będzie 3 P, on może się wzbudzić, czyli przerzucić
18:49
Speaker A
sobie część elektronów, uwaga, na podpowłokę D. I wzbudzenie polega na tym, że pierwsza para rozbija się i elektron z tej eski 1 przeskakuje na orbital na podpowłoce D, tak jak widać na załączonym obrazku.
19:10
Speaker A
I tu hybrydyzacji, czyli takiemu złączeniu się i zlaniu w jeden orbital ulega aż pięć elektronów. Wszystkie stąd proszę.
19:20
Speaker A
Dlatego nazywa się ona nie SP3 tylko DSP3, bo jeden orbital D, jeden orbital S i trzy orbitale P biorą w niej udział.
19:36
Speaker A
I kształt bazowy, pozwólcie, że wam go tak z boku narysuję. To będzie coś na kształt taki. Mamy sobie yyy bowiem trzy atomy na płaszczyźnie jako trójkąt i idzie taka piramidka do góry i na dół, czyli taka podwójna piramidka trygonalna. O, coś takiego. I
19:59
Speaker A
to jest właśnie ten bazowy kształt przy PCL5. I tu w środku jest oczywiście fosfor. na czerwono go czy tam na zielono podkreślę. Tutaj jest fosfor, a tu dookoła pięć wodorów. I teraz w kontekście tego pytanie Ani Buch, żeby
20:13
Speaker A
zamknąć temat, czy istnieje PCL4? Ania, to niestety nie istnieje PCL3. Dlaczego? Dlatego, że przed wzbudzeniem fosfor może zrobić trzy wiązania z tymi elektronami, które teraz na zielono podkreśliłem i okej, ale PCL4 no nie za bardzo, bo musiałby No, no nie
20:32
Speaker A
wygląda to zbytnio, co nie? Jeżeli o to chodzi, nie ma takiego związku jak PCL5. Nie ma też, pamiętajcie NCL 5, dlatego że azot jest w drugim okresie, a w drugim okresie reguła oktetu jest nader często przestrzegana, względnie jest łamana w dół, czyli bor
20:52
Speaker A
bądź beryl mają to do siebie, że często te elektrony czasami mogą być zaniżone poniżej ośmiu, ale w górę nie jest to przekraczane, bo tam nie ma tej podpowłoki D.
21:02
Speaker A
Ona jest dopiero od trzeciego okresu, od trzeciej powłoki zaczyna się podpowłoka D i orbitale typu D. Mam nadzieję Kacpra, że wyczerpałem temat. Jeżeli masz jakiekolwiek pytania to bardzo proszę o ich zadanie za pośrednictwem czatu. Pozwolę sobie odpowiedzieć następnej osobie. Ania Bóg. Dlaczego
21:18
Speaker A
wiązania pi nie wpływają na typ hybrydyzacji? Aniu to jest tak, że te wiązania tworzą się z orbitali, które jak to się mówi nakładają się bocznie.
21:28
Speaker A
Inaczej wiąia sigma muszą powstać z orbitali, które nałożą się wzdłuż tak, żeby były mocne jak lina. Wyobraź sobie w ten sposób. Czyli jak mamy, ja ci to zaraz narysuję, dwa orbitale P, tak? Albo tam trzy orbitale P i one, żeby się z hybrydyzowały i
21:46
Speaker A
wzięły udział w wiązaniu, to muszą się wymieszać, żeby były równomiernie rozłożone w przestrzeni. Pozwól, że ja to pokażę na przykładzie CO. Weźmy sobie CO.
21:59
Speaker A
To wygląda tam tak, że mamy sobie węgiel i węgiel będzie aż z tlenem połączony trzema wiązaniami w tym jednym koordynacyjnym od tlenu. Proszę ciebie. O, i tu wygląda to tak. Proszę, mamy jeszcze poparze i poparzę. Jeżeli mielibyśmy hybrydyzację tutaj
22:17
Speaker A
analizować, to wystarczy, że zrobimy S P. Dlaczego? dlatego, że jak już mówiłem wiązania sigma muszą być z orbitali, które nałożą się wzdłuż w jednej linii i po to jest hybrydyzacja, żeby je rozłożyć równomiernie. A wiązania pi to są takie boczne, więc one mogą się
22:35
Speaker A
nakładać dowolnie. A tak bym to ujął. Pozwól tylko, że ci pokażę. Mamy tutaj węgiel. No i on żeby połączył się z tlenem to powiedzmy musi być ta hybrydyzacja, choć nie ukrywam, że przy tej cząsteczce ona jest też dyskusyjna i
22:49
Speaker A
w podręcznikach czasami różne źródła i informacje w zbiorach na ten temat też znajdywałem, ale ja tu widzę to tak, że mamy po prostu jeden orbital w jedną stronę, to są takie wieloryby, jak zawsze mówię w ten sposób i drugie druki
23:01
Speaker A
w drugą stronę. No i potem od tlenu to samo, tak w jednej linii jest jeden i tutaj mały i drugi jako wolna para.
23:10
Speaker A
Więcej nie trzeba, żeby wytworzyć te wiązania. A pi to jest taki dodatek wiązania. Pi to jest taki dodatek z nakładania bocznego. Tak by to wyglądało. Teraz kolejne pytania. Mam nadzieję, że pomogą. Jeżeli masz jeszcze więcej pytań, bardzo proszę o ich
23:26
Speaker A
zadanie za pośrednictwem czatu. Marcin Taraszkiewicz, jak określić pierwiastek centralny, od którego liczymy wiązania, gdy mamy na przykład HCL3 lub inne podobne związki? Marcin, to robisz zawsze tak, weź ten, którego masz najmniej, zawsze te rozpatruj, czyli od razu odrzucasz te, których masz więcej.
23:44
Speaker A
To jest pierwsza rzecz. Następnie zawsze bierzesz ten, który ma większą wartościowość, więc można skrótowo powiedzieć ten, który ma więcej elektronów walencyjnych. Zawsze ratunkiem jest ćwiczenie w rysowaniu wzorów elektronowych. Tak jak w tym przypadku, który podałeś jest w środku
24:00
Speaker A
chlor, prawda? W kwasach jest zawsze tak, że atom niemetalu, taki typowy jak chlor muszą otaczać tleny dookoła.
24:09
Speaker A
Tlenów mamy tutaj akurat trzy. Yyy, no i do tego wodór zawsze łączy się przez tlen, więc wodór no nigdy nie określasz dla niego hybrydyzacji. Tak się umówmy jeszcze gwoli ścisłości wiązania. Jak tutaj masz y kowalencyjne, to one są normalnie tak,
24:25
Speaker A
że masz jedno wiązanie tutaj, drugie tutaj. To są typowe kowalencyjne tlen. Ma jeszcze dwie wolne pary. I teraz uwaga, chlor już osiągnął oktet, bo on miał siedem elektronów walencyjnych i doszł doszedł mu jeden, więc ma osiem. I teraz ten wzór występuje w takich
24:43
Speaker A
wariantach, że chlor wytwarza koordynacyjne tutaj jedno i drugie koordynacyjne do tlenu i zostawia sobie jeszcze wolną parę jedną. To jest jeden wariant i on zakłada brak łamania reguły oktetu.
25:00
Speaker A
Oczywiście tleny mają swoje elektrony. Tak. I tu jeszcze gwoli ścisłości pokażę, który do kogo należy elektron. Wodór ma swój jeden. Tleny mają następujące. Tutaj są to tlenu elektrony. Tu jest jeden. Tutaj tak samo jeden. Tu dwa i to razem sześć
25:19
Speaker A
daje. Tutaj tlen ma te szóstkę w formie wolnych par. Tutaj tak samo ta szóstka należy do tlenu. A kolor ma resztę. Tak, czyli siedem elektronów. Ale Marcin to pamiętaj, że w przypadku okresu trzeciego zdarza się często łamanie reguł oktetu i nie ma konsensusu w
25:36
Speaker A
źródłach, w podręcznikach. Taki wzór jest lepszy. Ale zobacz, nawet jak ja bym złamał tego oktetu, czyli dołożył mu więcej elektronów, to hybrydyzacja się nie zmieni, bo tutaj hybrydyzacja wygląda tak oczywiście, że mamy raz, dwa, trzy wiązania sigma wokół
25:50
Speaker A
centralnego i jedną wolną parę elektronową. Dlatego nadal jest to hybrydyzacja SP3, bo razem to nam daje 4. Jeżeli natomiast wykonałbym taki zabieg, że zamiast wiązań typowo koordynacyjnych wytworzyłbym normalny kowalencyjny, łamiąc do góry regułę oktetu, proszę bardzo. No to teraz chlor
26:17
Speaker A
w tym momencie miałby coś takiego. Proszę ciebie, że będzie wyglądał tak. Ten tlen ma tutaj parę jedną, drugą i tutaj dwa swoje elektrony dał. Tutaj tak samo dał dwa, prawda? No ale chcąc nie chcąc chlor złamał reguły reguły oktetu, prawda? Ale nie zmienia
26:39
Speaker A
to hybrydyzacji. Dlaczego? Bo nadal są trzy sigmy i nadal jedna wolna para. Więc widzisz, te wiązania pi nie wpłynęły na kształt w żaden sposób. ani złamanie reguły oktetu nie wpłynęło na kształt. Polecam łamać ją tylko w sytuacji, w której będzie to tak, że no
26:54
Speaker A
bez złamania nie da się zrobić danego związku. Tak to ujmę. No a wracając jeszcze do twojego pytania, oczywiście tutaj do jego sedna, zawsze narysuj ten wzór, bo wtedy widzisz to od razu, co jest centralne.
27:05
Speaker A
Tutaj nawet nie trzeba mówić, że w centrum jest chlor, bo to po prostu widać. To jest ewidentne, prawda? Chlor mamy w środku. No jeszcze z tych reguł to pamiętaj, że musi być go najmniej.
27:14
Speaker A
musi wytwarzać najmniejszą liczbę, znaczy największą liczbę wiązań, to wtedy wiadomo, że on będzie w środku, bo się otoczy innymi atomami. Mam nadzieję, że pomogłem.
27:22
Speaker A
Jeśli masz jeszcze pytania, to bardzo proszę o ich zadawanie za pośrednictwem czatu. Kolejne spośród nich. Wojtek, na czym polega to, że w trzecim okresie pierwiastki łamią regułę oktetu? W sensie czemu tak się dzieje? Słuchaj Wojtek, już ci tłumaczę na przykładzie
27:38
Speaker A
konfiguracji elektronowej. To co rysowałem wcześniej, też chciałbym ci przedstawić. Y, generalnie oktet to jest jedno z założeń, które w chemii też nie zawsze jest spełnione. Popatrz sobie na na konfiguracje walencyjne oczywiście następujących pierwiastków. Zaczniemy sobie może od azotu i fosforu. Azot ma
27:59
Speaker A
tak dwa elektrony. Nie ma sprawy, Marcin. Cała przyjemność po mojej stronie na orbitalu S i 3 na orbitalu P.
28:11
Speaker A
Fosfor tak samo tylko że w przypadku fosforu jest to powłoka trzecia już, bo okres trzeci, czyli tu mamy 3s, 3P, a tu mamy 2S i 2 P. I teraz, moi drodzy, tak. O ile azot pod wpływem większej ilości
28:41
Speaker A
energii niż dotychczas nie może się wzbudzić dalej, nie może tych elektronów poprzekładać sobie, porozkładać dalej na danej powłoce, żeby było więcej niesparowanych, bo pamiętajcie, że niesparowane odpowiadają za wiązania, o tyle fosfor pod wpływem takiego impulsu energetycznego może to zrobić. I co się
28:59
Speaker A
wtedy dzieje? Wzbudzenie w przypadku fosforu będzie wyglądać tak, że pierwsza para dostępna od lewej, czyli para z eski, rozbija się tak, że niesparowany elektron wchodzi na D i na D mamy aż pić orbitali. Nie będę nawet całego rysować,
29:16
Speaker A
bo to nie potrzeba tego zrobić, ale pamiętajcie, że mamy co? 3s i jeden elektron na 3S. Na 3P mamy elektronów 3 i na 3D jeszcze się trzyma. I proszę ciebie Wojtek, to wygląda tak, że jak dostarczysz dużo energii, to się zrobi
29:31
Speaker A
pięć niesparowanych elektronów i może zostać złamana reguła oktetu. Te związki nie są jakieś tam super trwałe trwałe, ale są, co nie? Masz pięć niesparowanych elektronów i możliwość wytworzenia aż właśnie pięciu wiązań kowalencyjnych. A teraz zobacz siarkę.
29:48
Speaker A
No i to masz przykład tutaj w PCL5. Zobacz sobie, proszę ciebie siarkę dla porównania i tlen. Tlen ma na drugiej powłoce dwa elektrony na orbitalu S i 6 na orbitalu P. Znaczy przepraszam, cztery na orbitalu P łącznie 6. Dobra. No i co? Jak dostarczysz mu
30:13
Speaker A
energii, to nic to nie zmieni, bo to jest druga powłoka. Koniec 2s, 2P, no i nic nie zdziałasz. Natomiast jeżeli weźmiesz weźmiesz siarkę, to spodziewaj się takiego scenariusza, że tutaj mamy sześć elektronów siarki na trzeciej powłoce, czyli 3S i 3 P.
30:44
Speaker A
Dokładamy energii i co się dzieje? przeskakują na d elektrony, ale z pierwszej pary od strony prawej, czyli tutaj robimy raz, dwa, trzy, tu będzie para. No i na D będzie 1. To jest pierwszy wariant. Już nawet nie będę tak pieczałowicie rysować, bo
31:08
Speaker A
chcę ci pokazać o co chodzi. A jak jeszcze dołożysz energii, to popatrz, ta para z Swali i tu będzie jeden, drugi, trzeci elektron. i na D będą aż dwa, co nam daje możliwość wytworzenia aż sześciu wiązań, tak? I o ile tutaj w
31:30
Speaker A
pierwszym przypadku cztery wiązania mamy kowalencyjne plus wolna para elektronowa i to jest też ta hybrydyzacja D SP 3 w tym wypadku to co było w przypadku PCL5.
31:45
Speaker A
A teraz jeżeli byś sobie wziął proszę ciebie to na dole to wygląda to tak, że tutaj mielibyśmy D2 SP3 hybrydyzację i kształt bazowy w tej hybrydyzacji to będzie coś takiego, że jest są też dwie piramidki złączone, ale z kwadratem u podstawy. Tutaj już sorry,
32:07
Speaker A
nie mam miejsca, żeby to ci rozrysować, ale jest ten kwadrat. O, proszę bardzo. No i tutaj idzie jeden atom. No i drugi, czyli razem sześć atomów. Czy to jest ten ośmiościan foremny? Dokładnie tak patrząc pod kątem geometrii. No ale w
32:21
Speaker A
każdym razie jest to dozwolone dopiero od trzeciego okresu, bo tam jest trzecia powłoka i to 3d. To czarodziejskie 3D i to jest podstawa. Oczywiście temat hybrydyzacji jest szerszy niż taki jak ja wam tutaj przedstawiam, ponieważ no są inne hybrydyzacje jeszcze od tych,
32:36
Speaker A
które pokazałem. To szczególnie w bloku D. Mamy z nimi do czynienia, ale to jest już całkowicie poza program licealny. Na razie skupcie się na tych podstawowych rodzajach. Dobrze. Teraz tak. Kolejne pytania właśnie. Pozwólcie, że trwałość konfiguracji elektronowej zostawię na
32:53
Speaker A
później, bo to trochę wykracza poza dzisiejszy temat. Super. Wojtek, cieszę się, że rozumiesz. Kolejne pytania.
33:01
Speaker A
Aleksandra Skrobacz. Dopiero weszłam. Co to za hybrydyzacja? Al Adrianna, przepraszam najmocniej, że pomyliłem twoje imię. Po prostu małe litery mam na monitorze.
33:10
Speaker A
Hybryzacja. Pozwól, że to ci wytłumaczę, bo część osób na pewno widziała mój filmik na kanale o takim samym tytule, czyli hybrydyzacja. To mam nadzieję, że się trochę rozjaśniło. Teraz postaram się raz jeszcze wszystkim, którzy weszli nieco później, powiedzieć o co chodzi z
33:24
Speaker A
tą hybrydyzacją. To sprawa wygląda tak. No słowo hybryda to się może różnie kojarzyć na przykład albo z samochodami, albo z paznokciami hybrydowymi, ale o co chodzi tak naprawdę z tą hybrydyzacją?
33:37
Speaker A
Dlaczego te rzeczy tak się nazywają? dlatego, że tam mamy łączenie czegoś, prawda? To jest hybrydyzacja. Hybryda.
33:58
Speaker A
Łączenie. I teraz o co chodzi? Co my w tym momencie łączymy? bierzemy orbitale wokół atomu, które mieszamy ze sobą, łączymy i z nich powstają takie same. I o to chodzi tej w tej hybrydyzacji, tak? No i te krateczki, które ja przed chwilą
34:13
Speaker A
rysowałem, to właśnie były takie orbitale elektronowe z elektronami. My je łączyliśmy i z nich tworzone są takie same, które rozkładają się w przestrzeni w sposób regularny, co nie? Tak to wygląda i po to jest to zrobione, żeby cząsteczki chemiczne, no można
34:28
Speaker A
powiedzieć taki ładny kształt miały, bo gdyby nie to, to byłyby do niczego niepodobne. Tak to nazwę. Teraz patrzę kolejne pytania. Bambusowy pęd. A to nie jest tak, że korzystnie z D tylko 3D 5 albo 3D10. To rozumiem, że w kontekście
34:43
Speaker A
tej konfiguracji, ale pozwólcie, że to yyy zostawię na później. Pytanie Ani Buch czy kiedy atom łamie regułę oktetu to jest wtedy jest wzbudzony? Dokładnie tak Ania bardzo, bardzo słuszna uwaga. Czyli złamanie reguły oktetu to równa się wzbudzeniu.
35:01
Speaker A
Pamiętajcie o tym bardzo istotne. Mówiłeś już coś o wyjątkach w hybrydyzacji. Adriana, o jakich wyjątkach mówisz? Bardzo chciałbym, żebyś mi naświetliła o jakie wyjątki chodzi, bo nie za bardzo rozumiem o czym tutaj mowa, bo ja mówiłem o na pewno o
35:15
Speaker A
tym wzbudzaniu i innych hybrydyzacjach niż SP3, SP2 i SP, ale chciałbym, aby się rozwinęła temat, bo wtedy będę mógł się wypowiedzieć na pewno.
35:31
Speaker A
Śmiało, dawajcie jeszcze jakieś cząsteczki jakie macie, to z chęcią także ich hybrydyzację wyznaczę. Proszę mi o rozrysowanie CL3 oraz BR3- Ania, super. Przepraszam, przeoczyłem po prostu twoje pytanie. Już ci rysuję te wzory. Popatrz, to wygląda tak, że zacznę ogólnie od tego, że
36:28
Speaker A
CR, znaczy rozumiem, że to chodzi o CRCL3, tak? Dobrze, myślę CR CL 3 to jest, proszę ciebie na moje oko związek na wskroś jonowy. Dlatego tutaj nie mówimy o hybrydyzacji. Zdecydowanie bym za tym się opowiadał. Chodzi o to, że to jest
36:56
Speaker A
tak zbudowane. Masz proszę ciebie iony. Cation CR3 plus. Jest to metal i o metale mają to dla siebie, że lubią tracić elektrony i ta utrata wiąże się z ładunkiem dodatnim i do tego dochodzą CL minusy w liczbie trzech.
37:19
Speaker A
I to tak wygląda, co nie, jako zbiór jonów, więc tutaj trudno mówić o hybrydyzacji. Natomiast BR3- jest jak najbardziej związek kowalencyjny, więc tutaj możemy się tego dopatrywać. I zrobimy to tak. Jest sobie brom, proszę. I wygląda to w ten sposób. Jak masz trzy tleny, to
37:38
Speaker A
rysujesz trzy tleny dookoła. O. No i teraz tak jak jest minus to każdy BR o3 oznacza, że nie mamy trzech minusów, tylko są trzy dla niewtajemniczonych trzy tleny.
37:51
Speaker A
Ja to może napiszę. O i teraz tak, jak macie minusa, to jednego minusa trzeba dać do któregoś z tlenów i tlen, który dostaje minusa, ma trzy wolne pary elektronowe i łączy się pojedynczym związaniem z bromem.
38:10
Speaker A
I teraz w głowie sobie myślicie, aha, Brom miał siedem elektronów i teraz zostało mu ile już ma osiem, prawda? 7 plus 1 i już ma oktet. I teraz mamy dwie drogi. Można zrobić tak, że albo robimy koordynacyjne jedno i
38:33
Speaker A
drugie i wtedy tleny mają trzy pary i to jest z zachowaniem reguły oktetu. Natomiast brom z racji tego, że już jest poniżej trzeciego okresu, czyli jeszcze dalej, często te regułę będzie łamać. Więc tutaj istnieje też wariant nie związaniem koordynacyjnym,
38:53
Speaker A
tylko związaniem zwykłym. Po prostu dwa wiązania tutaj i dwa wiązania tutaj. Przepraszam jeszcze zapomniałem o wolnej parze elektronowej, która powinna się znaleźć tu i zarówno w jednej, jak i w drugiej wersji tego wzoru. No i generalnie teraz mam tak 1 2
39:14
Speaker A
3 4 5 6 7 elektronów bromu. Ja je zaznaczę specjalnie, żeby się wyróżniało. Proszę bardzo. Tutaj dwa elektrony są bromu. Tu jeden. Tu po jednym. Dobrze. I tu jeszcze jeden.
39:27
Speaker A
Czyli razem siedem elektronów należących do bromu jest zaangażowanych w to wiązanie. Czy koordynacyjne dacie, czy nie. Hybryzacja jaka? Raz, dwa, trzy.
39:37
Speaker A
Wiązania sigma i jedna wolna para wokół bromu daje nam hybrydyzację SP3 jak nic. Czyli jest to tak baza czworościan, ale kształt będzie piramidy trygonalnej, bo mamy wolną parę. Teraz widzę kolejne pytania. Ada. Wyjątki z chromem molibdenem to jest tak, że tam będzie
40:00
Speaker A
hybrydyzacja innego rodzaju, nie tyle wyjątek, ja tak to rozumiem, czyli ta na przykład DS albo no D2S i tak dalej. Także tutaj raczej nie jest to wyjątek, tylko inny rodzaj hybrydyzacji. Odsyłam do Wikipedii anglojęzycznej zaciekawionych, bo tam jest to fajnie opisane całkiem.
40:19
Speaker A
Kolejne pytanie. Kacpro. Czy piramida trygonalna i tetraedr to taki sam kształt, czy trójkąt równoboczny i kształt dygonalny to też dokładnie właśnie nie Kacpro. Pozwól, że ja ci te kształty rozrysuję. To wygląda tak.
40:36
Speaker A
od razu z hybrydyzacjami. Popatrz, piramida trygonalna to jest tak, że jak masz sobie jeden atom i tutaj są trzy kuleczki dodatkowo, powiedzmy te dwie na płaszczyźnie, ta jedna to jest klinik taki w naszą stronę skierowany i do tego dochodzi wolna para
41:04
Speaker A
elektronowa. To jest to piramida trygonalna. A w tej hybrydyzacji też mamy tetraedr, ale to jest czworości centralny atom. Te dwa na płaszczyźnie niech będą atomy. Tutaj mamy clean, czyli to jest w naszą stronę skierowany duży, a tutaj kropki z tyłu, co nie? I
41:23
Speaker A
to jest po lewej piramida trygonalna, po prawej tetraedr, ale nadal hybrydyzacja SP 3. Natomiast kolejna rzecz, trójkąt, równobocznik i dygonalny kształt. No to po złe. Trójkąt to masz tak, że środkowy atom trzy dookoła atomki, ciach, ciach, ciach po 120
41:42
Speaker A
stopni normalnie. A kształt dygonalny ja to yyy rozumiem w ten sposób. Yyy powiedziałbym tak dygonalna.
41:53
Speaker A
Dygonalna to chyba byłaby nawet, bo to jest SP2 jakby co. Z tego co pamiętam z takich starszych nazw dygonalny kształt to jest po prostu SP i tyle, czyli liniowy. Tak. Tak bym to widział. Kolejne pytania.
42:13
Speaker A
Bambusowy pęd. Mówisz o tych stabilnych orbitalach. Pozwól, że na razie się skupię na hybrydyzacji, jeśli można.
42:21
Speaker A
Mirosław Lama, może trochę nie z tematem, ale mógł mógłbyś mi wyjaśnić o co chodzi z wiązaniem koordynacyjnym. U mnie w podręczniku kompletnie nie jest to wytłumaczone. Będę wdzięczny. Dobra, Mirk, słuchaj. To jest tak. Bierzesz sobie najlepiej jakiś związek koordynacyjny, który ma atom z
42:38
Speaker A
drugiego okresu, czyli choćby azot. Tutaj będzie takim dobrym przykładem. On bardzo chętnie tworzy wszystkie koordynacyjne. No i możesz sobie na przykład porównać kwas azotowy 3 i azotowy 5 i zobaczysz o co chodzi.
42:51
Speaker A
Dobra, robimy sobie tak. Kwas azotowy 3 ma wzór HNO2. No i tu jest to tak. Mamy w środku azot. No i tleny dookoła, tak jak ustaliłem i wodory zawsze przez tlen się muszą łączyć. I Mirek popatrz, tu wygląda to tak, że azot musi dać trzy
43:12
Speaker A
elektrony do typowych wiązań, bo ma ich pięć, więc jak sobie dołoży trzy, to już ma oktet i zrobi to tak. Tu jest jedno takie wiązanie, drugie, przepraszam, nie po tej stronie tu jest tak. O, no i tlen ma jeszcze dwie pary przy
43:28
Speaker A
sobie. Dobra. No i ten tlen ma dwie tutaj. I tak azotowi została jeszcze para, bo on ma pięć. Pozwól, że ja teraz Mirek pokażę ci, które elektrony. Nie ma sprawy, Kacpro są yyy do kogo azotu.
43:42
Speaker A
Zróbmy na żółto. Tu jest jeden, drugi, trzeci, czwarty, piąty i to są wszystkie elektrony azotu. No a tleny mają te, które widać. Jeszcze wodór ci wykreślę, żebyś widział. Popatrz. I teraz posłuchaj. Drugi okres oznacza to, że on sobie nie będzie chciał łamać tej reguły
43:58
Speaker A
oktetu azot. W związku z czym jak masz kwas azotowy 5 HNO 3, to zaczyna się problem. No bo jak on sobie wciśnie ten kolejny tlen?
44:13
Speaker A
Musiałby regułę oktetu złamać. Niekoniecznie. Popatrz co się dzieje. Bierzemy na bazie tego wzoru, który mamy poprzednio. O, widzisz? Wszystko tak jak było oprócz jednej rzeczy.
44:29
Speaker A
Azot te swoje dwa elektrony, jak już ma oktet, może zrobić na takiej zasadzie, że przekaże je tlenowi na przykład, bo on ma sześć, to akurat by wziął sobie dwa do ósemki. Słuchaj, bierz, ja nic nie chcę w zamian. I on daje tę parę
44:43
Speaker A
elektronową tlenowi. No i tlen nie daje nic w zamian, ale sobie korzysta. I teraz dla kontrastu spójrz, które elektrony są azotu. Jest to po prostu ten, ten elektron, ten elektron i te dwa dał i nie wziął nic zamian. O to
44:59
Speaker A
chodzi z wiązaniem koordynacyjnym. Mam nadzieję, że y nieco pomogłem. Patrzę na kolejne pytania. Z tlenem, na którym jest ładunek ujemny, to taka zasada, że atom centralny łączy się wiązaniem kowalencyjnym zwykłym.
45:12
Speaker A
Tak, dokładnie Ania. Pojedynczym kowalencyjnym. Pamiętaj, y, Makowa, dobrze czytam, mam nadzieję. Proszę o rozrysowanie B2H6. O, to bardzo fajny przykład. Dziękuję, że mi go poddałaś, bo to w sumie jest taki problematyczny i powiem wam o co chodzi. To nawet tam
45:29
Speaker A
takie wiązanie występuje, że ona ma swoje swoją specyficzną nazwę. Pozwólcie, że ja jej nie będę przytaczać, bo szczerze to nie pamiętam, ale ja wam tak intuicyjnie to wyjaśnię o co chodzi. Teraz popatrzcie o co chodzi.
45:39
Speaker A
Nie ma sprawy. Mirek, wygląda to tak. Mamy sobie bor. On tworzy taki związek BH3, wodorek boru. No i co? Jak my sobie go rozrysujemy, to patrzcie, jest Bor, trzy wodory. Mam nadzieję, że widać wszystko.
45:58
Speaker A
Tak. O. No i on robi trzy wiązania, z czego trzy elektrony należą do Boru tylko jest to ten elektron, ten i ten. I bor nie ma więcej elektronów. Widzicie?
46:09
Speaker A
On nie ma oktetu generalnie co słabo i borf w to w tych związkach po angielsku możecie sobie wpisać. Już wam pokażę. Znajdźcie sobie nawiki, zobaczycie jakie on wymyślne formy tworzy, bo generalnie jemu ten oktet by się jednak przydał. No a jest kiepsko,
46:35
Speaker A
bo on go nie ma. I co on zrobi? Może być tak, że na przykład stanie sobie bor tutaj z jednej strony, tu drugi między nimi po wodorach i dwa wodory jeszcze tu, czyli tak jak zostało poddane BH6, B2H6 i tak te wodory mają normalne
46:55
Speaker A
wiązania, te tak samo, a tutaj i to się jakoś nawet specjalnie nie zaznacza, jest takie oszukane trochę kowalencyjne i dlatego i dlatego ten wodór powiedzmy obsługuje sobie dwa bory. To jest takie trochę na siłę, ale daje radę. Takie wymuszone wiązanie
47:11
Speaker A
kowalencyjne, jak już mówiłem, ona ma nawet swoją specjalną nazwę. Chodzi w nim o to, że tym sposobem Bor oszukańczo osiąga oktet i zmienia hybrydyzację.
47:21
Speaker A
Uwaga, z SP2 na górze w SP3, no bo przecież są cztery wiązania sigma wokół nich, prawda? No i teraz, które elektrony należą do Boru?
47:37
Speaker A
Będzie to na pewno ten, ten i ten, a tutaj Bor powiedzmy miałby sobie ten, ten i ten elektron i to tyle jest, jeżeli chodzi o BOR, a te elektrony reszta to jak gdyby wodór je zaopatruje wszystko. Kolejne pytania
47:52
Speaker A
widzę. Jeżeli ze wzrostem liczby powłok rośnie ich energia, to dlaczego 4F ma wyższą energię od 6S? Ania, to jest tak, powłoka powłoką, ale podpowłoki mają to do siebie, że ten te poziomy energetyczne się trochę rozszczepiają i wychodzi na to, że podpowłoki niektóre
48:10
Speaker A
mają wyższe energię od innych, co nie? I dlatego ta kolejność zapełniania nie jest zgodna z powłokami, ale z tą tak zwaną regułą aufba. Dobra i tyle. Teraz tak powiedz, czy mógłbyś kiedyś omówić jakieś arkusze, zadania z chemii? Jak
48:24
Speaker A
najbardziej, wszystko w swoim czasie. Ja na razie się rozkręcam z tymi streamami. Chcę żeby to w miarę dobrze wyglądało.
48:30
Speaker A
Bambusowy pęd. Okej, to załatwmy to po prostu przy innej lekcji, bo dzisiaj chciałem się na tej hybrydyzacji skupić.
48:36
Speaker A
Dobra, moi drodzy, trochę mi w gardle zaschło, przyznam się szczerze, ale dziękuję wam za lekcje. Odpocznę sobie chwilę i zrobię zajęcia z biologii.
48:43
Speaker A
Dobrze? Jak macie do mnie jakiekolwiek pytania, to proszę o kierowanie ich na czacie. Ten stream będzie za chwilę aktywny w kontekście biologii. Dajcie mi kwadrans i niedługo wracam. A tymczasem dziękuję wam za zajęcia i do zobaczenia.
48:57
Speaker A
Cześć.
Topics:hybrydyzacjachemiawiązania kowalencyjnewzory elektronoweliczba przestrzennaspsp2sp3cząsteczka wodyorbital

Frequently Asked Questions

Co to jest hybrydyzacja w chemii?

Hybrydyzacja to proces łączenia orbitali atomowych w celu utworzenia nowych, hybrydyzowanych orbitali, które określają kształt i właściwości cząsteczki.

Jak wyznaczyć hybrydyzację atomu w cząsteczce?

Należy obliczyć liczbę przestrzenną, czyli sumę wiązań sigma i wolnych par elektronowych wokół atomu centralnego, co pozwala określić typ hybrydyzacji: sp, sp2 lub sp3.

Dlaczego metoda VSEPR nie jest preferowana w tym filmie?

Autor uważa, że metoda VSEPR jest zbyt enigmatyczna i trudna do zrozumienia, dlatego proponuje prostszą metodę opartą na liczbie wiązań sigma i wolnych parach elektronowych.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →