Biologia Maj 2016 NOWA PODSTAWA [matura] — Transcript

Omówienie matury rozszerzonej z biologii z maja 2016, skupiające się na właściwościach fizykochemicznych wody i ich znaczeniu biologicznym.

Key Takeaways

  • Woda ma unikalne właściwości fizykochemiczne, które są kluczowe dla życia na Ziemi.
  • Napięcie powierzchniowe wody umożliwia niektórym owadom poruszanie się po jej powierzchni.
  • Woda osiąga największą gęstość w temperaturze 4 stopni Celsjusza, co ma znaczenie dla ekosystemów wodnych.
  • Podczas zamarzania woda rozszerza się, co chroni organizmy żyjące pod lodem.
  • Zrozumienie tych właściwości jest ważne do poprawnego rozwiązania zadań maturalnych z biologii.

Summary

  • Analiza matury rozszerzonej z biologii z maja 2016 według nowej podstawy programowej.
  • Omówienie właściwości fizykochemicznych wody, podział na właściwości fizyczne i chemiczne.
  • Szczegółowe wyjaśnienie napięcia powierzchniowego wody i jego roli w środowisku.
  • Przykład wykorzystania napięcia powierzchniowego przez owady do poruszania się po powierzchni wody.
  • Opis specyficznej gęstości wody, maksymalnej w temperaturze 4 stopni Celsjusza.
  • Wyjaśnienie zjawiska rozszerzania się wody podczas zamarzania i jego znaczenia dla organizmów wodnych.
  • Interakcja prowadzącego ze słuchaczami, odpowiadanie na pytania i wyjaśnianie wątpliwości na żywo.
  • Podkreślenie znaczenia rozumienia podstawowych zagadnień biologicznych i chemicznych w kontekście matury.
  • Zachęta do aktywności i zadawania pytań podczas transmisji na żywo.
  • Praktyczne podejście do omawiania zadań maturalnych, z naciskiem na zrozumienie, a nie tylko zapamiętywanie.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:02
Speaker A
Dobry wieczór. Witajcie serdecznie, moi drodzy. Dzisiaj bierzemy się za maturę z biologii rozszerzoną według nowej podstawy z ubiegłego roku z maja. Moi drodzy, przyznam od razu, że trochę patrzyłem, jeżeli chodzi o tę maturę, klucz przejrzałem pobieżnie. Nie skupiałem się jakoś na poszczególnych odpowiedziach. No i generalnie zapoznałem się mniej więcej z zadaniami z biologii. Więcej będzie przed nami na pewno dyskusji niż rozwiązywania zadań, tak jak na chemii. Ja pozwolę sobie pewnych rzeczy po prostu nawet nie pisać, bo nie ma to sensu. Stracimy tylko czas, ale przy okazji poopowiadam wam o jakichś ciekawszych rzeczach. Tak na dobrą sprawę myślę, że to będzie spoko. Jeżeli macie do mnie jakiekolwiek pytania, kierujcie je za pośrednictwem czatu. Witaj BMX. Jeżeli dobrze czytam twój nick, mam nadzieję, że czytam dobrze. Przechodzimy sobie do rozwiązywania tej matury. Oczywiście czas nieco wydłuży się z racji tego, że ja wam ją na spokojnie tłumaczę. Nie spieszę się nigdzie. Dobry wieczór, bkk, oraz witam was serdecznie. Wiecie, wolę wszystkie zadania po prostu rozwalić tak krok po kroku, żeby były tutaj dobrze omówione. Witaj serdecznie, Nona Fame. Cieszę się, że się doczekałaś. Przepraszam, że dzisiaj tak późno, ale niestety musiałem trochę chłonąć po pracy. Witaj serdecznie, Mazio. Cześć, Martyna. Dobra, jeszcze jest pytanie o maturę z biologii próbną 2017. Nab, ty muszę sobie to na przyszłość, jak to będzie czasowo wyglądać. Inne egzaminy też musimy sobie po prostu po kolei przeanalizować. Dobra, zaczyna się wszystko od zadania numer 1 o właściwościach fizykochemicznych wody. Moi drodzy, to jest temat wałkowany wielokrotnie, ale warto to przypomnieć raz jeszcze. Dobry wieczór, Paulina n. Co to jest woda? No, woda to jest związek nieorganiczny. Dzięki ką sprawę jej właściwości to determinują. Tak, to jest ważna rzecz i generalnie chodzi o to, że trzeba sobie z tej wody zdać co nieco sprawę, jakie ona właściwości posiada. Dzielimy je na fizyczne i chemiczne. Fizyczne to są takie, którym nie towarzyszy jakaś przemiana chemiczna, reakcja, coś takiego. No a chemiczne naturalnie rzecz biorąc będą to takie własności, które, moi drodzy, którym towarzyszy jakaś tam reakcja chemiczna i tutaj wymieniono napięcie powierzchniowe, ciepło oraz maksymalną gęstość w temperaturze 4 stopni. Na dobrą sprawę są to właściwości fizyczne, tak? Nie wiem, o co im tutaj z chemią chodzi, ale niech im będzie. Witam serdecznie, Aleksander. Jeśli chodzi też o maturę na czwartek, dobry wieczór, Ali. Omówimy to sobie na spokojnie. Dobra, na razie skupmy się na zadaniu. Bardzo dziękuję wam za aktywność, za obecność na streamie mimo późnej godziny. Pewnie część z was ma ferie, więc w sumie nocka z biologią jest całkiem spoko w porównaniu do innych zajęć, jakie można wykonywać w tym czasie. Jest środek tygodnia, więc myślę, że luz. Dobra, wracając do tych naszych właściwości, mamy tutaj napięcie powierzchniowe, ciepło parowania i gęstość maksymalną w temperaturze 4 stopnie Celsjusza. Natalia, biologiczne świry, jeszcze nikt tak nie skomentował. Brawo za komentarz, bo w sumie jest on na miejscu. Dobra, zacznijmy sobie od napięcia powierzchniowego. Nie spieszy się nam, więc na spokojnie sobie omówimy. Cześć, Dawid. To jest tak, że napięcie powi jest różnorako tłumaczone w tych podręcznikach i wiecie, można sobie sporo w sumie znaleźć takich informacji sprzecznych albo nie do końca tłumaczących, czym to napięcie powierzchniowe jest i nie wiadomo, o co tam chodzi, ale każdy mniej więcej intuicyjnie ogarnia sobie ten temat. Ja wam to powiem w ten sposób. Wyobraźcie sobie, że jest woda, jakaś tam czy jakakolwiek inna ciecz i ona boi się rozlać, boi się rozlać i to jest przejaw właśnie takiego napięcia powierzchniowego, że ona jak jest taka rozlana woda, tworzy kroplę, to ona w tej kropli nie chce naruszyć, nie chce rozlać się na boki. Szczególnie to widać, jak na przykład czysta woda wyleje się na podłogę. No to wtedy ona wiadomo, tworzy takie krople, smugi, coś takiego, boi się rozlać, co nie? Chyba że do tej wody dodamy na przykład detergentu, jak chociażby roztwór, który używa się do mycia podłogi. Tak to nazwijmy to właśnie. To pokazuje, jak to napięcie powierzchniowe jest zniesione i ta woda już z płynem do naczyń, znaczy przepraszam, nie do naczyń, do podłogi rozlewa się, bo straciła napięcie powierzchniowe. I organizmy żywe napięcie powierzchniowe wykorzystują na przykład do poruszania się po tej powierzchni wody i do tego nawiązuje podpunkt pierwszy. Uzupełnij zdania. Wiadomo, tutaj mamy polecenie. Darujmy je sobie na razie. Umożliwia poruszanie się niektórych gatunków owadów po powierzchni wody. Właśnie chodzi o to, że trzeba tutaj dodać, znaczy trzeba tutaj to napięcie powierzchniowe podpiąć. Dobry wieczór, witam serdecznie Wli, jak również całą resztę. Teraz tak, owady takie leciutkie i malutkie, jak taki nartnik na przykład, mające stosunkowo dużą powierzchnię, jeżeli chodzi o odnóża kroczne, one korzystając z tego napięcia powierzchniowego mogą dosłownie poruszać się po powierzchni wody, co nie? No i teraz jak to zdanie skręcić najlepiej, bo tu jest często problem. Trzeba sobie zrobić tak, żeby wiecie, no dobrze to uznali w kluczu. Wiadomo, no klucz to jest klucz, ale też czujcie się osobą, która to czyta, która sprawdza. Trzeba jej to tak fajnie napisać i ten wybierzemy sobie podpunkt pierwszy i za tę odpowiedź dajemy dużą, duże napięcie powierzchniowe wody. Wpisz na początku oznaczenie literowe. To dajemy A, bo tutaj ewidentnie do tego nam pasuje. Umożliwia poruszanie się niektórych gatunków owadów po powierzchni wody, ponieważ i tutaj należy rozwinąć jakąś taką wypowiedź. Napięcie powierzchniowe może, tak, uniemożliwia, może inaczej. Napięcie powierzchniowe sprawia, że małe obiekty, jak na przykład wymienione owady albo po prostu obiekty małych wymiarach, małej gęstości. Bo to jest tak, liczy się rozmiar i liczy się gęstość. Tak to można ująć najlepiej. W sumie sobie powiedzieć, że małe i lekkie to są takie dwie cechy, które pasują. Mogą unosić się na powierzchni wody bez ryzyka utonięcia, utonięcia w niej. Ja tak bym to omówił, co nie? Dobra, i teraz tak, jeżeli chodzi o inne możliwości. Nie, no ja bym się raczej trzymał tego wszystkiego tutaj, czyli że po prostu nie, to nie, bo powierzchnia, bo lekkie i tak dalej. Dobra, witam wszystkich. Przepraszam, że tak trochę rozpraszam i tutaj powitać nie jestem w stanie każdego z osobna. Chciałbym skupić się na zadaniu. Pozwólcie, że będę was tak zbiorowo witał, ale bardzo mnie cieszy wasza obecność nawet pomimo opory, którą teraz mamy. Dobra, no to myślę, że to napięcie powierzchniowe jest jasne. Jakbyście chcieli jeszcze, żebym tutaj coś zimy przy dnie zamarzających zbiorników, ponieważ i tutaj chodzi o cechę C. Moi drodzy, omówmy ją sobie. To jest tak, że woda dzięki budowie dipolowej ma to do siebie, że jak na przykład zamarznie, to ma coś takiego, że powiększa się jej objętość i gęstość analogicznie nam maleje. No bo mamy taką samą ilość wody, a ona zajmuje większą powierzchnię. To w potocznym rozumieniu robi się lekka, czyli o małej gęstości. Masa nie zmienia się, ale zmienia się objętość, a co za tym, a co za tym idzie, gęstość maleje i taka jest woda o temperaturze 0 stopni Celsjusza. Niemniej jednak woda o temperaturze czterech z racji tej specyficznej budowy osiąga największą gęstość. Czyli jak mamy taki zbiornik wodny, to mogę wam tak nawet schematycznie narysować. Nie jestem w tym dobry, więc moje rysunki są kiepskie, ale tak wiecie, zróbmy to sobie poglądowo. Tutaj na górze mamy warstwę lodu, a niech będzie minus 20, nawet bardzo zimno jest, prawda? No ale tutaj zrobi się nam lód. Zbiornik wodny zamarzł i nam uratował rybki, które są w środku. Lód ma temperaturę 0 stopni Celsjusza, a ta woda najcięższa, czyli o największej gęstości, o temperaturze 4 stopni Celsjusza, zlokalizuje się tutaj. No i wyobraźcie sobie takie rybki, co one mają robić? Tutaj prawie zamarzną. No to płyną sobie na samo dno i generalnie to je ratuje przed zamarznięciem w zimie i umożliwia przetrwanie nawet w stanie hibernacji, ale tego ciężkiego okresu zimowego, bo tam na dole jest stosunkowo ciepło, tak żeby przynajmniej nie zamarznąć i żeby ten metabolizm na takim umożliwia...
00:19
Speaker A
się jakoś na poszczególnych odpowiedziach No i generalnie zapoznałem się mniej więcej z zadaniami z biologii więcej będzie przed nami na pewno dyskusji niż rozwiązywania zadań tak jak na chemii ja pozwolę sobie pewnych rzeczy prostu nawet nie pisać bo nie ma
00:32
Speaker A
to sensu stracimy tylko czas ale przy okazji poopowiadam wam o jakichś ciekawszych rzeczach tak na dobrą sprawę myślę że to będzie Spoko jeżeli macie do mnie jakiekolwiek pytania kierujcie je za pośrednictwem czasu Witaj BMX Jeżeli dobrze Czytam twój nick Mam nadzieję że
00:48
Speaker A
czytam dobrze Przechodzimy sobie do rozwiązywania tej matury oczywiście czas nieco wydłuży się z racji tego że ja wam ją na spokojnie tłumaczę Nie spieszy się nigdzie Dobry wieczór bkk oraz Witam was serdecznie wiecie wolę wszystkie zadania po prostu po prostu rozwalić tak krok po
01:08
Speaker A
kroku żeby były tutaj dobrze omówione Witaj serdecznie Nona Fame Cieszę się że się doczekałaś Przepraszam że dzisiaj tak późno ale niestety musiałem trochę chłonąć po pracy Witaj serdecznie mazio Cześć Martyna Dobra jeszcze jest pytanie O maturę z biologii próbną
01:29
Speaker A
2017 nab ty muszę soie to na przyszłość jak to będzie czasowo wyglądać inne egzaminy też musimy sobie po prostu po kolei przeanalizować dobra zaczyna się wszystko od zadania numer 1 o właściwościach fizykochemicznych wody Moi drodzy to jest temat wałkowany
01:46
Speaker A
wielokrotnie ale warto to przypomnieć raz jeszcze Dobry wieczór Paulina n Co to jest woda No woda to jest związek nieorganiczny Dzięki ką sprawę jej właściwości to determinują tak to jest ważna rzecz i generalnie chodzi o to że trzeba sobie z tej wody zdać co
02:09
Speaker A
nieco sprawę jakie ona właściwości posiada Dzielimy je na fizyczne i chemiczne fizyczne to są takie którym nie towarzyszy jakaś przemiana chemiczna reakcja coś takiego No a chemiczne naturalnie rzecz biorąc będą to takie własności które Moi drodzy którym towarzyszy jakaś tam reakcja chemiczna i
02:26
Speaker A
tutaj wymieniono napięcie powierzchniowe ciepło oraz maksymalną gęstość w temperaturze 4 stopni na dobrą sprawę są to właściwości fizyczne tak nie wiem co o co im tutaj z chemią chodzi ale niech im będzie Witam serdecznie Aleksander Jeśli chodzi też o maturę na czwartek
02:46
Speaker A
Dobry wieczór Ali omówimy to sobie na spokojnie Dobra na razie Skupmy się na zadaniu Bardzo dziękuję wam za aktywność za obecność na streamie mimo późne godziny pewnie część z was ma Feri więc w sumie nocka z biologią jest całkiem
02:59
Speaker A
spoko w porównaniu do do innych zajęć jakie można wykonywać w tym czasie jest środek tygodnia więc myślę że luz dobra wracając do tych naszych właściwości mamy tutaj napięcie powierzchniowe ciepło parowania i gęstość maksymalną w temperaturze 4 stopnie Celsjusza Natalia biologiczne
03:16
Speaker A
świry jeszcze nikt tak nie skomentował Brawo za komentarz bo w sumie jest on na miejscu Dobra zacznijmy sobie napięcia powierzchniowego Nie spieszy się nam więc na spokojnie sobie omówimy Cześć Dawid to jest tak że napędzie powi jest różnorako tłumaczone w tych
03:31
Speaker A
podręcznikach i wiecie można sobie sporo w sumie znaleźć takich informacji sprzecznych albo nie do końca tłumaczących czym to napięcie powierzchniowe jest i nie wiadomo o co tam chodzi ale każdy mniej więcej intuicyjnie ogarnia sobie ten temat ja wam to powiem w ten sposób Wyobraźcie
03:48
Speaker A
sobie że jest woda jakaś tam czy jakakolwiek inna ciecz i ona boi się rozlać boi się rozlać i to jest przejaw właśnie takiego napięcia powierzchniowego że ona jak jest taka rozlana woda tworzy kroplę to ona w tej kropli nie chce naruszyć nie chce rozlać
04:04
Speaker A
się na boki szczególnie to widać jak na przykład czysta woda wyleje się na podłogę no to wtedy ona wiadomo tworzy takie krople smugi coś takiego boi się rozdać co nie chyba że do tej wody dodamy na przykład detergentu jak
04:14
Speaker A
chociażby roztwór który używa się do mycia podłogi tak to Nazwijmy to właśnie to pokazuje jak jak to napięcie powierzchniowe jest zniesiona i ta woda już z płynem do naczyń znaczy Przepraszam nie do naczyń do podłogi rozlewa się jak bo straciła napięcie
04:31
Speaker A
powierzchniowe i organizmy żywe napięcie powierzchniowe wykorzystują na przykład do poruszania się po tej powierzchni wody i do tego nawiązuje podpunkt pierwszy Uzupełnij zdania wiadomo tutaj mamy polecenie Darujmy je sobie na razie umożliwia poruszanie się niektórych gatunków owadów po powierzchni wody
04:47
Speaker A
Właśnie chodzi o to że trzeba tutaj dodać znaczy trzeba tutaj to napięcie powierzchniowe podpiąć Dobry wieczór witam serdecznie wli jak również całą resztę teraz tak y owady takie leciutkie i malutkie jak taki nartnik na przykład mające stosunkowo dużą powierzchnię
05:07
Speaker A
jeżeli chodzi o odnóża kroczny one Korzystając z tego napięcia powierzchniowego mogą dosłownie poruszać się po powierzchni wody co nie No i teraz jak to zdanie skręcić najlepiej bo tu jest Często problem Trzeba sobie trzeba sobie zrobić tak żeby wiecie No
05:22
Speaker A
dobrze to uznali w kluczu wiadomo no klucz to jest klucz ale też w czujcie się osobę która to czyta która sprawdza trzeba jej to tak fajnie napisać i ten wybierzemy sobie podpunkt pierwszy i za tę odpowiedź dajemy dużą duże napięcie
05:35
Speaker A
powierzchniowe wody Wpisz na początku oznaczenie literowe To dajemy A bo tutaj ewidentnie do tego nam pasuje umożliwia poruszanie się niektórych gatunków owadów powierzchni wody ponieważ i tutaj należy rozwinąć jakąś taką wypowiedź napięcie powierzchniowe może tak uniemożliwia może inaczej napięcie
