Speaker A
Jak jestem w stanie w ciągu krótkiej lekcji wyjaśnić wam co nieco? Powiem tak: to, co teraz wam pokażę, będzie takim skrótem kompendium, jeżeli chodzi o te tkanki. Czyli jak się tego uczyć, jak się tego uczyć, żeby to zrozumieć i żeby to
Kompedium wiedzy o tkankach roślinnych i zwierzęcych z podziałem na cztery główne grupy i ich funkcje.
Key Takeaways
- Liczba 4 jest kluczem do zrozumienia podziału i funkcji tkanek roślinnych i zwierzęcych.
- Tkanki roślinne dzielą się na twórcze, okrywające, przewodzące, wzmacniające i miękisz, z różnymi funkcjami adaptacyjnymi.
- Tkanki zwierzęce mają większą dynamikę i różnorodność, wynikającą z obecności trzech listków zarodkowych.
- Pobudliwość komórek nerwowych i transport jonów są podstawą funkcjonowania układu nerwowego.
- Mięśnie zwierzęce różnią się budową i funkcją, co wpływa na ich szybkość i kontrolę skurczu.
Summary
- Prezentacja opiera się na liczbie 4 jako kluczu do zrozumienia tkanek roślinnych i zwierzęcych.
- Omówienie tkanek roślinnych: tkanki twórcze pierwotne (merystemy wierzchołkowe i interkalarne) odpowiedzialne za wzrost rośliny.
- Podział tkanek stałych roślin na cztery grupy: okrywające (epiderma), przewodzące (łyko i drewno), wzmacniające (kolenchyma i sklerenchyma) oraz miękisz o różnych funkcjach.
- Opis funkcji tkanek roślinnych w kontekście życia na lądzie, w tym adaptacji do grawitacji i transportu wody oraz asymilatów.
- Wyjaśnienie roli tkanek wtórnych powstających z merystemów wtórnych, takich jak kambium i fellogen, w przyroście na grubość.
- Wprowadzenie do tkanek zwierzęcych, ich dynamiki i różnic w porównaniu do tkanek roślinnych.
- Omówienie trzech listków zarodkowych u zwierząt: ektoderma, endoderma i mezoderma oraz ich znaczenia w budowie tkanek.
- Opis tkanek nabłonkowych, łącznych, mięśniowych i nerwowych u zwierząt wraz z ich funkcjami i ewolucyjnym znaczeniem.
- Podkreślenie znaczenia pobudliwości komórek nerwowych i roli jonów sodu i potasu w funkcjonowaniu tkanki nerwowej.
- Przedstawienie różnic w rodzajach mięśni: gładkie, poprzecznie prążkowane serca i szkieletowe oraz ich właściwości skurczowe.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie i koncepcja liczby 4 w nauce tkanek
- 01:56Podział i funkcje tkanek roślinnych pierwotnych
- 04:35Tkanki stałe roślin: okrywające, przewodzące, wzmacniające, miękisz
- 09:23Tkanki wtórne roślin i ich rola w przyroście na grubość
- 16:25Wprowadzenie do tkanek zwierzęcych i listków zarodkowych
- 21:02Tkanki nabłonkowe i ich funkcje
- 22:51Tkanki nerwowe: budowa i funkcjonowanie
- 27:17Tkanki mięśniowe: rodzaje i właściwości skurczowe
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
nie była kolejna bezsensowna pamięciowa nauka. No i jeszcze taki mały smaczek z mojej strony. Liczbą, która dzisiaj będzie dominować, będzie to liczba 4. Wiem, że to może brzmieć bez sensu. Pokażę wam, że ta czwórka w kontekście
Speaker A
nauki tkanek zarówno roślinnych, jak i zwierzęcych, ma bardzo dużo sensu. Więc za każdym razem, jak sobie pomyślicie o tkankach, to przypomnijcie sobie o liczbie 4 i okaże się, że ta nauka wcale nie jest taka trudna. Co więcej, 4 to jest
Speaker A
2 razy 2. No a 2 to jest praktycznie najprostsza liczba do nauki, bo albo tak, albo inaczej. Ujmę to w ten sposób. Zatem przejdźmy do dzieła, moi drodzy. Z tym, co zapowiedziałem, no wypadałoby teraz ekran podzielić na cztery części, co zrobię
Speaker A
oczywiście mniej więcej równo, powiedzmy góra mniejsza od dołu, ale to nie ma większego znaczenia. Zaczniemy sobie od tkanek roślinnych w tym kontekście właśnie podziału na cztery części. O co mi chodzi? Jeżeli macie roślinę, to pamiętajcie, że ona posiada zdolność do
Speaker A
nieprzerwanego wzrostu, co faktycznie musi mieć. I nie w jej tkankach też pamiętajcie o tym, że roślina z racji takiego, powiedzmy sobie, no może nie wolnego metabolizmu, bo to złe słowo, ale to, że ma ścianę i tak dalej, tej komórki
Speaker A
nie mogą takiego dynamizmu nabrać. No to one działają na zasadzie, że albo się rozmnażamy, albo się specjalizujemy i to jest tak, że rozmnażanie, rozmnażanie, rozmnażanie, potem specjalizacja i już nie ma rozmnażania się. Ewentualnie można się cofnąć, ale w szczególnych wypadkach
Speaker A
więc raczej one działają w ten sposób i jest to taki podział kastowy, powiedzmy, każda robi co innego i tyle. W sumie w zwierzęcych tkankach też tak jest, ale tam jest jednak większa dynamika, jeżeli chodzi o przemiany tkanek. No i w
Speaker A
roślinnych wszystko zaczyna się od tkanek twórczych, tkanek twórczych pierwotnych. Dokładnie oznacza to, że to są te tkanki odpowiedzialne za mnożenie. No i roślina rośnie, a pierwotne, no to są od początku, czyli jak tylko nam zaczyna cokolwiek rosnąć, to tam są
Speaker A
właśnie tkanki twórcze pierwotne. No a jak rośnie roślina na początku do góry, pęd musi wyrosnąć i na dół korzenie, taka typowa roślina. Zatem jeżeli my sobie roślinę właśnie podzielimy w ten sposób na korzenie i na wystający pęd, to tkanki twórcze będą zlokalizowane
Speaker A
na szczytach korzenia i pędu i są to tak zwane merystemy wierzchołkowe. Merystem, zapamiętajcie tę nazwę, korzenia i pędu. Dzięki nim roślina po prostu rośnie do góry i na dół. Część spośród roślin, tak zwane rośliny jednoliścienne, mają taki wariant tego merystemu wierzchołkowego,
Speaker A
że on nie jest na czubku, ale jest tak pośrodku. Ja tutaj tak zaznaczam na czerwono. Jak macie na przykład trawę, to sobie zerwiecie źdźbło i tam ona ma takie węzełki, coś takiego, takie przeguby, nie wiem jak to nazwać, tak żeby się wam
Speaker A
dobrze skojarzyło, bo nazwa tutaj biologiczna nie ma znaczenia, o to, że to są tak zwane merystemy interkalarne, czyli wstawowe. Wiem, że trudna nazwa, ale warto się z nią jednak mimo wszystko zapoznać i to jest tak, że jak rośnie
Speaker A
sobie ta roślina, to po prostu od tych węzełków odchodzi do góry, do góry, do góry, każdy kolejny, co nie? No i to rośnie w górę, prawda? Tak, tak jak tutaj odka to od środka. Eek jest sam nie, ale nie będzie tak przecież, że ona tylko
Speaker A
tylko sobie rośnie. No musi zacząć coś robić, żeby żyć, żeby funkcjonować. W związku z tym powstają z tkanek pierwotnych twórczych pierwotne tkanki stałe, czyli kzi właśnie. Myślę cztery zasadnicze grupy, stąd ta czwóreczka, czyli tkankę, która pełni funkcję okrywającą,
Speaker A
tak i w tym wypadku jest to właśnie tak zwana skórka, tudzież epiderma. Drugi punkt, moi drodzy, to będzie tkanka, która odpowiada za transport wody z korzeni do góry, no a asymilatów z liści tam gdzieś indziej, prawda? Czyli tych produktów, które sobie
Speaker A
roślina wytworzy do wykorzystania. Jest to tkanka przewodząca. Na nią składają się łyko, które przewodzi te właśnie asymilaty, czyli cukry i tym podobne, oraz drewno od przewodzenia wody. I zauważcie, że te tkanki, które teraz wymieniam: okrywająca, przewodząca, jeszcze
Speaker A
trzeci rodzaj, tkanka wzmacniająca. One odpowiadają za funkcjonowanie roślin na lądzie. No bo tak, okrywająca jest po to, żeby regulować na przykład parowanie wody z tej rośliny, bez tego to po prostu o toć, po to żeby z ziemi wyciągnąć wodę i ją
Speaker A
po całej roślinie rozprowadzić. Tak samo to, co ona wyprodukuje sobie z korony drzewa, załóżmy takie duże drzewo sobie zrobi, no to trzeba to gdzieś przenieść, co nie? I po to jest tkanka przewodząca. Taka roślina wodna cała, cała
Speaker A
sobą przeprowadza fotosyntezę, nie będzie to problemem niejako dla niej, co nie? Tak samo tkanka wzmacniająca jest dla rośliny istotna lądowej. Dlaczego? No bo musi się umocnić będąc na tym lądzie, pokonać wpływ grawitacji, który w wodzie jest zniwelowany przez siłę wyporu. Tak,
Speaker A
wście wiecie. Taka roślina w wodzie to tam sobie pływa, nic jej nie, nic ją nie obchodzi, a na lądzie musi stawać czoła grawitacji, następnie żywiołom i tak dalej. No musi jakoś być wzmocniona, bo to jest ta tkanka wzmacniająca i ona też ma
Speaker A
dwa oblicza. Jest to kolenchyma oraz sklerenchyma. No czwartym rodzajem takiej właśnie tkanki jest miękisz, który ma bardzo dużo rodzajów. Także nie będę ich wymieniać, ale można sobie skojarzyć z takimi różnymi funkcjami. Jeżeli na przykład mamy miękisz odpowiedzialny za pochłanianie
Speaker A
światła, jest to miękisz asymilacyjny. Przeprowadza fotosyntezę. Za przechowywanie wody, ogólnie soli mineralnych, miękisz wodonośny, taki który robi przestrzenie powietrzne, żeby taka roślina na przykład liść na wodny mogła sobie trzymać miękisz powietrzny. Miękisz zasadniczy, czyli taki nijaki. No tych
Speaker A
miękiszu trochę jest, było spichrzowy do substancji zapasowych. Mógłbym powymieniać, ale nie chodzi o to, żeby nad tym się skupiać czy tyle. Zapamiętajcie sobie, że to jest taka tkanka właśnie najbardziej pierwotna i te, to co mają rośliny pierwotnie wodne, czyli te, które
Speaker A
z wody jeszcze sobie nie wyszły w toku ewolucji, bo są takie, co wiecie, wyszły, ale wróciły. A te pierwotnie wodne, no to tam siedziały od zawsze i po prostu później wyewoluowały z nich rośliny lądowe. To one mają przede wszystkim taką
Speaker A
tkankę. Jeżeli w ogóle o nich można mówić, o nich można mówić o tkankach, to już nie będę wchodził w dyskusję, bo to czasami mniej nauki, więcej filozofii jest. Co było pierwsze, kura czy jajko? Chodzi o to, że taka wodna roślina to nie potrzebuje
Speaker A
tych trzech, które wymieniłem na górze i tam wystarczy przede wszystkim tkanka asymilacyjna, co nie? Tak to wygląda. W każdym razie ona jest również tkanką stałą, czyli powstałą w wyniku jak gdyby działalności merystemów, merystemów pierwotnych. No i teraz, moi drodzy, sprawa
Speaker A
wygląda tak: jeżeli roślina ma takie sobie życzenie zapisane w materiale genetycznym swoim DNA, no to stwierdza, że jednak sobie urośnie na grubość, że nie wystarczy jej wzrost do góry i na dół, potrzebuje też urosnąć na szerokość i właśnie w wyniku tego
Speaker A
jeszcze może zaznaczę takie strzałki, które pokazują, co się dzieje. Tak jak pierwotne tkanki twórcze, zam pierwotne, st to miękisz, miękisz, moi drodzy, bo to dokładnie o to chodzi. Tam z jednego miejsca w roślinie, mniejsze z tym z powrotem cofa się do fazy tkanki
Speaker A
twórczej i staje się tkanką twórczą wtórną. To są tkanki wtórne, czyli takie, które powstały w toku przyrostu na grubość. No i teraz tak, spośród tych tkanek twórczych wtórnych przede wszystkim wyróżniamy dwie istotne: jest to kambium, fellogen.
Speaker A
Przepraszam, poprawiam, oraz jeszcze kus, taka trzecia mało istotna. Te dwie pierwsze są najważniejsze. Kambium jest to inaczej miazga po polsku, fellogen to będzie miazga korkotwórcza, no kus merystem przyranny, tak zwany, czyli naprawczy. Dobra, no i z tych tkanek powstają konkretne tkanki wtórne stałe. Ket z kambium, moi drodzy, z miazgi
Speaker A
powstaje nam drewno i łyko wtórne, najważniejsze elementy, bo one odpowiadają za to, wiecie, że roślina rośnie, no i przy okazji tego wzrostu jest w stanie z sukcesem transportować wodę, sole mineralne oraz asymilaty.
Speaker A
dodatkowo pokrywającą roślinę No makroskopowa jak się przygląda na drzewo to jest kora to właśnie jest ona z tego korka zbudowana merystem przy ranny jest to ten naprawczy już nie będziemy analizować co z niego się robi No bo to
Speaker A
nie jest jakoś istotne no i to jest Moi drodzy takie kompendium jeżeli chodzi o tkanki roślinne wiadomo Ja wam nie zafunduj ani rysunków ani jakichś wyszukanych nazw Czy okreś jeżeli chodzi o y te rzeczy to już trzeba sobie każdy
Speaker A
we własnym zakresie musi się doczyk zuj wam pewną drogę metodę na naukę którą sobie wypracowałem ucząc się sam co nie No i myślę że taki podział wiele ułatwia przynajmniej wiecie nie nastę cza trudności No i wywiązuje się z
Speaker A
obietnicy którą wam wcześniej wcześniej zadeklarowałem Czyli mamy Nie dość że podział na cztery prostokąty całego pola y zapisu całej tablicy to jeszcze są cztery tkanki pierwotne stałe No tej czwórki na siłę nie będę szukać w każdym razie takie dwie czwórki istotne widać
Speaker A
prawda No i teraz jeszcze jedną rzecz Muszę dokonać wiadomo podział podział dychotomiczny jest najlepszy i w sumie tutaj też się zaznacza na górze pierwotne na dole wtórne po lewej twórcze Przepraszam błąd zauważyłem teraz Oczywiście nie wtórne tkanki wtórne tylko twórcze Sorry już
Speaker A
poprawiam po lewej mamy twór po prawej stałe No i to byłoby na tyle jeżeli chodzi o taką dychotomię ale jeszcze jedną rzecz sobie musimy zrobić podzielić na tkanki żywe i martwe i Pozwólcie że martwe otocz czerwoną obwódką czy tam na czerwono podkreślę
Speaker A
warto żebyście znali te które właśnie martwe są i one są oczywiście tylko pośród tkanek stałych gdyż ta która już się nie dzieli może zrobić się martwa na użytek po prostu biologii Biologii roślin żeby fizjologii żeby po prostu nie
Speaker A
przeszkadza procesach jest to rzecz jasta drewno jest tkanką martwą oraz sklerenchyma wzmacniająca martwa tkanka w przeciwieństwie do żywej kolenchymy natomiast spośród tkanek wtórnych stałych będzie to tak samo oczywiście drewno i korek i to są tkanki martwe zapamiętajcie to sobie reszta to są
Speaker A
tkanki po prostu po prostu żywe No i byłoby to w zasadzie tyle jeżeli chodzi o podział może jeszcze tkanki niejednorodne taka specyficzna grupa czyli takie które są zbudowane z różnych rodzajów komórek to przede wszystkim w definicję wpisuje się Łyko jak
Speaker A
najbardziej jako tkankę niejednorodną jeszcze można podciągnąć drewno choć tam słabo to widać z łykiem to jest tak że tam macie Rurki sitowe komórki przyrurkowe No to Bach wiadomo od razu że niejednorodna bo dwa rodzaje komórek z drewna nie pamiętam jak tam dokładnie
Speaker A
było ale też jakaś tam się pojawiała dodatkowa komórka i dlatego drewno miałoby być niejednorodne choć sobie nie dam za to ręki u natomiast 100% jest niejednorodne i to byłoby na tyle jeżeli chodzi o kompendium wzór wzorzec do nauki tkanek roślinnych teraz czas na
Speaker A
tkani zwierzęce No i znowu będę musiał się trzymać obiecanego podziału na cter właśnie i to zrealizuję oczywiście skrupulatnie Proszę chwilkę cierpliwości zrobimy sobie nowy podział i jakie mamy tkanki zwierzęce teraz małe jeszcze oczywiście mała dygresja zanim ja do tego podziału przejdę musicie
Speaker A
wiedzieć jak powstaje organizm zwierzęcy zwierzęta dlatego że nie mają ściany ich komórki mogą zmieniać kształt dowolnie No to w toku rozwoju swojego zarodkowego nie muszą sztywno rosnąć Jak rośliny góra dół prawo lewo tylko mogą się wyginać i przybierać różne dziwne
Speaker A
kształty tak rozwijają się właśnie zwierzęta i tak wygląda embriogeneza człowieka zresztą również bo tak naprawdę te k sobie podczas rozwoju zwierząt omawiamy to człowiek w sobie znaczy w swoim rozwoju zarodkowym też praktycznie wszystkie No może nie wszystkie ale większość przechodzi co
Speaker A
nie jakby się tak przyjrzeć formie embrionalnej człowieka to tam nawet cechy ryby mogą być tak sobie powiedzmy nie chcę jakieś herezji głosić ale mamy Łuki skrzelowe chociażby taka dygresja co nie Czyli to co jest właściwe dla organizmów zaczy dla innych kręgowców co
Speaker A
nie Sprawa wygląda tak Mówiąc krótko jak mamy sobie organizm No to wszystko zzy się od zygoty fajnie jest zygota ja teraz zrobię taką dygresję potem przejdę do tkanek No i z tej zygoty Moi drodzy rozwija się coś co jest dosyć duże
Speaker A
najpierw i wypełnione komórkami tulą się nazywa bodajże ale to jakoś nie zwracajcie na to uwagi potem to coś duże wypełnione komórkami robi się jak piłka pingpongowa i po prostu z zewnątrz są komórki a w środku jest pusto blasta z
Speaker A
tego co pamiętam no i ta nasza piłeczka pingpongowa dochodzi do czegoś takiego że wiecie jak graliście w pingponga przecież pewnie No to jak się wsadziło palec w piłkę albo się dziurę zrobiło to dyskwalifikować tenisowe ja w tenisa Nigdy nie grałem
Speaker A
żeby nie było ale to z tego co pamiętam Chyba takie miękkie są że można palca wsadzić coś takiego No tak mi się wydaje w każdym razie może się mylę No i to samo dzieje się z komórkami że też tak
Speaker A
jakby wsadzić palca w tę bla stule no i robi się coś takiego w przekroju rysuje tutaj nie umiem trójwymiaru zafundować także proszę o wybaczenie No ale to jest coś takiego i to coś to jest gastrula chodzi o to że tutaj wytworzył
Speaker A
się taki wewnętrzny wieniec komórek to jest odpowiedzialny po prostu za pochłanianie pokarmu trawienie po prostu to wpada powiedzmy sobie tak wpada jedzenie No i nasz prymitywny organizm zwierzęcy taki PR PR PR PR pra przodek tutaj mógłby dokonywać trawienia
Speaker A
prawda No i w tym kontekście na przykład jamochłony działają czy inne Parzydełkowce to w sumie się sprawdza W każdym razie tu zauważalny jest podział na dwie warstwy komórek i należy je rzecz jasna nazwać te z zewnątrz nazywają się
Speaker A
ektoderm dla kontrastu zróbmy je na zielono to jest to zewnętrzne czyli ekto Derma Natomiast te środkowe to jest endoderma i taki plan zasadniczy plan budowy cechuje tak zwane zwierzę zwierzęta dwuwarstwowe właśnie wspomniane między innymi Parzydełkowce czyli mają tylko te dwie grupy komórek
Speaker A
No i z nich się wszystko dalej rozwija natomiast część organizmów tych bardziej zaawansowanych poszła o tyle dalej że mają ten środek czyli Endo zewnętrzną część ekto Przepraszam z egzo mi się myli No i jeszcze dorobiły sobie środkową część komórek tak zwaną
Speaker A
mezodermy ona może mieć różne postacie morfologiczne w sensie ułożenie to w zależności od grupy systematycznej zwierząt mniejsza z tym zapamiętajcie sobie że jest po prostu tak zwany trzeci listek zarodkowy czyli mezoderma Reasumując ekto na zewnątrz Endo w środku a Mezo pomiędzy
Speaker A
nimi taka Mezo wiadomo umiarkowane coś tak samo tutaj będzie ten trzeci listek zarodkowy no i takie zwierzęta praktycznie większość zaawansowanych zwierząt to są d trójwarstwowce Przepraszam czyli takie mezodermy posiadające No i chodzi mi o to że z tych
Speaker A
organizmu zwierzęce rozwijają się poszczegól tyko teraz kesa jakie i z czego W tym celu zmażę nieco tablicę chwi cierpliwości momencik tak będzie szybciej jesze to wygląda zasadniczą podstawow można powi tą zwierzęcą takim pierwowzorem niejako jest tkanka nabłonkowa jej plan budowy jest bardzo
Speaker A
prosty bo to polega na tym że mamy sobie tak zwaną błonę podstawą tkan nabłonkowej się pokazuje Czyli co mamy nabłonek który jest płaski i wszystkie komórki ułożone są płasko mamy nabłonek sześcienny czyli taki gdzie te komórki są jak kostka w sumie za wysokie
Speaker A
mi wyszły No ale coś takiego kostkowy sześcienny różne nazwy możecie spotkać mamy też nabłonek który ma komórki wydłużone nabłonek walcowaty tak zwany to są nabłonki jednowarstwowe jeszcze do tego grona zaliczyłbym tak zwany wielorzędowy nabłonek który ma każdą komórkę połączoną z tą błoną podstawą że
Speaker A
jest tak jak się zagłębić że one na różnym poziomie mają jądra komórkowe to zaraz narysuję tu Popatrzcie sobie na niebiesko jądro No to płaski ma wiadomo sześcienny ma w środku a ten walcowaty cylindryczny wydłużony ma też pod spodem
Speaker A
te jądra a jak mamy sobie wielorzędowy nabłonek No to na różnej wysokości stąd wiele rzędów określenie występują owe jądra komórkowe no ale każda komórka z tą błoną podstawą jest połączona A taką taką jak gdyby ogniwem ewolucyjnym nabłonka było wytworzenie nabłonka
Speaker A
wielowarstwowego cli takiego do zadań specjalnych który ma komórki pod spodem pełniące funkcj rozrodcz Czyli że one po prostu się namnażają i do góry wychodzą cały czas nowe świeże z nich komórki No i tych warstw tam trochę jest prawda to
Speaker A
jest nabłonek wielowarstwowy Ogólnie on kształty morfologiczne może mieć róż czyli wielowarstwowe płaski przede wszystkim wyróżniamy jeszcze inne ale naprawdę nie będę tego drążyć W każdym razie istotne s tylko dwie grupy na błonek rogowaciejący i nie nabłonek Nie rogowaciejący nie rogowaciejący na górze
Speaker A
ma komórki które mają normalnie jądra komórkowe czyli są żywe i w pełni sprawne i po prostu odpadają a z spodu wychodzą nowe natomiast jak mamy sobie na błonek rogowaciejący to tak jak macie na skórk Chociażby to te górne komórki są bardzo
Speaker A
zredukowane sker atyn zowe Jak to się mówi czyli wypełnione białkiem keratyną No i one po prostu sobie odpadają złuszczają się i to jest taki właśnie na ZTR powłokę Ciała w sam raz na błonek bo te zewnętrzne to sobie odpadają odpadają
Speaker A
odpadają No a SP spodu wychodzą nowe one w pewnym momencie przechodzą taką przemianę że zamieniają się z normalnych żywych komork w takie sker z warstwy rogowej No i tyle w temacie Tak wygląda tkanka nabłonkowa w pigułce oczywiście ważna rzecz Moi drodzy to już
Speaker A
Nawiązując do takiej bardziej zaawansowanej histologii ale pamiętajcie że one nie mają ani ani naczyń ani nerwów ani nic między tymi komórkami one są ściśle po takie powiązane białkowymi różnymi elementami te tki znaczy te komórki nabłonkowe dlatego tkanka nabłonkowa pełni dosyć taką istotną
Speaker A
funkcję w wielu elementach organizmu Wyściela naczynia krwionośne jakieś ściany narządów wszystko praktycznie robi i ona z racj tej tego też powszech tej powszechności rozwija się z każdego listka zarodkowego zarówno z Endo jak i ekto jak i mezodermy zewsząd może
Speaker A
powstać tkanka nabłonkowa i ona jest praktycznie ewolucyjnie najstarsza i teraz też trochę tutaj herezję popełni Bowiem postuluje tak wam powiem że ogólnie pobudliwość komórek zwierzęcych leży u podstaw ich funkcjonowania czyli tak naprawdę taką kolejną jedną z najstarszych ewolucyjnie tkanek choć
Speaker A
osiągnęła ona imponujące imponujący stopień złożoności jest tkanka nerwowa tak nie nie czytałem tego jakoś podręcznika tylko sam na to wpadłem ja wam powiem dlaczego Bo ona powstaje z listka zarodkowego z tej ektodermy czyli Teoretycznie rzecz biorąc zwierzęta które są dwuwarstwowe
Speaker A
też mogłyby wytworzyć Sob takie komórki o cechach zwiększonej pobudliwości No w każdym razie ta pobudliwość czyli zdolność do odpowiadania odczytywania i reagowania na bodźce była u zarania zarania dziejów zwierząt wszystkich co nie i to dało początek tkance nerwowej która Jak już
Speaker A
wspominałem wytwarza się z tej ektodermy generalnie tak jeżeli chodzi o tkankę nerwową to tutaj nie chc wchodzić jakoś skomplikowanie w budowę takiej typowej już dojrzałej komórki nerwowej C No ale pamiętajcie że jest to ciało komórki nerwowej ono to jest taki do
Speaker A
przetwarzania element dostaje impulsy nerwowe z dendrytów dendryty prawda No a aksonem wysyła to są odbiorniki nadajnik no i w środku mamy przetwarzanie i podejmowanie decyzji czy wysłać Impuls dalej czy nie to już zainteresowanych odsyłam nawet do takich źródeł jak sieci
Speaker A
neuronowe coś takiego jeżeli was ciekawi zastosowanie i przeniesienie modeli którymi dysponujemy w medycynie ogólnie w biologii do nauk ścisłych to właśnie taka sieć neuronowa fajnie oddaje To jak powinien działać mózg A wiadomo ten stopień złożoności jest bardzo bardzo znacznie
Speaker A
przewyższający obecne urządzenia cyfrowe ale model to jest model pomaga na pewno też zrozumieć to jak działa taka komórka nerwowa Pamiętajcie że tutaj oczywiście Nawiążę w do tego jeżeli zrobimy lekcję z układu nerwowego to właśnie wtedy że rolę odgrywają przede wszystkim sody
Speaker A
jony sodu i potasu tak k+ na plus to jest podstawa funkcjonowania każdej komórki nerwowej Ogólnie rzecz biorąc przepływ prądu tak bym powiedział choć też nie do końca zgodnie z typową podręcznikową linią to jest ta tkanka nerwowa i teraz mamy dwie tkanki Moi
Speaker A
drodzy które pochodzą z mezodermy stąd zostawiłem je na koniec bo teoretycznie No są ewolucyjnie starsze znaczy młodsze Przepraszam chodzi o to że później powstały i właśnie nż wyróżni uniwersalny wypełniacz tkankę łączną oraz tkankę mięśniową czyli tę odpowiedzialną za
Speaker A
ruch i Śmiem twierdzić że ewolucyjnie tkanka mięśniowa pojawiła się później od nerwowej ponieważ Najpierw trzeba było odbierać zawdzięczają jonom mięśniowa oprócz sodu potasu potrzebuje wapnia ca2 plus to jest bardzo istotne w jej funkcjonowaniu i też jest takim mechano elektronicznym
Speaker A
urządzeniem bym powiedział czyli w odpowiedzi na impulsy nerwowe na pobudzenie będzie wykonywać jakąś określoną akcję no Ale przejdźmy do klasyfikacji Łączna to tutaj jest strasznie dużo różnych rodzajów tej tkanki łącznej ja nie będę się w to bawił powiem wam krótko ona może być
Speaker A
taka typowa tkanka łączna można się spotkać z nazwą właściwa tak Czyli są komórki te komórki są zanurzone w tak zwanej istocie międzykomórkowej pozakomórkowej różne są nazwy synonimy i jak gdyby bardziej precyzyjne określenia Matrix nie Matrix Dajmy sobie z tym spokój chodzi o to że
Speaker A
są komórki Jest coś poza co nie I to coś co jest poza komórkami to zawiera na przykład włókna kolagenowe albo jakieś tam mineralne substancje w kościach szczególnie białka cokolwiek prawda Czyli w odróżnieniu do nabłonka coś tam między nimi jest i w te typowej takie
Speaker A
Łącz będzie to przede wszystkim to włókno kolagenowe i to jest bardzo istotne Do tego dochodzi tkanka Oporowa czyli chrzęstna i kostna która się wyspecjalizowała we wzmacnianiu naszych organizmów organizmów kręgowców No i paru bez kręgowców z mięczaków szczególnie jakieś kałamarnice coś tam
Speaker A
miało t łączną tkankę w puszce mózgowej O ile dobrze pamiętam ale to jest powiedzmy sobie mała grupa tak to kręgowce sobie te krsn tkankę wykorzystały Śmiało No i później kostną opór temu co jest wokół nas żeby utrzymać się na takim wewnętrznym
Speaker A
szkielecie No i do tego jeszcze dochodzi tkanka płynna Łączna czyli krew i limfa to co zapewnia funkcjonowanie w pełni poprawne naszego organizmu i ogólnie organizmu typowego kręgowca Czyli już bardzo zaawansowanego zwierzęcia nie będę wchodzić w detale jak chcecie się tego uczyć no wypadały
Speaker A
Trę wiedzieć to już jest dozy samodzielnie wam pokazu wzorze tak skró Miow tkanka tutaj zapamiętajcie sobie trzy ważne rodzaje bo to jest też taki szlagier jeżeli chodzi o maturę przede wszystkim Takie najstarsze ewolucyjnie były Komórki mięśnia gładkiego które
Speaker A
kurczyły się pomału całą swoją objętością co nie miały wrzecionowaty kształt No obecnie skó jest niezależnie od woli na przykład u człowieka tak można powiedzieć choć ewolucyjnie starsze organizmy sobie t tkankę oczną na pewno znaczy mięśniową gładką wykorzystywały w sposób bardzie aktywny
Speaker A
choć Czego przykładem Są nicienie tak potem jednak przyszła pora na bardziej sensowną tkankę do poruszania się mięsień poprzecznie prążkowany który ma się charakterystyczne poprzeczne prążki No i jądra położone Brzeźnie są to syncytia nie komórczaki komórczak to jest komórka która od razu ma wiele
Speaker A
jąder a syncytium to były pojedyncze a się zlały w jedno no i to właśnie tutaj jest coś takiego że jest połączenie takie podłużne włókno jądra Brzeźnie dużo mitochondriów poprzeczne prążkowanie z aktyny i miozyny czyli tych białek które są odpowiedzialne za
Speaker A
skurcz No i do tego dochodzi mięsień poprzecznie prążkowany serca taki najbardziej Advanced można sobie powiedzieć prawda wyci kształt nie wrzecionowaty tylko taki rozgałęziony co nie na dwa na trzy różnie jest to poprzeczne prążkowanie obecne No i jądro jedn centralnie położone a komórki
Speaker A
połączone wstawkami co nie I to sobie tak zapamiętajcie na koniec takich szczegółów mięśnie gładkie skurcz nie zależne od woli u człowieka poprzecznie prążkowane serca też a szkieletowe zależne i tak dalej szkieletowe i sercowe szybko się kurczą i moc a
Speaker A
gładkie pomału się zbierają i wiadomo ten skur jest już długotrwały jak już do niego dojdzie wysel ściany narządów i tak dalej no tu wiecie jest opowieść na na bardzo długo książki są na temat tkanek nie jedna jest pełno ksiąg stąd
Speaker A
gdzieżbym m tutaj śmiało jakoś tę obfitość umniejszyć tak niemniej jednak ja zawsze podchodzę do sprawy w prosty sposób co już zresztą widzicie czyli konkret krótki podział No a resztę każdy we własnym zakresie już rzemiosło dla jeś macie do mieś pytania Bardzo
Speaker A
proszę o ich zadawanie Teraz sprawdzę co na czacie sekundkę dobrze widać że pytań brak akurat stąd No pozwolę sobie kończyć Bardo dziękuję za tydzień nie chcę obiecywać dokładnie kiedy bo to zależy od paru logistycznych kwestii Niemniej jednak będę starał się
Speaker A
zawsze jakąś aktywność dla was utrzymywać No i oczywiście zbieram się do zaczęcia porządnie pisania książki do biologii Musiałem trochę odpocząć bo ta chemia naprawdę mnie zmęczyła i Dziękuję wszystkim którzy do tej pory książkę kupili i im się podoba Bardzo jest mi
Speaker A
miło z tego powodu i cieszę się że są pozytywne opinie z waszej strony to już tak nieskromnie mówiąc W każdym razie no trochę nad tym spędziłem aczkolwiek wiem jak dużo mógłbym zrobić lepiej tym bardziej cieszy mnie to że tak ciepło
Speaker A
przyjęliście moją pracę zatem nie pozostaje mi nic innego jak napisać w końcu podręcznik do biologii o szczegółach będę was informować na bieżąco jeszcze potrzebuję krótko że tak powiem zebrać się z z siłami i logistycznie i myślę praca niebawem
Speaker A
ruszy konkretnie Także dziękuję wam za udział w lekcji widzimy się za jakiś czas mam nadzieję że w szkole będziecie sobie radzić ze wszystkim Pamiętajcie Uczycie się dla siebie to jest najistotniejsze Tymczasem dziękuję wam za lekcje i do zobaczenia cześć
Topics:tkanki roślinnetkanki zwierzęcemerystemykambiumfellogenmiękisztkanka nabłonkowatkanka nerwowatkanka mięśniowabiologia