05:54
Speaker A
powierzchniowe sprawia że małe obiekty jak na przykład wymienione owady albo po prostu obiekty małych wymiarach małej gęstości Bo to jest tak liczy się rozmiar i liczy się gęstość tak to można ująć najlepiej w sumie sobie powiedzieć że małe i lekkie to są takie dwie cechy
06:10
Speaker A
które pasują mogą unosić się na powierzchni wody bez ryzyka utonięcia utonięcia w niej ja tak bym to omówił co Nie dobra i teraz tak jeżeli chodzi o inne możliwości Nie no ja bym się raczej trzymał tego wszystkiego tutaj Czyli że
06:28
Speaker A
po prostu nie to nie bo bo powierzchnia bo lekkie i tak dalej dobra witam wszystkich Przepraszam się tak trochę rozpraszam i tutaj powitać nie jestem w stanie każdego z osobna chciałbym skupić się na zadaniu Pozwólcie że będę was tak
06:42
Speaker A
zbiorowo witał ale bardzo mnie cieszy wasza obecność nawet pomimo pomimo opory którą teraz mamy dobra no to myślę że to napięcie powierzchniowe jest jasne jakbyście chcieli jeszcze żebym tutaj coś zimy przy dnie zamarzających zbiorników ponieważ i tutaj chodzi o cechę C Moi
07:05
Speaker A
drodzy omówmy ją sobie to jest tak że woda Dzięki budowie dipolowej ma to do siebie że jak na przykład zamarznie to ma coś takiego że powiększa się jej objętość i gęstość analogicznie nam maleje No bo mamy taką samą ilość wody a ona zajmuje większą
07:22
Speaker A
powierzchnię to w potocznym rozumieniu robi się lekka czyli o małej gęstości masa nie zmienia się ale zmienia się objętość a co za tym a co za tym idzie gęstość maleje i taka jest woda o temperaturze 0 stopni Celsjusza Niemniej
07:36
Speaker A
jednak woda o temperaturze cter z racji tej specyficznej budowy osiąga największą gęstość Czyli jak mamy taki zbiornik wodny to mogę wam tak nawet schematycznie narysować nie jestem w tym dobry więc moje rysunki są kiepskie ale tak wiecie zróbmy to sobie poglądowo
07:52
Speaker A
tutaj na górze mamy warstwę lodu A niech będzie min 20 nawet bardzo zimno jest prawda No ale tutaj zrobi się nam lód zbiornik wodny zamarzł i nam uratował Rybki które są w środku lód ma temperaturę 0 stopni Celsjusza a ta woda
08:08
Speaker A
najcięższa czyli o największej gęstości o temperaturze 4 stopni Celsjusza zlokalizuje się tutaj No i Wyobraźcie sobie takie rybki co one mają robić tutaj prawie zamarzną No to płyną sobie na samo dno i generalnie to je ratuje przed zamarznięciem w zimie i umożliwia
08:24
Speaker A
przetrwanie nawet w stanie hibernacji ale tego ciężkiego okresu zimowego bo Tam na dole jest stosunkowo ciepło tak żeby przynajmniej nie zamarznąć i żeby ten metabolizm na takim umożliwiającym przetrwanie poziomie był poza tym to zamarznięcie górnej kopuły znaczy tej
08:40
Speaker A
górnej strony zbiornika wodnego w charakterze Właśnie takiej kopuły sprawia że to wszystko jest dalej chronione przed kolejnym zamarzaniem wiecie zdecydowanie łatwiej w wodzie Zamarzały się jakby robiła to od dołu A od góry to tak trochę byle jak co nie To
08:54
Speaker A
tak jak gotować wodę Od góry też bez sensu bo konwekcja więc gotujemy od dołu taka taka dygresja No w każdym razie jesteśmy tutaj przy tej maksymalnej gęstości która umożliwia przetrwanie ryb słodkowodnych podczas zimy przy dnie zamarzających zbiorników ponieważ ryby te gromadzą się przy dnie
09:10
Speaker A
gdzie przy i mogą funkcjonować przy takiej temperaturze albo zachować jakiś tam adekwatny poziom metabolizmu przy tej temperaturze Myślę że taka odpowiedź byłaby jak najbardziej spoko wiecie z biologią jest ten problem że tu można wiele rzeczy zostawić do dyskusji nawet
09:27
Speaker A
poza opublikowanym kluczem więc ja zamiast odpowiedzi ma być tak bo tak bo jak nie to nie preferuję dyskusję czyli rozmowę na temat poszczególnych możliwości odpowiedzi i ogólnie wytłumaczenie bo nawet jeżeli zdarzy mi się wytłumaczyć odpowiedzieć tak że tego
09:44
Speaker A
akurat nie będzie tak w kluczu jak trzeba to i tak wam coś wyjaśnię dzięki temu bo w sumie tu wszystko jest logiczne oprócz rzeczy pamięciowych to taka dygresja z mojej strony trójeczka to zostało nam ciepło parowania Moi drodzy sprawa z przemianami
09:57
Speaker A
energetycznymi wygląda ten sposób że jak mamy procesy takie jak zwiększanie temperatury jakieś tam substancji to wiadomo że trzeba dostarczyć ciepło ale nie wiem czy wiecie no powinno być na fizyce Ale z nauką fizyki w naszych szkołach jest różnie to sam proces
10:13
Speaker A
parowania czy na przykład zamarzania topnienia i etca etca wymaga dostarczenia bądź odebrania energii w zależności od kierunku tej przemiany i akurat to samo parowanie wody nawet to nie jest wrzenie tylko parowanie to bo każda ciecz sama z siebie paruje sprawia
10:32
Speaker A
że to ciepło będzie odbierane automatycznie bo wymaga sam ten proces bez zmiany temperatury wody dostarczenia ciepła dlatego podpunkt B nam tutaj pasuje jak najbardziej Pozwólcie że spojrzę na czat kat Pro Dlaczego niektóre Dlaczego niskie uwodnienie obniża efektywność oddychania
10:50
Speaker A
wewnątrzkomórkowego pozwolę sobie odpowiedzieć na twoje pytanie Posłuchaj to jest tak że Woda stanowi środowisko do zachodzenia reakcji chemicznych to jest jej bard strona jest rozpuszczalnikiem rozpuszczalnikiem polarnym nieobecność wody jej brak sprawia że te reakcje nam zaczynają zwalniać i stają się nieefektywne przez
11:10
Speaker A
co Cały metabolizm nam słabnie Witaj Seweryn jeszcze pytanie od Pauliny czy nowa podstawa różni się znacznie od starej czy schemat wykonywania zadań Klucz jest podobny jeśli już gdzieś to było Przepraszam będę wdzięczna za info nawet pod koniec Paulina nie ma sprawy
11:26
Speaker A
mogę teraz odpowiedzieć to wygląda tak jeżeli mwi o nowej podstawie to zasadniczą różnicą jest to że w porównaniu do starej podstawy Tam jest wszystko napisane co trzeba umieć a w podstawie nowej znaczy w Starej podstawie nie ma takiego luksusu w nowej
11:41
Speaker A
macie wszystko wypisane od a do z a w Starej nie to jest pierwsza rzecz w nowej nie ma paru rzeczy które pojawiały się w Starej podstawie bo tak naprawdę nie byliśmy w stanie stwierdzić co tam będzie jedyną wykładnią był jakoś
11:53
Speaker A
informator maturalny do danego przedmiotu te po 2005 roku wydane informatory i tam można sobie zasięgnąć zakresu materiału Niemniej jednak on jest taki dosyć lakoniczny a nowa podstawa eliminuje ten problem pisząc dokładnie od a do z Co ma być czy się
12:10
Speaker A
znacznie różni nie powiedziałbym że znacznie po prostu paru tematów nie ma i one są już wielokrotnie poruszane bo jeż na przykład nie ma liczenia entalpii ale trzeba Endo exo ogarnąć i z chemii na przykład z biologii trudno mi się
12:21
Speaker A
odnieść bo tu jest za dużo materiału wiecie i wychodzi tak że no no po prostu macie napisane co trzeba się nauczyć a stara to właśnie po tym informatorze tylko że tam tam w sumie jest tak lakonicznie napisane co ja mogę jeszcze
12:34
Speaker A
dorzucić do tematu stara versus nowa Ten gratisowy czas który dostajecie na nowej podstawie tak naprawdę przekłada się na czytanie tego typu długich wypowiedzi wiecie tam jest sporo tekstu dlatego macie te pół godziny więcej bo na to jest położony nacisk ale
12:50
Speaker A
jakiś takich różnic Czy w schemacie oceniania też super nie zauważyłem szczególnie na przykład że w chemii już nie będę się rozwodzić może na ten temat Ale w każdym razie nie jest tak źle i też zależy od tego jakie
13:02
Speaker A
zadania wam dadzą ale jednak nowa jest trochę inna po prostu Tak patrząc na zadania nie umiem tego opisać Ale jakbym je robił No to ja widzę różnicę mniej więcej ale nie dużą dobra wracając do zadania Proszę was b podpunkt czyli duże
13:15
Speaker A
ciepło parowania umożliwia pozbycie się nadmiaru ciepła z organizmu człowieka podczas pocenia się ponieważ parowanie wymaga w związku z tym proces parowania wymaga dostarczenia dużej ilości energii cieplnej która zostanie odebrana od człowieka obniżając jego temp trze wykazać związek przyczyn skutkowy
13:32
Speaker A
między tymi cechami nie ma sprawy Paulina Dobra idziemy sobie dalej zobaczymy co tutaj będzie ciekawego kolejne zadania przed nami zadanie numer 2 dobra jesteśmy teraz cytologia metabolizm takie tematy wydawać się może trudne ale wiecie dużo tego jest Dlatego
13:52
Speaker A
warto na ten metabolizm enzym mitochondrialny jest syntaza ATP kompleks białek dzięki któremu w procesie fosforylacji oksydacyjnej powstaje ATP na schemacie przedstawiono mitochondrium oraz lokalizację materiału genetycznego zawierającej informacje o budow budowie podjednostek syntazy ATP a także miejsca ich syntezy składania zatrzymajmy się na
14:16
Speaker A
chwilę przy tym Nie spieszy się nam więc możemy sobie trochę po opowiadać ciekawych rzeczy syntaza ATP to jest Moi drodzy taki motorek napędzany wodorami I to już miały wcześniej bakterie bakterie sobie za pośrednictwem tej syntazy ATP napędzał wić i ona się po prostu kręciła
14:32
Speaker A
pod wpływem napływających wodorów tak które były przerzucane przez te przenośniki różne na jedną stronę bo one wracały i kręciły tym białkiem znaczy to jeszcze nie była synteza ale ona się przerobiła na syntezę jak się okazało Dobry wieczór Marta że ten ruch to tak
14:47
Speaker A
nie za bardzo się opłacał ale trzeba sobie na przykład zrobić energię w postaci ATP i wtedy ta to białko się skróciło do takiej prostej turbinki która przerobiła się na taką maszynkę do robienia ATP i właśnie to jest synteza
14:59
Speaker A
ATP i teraz Popatrzcie Skąd się ona bierze ona Moi drodzy jest składana tutaj jest nasza syntaza ATP ale przy udziale białek z mitochondrium ale też białek z komórki ponieważ One idą z jądra na dobrą sprawę czyli generalnie mitochondrium samo
15:20
Speaker A
sobie tej syntazy nie zrobi w sumie dobry pomysł na niewolnictwo mitochondrium bo ja teorię endosymbiozy porównałbym do takiego komórkowego niewolnictwa kiedyś eukariont dobra fajny ten mikroorganizm który stał się mitochondrium nie ma co go zjadać można go wykorzystać i tak się skończyło i z
15:38
Speaker A
mitochondria tyd nami niestety smutny scenariusz ale taki faktycznie był widzę jeszcze pytanie od Marty Hej mam pytanie z innej bajki z Jakich podręczników się pan uczył przygotowywał do matury i chemii biologii Marta to jest tak że ja podręczników to po prostu miałem jeden
15:54
Speaker A
do każdego i sobie czytałem raz przeczytałem a potem robiłem masę zadań i to jest największy błąd Jaki można zrobić w nauce do matury siedzieć nad książką zbyt długo trzeba robić zadanie bo wtedy dopiero po pierwsze widzicie czego się uczyć a po drugie zaczynacie
16:07
Speaker A
rozumieć te zadania dobra tak to widzę jeszcze pytanie Skon możliwość obejrzenia zapisanego pewnie stream się zapisze i będzie do obejrzenia bez problemu Jakie podręczniki zbiory by pan polecił wiesz co podręczniki to nie mam typu Bo szczerze mówiąc nie czytam ich i
16:25
Speaker A
nie chcę tutaj polecać czegoś natomiast jak najwięcej różnorodnych takie Pierwsze co mi przychodzą na myśl z biologii to jest na przykład dobra dobry czarnocki takie starego typu ja mam prędzej persona i tak dalej do chemii też persona Operon może być no wiecie
16:43
Speaker A
dużo zbiorów dużo zbiorów i tyle Pac jest dobra z chemii tak na poczekaniu wymiam co nie jest oczywiście więcej ale pamiętajcie robić robić jeszcze raz robić i domykać zawsze naukę arkuszami wtedy sukces murowany jeszcze Lili widzę pytanie czy na nowej maturze mogą być
16:58
Speaker A
pytan również z gimnazjum i podstawy właśnie dokładnie tak jak jest tak jest jak mówisz Lili to jest tak że na nowej podstawie programowej mogą dać ci pytania właśnie z gimnazjum to jest ważna rzecz ale tam no prawie Niby nic
17:12
Speaker A
nie ma ale warto to mieć ogarnięte trzeci etap edukacyjny jakby co dobra to Wpiszcie sobie nowa podstawa biologia nowa podstawa chemia tam jest PDF z ministerstwa i pisze co trzeba umieć na trzeci i czwarty etap edukacyjny czyli odpowiednio Gimnazjum i Liceum dobra
17:26
Speaker A
ogarnęliśmy sobie tak w zarysie naszą synt ATP to teraz pytania na następnej stronie na przykładzie wytwarzania syntazy ATP Uzasadnij że mitochondria są organami pół atoniczny to też często pytanie jako takie się przewija i trzeba powiedzieć że synteza ATP jest
17:44
Speaker A
wytwarzana zarówno z białek pochodzących od mitochondrium jak również białek wytwarzanych przez za pośrednictwem jądra komórkowego Co sprawia że mitochondrium nie jest nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować całej syntezy dlatego jest nie jest całkowicie autonomiczne a jedynie półautonomiczne coś w ten deseń za jeden punkt to tam
18:04
Speaker A
wiecie byle to ładnie napisać dali dużo linijek to można to jakoś wypełnić ale pamiętajcie żeby zachować ten sens że bierze białko z jądra i nie nie całe nie wszystko robi samo tak Czyli musi wziąć to białko z jądra znaczy się z
18:17
Speaker A
cytoplazmy przez jądro komórkowe wiadomo o to chodzi Dobry wieczór jeszcze widzę pytanie oprócz metabolizmu komórki co jeszcze często pojawia się na maturze kurczę no z biologii to powiem ci to jest tak genetyka wiadomo i to jeszcze często z
18:36
Speaker A
metabolizmu tutaj w sumie ciężko mi tak częstotliwość zawrzeć bo matura z biologii potrafi być bardziej kapryśna i mniej schematyczna od tej schemi bo jakoś maturę z chemii to zawsze mam taki wzorzec mniej więcej w głowie co będzie po kolei z biologii to już bywa różnie
18:50
Speaker A
ale zawsze się pojawia coś cytologii coś z metabolizmu i tak dalej genetyka musi być czasem dadzą jakąś nie lubię Powiem wam szczerze ogólnie rośliny są słabe no ale cóż więc tak to widzę No i na końcu Są zawsze pytania z ekologii w stylu
19:08
Speaker A
powiedz co myślisz na ten temat tak to widzę trudniej trudniej mi się tutaj odnieść co nie wracając do zadania 22 Zaznacz Spośród wymienionych elementów budowy mitochondrium ten w którym występuje aktywna synteza ATP No to teraz moi drodzy ja wam Wyjaśnię
19:22
Speaker A
dlaczego jest tam a nie gdzie indziej jak jest mitochondrium narysujemy je sobie w uproszczeniu tak wiecie ubogi rysunek o proszę bardzo no i zaznaczmy że są te grzebienie dobra Tu jest pod spodem Matrix prawda No i mamy błonę
19:43
Speaker A
zewnętrzną skrotami będę pisać bo ja piszę brzydko więc nie chcę was męczyć moim karygodny pismem a tu mamy błonę wewnętrzną i moi drodzy gdzie będzie ta cała syntaza ATP dobra tak jak już wspomniałem to jest taka pompka dła na w to teraz tak te wodory muszą
20:02
Speaker A
być w jednym miejscu nie może być ich w miejscu drugim i muszą sobie przez tę syntazy wracać cały łańcuch oddechowy jest skonstruowany właśnie w ten sposób że z Matrixa tam gdzie jest cyk kpsa I ewentualnie beta oksydacja będą nady
20:17
Speaker A
fady i tak dalej przechodzić sobie na łańcuch oddechowy który jest zlokalizowany Na Błonie wewnętrznej to jest Moi drodzy dalej tak wzystkie któy potem przechodzić na tę stronę między błoną to jest taki zbiornik na wodory dobra ich się robi dużo tutaj to jest
20:37
Speaker A
tak zwany gradient elektrochemiczny utrzymywany w duż cały czas dzięki pracy łańcucha oddechowego i potem te wodorki sobie wracają ale nie robią tego tak poprzez błonę bo są naładowane elektrycznie a jak coś jest naładowane elektrycznie anion kation cokolwiek to one nie nie przejdą przez
20:55
Speaker A
błonę bo musiałaby się wody pozbyć A jak stracą wodę to uciekają rozumiecie wszystkie naładowane elementy nie przejdą przez błony bo musiałyby odrzucić wodę a woda je tak naprawdę Unosi w roztworze zatem taki h+ sobie nie przejdzie luzem przez wę No wiadomo
21:10
Speaker A
trochę tam ucieknie ale bez przesady i jest potrzebny po to są specjalne kanały albo właśnie takie pompki jak synteza ATP i ona będzie w tym miejscu wodory przez nią przechodząc będą napędzać syntezę ATP tak tak działa syntaza ATP Mówiąc
21:25
Speaker A
krótko syntaza bo powoduje syntezę ATP zatem ewinie mamy tutaj błonę wewnętrzną i mam do was pytanie gdzie jeszcze występuje syntaza ATP jak będziemy sobie rozkminiać następne zadanie to w międzyczasie Napiszcie odpowiedź postaram się do niej odnieść tymczasem 23 Proszę bardzo zadanie
21:46
Speaker A
uzupełnij poniższe zdania tak aby zawierały one informacje prawdziwe podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie przez kanał utworzony spod jednostek syntazy ATP i to jest to o czym mówiłem czyli ten ta turbinka protony czyli wodory bo h+ to proton bo
22:00
Speaker A
wodór bez elektronu to jest czysty proton powracają do czego do Matrix czyli wracają do środka ich przepływ przez kanał syntazy ATP sprawia że możliwe jest przyłączenie reszty fosforanowej do ADP o co chodzi A jak się robi ATP to ono nam powstaje z ADP
22:17
Speaker A
to jest difosforan dokładamy trzeciego i mamy adenozyno trifosforan i to jest esencja tej reakcji teraz Bolek Lolek mezosomy niestety nie dlaczego Dlatego że mezosomy to się okazuje że ich nie ma w ogóle prawdopodobnie i że to po prostu
22:34
Speaker A
błona odklejała się od ściany i dlatego tak wyszło pod mikroskopem to zostawiam do dyskusji ale mezosom unikajmy a występuje na bank Zuza świetnie w tylakoidach tylko że tamten przepływ wodorów jest napędzany przez światło dzięki pracy fotosystemów i potem te
22:52
Speaker A
wodorki sobie z tych tylakoidów uciekają produkując tam ATP czy to na drodze fosforylacji cyklicznej czy nie tyle jeżeli chodzi o o to dobrze mówisz MS Boka chloroplasty ale dokładnie w tych chloroplastach błona tylakoidów Okej to zadanie numer 3 Proszę bardzo mamy zatrucie metanolem
23:13
Speaker A
podobne zadanie było w czarnocki O ile dobrze pamiętam Zresztą No taki temat to się może w sumie przydać i teraz tak Co się tutaj dzieje zatrucie metanolem jest dla organizmu człowieka bardzo groźne ponieważ produkty jego utleniania alyd mrówkowy i kwas są silz
23:29
Speaker A
alyd tak na marginesie formalina No ścina białko proste utlenienie metanolu katalizuje dehydrogenaza alkoholowa jak macie jakiś enzym który się nazywa dehydrogenaza to ja wam pokażę co można z tej nazwy sobie wyciągnąć przy okazji d to znaczy że coś jest odpada albo nie
23:46
Speaker A
ogólnie takie zaprzeczenie hydrogen to z angielskiego Czy z łaciny wodór cli dehydrogenaza zabiera wodory zabranie wodorów Moi drodzy to jest utlenianie Pamiętajcie Czyli już widzimy że ta nasza dehydrogenaza będzie przez odbieranie wodorów od alkoholu utleniać go wracamy do
24:07
Speaker A
treści enzym ten katalizuje również proces utleniania etanolu ale produktem tej reakcji jest aldehyd owy który jest znacznie mniej toksyczny dla organizmu człowieka pierwsza pomoc osobom u których podejrzewa się zatrucie metanolem polega na jak najszybszym podaniu około m alkoholu etylowego No
24:24
Speaker A
generalnie chodzi o to żeby zrobić tak boe jeden enzym robi zajmuje się dwoma związkami i to to z pozoru się sprzeczne wydaje dla was No bo jak to przecież enzymy to zawsze są specyficzne wobec substratu No ale metanol jest do etanolu
24:38
Speaker A
podobny więc wiecie enzym już nie będzie taki Wiadomo restrykcyjny tam się może coś innego do niego dopasować i sprawa wygląda tak dehydrogenaza alkoholowa normalnie ogarnia ogarnia etanol ale metanolem też się zajmie i Problem polega na tym jak my sobie metanol
24:52
Speaker A
wypijemy to niestety ona się nim zajmie narobi form aldehydu No i białko się zacznie ścinać ogólnie problem tak jeżeli natomiast my równocześnie podamy etanol to ona zdecydowanie bardziej go woli i zajmie się etanolem i metanol sobie z lekceważy I on pomału będzie
25:07
Speaker A
ulegać temu procesowi utleniania te stężenia formaldehydu i tak dalej nie będą tak wysokie zresztą są też inne alternatywne szlaki metaboliczne które mogą go ogarnąć tak i wówczas metanol nie zaszkodzi Tak bardzo teraz tak Zaznacz rodzaj hamowania inhibicji dehydrogenazy
25:24
Speaker A
alkoholowej który występuje po podaniu etanolu osobom ym metanolem odpowiedź uzasadni odwołując się do mechanizmu procesu No zdecydowanie jest to inhibicja kompetencyjna o co chodzi kompetencyjna to jest taka competition z angielskiego czyli konkurencja że nasz substrat konkurencyjny w tym wypadku
25:42
Speaker A
metanol wchodzi sobie w centrum aktywne który które Proszę Was no no po prostu to samo centrum aktywne ogarnia i metanol i etanol i jak my po prostu damy ten drugi alkohol No to wówczas jest szansa na to że że nie będzie z tym
25:58
Speaker A
problemu o to chodzi czyli konkurują o centrum aktywne metanol i etanol i mogą się nawzajem z niego wyprzeć etanol oczywiście metanol elegancko nam wyrzuci No i teraz uzasadnienie zarówno można napisać tak zarówno etanol jak i metanol są metabolizowane przez dehydrogenazę
26:17
Speaker A
alkoholową za pośrednictwem jej Centrum Aktywnego przy podaniu etanolu osobie chorej wypiera on metanol z Centrum Aktywnego przez Co uniemożliwia jego jego utlenianie utleniają się samemu do aldehydu owego Coś takiego trzeba o tym kompetencyjnym powiedzieć i o centrum centrum aktywnym jak macie inhibicję
26:36
Speaker A
niekompetencję że to tak nie ma konkurencji nie ma zawodów to jest takie podstępne jak jest sobie białko może zamiast pisać to uzasadnienie ja narysuję wam po prostu enzym tak w formie proteiny Ja wam pokażę gdzie ta inhibicja będzie xon czy inhibicja da się odwrócić
26:56
Speaker A
To zależy są odwracalne i nie jeżeli się na stałe wcisnął w to centrum aktywne to nie odwrócisz ale tutaj na przykład się da bo ogólnie etanol jest tym normalnym substratem to metanol tutaj jest konkurentem co nie tak sobie
27:08
Speaker A
popatrzmy metabolicznie więc metanol da się wyrzucić bez problemu etanol jest spoko natomiast czasami jest tak że się na stałe zwiąże z centrum aktywnym no i wtedy nie podział to jest To zależy różnie bywa i to nie ma takiej reguły
27:21
Speaker A
100% W każdym razie wróćmy sobie do naszej proteinki enzymu i to jest tak każdy ma część białkową tak enzym no I narysujemy sobie że to jest taki kształt prawda I w tym Apo enzymie jest jakieś tam centrum aktywne to będzie ten dołek na górze
27:36
Speaker A
apoenzym Często jest też tak że do apoenzym dokłada się tak zwany koenzym czyli taki uzupełniacz Centrum Aktywnego Nie zawsze tak jest ale nieraz i on jest taki podch może się przyłączyć albo odłączyć jest to koenzym niekiedy tak że nasze nasz enzym
27:55
Speaker A
jest regulowany przez takie w ogóle coś z zewnątrz i to jest wtedy grupa prostetyczna tutaj w tym miejscu ona jest z kolej na stałe przyłączona zawiera jakieś tam Jony metalu i tym podobne i generalnie będzie nam na stałe
28:09
Speaker A
zmieniać konformacje kształt enzymu a Pamiętajcie działanie enzymu zależy od jego kształtu jak enzym ma dobry kształt to wtedy No jak urządzenie jakieś mechaniczne to wtedy działa Wyobraźcie sobie nożyczki mam nożyczki ładnie tą papier a wezmę i zegnania papier Przepraszam przestaną
28:26
Speaker A
ciąć papier czyli się ą tak samo z enzymami jest jak my zmienimy im konformacje to przestaną działać albo jak na przykład przywrócimy dobrą to będą działały proste jak takie urządzenia i sprawa wygląda z inhibicję tak przejdźmy do tego tematu ja mogę z
28:39
Speaker A
inhibitorem wejść praktycznie na dwa sposoby mogę sobie tutaj do Centrum Aktywnego się wcisnąć i to wówczas będzie inhibicja kompetencyjna bo ja konkuruje z substratami A mogę też złapać w dowolnym miejscu za apoenzym i wtedy to będzie inhibicja enzym tak że go zni kształci po prostu
29:00
Speaker A
lekko tam przekręci A wiadomo to białko to jest tak złożony twór że tam lekko coś się zmieni to już od razu całe się zmienia całkowicie i i nie działa i koniec tak by to wyglądało Mam nadzieję że wam to wyjaśniłem jeżeli Coś jest
29:12
Speaker A
niejasne to proszę o zadawanie pytań dalej Dobra znowu mamy coś ciekawego o tym etanolu metanolu Wyjaśnij w jaki sposób wprowadzenie etanolu dla organizmu osoby która wypiła metanol zmniejsza groźne skutki działania metanolu to trzeba to rozwinąć tak wskutek inhibicji kompetencyjnej albo nawet bez
29:31
Speaker A
tego żeby tak nie drążyć tych słówek etanol wypiera metanol z Centrum Aktywnego przez co metanol nie jest utleniany Centrum Aktywnego enzymu przez co metanol nie jest utleniany do szkodliwego formaldehydu w związku z czym kończy się jego toksyczne działanie
29:46
Speaker A
a powstający w wyniku utleniania etanolu aldehyd octowy nie jest już tak toksycznym produktem i nasz organizm jest do niego stosunkowo jak gdyby zaadoptowany tak to jest coś Co powstaje po prostu Podczas utleniania alkoholi więc więc tutaj nie jest aż tak źle
29:59
Speaker A
myślę że zadanie byłoby uznane nie znam na pamięć odpowiedzi tylko po prostu Rzuciłem okiem na arkusz także nie powiem na stówę ale ja tak bym to rozwiązał dobra dużo czytania czwarte zadanie cząsteczki fosfolipidów mają jednocześnie właściwości hydrofobowe i
30:17
Speaker A
hydrofilowe czyli jakbyście czytali podręczniki to niekiedy możecie spotkać się z określeniem amfipatyczne co nie czyli takie pół na pół i takie i takie cecha jest odgrywa istotną rolę w samoistnym organizowaniu się cząsteczek fosfolipidów w środowisku wodnym w liposomy czyli struktury mające postać
30:35
Speaker A
mikropęcherzyków ja to mówię że to są takie mikr komórki mikro organella takie jak prawie jak lizosomy No bo to jest tutaj macie na dole o te kulkę po lewej No i to ona na zewnątrz jest do środowiska wodnego zwrócona do wewnątrz
30:48
Speaker A
też tylko w środku jest po prostu Te ogonki hydrofobowe fosfolipidów są dobra no i to są te całe mikr pęcherzyki liposomy czy na przykład lipoproteiny krwi występują w organizmach są też produkowane i wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym takim na
31:03
Speaker A
przykład lekiem jest przeciwgrzybicza amfoterycyna o ile dobrze pamiętam i ona właśnie jest wykorzystywana w formie liposomalnej dzięki czemu będzie lepiej wchodzić do do komórek co nie tak na marginesie wewnątrz liposomów umieszcza się zawiesiny leków No właśnie dodatkowe umieszczanie odpowiednich cząstek
31:19
Speaker A
sygnałowych w warstwie lipidowej sprawia że są łatwiejsze że łatwiejsze jest dostarczenie ich zawartości do wnętrza komórek mających receptory zamek Klucz to znaczy Chodzi o to że jak mamy sobie na Błonie jakieś białka to do nich można się przyczepić i po nich
31:33
Speaker A
wejść nie i wiążące te cząsteczki sygnałowe Na poniższym rysunku przedstawiono budowę liposomu i fuzję liposomu z błoną komórkową dobra fajny rysunek Witaj Wilku również bardzo mi miło dobra zobaczymy co z tymi liposomami Okej dobrze obejrzyjmy sobie no i po
31:54
Speaker A
lewej macie ten lipos w całej okazałości wchodzi do błony to po prostu się zlewa z nią i koniec tak to tak to wygląda Piotrek będzie zapisany Nic się nie martw wszystko jest na kanale tak jak każdy stream dobra no i co my tutaj mamy dalej
32:11
Speaker A
ciekawego podaj która część cząsteczki fosfolipidu 1 czy D ma właściwości Hydro przepraszam bo mi czat zasłonił hydrofilowe odpowiedź uzasadni główka fosforanu jest hydrofilowa czyli jedynka prawda jedynka tutaj lubi nam wodę możemy sobie tak zapisać wiecie schematycznie tutaj na górze będzie
32:44
Speaker A
środowisko wodne tutaj też dlatego te główki są Hydro fowe a środek jest lipofilny czyli tłuszczowy czy jedynka tutaj ma właściwości hydrofilowe Odwiedź uzasad ę informac na rysunku główki hydrofilowe są zwrócone do roztworu wodnego i to jakkolwiek to słowa ubrać żeby to spoko
33:06
Speaker A
wyglądało mniej więcej dobra i teraz idziemy dalej sobie Wilku odnośnie tego zbioru to rzucę okiem Ja patrzyłem tylko nie miałem czasu dzisiaj odpisać Dobra ja tam napiszę o co chodzi okej Skon to będzie chyba dość często na maturach dokładnie
33:23
Speaker A
fosfolipidy to trzeba mieć ogarnięte Myślę że to py teraz Następna sprawa sobie dalej 42 Podaj wspólną cechę budowy liposomu i błony komórkowej dzięki której liposomy mogą ulegać fuzji z tą błoną tutaj w sumie dziwne pytanie wspólną cechę budowy liposomu i błony
33:49
Speaker A
komórkowej Zastanówmy się o co im chodzi może ma strukturę tej dwuwarstwy fosfolipidowe jest zbudowana z takiej dwuwarstwy fosfolipidowe coś takiego wiecie tylko że to jest takie pytanie że ja sobie z nie ręki uciąć nie dam Sorry bo tutaj zależy właśnie od interpretacji
34:10
Speaker A
ale ja myślę że że o to tutaj chodzi że jedno i drugie z dww warstwą złożoną z fosfolipidów i dlatego mogą się ze sobą złączyć bo to jest praktycznie to samo ja wiem o co chodzi tylko kwestia jest
34:20
Speaker A
tego że jakby ktoś mi sprawdzał czy on to ogarnął To jest urok matury z biologii ale na tym polega ćwiczenie trening żeby się nauczyć odos i w ogóle dyskutować o tym tak jak mówiłem preferuję dyskusję ponad zero jedynkowe
34:32
Speaker A
odpowiedzi Wyjaśnij dlaczego Dzięki wprowadzeniu określonych cząsteczek sygnałowych do błony można zwiększyć skuteczność leków nich podawanego to będzie akurat proste ale pozwolę sobie jeszcze na pytanie odpowiedzieć Kacper wczoraj na streamie powiedziałeś że dzisiaj pokażesz jak podchodzić do biologii moje pytanie brzmi jak mniej
34:49
Speaker A
więcej według ciebie powinny wyglądać przygotowanie do matury z biologii No Kacper tak robisz zadania potem arkusze i przed samą maturą bo z biologii właśnie dużo tego jest Ja bym wypisał sobie takie pierdoły których nie pamiętasz tak to nazwę po imieniu czyli
35:02
Speaker A
Rzeczy które sprawiają ci problem i nie jesteś w stanie ich skojarzyć Ja też takich trochę mam wypisz je sobie albo nawet podczas nauki żebyś je miał gdzieś zapisane i potem kiedy będziesz się brał do już ostatecznego powtórzenia to te
35:16
Speaker A
trudne informacje po prostu sobie Powtórz tak przed samym egzaminem taka rada ode mnie a i jak sprawdzasz arkusze maturalne to sprawdzaj je sobie na dwa sposoby to jest ważne raz sprawdzaj sobie tak na luzie Czyli po prostu zatwierdzają których nie do końca jesteś
35:32
Speaker A
pewien a drugi raz za nie odejmuj punkty wraz z kluczem sam sprawdzaj Pamiętaj I potem jak ci się te punktacje rozejdą to znaczy że w klucz nie trafiasz to jest taka sugestia ja sobie tak robiłem i dlatego to mi pomogło z biologii bo u
35:43
Speaker A
mnie było słabo pod maturę jak się Jeszcze uczyłem jeszcze pytanie dlaczego głowy hydrofilowe mają kontakt z wodą Wydawało mi się że nie mogą bo wtedy się rozpuszczą i nie będą barierą lirycznie 98 to właśnie wiesz to jeżeli by się Co
35:57
Speaker A
rozpuszczał to jest tak to że coś jest hydrofilowe to nie znaczy że się rozpuszcza hydrofilowe znaczy że w kontakcie z wodą jest okej fajnie Lubię wodę i tyle A Rozpuszczanie to jest już kolejny proces czyli na przykład rozbicie na jony Czy czy cokolwiek to że
36:12
Speaker A
coś lubi wodę to nie znaczy że może inaczej rozpuszcza się ale nie w kontekście takim że się rozpada tylko po prostu zwraca się do wody z przyjemnością Tak bym to ujął Mam nadzieję że to wyjaśniłem teraz kolejne pytania czy
36:26
Speaker A
sens jest etapu konkursu gimnazjalnego rozumiem pisz kuratoryjny rada ode mnie rób arkusze z poprzednich lat z danego kuratorium najlepiej wiesz tak tak szczerze bo też mam trochę dwie osoby mam z kuratoryjnych więc wiem mniej więcej jak to wygląda dobra i teraz
36:48
Speaker A
tak myślę że w sumie wszystko wszystko z pytań wrócimy sobie do zadanego dziad sygnały do błony liposomu można zwiększyć skuteczność leku w nich podawanego chodzi o to że lek Może na przykład trafić do ściśle określonej komórki wymaganej podczas terapii przez
37:08
Speaker A
to że cząsteczka Sygnałowa łączy się akurat z określoną komórką bo jak macie komórki to one mają na powierzchni swojej różne białka i chodzi o to że wiadomo na przykład limfocyty CD4 są takim przykładem czyli te helpery TH że
37:24
Speaker A
one mają Pełno tego CD4 na swojej powierzchni CD wykorzystuje wirus do wniknięcia do środka to jest tylko jeden z wielu przykładów prawda tak by to tak by to wyglądało dobra Myślę że jakakolwiek odpowiedź na to 43 będzie spoko wykażcie tylko związek pomiędzy
37:39
Speaker A
tym że cząsteczka Sygnałowa na powierzchni liposomu może połączyć się z docelową komórką umożliwić działanie leku tylko na określone określone komórki tak by to było myślę najlepiej Dobra spoko No to mamy piątka doświadczenie Uczniowie zebrali stoli zobaczymy co tutaj będzie z krzewów bzu
37:59
Speaker A
czarnego rosnących na południowym skraju lasu mieszanego oraz 100 z tych rosnących podszycie tego lasu stanowisko zacienione zmierzyli długość i szerokość każdego liścia oraz obliczyli śni wartości tych cech W każdej grupie nieważne o co im tutaj chodzi Trzeba z
38:14
Speaker A
tabelki wyciągnąć wnioski Zaraz wam pokażę jak to zrobić wyniki pomiarów przedstawiono w tabeli i teraz tak problem badawczy tej obserwacji to my tutaj patrzymy badamy długość i szerokość liścia w zależności od tego czy stanowisko jest nasłonecznione czy zacienione I to jest ten nasz problem
38:34
Speaker A
problem najlepiej w postaci pytania sobie zadać albo taki równoważnik zdania wpływ czegoś tam na coś Ja wolę pytania Czyli na przykład Jaki jest wpływ nasłonecznienia z intensywności nasłonecznienia na średnią długość średnią długość i szerokość liścia krzewów bzu czarnego coś takiego prawda
38:57
Speaker A
i to jest nasz problem badawczy bo my to badamy i teraz wniosek to jest wynik tego doświadczenia Wniosek jest następujący wraz może tak wraz ze spadkiem nasłonecznienia rośnie zarówno długość jak i szerokość liścia po prostu tak na logikę liście robią się większe po to
39:17
Speaker A
żeby wyłapać więcej światła logiczne w sumie tylko wiecie jak mamy taki opis który miesza w głowie na wejściu to można potem faktycznie trochę zgłupieć co nie A tu chodzi właśnie o taką banalną zależność właśnie w problemie badawczym trzeba zaznaczyć że chodzi o bez czarny
39:34
Speaker A
dokładnie a to dzięki Wilku dobrze że mi to napisałeś w sumie cieszę się że tak komentujecie na żywo bo teraz będę mógł się odnieść no racja W sumie bzu czarnego bzu czarnego i widzisz to jest coś Ja już w sumie o takich rzeczach
39:46
Speaker A
potrafię sobie zapomnieć a dobrze że mi o tym powiedziałeś tak bzu czarnego bardzo dobrze Siema juka jestem po medycynie to Studiowałem no już lata po No może jeszcze nie d półtora roku na razie Dobra szóste zadanie epikotyl to odcinek
40:03
Speaker A
łodygi siewki znajdujący się między liścieni a pierwszymi liśćmi dobra czyli to jest coś takiego rośnie wam roślinka i są te liścienie prawda No i może tak Ja to schematycznie jakoś narysuję tak proforma żeby było to to co jest co
40:20
Speaker A
dobrze zróbmy sobie korzenie na czarno taki tutaj rysuneczek zrobię żeby to o i mamy sobie to te małe korzonki które wypuściła nasza sadzonka No i teraz rośnie nam taka właśnie jest łodyżka będzie ten cały epikotyl O tutaj proszę bardzo no i pojawiają się
40:44
Speaker A
liścienie Załóżmy że to będzie dwuliścienna roślina jeden liścień drugi liście jakoś mniej więcej tak by to wyglądało No i ta łka właśnie cały dobra no i co oni od nas chcą przedwio doświadczenie Do którego wykorzystano piky siewek grochu siewek
41:00
Speaker A
wycięto fragmenty o długości i umieszczono Na szalkach z stworami auksyny auksyna hormon roślinny Pamiętajcie o właśnie to często często jest prawie na każdej maturze są hormony roślinne jakby co tak to wygląda o różnych stężeniach oraz w jednej szalce
41:15
Speaker A
z wodą bez dodatku auksyny po 12 godzinach zmierzono długość wszystkich fragmentów epiko eksperyment Przeprowadzono w trzech powtórzeniach uzyskano bardzo podobne wyniki średnie wartości wyników przedstawiono na wykresie to sobie to ogarnijmy mamy wykres Proszę was i teraz tak mamy różne
41:34
Speaker A
stężenia i przyrost długości co z tego sobie trzeba ogarnąć czyli te epikotyl całe nam rosły w zależności od stężenia tam różne ten różną długość to sobie trzeba ogarnąć co nie teraz tylko pytania Karol tak z Wrocka jestem we wru
41:52
Speaker A
Studiowałem epikotyl jest nad ziemią to już że to jest po prostu taka łodyga i on on generalnie będzie nam tutaj rósł pod wpływem auksyny juka czy Nagram film o studiach na razie juka chce się uporać z maturami bo widzę że tego
42:07
Speaker A
potrzebujecie w wakacje będę mieć więcej lajtowo będę miał ogólnie więcej czasu więc wtedy będę mógł się kupić na takich rzeczach co Nie dobra teraz tak sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia sprawa wygląda w ten sposób Jaki jest wpływ myślę Byłoby
42:25
Speaker A
spoko długości fragów otyli No i trzeba dodać że otyli siewek Grochu i myślę że wtedy by się nie doczep tak bym to sformułował No i teraz mamy prawda fał parę zadanek na ten temat dobra A pytasz się Kamil czego
42:55
Speaker A
uczył zresztą to już na dalszych latach studiów mniejszą naukę przywiązuje się do nauki do egzaminu z książek prędzej testy się robi wiesz bo to są studia na studiach trzeba zdać egzamin a książka to spoko ale często znałem ludzi co
43:10
Speaker A
czytali pół roku na przykład Wielkiego Szczeklika taką Biblię do nauki chorób wewnętrznych a potem trójki i tak dalej I to to nic nie daje często niestety taka taka smutna prawda że książki są spoko ale do sprawdzania czegoś a nie do
43:22
Speaker A
nauki że w polskim nauczaniu to jeszcze to chyba nie dotarło do W każdym razie ogarnijmy sobie prawda fałsz 62 zadanie czy poniższe stwierdzenia dotyczące wyników doświadczenia są prawdziwe prawda fałsz i pobudza wzrost wydłużenie grochu No na to wychodzi bo jak my dodamy ten to i to
43:44
Speaker A
wtedy to wtedy mamy wydłużenie oczywiście do pewnego momentu ale tak jest co nie do jednego milimola na decymetr jest spoko więc pisz że jest okej dobra prawda znm sobie żeby nie było czy mógłbym jeszcze raz problem badawczy Martyna powtórzyć jak
44:03
Speaker A
najbardziej Jaki jest wpływ albo tak Jaki jest wpływ i albo zależność między stężeniem i w roztworze w roztworze użytym do albo inaczej Jaki jest Przepraszam z rytmu się wybiłem zależność między albo tak Jaki jest wpływ stężenia ia na średni
44:22
Speaker A
przyr długości fragmentów epikotyl siewek grochu coś tak to było dobra wiecie Tak czasem jak się wybije z rytmu to lubi mi się pomylić parę rzeczy normalna sprawa teraz dwójeczka największy praz długości epikotyl nastąpi pod wpływem działania stężenia 1
44:39
Speaker A
milimol i tak tak jest to jest też prawda I teraz trzecie jest niestety fałszywe Dlaczego Dlatego że jak przesadziliśmy z tym i to się zrobiło za małe co nie I wtedy nam spadło jak było 10 więc tutaj znac
44:57
Speaker A
bo nie zawsze Owszem jest wzrost Ale do pewnego momentu nie ma całkowitego wzrostu prawda więc znaczy cały czas więc tutaj sobie musimy dać fałsz niestety teraz czy mógłbym powiedzieć Jak poradzić sobie z tym kluczem kurczę ja wam powiem w ten sposób najlepiej
45:16
Speaker A
sprawdzać sobie z tym kluczem zadania i wtedy mniej więcej zobaczycie o co tam chodziło robić maturę i sprawdzać samemu chyba to jest najlepsze co można ogarnąć czyli to jest ten auksyn auksyna auksyny ogólnie Czyli grupa hormonów roślinnych mających jakieś tam
45:31
Speaker A
właściwości a kwas iaa No to jest indolo 3od czyli No auksyna tak się to nazywa co nie więc auksyna tu jest rodzaj żeński ale to m mniej istotne Dobra to mamy sprawę załatwioną Myślę jeszcze te zadanie kolejne 63 przyczyna wydłużenia fragmentów
45:52
Speaker A
Otylii w próbie kontrolnej tak rzućmy sobie okiem próbę badawczą i próbę kontrolną jest tak mamy próbę Moi drodzy badawczą i kontrolną kontrolna to jest ta na górze gdzie nie dodali auksyny No i dlaczego tam wzrosło przyczyna znaczy odpowiedź tekstem się
46:14
Speaker A
posłużę bo może być tak że w tekście jest na to więcej odpowiedzi czyli tak wykorzystano epikotyl siewek roztwory Ay z wodą bez dodatku i tak dalej trzen wartości przedstawiono ja bym powiedział że na wzrost fragmentów epikotyl w próbie kontrolnej wpłynęła wpłynął
46:34
Speaker A
wpłynął ogólny dostęp substancji umożliwiających wzrost czyli wody oraz No ogólnie to że fragment odciętego epikotyl posiada jeszcze zdolność do wzrostu prawda więc naturalnie powinien urosnąć co coś takiego wiecie żeby to zapisać w miarę Senso sensownie o sprawdzi matur bardzo dobrze lepiej iś
47:01
Speaker A
lepiej iść proszę do tego lubię żelki stożki wzrostu wytwarzają właśnie auksyny tylko czekaj bo to epikotyl mamy co z tym stożkiem żeby się nie wkopać Dobra epikotyl popatrz Lubię żelki to jest wycięty ze środka i tu nie ma
47:17
Speaker A
trudno mówić o stożku wzrostu ilość Ay może coś takiego właśnie szczerze nie zaglądam do klucza i wolę podyskutować bo wiecie możecie sobie sami sprawdzić to jest na na stronie C dokładnie ja tak bym się zastanawiał ale w epikotyl nie ma stoszów wzrostu no bo
47:41
Speaker A
to jest wycięte ze środka więc ja tam nie widzę stożków adhezja i kohezja Lili Wiesz co to może na koniec Dobra przypomnij się jak już skończymy zadania tak bym to załatwił Dobra przepraszam ale chciałbym zadanka skończyć Myślę że tak siódme
47:57
Speaker A
zadanie dobra Tu znowu coś z roślin nie lubię tego Powiem wam szczerze mamy roślinę okryto nasienną spoko i co tutaj się dzieje elementy okwiatu i tak dalej i tak dalej mamy pręciki mamy słupek makrospory owocnia dobrze Moi drodzy to jest tak od
48:17
Speaker A
razu mówię nie lubię roślin ale jakoś sobie to ogarniemy Co to jest okwiat No to jest to coś co jest dookoła kwiatu prawda jest to roślina okrytonasienna i wygląda mi z dużym prawdopodobieństwem na roślinę dwuliścienny Dlaczego Dlatego że posiada
48:35
Speaker A
b płatki korony i działki kielicha tak zwane czyli to zielone pod spodem Ja to zawsze mówię uczniom Zobaczcie sobie kwiat róży Najlepiej to jest taka typowa dwuliścienna Roślina której ten kwiat dosyć dobrze widać to jego morf sobie ogarnąć
48:58
Speaker A
dobra i teraz teraz tak Co to są elementy okwiatu to jest właśnie No to co tutaj wspomniałem czyli B i E bo jak macie roślinę jednoliścienny to u niej to jest całość jako działki o kwiatu tulipana sobie Zobaczcie do
49:16
Speaker A
jednoliściennych i tam moi drodzy jeżeli chodzi o Tulipan będzie tak że nie ma tego zielonego pod spodem co nie Czyli jest Jenna ma Tylko jeden rodzaj elementów okwiatu pra dlatego tutaj do elementów kwiatu ewidentnie damy sobie oczywiści b oraz
49:37
Speaker A
A mikrospory dobra żeby rozszyfrować jakoś to słowo mikrospory spory oznacza oznaczają nam Proszę was zarodniki tak bym to skomentował mikrospory bo to może być podchwytliwe powiem wam mikrospory mikrospory dobra bo z tych mikrospor powstają nam powstałby gametofit tak i ten gametofit jest
50:05
Speaker A
bardzo zredukowany u roślin czyli coś co ma 1N chromosomów bardzo jest zredukowany u roślin okrytonasiennych i zaraz praktycznie gametofit wytwarza gamety i znika i robi od razu sporofit bo to wiecie jest taka tendencja ewolucyjna jak mamy sobie rośliny
50:20
Speaker A
zarodnikowe to u nich właśnie ze spory ze zarodników powstaje u mszaka ten taki okazały zielony gametofit a u paprotnika przedrośle tak a potem jest redukcja redukcja redukcja a u nagonasienny u okrytonasienny to już jest praktycznie wiecie sprawa taka na
50:37
Speaker A
chwilę tylko i dlatego ziarno pyłku jak jest to tam dopiero się wytwarza gametofit jak już się wszystko rozgrywa przed samym zapłodnieniem Tak możemy ustalić co nie No i potem wytwarzają się plemniki dwa łączą się z cm trzeba i po sprawie i dlatego to
50:55
Speaker A
mikrospory to będzie tam gdzie mamy ziarna pyłku czyli nasz Moi drodzy nasz pręcik C A makrospory będą w d Makro oznacza że coś jest Moi drodzy żeńskie a mikro jest to jest to męskie jeszcze pytania na czacie Lubię żelki mikrospory
51:13
Speaker A
to męskie jak najbardziej mikro jest męskie Makro żeńskie dobra i teraz Marcin jeszcze chyba Cała ekipa z dzisiejszej matury z chemii No można tak Można tak powiedzieć no nie no nie wiem pisaliście dzisiaj jakąś próbną tak pozwolę sobie na dygresję tylko bo z
51:30
Speaker A
tego co wiem chyba coś było dzisiaj ktoś mi pisał wczoraj dobrze dobrze kojarzę Lubię żelki a nie pisałem bo a to była z OK czy z Operonu Nowej Ery druga klasa liceum ale bardzo cieka Roban Dzięki Kacper już wracam chwilę
52:22
Speaker A
tyko chciałem się to spytać ją to jest tak Moi drodzy właśnie owocnia Miałem jedną wątpliwość tu się przyznaję zajrzałem sobie do ściągi Okej żeby być z wami szczerym nie chcę wę wolę chwilę poczekać i rozwiązać zadanie dobrze aniżeli potem zrobić źle i oni
52:45
Speaker A
dopuszczają zarówno d plus E czyli że dwie takie struktury jakie mamy tutaj na dole i d jak również samo d No Moi drodzy to jest tak tutaj mamy tak naprawdę całą złożę Czyli z tego wszystkiego potem cały owoc się rozwija
53:02
Speaker A
nasiono co nie więc zdecydowanie d to jest coś z czego nam po prostu potem wyrośnie to nasiono i owoc wszystko po kolei struktura będąca tutaj pod spodem też się w to nie co nieco angażuje prawda ale myślę że d wystarczy spokojnie
53:18
Speaker A
Wiecie no tam cały proces płciowy się odbywa i nam powstaje powstaje nam potem nasiono i tak dalej dobra Idziemy dalej Moi drodzy Określ czy przedstawiony kwat jest obu czy jednopłciowy odpowiedź uzasadnień odnosząc się do budowy No to jest oczywiste akurat Widać to po
53:37
Speaker A
budowie skoro ma pręciki i ma słupek to jest obupłciowy bo słupki to są narządy które są żeńskie a pręciki męskie czyli proste OBOP płciowy 73 Dlaczego w barwnych i pachnących kwiatach najczęściej wytwarzany jest lepki pyłek dlatego że są to barwne i pnące
53:55
Speaker A
owadopylne to od razu wam powiem no bo co Wyobraźcie sobie że jesteście owadem i macie taki kwiat No to co najlepiej Wiecie no nikt nie będzie leciał do jakiegoś kwiatu który w ogóle nie ma ani jest ani jest kolorowy ani nie jest
54:09
Speaker A
pachnący i tak dalej najlepsze są właśnie takie kolorowe pachnące bo jeszcze jest nektar w środku i właśnie potem jest tam lepki pyłek i on się przyczepia do takiego owada i potem razem z nim przenosi się gdzieś indziej prawda I teraz W odpowiedzi uwzględnij
54:21
Speaker A
znaczenia adaptacyjne wymienionych cech zarówno kwiatu jak i pyłku napisać tak barwny i kwiaty kwiat może przyciągnąć Proszę was owady umoż ziarno lepkie ziarno pyłku lepki pyłek przyczepia się do tego owada umożliwiając przeniesienie go na inną roślinę co stanowi jak gdyby istotę
54:44
Speaker A
owadopylność o tej owadopylność idziemy sobie dalej Jan ja ja się nie spieszę generalnie jeżeli chodzi o rozwiązania robię siódme zadanie No bo ona też jest taka że tutaj jest zadanie os a ono ma tam kilka czy tam ileś i ma kilka
55:06
Speaker A
podpunktów dobra ósemeczka Proszę rozwoju Wadów w przeobrażeniu zupełnym Dobra mamy dużo czytania występuje seria stadiów larwalnych oddzielonych od siebie kolejnymi liniami w czasie linienia po ostatnim stadium larwalnym powstaje Poczwarka po czym następuje przeobrażenie wimo czyli postać dorosłą cały proces rozwoju
55:25
Speaker A
pozostaje pod kontrolą hormonalną w której ważną funkcję pełną między innymi hormon juwenilny ekdyzon hormon juwenilny podtrzymuje młodociane stadium larw i wpływa na aktywność egdy zon kurczę można się już zakręcić ale dobra ogarniemy przy względnie wysokim stężeniu hormonu juwenilnego linienie
55:43
Speaker A
stymulowane egdy zoneman się kolejnych stadiów larwalnych Jeżeli jednak stężenie juwenilnego spadnie poniżej określonego poziomu w wyniku kolejnego linienia powstaje Poczwarka W stadium poczwarki hormon juwenilny nie jest już wydzielany niektóre rośliny produkują substancje o działaniu zbliżonym do działaniu hormonów owadów na przykład igły cisa
56:02
Speaker A
produkują egzon i teraz spróbujmy sobie wykminić co ten cis ma z tego egdy zon to byłoby tak i tak dalej i tak dalej hormon juwenilny wpływa na aktywność przy względnie wysokim stężeniu juwenilnego linienie stymulowane egonem powoduje pojawieniem się jeżeli jednak
56:18
Speaker A
juwenilny spadnie poniżej określonego poziomu to jest tak w sumie że ten egzon On będzie on będzie nam prowokować linienia dobra No i teraz tak Określ na podstawie tekstu czym w rozwoju wada o przeobrażeniu zupełnym skutkuje spadek produkcji hormonu juwenilnego podczas
56:38
Speaker A
ostatniego stadium larwalnego No to co hormon juwenilny spada tu jest to zdanie to mamy poczwarkę czyli umożliwia u tego owada umożliwia to wytworzenie poczwarki która następnie przekształca się w postać dorosły czyli umożliwia wytworzenie poczwarki ja bym to tak powiedział prosto Jakie znaczenie
57:00
Speaker A
dla rośliny ma produkcja przez nią substancj aktywności podobnej do egzon odpowiedzi uwzględnij działanie tych substancji na owady egzon stymuluje teraz tak linienie sekundę dobra może tak egzon stymuluje linienie larw może w ten sposób tyko tak problem taki że że te poczwarki będą na niej żerować
57:31
Speaker A
co nie i tak to wygląda Może w ten sposób rośliny produkując egdy zon utrzymują jak gdyby stymulują ciągłe linienia stadium larwalnego prawda larw uniemożliwiając przeobrażenie uniemożliwi przejście w poczwarkę nast przeobrażenie d ulac owadów coś takiego choć tu w sumie nie jestem na
57:59
Speaker A
stówę pewien powiem wam bo nie pasuje mi ten opis generalnie ale dobra no tak bym to zrobił mniej więcej dziewiątka proszę łuski są charakterystyczną cechą budowy skóry ryb i gadów występują także u ptaków i niektórych płazów łuska ryby
58:17
Speaker A
Karasia rośnie w miarę zwiększania się rozmiarów ciała ryby a na powierzchni łuski zaznaczają się równoległe linie pasma przyrostu podobnie jak na przek Przy słabym wzroście pasma zagęszczają co odznacza się na Ustce jako ciemniejsza linia dzieje się tak zimą
58:31
Speaker A
kiedy ryba obniża intensywność żerowania przestaje pobierać pokarm ciemne pasma tworzą pierścienie roczne które są Podstawą określenia wieku i przedstawiona budowę łuski Karasia w schematach a i b i tak dalej Proszę bardzo to tak mamy przekrój pasma przyrostu No i moi drodzy pierwsza rzecz
58:48
Speaker A
to a i rysuneczki sobie zostawimy jeszcze tylko odpowiem na pytanie zdradzić plany na specjalizację Jan Ja praktycznie już zdecydowałem medycyna rodzinna tak na luzie za rok jakoś za dwa coś takiego wiecie Dużo rozmowy z pacjentem taki prawdziwy kontakt można powiedzieć
59:09
Speaker A
że Ostatni bastion takiej medycyny która jeszcze kiedyś była sztuką można powiedzieć w ten sposób ale to jest moje osobiste osobiste zdanie wracając do zadania Dlaczego Na podstawie budowy łuski Karasia hodowanego w stawie na terenie polskim można określić wiek ryby
59:25
Speaker A
dokonać budowy tego w akwarium No proste w akwarium jak Macie rybę ona cały czas ma warunki nie zmieniają się pory roku No i my tego Karasia karmimy normalnie I jest święty spokój co nie A jak on sobie jest w stawie hodowlanym czy tam gdzieś
59:38
Speaker A
No to on wtedy będzie miał wiadomo w zimie zmniejszoną aktywność mniejszego pasma w lecie zwiększoną jaśniejsze i jak to fajnie sformułować można powiedzieć tak że domowe akwarium zapewnia względne stałe warunki co przyczynia się na jednolity wzrost łusek i brak wytwarzania
59:56
Speaker A
pasm które są obecne u Karasia hodowanego w warunkach naturalnych kropka Można dać to to może skutkować brakiem albo małą ilością Pierścieni znaczy tych pasm u Karasia hodowanego w akwarium Co z kolei utrudnia określenie jego wieku tak bym to załatwił dobra 92 Określ na którym
60:17
Speaker A
rysunku a czy b przedstawiono budowę skóry ryb Odpowiedź uzasadnij uwzględniając pochodzenie łusek No Pamiętajcie że jak mamy sobie rybki to one mają łuski które pochodzą z tkanki Moi drodzy łącznej natomiast łuski u takich gadów bądź ptaków te szczątkowe
60:34
Speaker A
pochodzą z nas skórka więc po lewej mamy łuski ponieważ ewidentnie widać pochodzenie ze skóry właściwej która jest tkanką łączną tak Czyli Skóra właściwa łuski i tak dalej teraz Zaznacz w tabeli odpowiedź A i B łuski występujące na nogach ptaków oraz łuski
60:49
Speaker A
pokrywające skóry gadów to będą moi drodzy struktury C homologiczne co nie to jest homologiczne Pamiętajcie że to jest takie samo pochodzenie ponieważ ponieważ ponieważ mają inną budowę nie są wytworami nie wytworami na skórka Czyli po prostu takie same
61:10
Speaker A
pochodzenie i tak by to wyglądało analogiczne są z kolei te z gadów i ryb na przykład ponieważ mają inną budowę i pochodzenie Mat ogarniemy sobie na rysunkach przedstawiono sylwetkę ryby i ptaka przedstawiciele obok gromad żyją w różnych środowiskach
61:32
Speaker A
ale wykazują wykazują szereg cech podobnych przystosowań w budowie ciała pozwalających na zmniejszenie oporu ośrodka podczas poruszania się zarówno ryby jak i ptaki nie widzą przezroczystych przeszkód na swojej drodze na przykład szklanych szybczy kranów jednak ryby zatrzymują się przed
61:47
Speaker A
takimi a ptaki często się rozbijają i sprawa wygląda Moi drodzy tak tutaj w tej matce że Najpierw trzeba dać jedno wspólne przystosowanie w budowie ciała ptaka i ryby widoczne na rysunkach który służy zmniejszaniu oporu ośrodka podczas poruszania się i to jest Moi drodzy coś
62:04
Speaker A
takiego że ten ośrodek może tak opór ośrodka będzie maleć wraz z opływowym kształtem z pojawieniem się tego aerodynamicznego kształtu albo upływowego kształtu Więc wystarczy napisać że przy wspólnym przystosowanie jest opływowy kształt ciała który zmniejsza opór zarówno w poruszaniu się w wodzie
62:23
Speaker A
jak i podczas por w powietrzu coś takiego Coś takiego by było Dobra idziemy sobie dalej 10 i2 wyjaśni uwzględniając nazwę i funkcj specyficznego dla ryb narządu zmysłu Dlaczego ryby w akwarium zatrzymują się przed szklanymi ścianami wiecie powiem Wam tak że to jest zadanie
62:47
Speaker A
ogólnie no strasznie mało kto się pewnie domyślił że chodzi o linię naz problem z uzasadnieniem Wcale się nie dziwię linia naboczna reaguje między innymi na zmiany ciśnienia No a to wytłumaczyli tak Bo przyznam się że akurat w tym zadaniu zajrzałem do ściągi
63:04
Speaker A
bo było to naprawdę trudne do wykminić się do ściany wiadomo ta woda o te ściany się rozbija i wtedy zmienia się ciśnienie i to jest odczytywane przez ryby tak by to wyglądało wiecie ja w ten sposób w ten sposób bym
63:21
Speaker A
to omówił czyli linia naboczna i zmiany ciśnienia wą przk to powinno być spoko ale no nie jestem przekonany do tego pytania tak w sumie to jest Wiecie na siłę tu mało jest logiki ja nie lubię zagadnień Gdzie jest mało
63:36
Speaker A
logiki Dobrze idziemy dalej 11 zadanie tutaj mamy przemiany azotowe to też częsty temat jest i w różnych osłonach się pojawia dla przypomnienia amoniak powstaje w momencie w którym jak mamy sobie aminokwas ale nie da się z nim zrobić tak że gdzieś wujem to trzeba go
63:52
Speaker A
spalić jak spalamy aminokwas aaj nam azot w formie amoniaku No i z nim też coś trzeba zrobić właśnie i rozwiązaniem całego problemu Jest wydalanie albo amoniaku albo przerobienie go na mniej toksyczny mocznik i wtedy wydalanie albo na kwas
64:06
Speaker A
moczowy który już jest Najmniej toksyczny ale z kolei wymaga bardzo dużo energii dobra no i moi drodzy amoniak jest związkiem toksycznym powstaje jako produkt deaminacji czyli odcięcia grupy aminowej w komórkach organizmu człowieka w niewielkich ilościach deaminacja zachodzi w różnych komórkach i polega na
64:22
Speaker A
odłączeniu grupy aminowej cząsteczki aminokwasu lub innego związku grupy aminowe Pod odłączane w tym procesie przyłączane są do kwasu glutaminowego powstaje glutamina Hm w dalszym etapie glutamina jest uwalniana do krwi wę truje do wątroby Gdzie odłączane są od niej Reszty aminowe czyli wychodzi na to
64:37
Speaker A
że glutamina jest takim nośnikiem tego Moi drodzy amoniaku co nie tak to wygląda no na Fame Ja też jestem z Humana jak coś także tu Human to to nie jest taki słaby wiecie jak ktoś się uprze to nawet lepiej jak do
64:52
Speaker A
Humana chodzi bo jest więcej czasu wiecie nie trzeba nic robić mo matur tak mwi Choć wiadomo biem daje wam większe szans Jak nie macie takiej samodzielności albo po prostu potrzebujecie nauczyciela to fakt na humanie to trzeba się samemu wziąć i to
65:06
Speaker A
jest często minus nie do przejścia Dlatego fajnie jak się jest na biem bo jest nauczyciel ale no Human też daje radę niekiedy dobra Podaj nazwę związku który jest głównym produktem przemiany azotowej u człowieka u człowieka oczywiście towo zachodzący w komórkach wątroby
65:25
Speaker A
Dlaczego grupy amidowe są odłączane od glutaminy właśnie w tym a nie w innym narządzie ja bym powiedział tak właściwości amoniaku pracy zachodząc w komórkach wątroby w komórkach wątroby bo to sobie trzeba z tekstu ogarnąć o co im dokładnie
65:44
Speaker A
chodzi w wątrobie będzie odłącz grupa amidowa od glutaminy to jest raz amoniak jest toksyczny więc od razu po odłączeniu Dobrze jest go związać w mocznik tak bym to widział wiecie jeszcze raz w komórkach wątroby dochodzi do odłączenia amoniaku
66:07
Speaker A
od gdzie odłączane reszty amidowe albo inaczej bo deaminacja w sumie można powiedzieć tak że zastanawiam się wiecie żeby trafić w to co im chodzi amoniak jest toksyczny trzeba napisać To jest raz czyli w komórkach wątroby można jeszcze tak o
66:27
Speaker A
cykl mocznikowy dokładnie jak najbardziej mam to na uwadze Lubię żelki tylko pytanie jest czy chodzi o ten cykl mocznikowy No chyba tak w sumie w sumie tak by to trzeba było zrobić tak to trzeba byłoby zrobić wiecie co cyklem mocznikowym czyli amoniak jest
66:49
Speaker A
toksyczny i trzeba go szybko związać w wątrobie zachodzi cykl mocznikowy słż związaniu tego amoniaku No i jak gdyby jego pochodzenie to jest a jeszcze może warto napisać o deaminacji czy transaminacji tylko że to jest kurczę dziwne dziwne sformułowane
67:08
Speaker A
pytanie i nie wiem jak im na to odpowiedzieć Bo ja bym to wyjaśnił jakbym się spotkał z egzaminatorem twarzą w twarz No to ja bym mu powiedział o co chodzi Tylko jest kwestia tego jak to napisać tutaj kurczę
67:17
Speaker A
mam trochę zagwostkę Powiem wam szczerze nie chcę zostawiać na później ale tak jeszcze raz w wątrobie ponieważ tam dochodzi do zachodzi cykl mocznikowy chyba będzie najprościej w sumie i trzeba od razu związać i amoniak musi być związany bo
67:34
Speaker A
jest toksyczny coś takiego nie klei mi się ta wypowiedź Bo może za bardzo to kinie nie wiem może albo po prostu nie wpadłem jeszcze na to dobra zobaczymy sobie dalsze Myślę że tak mniej więcej odpowiedziałem Dlaczego u ryb
67:48
Speaker A
słodkowodnych Moi drodzy ostatecznym produktem przemiany azotowej materii jest amoniak p że jest toksyczny wzię związane z osmoregulacji to jest tak ja może je narysuję bo to jest rzecz która się na pewno przyda co z tymi rybkami jest weźmy sobie jedną rybę
68:05
Speaker A
o niech to będzie ryba słodko wodna i weźmy sobie drugą rybę ryba morska No i teraz Tak na chłopski rozum ryba słodkowodna żyje w środowisku jakim hipotonicznym czyli cały czas woda będzie do tej rybki słodkowodnej się po prostu wlewać
68:28
Speaker A
tak non stop wchodzi w nią woda Co sprawia że ta ryba słodkowodna musi ten nadmiar wody regularnie usuwać prawda No a razem z tą wodą pójdzie amoniak proste natomiast ryba morska ma to do siebie że cały czas ucieka z niej woda i ona musi ją sobie
68:48
Speaker A
pić żeby uzupe jej niedobór iiw wyrzuc J razem z tą słoną wodą wchodzi dużo sodu chloru i tak dalej także Reasumując ostatecznym produktem u ryb słodkowodnych będzie amoniak w związku z tym że ryby słodkowodne żyją w środowisku hipotonicznym dlatego woda
69:07
Speaker A
cały czas wnika w ich organizm ryby słodkowodne aby zachować homeostazę można takim pięknym słówkiem zabłysnąć regularnie usuwają nadmiar wody a wraz z nim mogą usunąć toksyczny amoniak tak bym załatwił tę sprawę to co lecimy dalej Co tutaj się dzieje anatomia i
69:27
Speaker A
fizjologia człowieka się pojawia kręgosłup człowieka zbudowany jest z kręgów różniących się budową w zależności od odcinka w którym występują pomiędzy trzonami kręgu występują krążki międzykręgowe zwane dyskami zbudowane z tkanki łącznej w centrum każdego krążka znajduje się jądro miażdży otoczone
69:42
Speaker A
pierścieniem włóknistym czyli wiecie w środku jest taka galaretka a na zewnątrz takie twardsze centrum każdego krążka znajduje się przepraszam już czytałem któ łączy każdy krążek międzykręgowy kręgów zcy poniżej niego czyli wiecie to jest taki amortyzator taka gumka pomiędzy tymi kręgami co nie krążki
69:59
Speaker A
międzykręgowe nie występują pomiędzy szczytowym a obrotowym czyli pomiędzy pierwszym i drugim oraz pomiędzy kręgami krzyżowymi Czyli jak macie kość krzyżową to tam jest zrośnięte i ogonowe to też tam nic nic ciekawego na rysunku przedstawiono kręgi lędźwiowe i położenie krążka międzykręgowego
70:14
Speaker A
lędźwiowe to takie typowe kręgi W sumie bardzo duże i w ogóle tak bym to tak bym to widział jeszcze pytanie od lubi żelki gdyby napisała coś w stylu że ryby słodkowodne mają dużo wody spraw że stężenie amoniaku nie jest zabójcze Ale
70:30
Speaker A
gdzie mają dużo wody inaczej w organizmie mają tyle wody co trzeba chodzi o ten przepływ O osmoregulacje tak Czyli o jeszcze Wracając do poprzedniego zadania osmoregulacja ryb czyli to właśnie że woda wchodzi potem musi być usunięta a razem z nią pójdzie
70:43
Speaker A
amoniak tak by trzeba było zrobić Lubię żelki dobra i teraz pytanie Wykaż związek między bardziej masywną budową kręgów lędźwiowych w porównaniu do kręgów z innych odcinków kręgosłupa funkcją pełnioną przez te kręgi No to moi drodzy fizyka Sprawa wygląda tak im
70:56
Speaker A
idziemy niżej w naszym ciele tym jest większy nacisk większe naprężenie i właśnie nak kręgi lędźwiowe oddziaływuje największy ciężar cały ze wszystkich odcinków kręgosłupa w związku z czym są one masywniejsze aby wytrzymać te duże naprężenia prawda niż w innych odcinkach
71:14
Speaker A
takich jak piersiowy bądź szyjny tak bym to zrobił po prostu 12 okreś przyczynę braku krążka międzykręgowego pomiędzy pierwszym a drugim czyli aksis i atlasem się tak nazywają axis To jest ten drugi Atlas dźwigacz pierwszy axis obrotnik i chodzi o to że dźwigacz i obrotnik
71:31
Speaker A
dźwigacz to jest tak on łączy czaszkę z kręgosłupem przez kycie potyliczne a obrotnik to jest coś takiego że on Moi drodzy będzie odpowiadał z kolei ruch obrotowy głowy i to właśnie brak krążka międzykręgowego to to w ogóle jest tak
71:49
Speaker A
ja wam może narysuję jak to wygląda tu jest Moi drodzy ten Zobaczmy sobie tak z profilu to jest Proszę was moi drodzy ten axis tak znaczy Atlas Przepraszam czyli dźwigacz i on tam ma trochę wypełnienia z przodu i z tyłu ja
72:06
Speaker A
z boku taki przekrój zrobiłem a tu jest prześwit prawda No i w to bezpośrednio wchodzi nam ząb tego obrotnika co nie bo on ma trzon zrośnięty z tym pierwszym kręgiem to jest tak zapiszemy schematem o coś takiego Proszę bardzo to jest
72:23
Speaker A
mniej więcej coś w ten deseń i to jest AIS to jest właśnie ten obrotnik jeden wchodzi w drugi po prostu robi się taki staw staw obrotowy co nie i Reasumując jakby to podsumować dźwigacz i obrotnik łączą bezpośrednio czaszkę z kręgosłupem
72:42
Speaker A
umożliwiając też ruch obrotowy głowy przez co jak gdyby może tak przez co to jądro ten dysk międzykręgowy Który dysk międzykręgowy uniemożliwiały w swojej strukturze ponieważ on uniemożliwia takie ruchy w dużym zakresie coś takiego Myślę że to byłoby spoko jeszcze można byłoby
73:01
Speaker A
dorzucić ale to już trzeba anatomię trochę bardziej znać że w przypadku tego Aisa jest obecny ząb i on jak gdyby też uniemożliwia istnienie czyli ten wypustek taki on uniemożliwia istnienie dysku między kręgowego co nie ale to już wiecie krążka międzykręgowego to jest
73:18
Speaker A
hardcore bardziej ale ja myślę połączenie czaszki z kręgosłupem zakres ruchów i te sprawy to spoko tak bym się spodziewał mniej więcej dobra to 13 Co tutaj się dzieje hemoglobina powinowadztwo hemoglobiny do tlenu dla przypomnienia powinowadztwo to jest coś takiego jak bardzo dany enzym
73:39
Speaker A
lubi substrat czy No ogólnie coś takiego jak bardzo się lubią Im bardziej się lubią tym szybciej reagują tym szybciej jak gdyby tempo reakcji jest na 100% czy tym lepiej się coś nasyca Wiecie no po prostu taka sympatia to starczy na
73:52
Speaker A
wykresie przed powinowadztwo hemoglobiny do tlenu zależy od pH osocza wzrostu spadku jonów wodorowych na kwasowość wpływa kwas węglowy z CO2 i tak dalej około ileś tam procent dwutlenku jest transportowanych jako hco3 min Na wykresie przedstawiono krzywe wysycenia hemoglobiny tlenem przy
74:10
Speaker A
różnym pH osocza krwi człowieka Sprawa wygląda tak jak mamy środowisko bardziej kwasowe to hemoglobina chce wyrzucić tlen co nie czyli jej krzywa Pójdzie na dół bardziej ponieważ wtedy Przy jakimś tam ciśnieniu parcjalny tlenu określonym jej stopień wysycenia zmniejsza się czyli idzie w
74:31
Speaker A
tym kierunku jak dokładamy h plusów bo kwaśne środowisko świadczy o intensywnym metabolizmie intensywnym metabolizm domaga się tlenu prawda kiedy z kolei środowisko zaczyna się robić zasadowe to znaczy że się metabolizm uspokoił i to nam wyciąga krzywą do góry żeby ona
74:49
Speaker A
nabrała tlenu teraz pytanie Piotrek galej czy przed maturą film z opracowaniem zagadnienia z podstawy omawiając zasady klasyfikacji sposoby identyfikacji oznaczanie za pomocą klucza postaram się Piotr muszę się na razie z tymi streamami z maturą rozkręcić Okej jak coś to przypominaj mi
75:06
Speaker A
na stronie i na grupie postaram się to ogarnąć dobra ale nie mogę obiecać Dobra to idziemy dalej co my tutaj mamy odnośnie tego Uzupełnij poniższe zdanie tak aby powstał poprawny opis zależności przedstawionej na wykresie w sytuacji obniżenia ph ph obniża się jak
75:26
Speaker A
dokładamy Oh minusów i wtedy powinowadztwo Moi drodzy będzie się zwiększało cli znaczy Przepraszam jeszcze raz obniża się PH Jak rosną h plusy Sorry pomyliłem się czyli obniża się PH Jak rosną h plusy i wtedy powinowadztwo zmniejsza się wykres się
75:43
Speaker A
nam kładzie bardziej Co powoduje że tlen przyłączony do hemoglobiny jest łatwiej odłączany bo go potrzeba po prostu tak to działa Nie ma sprawy pi tylko dam radę to zrobię ale obiecać Nie mogę bo to tak ciężko coś obiecać głupio
75:57
Speaker A
w sumie potem bo trzeba się wywiązać a czasami się nie da po prostu w danym momencie 13 i2 wyjaśnij znaczenie przedstawionych właściwości hemoglobiny zmiany ij powinowactwa do tlenu dla wymiany gazowych tkankach w których zachodzi intensywne oddychanie tlenowe w
76:12
Speaker A
odpowiedzi względnie procesy zachodzące w tych tkankach można napisać że intensywne oddychanie tlenowe powoduje wydzielanie dużych ilości dwutlenku węgla ten z kolei będzie obniżać pH niskie ph zmniejsza powinowadztwo hemoglobiny do tlenu przez co umożliwia jego efektywne oddawanie co jest
76:31
Speaker A
adekwatną odpowiedzią na intensywny metabolizm można dopisać intensywny metabolizm domaga się dużych ilości tlenu ponieważ wtedy efektywnie zachodzi oddychanie tlenowe coś takiego taka tam wypowiedź ale wiecie ciąg przyczynowo-skutkowy żeby był bo jak macie klucz to tam raz że jest wiadomo
76:46
Speaker A
wymagane żeby to jakoś sensownie napisać poza tym są pewne hasła dlatego jak sobie tak które muszą być wpisane jak sobie tak rozpisze od a do z od a do z od a do z no to wtedy Macie szansę że
76:57
Speaker A
traficie na to co oni chcą Karol dość trudna masz racja jak były centyle to chyba nikt nie przekroczył 87 proc O ile dobrze pamiętam nie chcę skłamać ale chyba tak było więc ta matura była naprawdę dosyć konkretna nie wiem czy
77:13
Speaker A
zaglądali w każdym razie 13 I3 podaj inną niż J wodorowęglanowy postać której transportowany jest CO2 we krwi człowieka no to już to już wiedza taka bardziej wiadomo fizjologiczna chodzi o karbaminohemoglobina to jest takiej formie jest właśnie połączony dwutlenek węgla z hemoglobiną co nie to
77:31
Speaker A
tak na marginesie Dobra to co 14 dwie grupy uczniów Co tutaj się dzieje co oni zrobili dobra przygotowały takie same zestawy doświadczalne w celu sprawdzenia do czego od czego zależy aktywność enzymu rozkładającego skrobia występującego w ślinie od razu Amela
77:47
Speaker A
ślinowa jakby co pi probówkach uczniowie umie po m roztworu wodego nastpnie do każdej dodali 1 m kleiku czyli skrobie dosypali soli kuchennej pierwsza grupa Umieściła probówki w łaźni wodnej w temperaturze 30 druga w temperaturze 37 do każdej dodali świeżej śliny mil
78:07
Speaker A
wymieszali zawartość i następnie w odstępach jednominutowych pobierali z mieszaniny w każdej probówce po jednej kropli roztworu i sprawdzali czy cała skrob została rozłożona Dobra to było może być chyba jeszcze co rozpuszcz oczu najbardziej uwaga jakbyście zapomnieli kbin No nie
78:25
Speaker A
wiadomo co no to wtedy CO2 rozpuszczone niezdysocjowane mądrze mądrze myślisz bardzo mi się podoba dobra dobra dobra no to tak co my tutaj mamy no i popatrzcie co się dzieje czas rozkładu skrobi im wyższa temperatura tym czas rozkładu skrobi
78:42
Speaker A
jest niższy i im pH będzie bardziej obojętny tym ten czas też się zmniejsza tak to widzę i teraz tak czy najpierw przeczytać zadanie a potem tekst jak nam trzeba czegoś kurczę Karol szczerze nie umiem doradzić bo wiecie no
78:59
Speaker A
Każdy ma jakiś tam swój styl Ja trochę roztrzepany jestem taki chaotyczny i generalnie lubię robić parę rzeczy na raz Potem sobie wrócić nie dokończyć Dlatego ja czasami pomijam pewne rycia jak coś robię na czuja robię ale są tacy
79:11
Speaker A
takie osoby że oni muszą mieć po kolei wszystko to jest normalne każdy jest inny więc najlepiej po prostu porób tych matur trochę i zobacz jak ci lepiej wyjdzie róbcie te matury ważna ważna sprawa co Nie więc tutaj juy pod siebie
79:23
Speaker A
musi jakoś zobaczyć dobra a nazwę mamy załatwioną amaza ślinowa teraz 14 i2 Na podstawie wyników doświadczenia sformuj wniosek dotyczący Optimum działania danego enzymu Optimum to jest ten punkt gdzie będzie tak że będzie będzie najlepiej działać i on najlepiej działa w momencie
79:41
Speaker A
jak mamy 37 stopni Zobaczcie sobie na nasz wykres tutaj i kiedy jest ph rów 7 czyli można powiedzieć że Optimum działania tego enzymu przypada na temperaturę st oraz pH równe 7 tak by to wyglądało Określ w jaki sposób uczniowie mogli
80:00
Speaker A
sprawdzić podczas doświadczenia czy cała skrobie została rozłożona Nazwij uwzględniony odczynnik oraz efekt jego działania Sprawa wygląda tak najlepiej użyć płynu Lugola pamiętacie płyn Lugola ze skrobią robi granatowy roztwór co nie znaczy granatową barwę i można trzeba opisać płyn Lugola wykrywa Nawet małe
80:18
Speaker A
ilości skrobi zabarwiają się wówczas z żółtego na granatowy można go użyć do wykrywania skrobia pozostała jeżeli pozostała to się zrobi granatowe Jeżeli nie to się granatowe już nie zrobi i tyle tak by to wyglądało Moim zdaniem płyn Lola
80:34
Speaker A
Pamiętajcie roztwór jodu jodku potasu K dobra rozkład lipidów w tkance tłuszczowej katalizowany jest przez lip triac glicer czyli po pró Regal dzieje co się dzieje mamy tak Co to jest kinaza białkowa kinaza białkowa Moi drodzy To jest coś co dokłada grupy fosforanowe
81:03
Speaker A
tak a fosfataza Jakby co to jest coś co te grupy odbiera na marginesie No i teraz tak ta nasza kinaza białkowa będzie uruchamiać glukagon adrenalinę noradrenalinę I będzie też Zac przepraszam źle powiedziałem Powiedziałem Dajcie mi chwilę inaczej białkowa ona się aktywuje pod wpływem
81:24
Speaker A
tak zwanego cyklicznego adenozyno fosforanu czyli tego kampu całego Camp i on się on powstaje pod wpływem glukagonu adrenaliny Nor adrenaliny a hamuje jego wydzielanie insulina co nie jak kinaza białkowa się odpali to wtedy nam katalizuje przejście lipazy do formy tej
81:43
Speaker A
aktywnej bo ona fosforylu lipazę i to jest fosfor fosforan to jest często włącz wyłącz taki przy białku Czyli teraz mamy lipazę która jest aktywna i tyle a insulina z kolei katalizuje od dysocjowac tego fosforanu od lipazy i jej wyłączenie Reasumując insulina robi
82:03
Speaker A
tak żeby nie rozkładały się tłuszcze a glukagon Nor adrenalina i adrenalina robią tak żeby tłuszcze się rozkładały bo aktywują lipazę co nie proste czyli rozkładając tłuszcze enzym Na podstawie schematu opisz dwa przedstawione sposoby hamującego wpływu insuliny na rozkład
82:18
Speaker A
lipidów No to tak pierwszy ze schematu wyglą wynika że insulina tutaj hamuje powstawanie Camp który aktywuje kinazę białkową Która z kolei odpowiada za aktywację lipazy brak aktywnej kinazy białkowej hamuje działanie lipazy coś takiego potem mamy drugi mechanizm i to jest tak
82:41
Speaker A
insulina sprzyja odłączeniu grupy fosforanowej od aktywnej lipazy przez co ona się staje z powrotem nieaktywna takie dwa mechanizmy bym tutaj opisał metabolizm Akurat lubię bo to wbrew pozorom jest logiczne tam z tych schematów da się dużo wykombinować tak na marginesie Dobra 16 na schemacie
83:01
Speaker A
ilustrującym mechanizm antagonistycznego działania czyli wiecie że jeden działa tak a drugi na przekór insulin oraz glukagonu Podkreśl właściwe nazwy narządów czystka wątroba oraz właściwe określenia poziomu glukozy we krwi niski wysoki tak aby powstał poprawny schemat dobra no to trzeba sobie podkreślić
83:20
Speaker A
właściwe odpowiedzi dobra i teraz moi drodzy co się tutaj dzieje przede wszystkim za wydzielanie glukagonu oczywiście odpowiedzialna jest szóstka i a glikogen Moi drodzy jest w wątrobie dlatego glukozę z glikogenu walnia Wątroba i teraz tak jak się pojawi
83:45
Speaker A
glukoza to się robi jej wysoki poziom logiczne we krwi i na toag trz insuliny z kolei wątroba na to odpowiada wiązaniem w glikogen poziom glukozy we krwi nam spada sprawa załatwiona Mam nadzieję że wszystko jest jasne na tym
84:05
Speaker A
schemacie dobra 17 genetyka się zaczyna DNA przykładem organizmów GMO są transgeniczne bakterie Koli wytwarzające ludzką insulinę do genomu tych bakterii wprowadzony został fragment dna tak zwany CNA czyli DNA syntetyzowany na matrycy izolowanego z komórek trzustki będącego matrycą do wytwarzania insuliny
84:27
Speaker A
No i chodzi o to jak te bakterie nakłonić do tego żeby zaczęły robić insulinę dlaczego do genomu modyfikowanych bakterii Nie wprowadza się odcinka DNA z gen z genem ludzkiej insuliny tylko cdna wytworzone na podstawie mRNA transkrybowany Bo chodzi
84:41
Speaker A
o to moi drodzy że jak mamy sobie gen do insuliny to on powstaje w formie tego pre mRNA cli jest tak że on ma sobie pewne coy to są te spoko introny te nie kodujące trzeba wykasować introny potem
85:02
Speaker A
się dopiero same egzony łączy No i mamy normalne matrycowe RNA no i będzie elegancko potem białko insulina fajnie Sob nie ogarną Moi drodzy bo inaczej to Prema oczywiście wzięło się z dna naszego prawda tu jest tam DNA na drodze procesu
85:33
Speaker A
transkrypcji co Nie no i sprawa wygląda w ten sposób że to dna jak ono przejdzie na to premna no to będzie właśnie jakbyśmy takie DNA dali bakterii to ona tych intronów nie ogarnie Dlatego my musimy dać bakterii z
85:49
Speaker A
mRNA zrobione cdna bo ono już nie ma intronów i o to chodzi Jak nazywa się enzym do usuwania intronów A wiesz co Dominik że nie pamiętam bo to jest proces tego splicingu Tak się to nazywa enzym który to robił Szczerze Nie pamiętam powiem ci
86:11
Speaker A
zagiąłeś mnie tym pytaniem powiem szczerze nie umiem nazwy sobie na pewno jakaś to będzie nukleaza nukle C wywala tam ale dokładnie szczerze nie umiem powiedzieć Nie umiem powiedzieć dlatego nie chciałbym tutaj powiedzieć Źle pytanie do sprawdzenia ale dzięki
86:31
Speaker A
Dominik że takie zadajesz bo to mnie zmusza też do jakiegoś jakieś aktywności poza do szukania sobie w wolnej chwili o co wam tam chodziło bo no wiadomo nie wiem wszystkiego ale jednak czasami warto sobie pewne rzeczy przyswoić bo
86:44
Speaker A
zawsze będę bardziej to to i tak się bardzo cieszę że pytacie 17 i2 Uzasadnij prawdziwość stwierdzenia Każdy organizm transgeniczny jest GMO ale nie każdy gm to jest organizm transgeniczny tu jest ogólnie lipa z tym pytaniem bo wiecie tu trzeba dojść do
87:07
Speaker A
definicji Co to jest organizm transgeniczny A co to jest GMO to jest to samo czy nie i teraz tak zajrzyjmy do tekstu organizmy wiesz to nie tyle co taka struktura gdzie to powstawało chyba wiesz gdzie to się ale szczerze Nie wiem
87:29
Speaker A
Lubię żelki to jest po prostu bardzo dziwne pytanie znaczy trudne to musiałbym sobie zajrzeć do jakiegoś podręcznika do genetyki molekularnej na razie sobie to odpuścimy teraz tak Każdy organizm transgeniczny jest gm ale nie każdy gm to jest transgeniczny organizm
87:44
Speaker A
ja bym powiedział że to jest stwierdzenie fałszywe dlatego że tylko wiecie tu nie mam 100% pewności I tu muszę zajrzeć do ściągi akurat bo cozi C czasami i głupio mi będzie też źle odpowiadać się przyznaję bez bici bo
88:00
Speaker A
czasami te pytania formułują tak że wiecie mam pewną odpowiedź która z reguły jest ten ale wiecie nie wszy tutaj sprawdzam sobie sekundkę A dobra wiem o co im chodzi o to o to chodzi coś w ten deseń Dobra to mamy sprawę załatwioną
88:28
Speaker A
ale przepraszam musiałem tutaj zajrzeć do ściągi trochę głupio no ale wolę sprawdzić niż udawać że wiem bo akurat tutaj nie wiedziałem o co im chodzi A często używa się takiego skrótu myślowego z tym GMO właśnie transgeniczny ma obce geny a GMO może
88:42
Speaker A
mieć też swoje prawda Czyli Każdy organizm transgeniczny jest tym chociaż sekundę Przepraszam nie każdy g transgenic odwrotnie bdzie organizm transgeniczny nie każdy GMO to organizm transgeniczny nie dobrze GMO to jest ogólnie organizm który ma zmienione geny a organizm transgeniczny ma opce bo
89:05
Speaker A
Trans z innego organizmu prawda nie każdy g musi mieć opce bo może mieć też swoje g ma swoje geny tyle przyznam szczerze mnie trochę zagięło alea kodującej nieulegające transkrypcji pewnego genu zaszła mutacja punktowa poleg na zmianie jedego nukleotydu w tym
89:32
Speaker A
fragmencie sekwencji zakodowane jest pojedynczy aminokwas Co tutaj się dzieje dobra i to tgt moi drodzy to nie ulega transkrypcji Sprawa wygląda tak zaraz sobie to wyk co tutaj z tego będzie ozacza że to tgt i tak musi dać
89:55
Speaker A
nam cysteinę to teraz Pomożemy sobie wiecie czym tabelą kodu genetycznego pozwolicie że wejdę na tablicę dobra Natalka kiedy będę wysyłał książki postaram się w piątek kolejną turę wysłać ja Przepraszam że to tyle schodzi ale sprawa no z wysyłką jest
90:17
Speaker A
taka że wiecie przygotowanie trochę schodzi zresztą No obecny obecna Firma wysyłająca Inpost lubi sobie trochę nieraz zrobić problem Dlatego teraz poprzedni tydzień wysyłam dopiero teraz także proszę o cierpliwość naprawdę bo mam też inne zajęcia ale oczywiście książkę do każdego kto zamówił wyślę a
90:36
Speaker A
jeżeli coś jest nie tak to proszę oczywiście o kontakt mailowy Facebook jak najbardziej Jeżeli są jakieś nieprawidłowości to również to również to naprawiam także sorry z góry ale wiecie to ta książka to jest jeden z elementów mojego życia nie jedyny tak
90:49
Speaker A
więc to tutaj potrzebuję po prostu czasami na W każdym razie mamy sobie to co widać prawda Czyli generalnie kod genetyczny i co z tym sobie ogarnąć tam była pozwolicie że ja sobie będę teraz rzucał okiem tylko na arkusz
91:05
Speaker A
cysteina i to jest tak cysteina ma jakie kodony tutaj zaraz sobie ją sprawdzimy ma takie kodony Sprawa wygląda tak ja jeszcze muszę sobie ten mój DNA przepisać na RNA dobra i sobie to zrobimy na tablicy a potem będziemy
91:20
Speaker A
tutaj walczyć dalej bo myślę że tak będzie najsensowniejsze chodzi i RNA będzie adenina uracyl cytozyna gu cnie to sobie zmieniamy Tak tylko że tymina na urac i to jest jedyna zmiana nie To teraz to ogarniemy i mamy teraz
92:00
Speaker A
tak ugu to jest cysteina i Zaproponuj inną mutację która da też cysteinę dobra to popatrzmy co my tutaj mamy fajnego cysteina cysteina tam było ugu a mamy też ugc to zrobimy sobie ugc i tak samo dojdziemy do tego co powinno być
92:18
Speaker A
wcześniej dobra No to lecimy z tematem mamy tak u GC i jest milcząca mutacja czyli nie zmienia nam nic mamy cysteinę tak jak była No to co Lecimy do góry robimy komplementarne dna czyli uracyl adenina guanina to będzie cytozyna a
92:40
Speaker A
cytozyna to guanina acg i jeszcze raz do dna tego ni kodującego guanina cytozyna czyli tgc i to jest poprawna odpowiedź w tym momencie i teraz tak z kolei poszukamy sobie tryptofanu i tak samo dojdziemy do tryptofanu w tym
92:57
Speaker A
momencie znowu tablice tryptofan tryptofan ugg tutaj będzie dobra ugg jak dam ugg to tak uracyl to będzie adenina ACC a potem będzie TG dobra tak doszedłem do tego Mam nadzieję że jest to dla was zrozumiałe a teraz mutacja non sensowna to szukam sobie
93:27
Speaker A
kodonu stop znowu tablicę kodon stop uga uga No to dobra będzie Proszę was to uga całe Cieszę się Karol że zauważyłeś zmiany wiesz staram się tego streama jakoś ogarniać jeszcze parę rzeczy jest do poprawy ale wiesz lekcj na lek
93:48
Speaker A
postaram jakoś zrobić zego le to fajnie wyglądało jeszcze tylko trochę mikrofon by się przydało odszumić ale to muszę sobie stopniowo wszystko ogarnąć A wiecie jestem trochę takim linuxowy więc z tego powodu pewne rzeczy idą mi trudniej ale z kolei Linux jest fajny I
94:07
Speaker A
lubię no Ale wracając nie robiąc of topu mamy tak uga to ma nam powstać to lecimy do góry z tym to będzie tak u to będzie a g czyli c a a to t no i na końcu robimy sobie właśnie adenina to będzie
94:21
Speaker A
ty i adenina TGA dajemy TGA i z tego nam powstaje kodon stop I potem mamy z tego kodonu stop po prostu zakończenie translacji myślę że to w miarę jasne jest postaram się to jakoś tak wyjaśnić z tablicami żeby miało ręce i nogi dobra więc
94:39
Speaker A
generalnie jak macie jakieś pytania to śmiało jak jest jasne lecimy dalej 182 Wyjaśnij w jaki sposób mutacja na skutek której powstaje cząsteczka białka różniąca się od cząsteczki prawidłowej obecnością Try zamiast cysteiny może wpłynąć na zmianę struktury struktury trzeciorzędowej tego
94:58
Speaker A
białka w odpowiedzi uwzględni budowę obu aminokwasów to jest Proszę was tak jeżeli chodzi o cysteinę to ona uczestniczy Moi drodzy w wytwarzaniu tych mostków disiarczkowych co nie I generalnie Sprawa wygląda tak jeżeli chodzi o Mostki disiarczkowe to dwie
95:18
Speaker A
cysteiny jak się ze sobą zejdą to robią jak Zabiorą nam cysteinę to wtedy to nie będzie tego mku dzow i białko może się tak zmienić właśnie te strukturę trzeciorzędowy stracić o to chodzi tak to tak to wygląda dobra no Karol coś w tym jest
95:36
Speaker A
ale ja lubię generalnie także jestem takim bardziej pasjonatem bym powiedział przekonałem się na razie jest spoko póki co Dobra 19 zadanie geny odpowiadające za kolor ciała i kształt skrzydeł muszki owocowej zofil melanogaster to jest na studiach często wałkowany temat występują na chromosomie
95:56
Speaker A
nr 2 dominujący All genu odpowiadającego za kolor ciała determinuje szarą barwę ale recesywny warunkuje ciemne zabarwienie kształt skrzydeł zależy od dwóch alleli genu dominujący warunkuje normalne proste ale recesywny g skrzydła wygięte Skrzyżowano podwójnie homozygotyczną ciemną samicę o wygiętych skrzydłach z
96:17
Speaker A
podwójnie heterozygotycznym czary samcem prostych skrzydłach otrzymano liczne potomstwo o czterech fenotyp w różnej liczebności dobra jeszcze pytanka z waszej strony Gosia a zrobisz osobny film z biotechnologii inżynierii genetycznej wiesz co najlepiej tak bym dostał zadania bo przekonałem się już że
96:35
Speaker A
filmy z teorii są spoko ale ile można je robić najlepsze to dostać zadanie i rozwiązać to jest najsensowniejsze okej dobra dobra Idziemy dalej co my z tymi osobnikami mamy mamy taki rozkład a nie inny zapisy sobie genotypy moi drodzy podwójnie
96:52
Speaker A
homozygotyczną ciemną samicę o wygiętych skrzydłach to ciemna jest recesywna czyli b małe b małe a wygięte to jest ten i to jest podwójna homozygota recesywna b b g i g a samiec jest heterozygotyczny więc po prostu b duże b
97:10
Speaker A
małe już tak mówię wiecie g duże g małe roboczo i tyle dobrze co my z tym fantem możemy dalej zrobić Zastanówmy się w sumie jeden jeden punkt za to zrekombinowane układy alleli w zadanie 192 muszek opisany genotypach powstały
97:29
Speaker A
Dzięki procesowi Crossing over dobra i teraz tak proces Crossing over Moi drodzy jest gdzie w tym momencie Dajcie mi chwilę właśnie czy w komórkach jajowych Czy w plemnikach o to jest pytanie o to jest pytanie sekundę czy gdzieś indziej
97:47
Speaker A
jeszcze Kurczę trochę trzeba sobie przypomnieć właśnie SP oogenezy sekundkę bo tak Crossing over to jest Moi drodzy mejoza 1 nie Czyli generalnie spermatogeneza to jest tak spermatocyty pierwszego rzędu spermatydy Dajcie mi chwilę Ja sobie to przypomnę zaraz i
98:10
Speaker A
dojdę do tego dobra mamy tak właśnie plemniki to już jest za późno Lubię żelki bo chodzi o to że jak mamy mejozę no to jest wiadomo najpierw jest komórka potem jest mejoza i są dwie komórki a potem jest mejoza 2
98:26
Speaker A
i mamy dopiero C Crossing over jest tu z przejści między M1 a znaczy w okresie tego M1 co nie więc na pewno nie będą to plemniki ani komórki jajowe to trzeba wykluczyć od razu i teraz spermatocyty czy oocyty
98:50
Speaker A
zastany bo to tak zrekombinowane układy alleli o co im chodzi A dobra rekombinacja to jest wym już wiem jak to załatwić rekombinacja to jest wymieszanie tych genotypów a chodzi im o te muszki akurat one mają samicę która sobie tego akurat
99:06
Speaker A
nie zrekombinowane układy czyli wymieszanie będzie u samca bo on ma z czego mieszać więc będzie to spermatocyt a spermatocyty dopiero ulegają mejozie więc tam będzie Crossing over wcześniej nie zostajemy przy A dobra tylko teraz Tak idziemy sobie dalej zadanie 19 I3 Oblicz odległość w
99:39
Speaker A
jakiej chromosomie drugim leżą geny warunkujące kształt ciała i kolor Zapisz obliczenia to jest akurat proste Moi drodzy i to się bierze tak wiecie sposób sposób bezpośredni mamy Ustalmy najpierw które nie są zrekombinowane to podwójne dominujące albo podwójnie recesywne cechy to szare
99:55
Speaker A
proste To jest dwa dominujące ciemne wygięte to są dwa recesywne i rekombinanty to są te organizmy które są mniejsze Bierzemy je łącznie razem i dodajemy do siebie kurczę Myślałem że kalkulator nie będzie potrzebny nie przygotowałem na dzisiaj a to będę
100:09
Speaker A
liczył pisemnie bo nie chcę się pomylić dobra To liczymy ile tych rekombinantów nam wyszło 158 d 166 Wiem że to trochę wygląda żenująco ale już zdolność liczenia w pamięci niestety spada co nie czyli tu będzie 12 1 i 3 324 tyle wyszło mi
100:29
Speaker A
rekombinantów a łącznie suma wszystkich organizmów to będzie 324 d 435 441 dodajemy tu będzie 9 0 i 1 dalej 5 6 Plus ten 0 i je dalej 8 9 plus 12 czyli 1200 Dobra czyli mamy tak 3 d 4 tyle organizmów i to dzielimy
100:57
Speaker A
na całość 1200 Pozwólcie że sobie po cichu wyciągnę kalkulator na komputerze i tak to po prostu rozwiążę Proszę chwilę cierpliwości że nie będzie liczenia dobrze to raz jeszcze tylko sprawdzimy sobie zadanie 324 podzielić na 1200 to wychodzi 0,27
101:29
Speaker A
czyli 27 proc i to trzeba zapisać te obliczenia już powiedzmy podaruję to sobie chodzi o 27 27 proc co nie I to zapisujemy a odległość to jest 27 tych jednostek mapowych jakby co i tyle dobra to myślę że to
101:48
Speaker A
wszystko Przejdźmy sobie do kolejnego zadania jesteśmy coraz bliżej końca Myślę że już niedługo 19 i4 Zapisz oczekiwany stosunek fenotypów które wystąpiłyby w potomstwie tej pary muszek w przypadku gdyby geny znajdowały się na różnych chromosomach to wtedy byłoby tak że nie
102:07
Speaker A
będzie sprzężenia między nimi czyli stosunek fenotypów będzie 1 do je do je do je bo to robimy sobie taką krzyżówkę że mamy tak samica daje tylko tam Jakie symbole były f i g bodajże ale sprawdzę dobra Big Przepraszam ja to taką szybką
102:27
Speaker A
krzyżówkę zrobię żeby wam pokazać o co chodzi samica daje tylko b małe i g małe i tutaj mamy po prostu cztery możliwe bo to zakładamy że jest że po prostu jest 100% takiej wymiany czyli BG BG Wielkie po równo i tyle tutaj żadna filozofia To
102:58
Speaker A
jest też tak krzyżówka testowa jakby nie patrzeć i bierzemy do niej co heterozygotę z homozygotą recesywną to wyjdzie wszystkiego po równo proste d kury andaluzyjskie mogą mieć upierzenie białe czarne lub stalowo niebieskie potomstwo białego koguta i czarnej kury oraz
103:14
Speaker A
czarnego białe Wyłącz stalowo niebiesk wśród potomstwa b stalowo niebieskie cne stosunku i tutaj właśnie taki kolor pośredni stalowo niebieski Szary to będzie przykład kodominacji albo albo albo nie zupełnej dominacji niezupełna dominacja bo moi drodzy kodominacja to byśmy ją mieli wtedy
103:39
Speaker A
kiedy byłaby ta kura czarno-biała miałaby trochę czarnego trochę białego że kolor wychodzi pośredni to wówczas należy dać szukać raczej niezupełne dominacji tak jak te różowe kwiatki nie tak to by wyglądało Czyli co mamy taki rozkład fenotypów świadczy o niezupełne
103:57
Speaker A
dominacji geli genu warunkującego barwę piure ja bym właśnie przy tym został i tej odpowiedzi bym się trzymał prawda Czyli dominacja niezupełna tak by to wyglądało Spoko teraz 22 Określ jakie fenotypy W jakim stosunku wystąpią wśród potomstwa kury stalowo niebieskie i
104:22
Speaker A
białego koguta Dobra ogarnijmy to sobie tylko tak tu nie ma sprzężenia z płcią biały kogut czarno kura czarny kog Biała kura wyłącznie stalowo niebieskie czyli wśród potomstwa rodziców występują osobniki białe stalowo niebieskie i czarne w stosunku 1 d je czyli zakładamy
104:39
Speaker A
sobie że jak to ogarnąć czarne będzie to produkcja barwnika białe brak barwnika a stalowo niebieskie to pół na pół produkuje barwnik czyli fenotypy to sobie krzyżówkę roboczą zrobimy stalowo niebieską kurę No to wiecie już zrobię tak a duże a małe i tyle i biały kogut
105:00
Speaker A
to będzie miał dwa razy a małe umówmy się to nie ma większego znaczenia na nasz wynik duże a małe a małe a małe i tutaj to samo a duże a małe I dwa razy a małe i będzie moi drodzy jeden do
105:15
Speaker A
J tak że będą stalowo niebieskie i będą białe tak były niebieskie i białe Tyle myślę że to jest zrozumiałe bo to raczej w miarę proste było że macie jakieś pytanka to piszcie śmiało Dobra 21 dryw genetyczny coś co
105:32
Speaker A
jest nie do ogarnięcia i może się wydawać że to jest w ogóle bezsensowne i nie wiadomo o co chodzi Ja wam wyjaśnię Tak w miarę w miarę prosty sposób jeżeli chodzi o procesy determinujące ewolucję i zmiany genów i
105:46
Speaker A
tak dalej wśród organizmów to można je podzielić na dwie zasadnicze kategorie są procesy które jak gdyby zachodzą w sposób losowy ale ta losowość jest obarczona pewnym kierunkiem tak czyli na przykład coś się zmienia nie wiadomo jak i tak dalej ale mniej więcej wiadomo o
106:05
Speaker A
jakim Kier w jakim kierunku to zmierza i to jest to się mówi o determinizm w tym momencie co nie I tego przykładem jest dobór naturalny niby chaos ale wiadomo że środowisko wywiera wpływ na te cechy i to wszystko się zaczyna układać tak że
106:18
Speaker A
my sobie popatrzymy po latach Aha to było tak fajnie natomiast część procesów jest całkowicie losowa tak jak właśnie ten dryf genetyczny Czyli po prostu losowanie jak gdyby nie wiem Totolotka coś takiego że akurat takie geny się preferują bądź nie to jest przykład tak
106:32
Speaker A
zwanego chaosu stochastycznego czyli sytuacji w której mamy do czynienia że po prostu tak wyszło i koniec i nie ma co kminić dlaczego tak się stało bo w determinizm właśnie czego przykładem jest dobór naturalny można sobie domniemywać po czasie Aha to się stało
106:45
Speaker A
dlatego bo tutaj taka przyczyna była logiczna i ten a tu nagle wiecie dryw genetyczny czyli ten proces stochastyczny walnął Meteor coś się stało i koniec co nie Nagle nie wiadomo dlaczego wiadomo no podziały są sztuczne ale ten dryf właśnie myślę że tak
106:58
Speaker A
sensownie jest zrozumieć to chodzi o to że pewne geny pojawiają się bo tak się wylosowało co nie taka szóstka wtka załóżmy OC czy Oceń czy poniższe informacje dotyczące skutków dryfu są prawdziwe bądź Nie właśnie dryf genetyczny może doprowadzić do
107:14
Speaker A
zmniejszenia częstości alleli zwiększających dostosowanie organizmu tak no bo to jest losowe nagle stwier Wiecie no bo logicznie jest tak że powinna być ta te allele co są dobre Powinno być ich więcej genetycznie koniec to to Lotek czyli to jest
107:28
Speaker A
zdecydowanie prawidłowa odpowiedź to tu się zgadzam teraz moi drodzy dryf genetyczny może skutkować usunięciem określonego allelu z poligonowej populacji No tak bo akurat się tak wylosuje że go nie będzie wpływ dryfu genetycznego na populację jest tym silniejszym Populacja jest większa A to
107:45
Speaker A
już nie no bo to są wiecie procesy losowe takie lokalne A jak jest populacja duża to jak gdyby rozmiar tej katastrofy zdarzenia musi być proporcjonalnie do niej większy co nie czyli tu bym dał fałsz bo im większa populacja tym
107:58
Speaker A
bardziej się uchroni że te nawet losowe sytuacje wypadki nic jej krzywdy nie zrobią Tak bym to tak by to wyglądało Dobra idziemy sobie dalej no Zbliżamy się do końca Nieuchronnie o oczywiście długi tekst jakby to inaczej 22 dę trójpalczasty i dę białogrzbiety
108:18
Speaker A
należą do najbardziej zagrożonych gów z rodziny Dzięciołów w Europie dlatego są wymienione w tak zwanej dyrektywie ptasiej w naszym kraju oba gatunki są objęte ochroną gatunkową ze wskazaniem ochrony czynnej oraz zostały wpisane do polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt uwaga
108:34
Speaker A
ktoś się pytał o konkurs kuratoryjny z biologii właśnie takie pierdółki trzeba sobie ogarnąć i t księgę też także kolega jeżeli jeszcze jest to niech pamięta największe populacje obu gatunków w naszym kraju występują w Puszczy Białowieskiej oraz Karpatach dzięcioły zasi lub słabo przekształc
108:52
Speaker A
kompleksy Leś których występują stare i obumierające drzewa oraz rozkładające się drewno gniazda budują w dziupli samodzielnie wykutej w spróchniałych drzewach nie mają w lasach wielu wrogów czasami padają ofiary Jastrzębia lub kuny dzięcioł trójpalczasty występuje w Borach świerkowych i świerkowo jodłowych
109:11
Speaker A
można go także spotkać w lasach liściastych ale z odpowiednią domieszką starych lub obcych drzew iglastych na który może żerować i Gniazdowa Kurczę ale tekst żywi się głównie owadami zwłaszcza kornikami atakującymi osłabione drzewa natomiast dzi białogrzbiety związany jest z lasami
109:28
Speaker A
liściastymi Łęgi olsam i grami na wschodnim niżu oraz Buczyn i jaworami w górach głównym składnikiem jego pokarmu są owady szczególnie ich larwy żywiące się martwym drewnem zjada również nasiona masakra powiem wam że przeczytałem teraz i nie wiem co było
109:49
Speaker A
na klasyfikowane w jednym czy dwóch rodzajach A dobra to systematyka Pamiętajcie dwuczłonowa nazwa według lusza to co rodzaj i gatunek czyli to są dwa rodzaje bo mają inną nazwę rodzajową jest picoides i ten dendrocopos coś takiego tak bym to
110:12
Speaker A
załatwił tyle Na podstawie informacji w tekście Posługując się wymienionymi nazwami organizmów Zapisz łańcuch pokarmowy w którym dzięcioł jest konsumentem drugiego nie jest konsumentem szczytowym dobra to teraz tak dził konsumentem drugiego rzędu to załatwimy go tak musi być tylko
110:33
Speaker A
jeszcze który dzień cioł trójpalczasty dobra dobra dzięcioł trójpalczasty co on robi można go spotkać żywi się głównie owadami zwłaszcza kornikami atakującymi drzewa czyli to jest tak kornik będzie konsument pierwszego drzew a d będzie drugiego dobra i teraz moi
110:55
Speaker A
drodzy to jest tak że tutaj będzie nasz dzięcioł trójpalczasty dobra i sprawę idziemy sobie załatwić dalej dzi bdzie jadł kornika a drzewo cli to mamy producenta tu konsumenta pierwszego rzędu konsumenta drugiego rzędu Dobra nie jest konsumentem szczytowym to kto zj
111:35
Speaker A
Dzięcioła dobra Zastanówmy się co z drapieżnikami mają w lasach wielu wrogów czasami padają ofiarą Jastrzębia lub kuny To dajemy jej Jastrzębia Jastrząb to jest konsument trzeciego rzędu sprawa załatwiona Okej przepraszam bardzo bo tu widzę wesoło się zrobiło na
112:09
Speaker A
czacie Powiem tak proszę takich pytań nie zadawać publicznie tylko bym prosił jeśli już to na OKE żeby tak atmosfery niez bardz ale kurczę publicznie to tak byśmy lepiej żeby tego nie omawiać i lepiej iść do lekarza jeżeli jest jakiś problem
112:26
Speaker A
zdrowotny Tak to zamknijmy ten temat dobra przejdźmy dalej 22 I3 Wykaż że oba gatunki nie konkurują o pokarm gdy występują razem w tym samym ekosystemie w lesie mieszanym na przykład Puszczy Białowieskiej Dobra to teraz tak Dlaczego nie konkurują razem ze sobą
112:51
Speaker A
Moi drodzy to jest w ten sposób że teraz tak dzięcioł żyje tak dzięcioł żyje tak Sprawa wygląda w ten sposób chodzi o to że one żywią się kornikami korniki sobie żerują w różnych drzewach owady żywiące się drewnem PR
113:16
Speaker A
białogrzbiety owady i tak DJ drewnem ale innych drzew ja bym zrobił w ten sposób że te gatunki nie konkurują pokarm występują razem w tym samym ekosystemie w lesie mieszanym w lesie mieszanym zarówno mamy drzewa liściaste jak i iglaste z czego
113:36
Speaker A
drzewa i glast te będą dostarczać jak gdyby No organizmów którymi żywi się dzięcioł trójpalczasty a ten drugi dzięcioł z liściastych bierze drzew dobra Idźmy dalej 22 i4 Znacz w tabeli rodzaj ochrony czynną i bierną którą reprezentują wymienione działania
113:59
Speaker A
podjęte w celu ochrony opisanych gatunków Dzięciołów Moi drodzy to jest tak pomimo rozluźnione atmosfery na czacie Sorry nie ogarnę tego wszystkiego skupię się na maturze co nie także przepraszam jak ktoś się czuje jakoś urażony ja tam na luzie
114:14
Speaker A
podchodzę sprawa wygląda w ten sposób czynna ochrona to jest tak żeś zwierz konkretnie i Pomagamy im jakoś a bierna to jest tak że sobie po prostu pewnych działań zaniechując ja bym powiedział że tutaj będzie jak najbardziej ochrona bierna utworzenie
114:38
Speaker A
rezerwatu ścisłego na terenie występowania populacji danego pozostawienie określonej liczby martwych drzew w lasach użytkowanych gospodarcze żeby tutaj nie popełnić nie popełnić gafy dobra i teraz tak Co by tutaj zrobić rezerwat ścisły na terenie ja bym powiedział że to już jest konkretnie
114:57
Speaker A
mieszamy się temat ochrona czynna jak nic i teraz martwe drzewa w lasach użytkowanych gospodarczo ja bym powiedział że tu bierna bo jest sobie las a my tam nie będziemy drzew wyrzucać tak by to było czyli bierna czynna bierna tak bym to
115:16
Speaker A
załatwił Jakbyście mieli jakieś uwagi to piszcie na ccie okej dobra oceny stanu środowiska głównie poziomu zanieczyszczeń na podstawie badania reakcji organizmów na różne czynniki działające w środowisku na podstawie wieloletnich obserwacji wyróżniono gatunki których występowanie lub brak sygnalizują obecność
115:36
Speaker A
określonych warunków środowisku na przykład małą lub dużą ilość jakiegoś składnika mineralnego obecność czynników niekorzystnych nazwany gatunkami wskaźnikowymi mówiąc po ludzku porosty i teraz jescze Wracając do poprzedniego b CB C BBC SP muszę spojrzeć do ściągi wolę to zrobić aniżeli pisać ź i upewnijmy się
115:58
Speaker A
co do tego jak powinno to wyglądać czyli bierna bierna i jednak czynna No tutaj ja Popełniłem błąd przyznaję się tylko teraz tak jak go usprawiedliwić bierna bierna czyna Powiem wam szczerze jeśli chodzi o ten rodzaj ochrony jeszcze się upewnię
116:25
Speaker A
jak to wygląda bierna bierna czynna ochrona kurczę tutaj właśnie No to bym miał źle od razu powiem to jest temat do przedyskutowania przedyskutowania później co Nie dobra bierna bierna czynna tak mam w odpowiedziach No teraz jestem mądry bo
116:44
Speaker A
sprawdziłem No wiecie to nie jest nic przyjemnego Jak się robi wychodzi jednak źle wiecie Tak naprawdę to jest to jest tak kurczę no jak to określić jak to określić to jest taka sztuczna klasyfikacja czy coś jest bierne czy coś
116:58
Speaker A
jest czynne możemy tutaj prowadzić dyskurs że ja uważam że coś jest jednak czynne a nie bierne można odwołać się do definicji ale podejrzewam że ona też nie wiele by nam zmieniła co nie CKS ale my tracimy właśnie dokładnie no na Fame
117:11
Speaker A
dlatego tutaj warto byłoby to jakoś przedyskutować Teraz po prostu nie mam już jak ale na takie rzeczy będę zwracał ę d mimochodem postaram się jednak czasami do ściągi zaglądać na maturach jak będzie takie głupsze pytanie bo wolę nad nim podyskutować przyznać się nawet
117:27
Speaker A
że z czegoś bym nie zaznaczył na 100% dobrze A jednak z wami porozmawiać na ten temat Dobra 23 proszę bioindykacja jest metodą oceny stanu środowiska głównie poziomu zanieczyszczeń na podstawie badania reakcji organizmów na różne czynniki działające w ich środowisku na podstawie
117:46
Speaker A
wieloletnich obserwacji wyróżniono gatunki których występowanie brak to już Czytałem o bioindykator Wybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź a b która jest poprawnym dokończenie poniższego zdania oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1 i d no to dobra gatunki dajemy tutaj Moi drodzy te indykatory to
118:06
Speaker A
mają wąski zakres tolerancji bo sprawa wygląda w ten sposób że one muszą być bardzo wrażliwe na czynniki i Szybko reagują na niewielkie zmiany dokładnie A1 bo wtedy jak to się zmieni jakiś tam czynnik środowiska to na przykład one
118:20
Speaker A
przestaną rosnąć takie z porostami bardzo wrażliwe na tlenek siarki Dobra 23,2 wyjaśnij w jaki sposób można wykorzystać porosty jako gatunki wskaźnikowe Uwzględnij rodzaj zanieczyszczenia którego Porosty są wskaźnikami stopień tolerancji na zanieczyszczenie należy napisać że Porosty są wrażliwe na zanieczyszczenie
118:40
Speaker A
powietrza dwutlenkiem ogólnie tlenkami siarki i w zależności od rodzaju plechy porostu na przykład można dopisać że tam krzaczkowata listkowata coś takiego skorupiasta są w różny sposób wrażliwe na stężenia i przy stężeniach przekraczających dla nich właściwe normy nie rosną tym samym stwierdzając Jakie
118:59
Speaker A
gatunki porostów rosną na danym terenie można oszacować wartość stężenia tlenku siarki które która nie jest przekroczona prawda w ten sposób czyli takie maksymalne stężenie dwutlenku siarki można oszacować dobra jesteśmy coraz bliżej końca 24 zadanie ochrona przyrody w Polsce związana z powoływani prawnych
119:20
Speaker A
form mających różną rękę oraz znaczenie są to poszczególne wymienione elementy i teraz tak parki krajobrazowe narodowe pomniki przyrody obszary natura 2000 obszary chronionego krajobrazu rezerwaty użytki ekologiczne Kurczę nie lubię tych pytań bo to w sumie są takie Wiecie no
119:38
Speaker A
do matury niby ale widzicie to pokazuje nową podstawę to jest wszystko wymienione w tej w tym dokumencie i to trzeba sobie umieć niestety przed egzaminem polecam wam taką powtórkę po prostu przejdźcie sobie z góry na dół przez cały program żeby na pewno
119:53
Speaker A
zaznaczyć znaczy żeby na pewno nauczyć się pewnych rzeczy które mogą wam umknąć dobra Okej tu mamy sobie dwa ciekawe elementy tylko jeszcze sprawdzę brudnopis to już nie ma nic ostatnie zadanie dobra obszary chroniące określony typ Siedliska przyrodniczego oraz gatunki uznane za cenne i zagrożone
120:11
Speaker A
w skali Europy wyznaczane są przez organy państwowe odpowiedzialne za ochronę przyrody zatwierdzone przez Komisję Europejską przyznam szczerze to są takie No Bzdury to są to nikomu to nie jest biologia to jest jakieś wiecie ale dobra mogą być powołane dwójka na
120:25
Speaker A
terenie gminy przez jej władzę na przykład na wniosek lokalnych działaczy ochrony przyrody aby chronić fragmenty naturalnych ekosystemów na przykład oczka śródpolne niewielkie płaty torfowisk Kępy drzew i krzewów To jest tak trzeba sobie takie pierdoły zakuć jeśli mam być szczery Ja
120:43
Speaker A
tego nie nie widzę nauki tego bo tutaj No to nie ma żadnej logiki w tym tak czy ja to wykombinuję może mi pomożecie na czacie z tym ostatnim Bo przyznam już jestem padnięty jest p w nocy Ja tutaj bym dał tak do pierwszego
121:00
Speaker A
Natura 2000 dobra właśnie geografia bardziej a nie biologia Sorry i teraz tak teren teren gminy gmina to na pewno nie Park Krajobrazowy bo parki krajobrazow obejmują częstokroć kilka gmin pomnik przyrody sugerujcie w drugim dg widzę różne odpowiedzi użytki
121:24
Speaker A
ekologiczne Nie no masakra co nie Ale dobra czyli tak widzę odpowiedź d albo c bądź dg zobaczymy DC lub D G dobra Jest jeszcze jakaś sugestia to dokładnie Kuba to jest tylko po to żeby uciąć punkty bo ja tutaj nie
121:46
Speaker A
widzę innego sensu To nie jest biologia tak samo jak pytanie się o jakieś tam drzewka i Glas też na tym zbiorze z CKE dobra nikt nie miał maksa z matury nie przejmujcie się chyba nikt nie miał nawet 90 z tej nowej podstawy z biologii
122:00
Speaker A
Sorry znowu będę cowa i spojrzę na ten na klucz dg jednak Czyli co użytek ekologiczny okazuje się że to jest coś takiego małego okej dobra no a pierwsze d czyli obszary natura 2000 no 2000 można sobie skojarzyć z Unią Europejską
122:18
Speaker A
ale nie ukrywam że jestem zażenowany tym pytaniem ponieważ nie uważam żeby to było adekwatne na maturę z biologii która powinna przygotować na No nie na naukę na pamięć jakiś mało istotnych Rzeczy tylko do do tym żeby znać do tego żeby znać
122:33
Speaker A
się na żywych organizmach No ale spoko nie będę tutaj mówić na CK no cóż rozwiązaliśmy maturę przyznam się że parę razy musiałem skorzystać z pomocy bo nie była ona najłatwiejsza ale myślę że udało mi się mimo wszystko wam omówić to nieco to
122:49
Speaker A
teraz Przydałoby się jeszcze jakieś pytanie na koniec żeby książkę kolejną wysłać jeżeli osoby czekają na książeczki ode mnie to proszę o cierpliwość bo dopiero jutro trafię na pocztę tak mi się przeciągnęło więc będzie wysyłka trzech które zostały ostatnio wygrane i teraz Zastanówmy się
123:05
Speaker A
jakieś kolejne pytanie z biologii którym można byłoby tutaj nakłonić was do do odpowiedzi No i osoba która odpowie pierwsza na czacie dostanie ode mnie książeczkę teraz tak żeby to było pytanie oryginalne Zastanówmy się albo tak no bo w sumie mam takie
123:28
Speaker A
same pomysły które już dzisiaj były które omawiał i Nic się nowego nie pojawia A dobra będzie coś prostego tutaj na szybkość może w ten sposób gradient stężenia jakich jonów umożliwia pracę syntazy ATP o jakie jony chodzi Dobra h plusy Dokładnie tak
124:12
Speaker A
Marcin książka idzie do ciebie tylko mi napisz na PR Okej to ja ją jutro wyślę jeszcze zdążę na pocę na pocztę pójdę dlatego Dlatego jak najbardziej książka wędruje do ciebie z osobistą dedykacją No wiecie utrwalic sobie Generalnie to wszystko
124:26
Speaker A
ale widzę parę błędnych odpowiedzi na pewno nie potas Anna Dominik na pewno nie h plus i NADP bo to jest siła asymilacyjna to jest coś innego Jeszcze widzę miałek J minus nie to na pewno nie to no i tyle Na pewno Na pewno znam ale
124:42
Speaker A
książkę już mam super bardzo się cieszę Mam nadzieję że pomaga dobra Moi drodzy Dzięki za udział w lekcji chyba godzina 20 jak się wyrobi jak nie to trochę po 20 zaczniemy sobie nieco wcześniej żeby nie robić Takiej nocki i
124:56
Speaker A
zrobimy sobie maturę z biologii ubiegłoroczną ale starą podstawę z maja Dziękuję wam za udział w zajęciach No i mam nadzieję że pomogłem komuś w ten sposób widzimy się na kolejnym streamie i rozwiążemy sobie po prostu kolejną maturę dobra no to tyle z mojej strony
125:14
Speaker A
widzimy się jutro wieczorkiem Dobra to do zobaczenia cześć h
Topics:matura biologia 2016woda właściwości fizykochemicznenapięcie powierzchniowegęstość wodybiologia rozszerzonaegzamin maturalnybiologia matura nowa podstawaorganizm wodnybiologia matura omówienieprzygotowanie do matury

Frequently Asked Questions

Co to jest napięcie powierzchniowe wody i jakie ma znaczenie biologiczne?

Napięcie powierzchniowe to właściwość fizyczna wody, która powoduje, że powierzchnia wody zachowuje się jak elastyczna błona. Dzięki temu niektóre lekkie owady mogą poruszać się po powierzchni wody bez zatonięcia.

Dlaczego woda ma największą gęstość w temperaturze 4 stopni Celsjusza?

Woda ma specyficzną budowę dipolową, która powoduje, że w temperaturze 4 stopni Celsjusza jej cząsteczki są ułożone najgęściej. Powyżej i poniżej tej temperatury gęstość maleje, co ma kluczowe znaczenie dla życia w zbiornikach wodnych.

Jak zamarzanie wody wpływa na organizmy żyjące w zbiornikach wodnych?

Podczas zamarzania woda rozszerza się i tworzy lód o mniejszej gęstości, który unosi się na powierzchni zbiornika. Dzięki temu organizmy wodne mogą przetrwać pod warstwą lodu, gdzie temperatura jest wyższa niż na powierzchni.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →