Biologia Maj 2015 STARA PODSTAWA część 1 [matura] — Transcript

Omówienie matury z biologii maj 2015, stara podstawa, z naciskiem na makrocząsteczki, wiązania chemiczne i różnice między komórkami prokariotycznymi i eukariotycznymi.

Key Takeaways

Makrocząsteczki składają się z monomerów połączonych specyficznymi wiązaniami chemicznymi, np. wiązaniem peptydowym w białkach.
Kolagen jest przykładem białka budulcowego o wysokiej wytrzymałości mechanicznej, występującym w tkance łącznej skóry właściwej i kościach.
Komórki prokariotyczne nie posiadają jądra komórkowego, natomiast eukariotyczne mają jądro oraz struktury otoczone podwójną błoną, takie jak mitochondria i chloroplasty.
Rybosomy mitochondriów i chloroplastów są podobne do rybosomów prokariotycznych, co potwierdza teorię endosymbiozy.
Znajomość różnic między komórkami prokariotycznymi i eukariotycznymi oraz budowy makrocząsteczek jest kluczowa do zdania matury z biologii na starej podstawie.

Summary

Wprowadzenie do matury z biologii maj 2015, stara podstawa, rozszerzenie.
Omówienie makrocząsteczek, ich budowy z monomerów oraz rodzajów wiązań chemicznych, ze szczególnym uwzględnieniem wiązania peptydowego łączącego aminokwasy.
Przykłady związków biologicznych zawierających wiązania peptydowe, w tym kolagen i jego rola w tkance łącznej.
Porównanie komórek prokariotycznych i eukariotycznych, w tym obecność jądra komórkowego i struktur otoczonych podwójną błoną.
Wyjaśnienie endosymbiozy i obecności rybosomów podobnych do prokariotycznych w mitochondriach i chloroplastach komórek eukariotycznych.
Omówienie właściwości kolagenu, jego wytrzymałości mechanicznej i występowania w skórze właściwej oraz kościach.
Wyjaśnienie różnic w wielkości i obecności jądra komórkowego w komórkach prokariotycznych i eukariotycznych.
Podkreślenie znaczenia znajomości wiązań chemicznych i budowy komórek dla zdania matury z biologii na starej podstawie.
Interakcje z widzami, odpowiadanie na pytania i wyjaśnianie wątpliwości dotyczących materiału maturalnego.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Witajcie serdecznie, moi drodzy. Dzień dobry, mam nadzieję, że dobrze mnie słychać. Jakby coś było nie tak, to dajcie znać. Postaram się naprawić problem. Witam was na maturze maj 2015, stara podstawa z biologii rozszerzenie. Okazji chm na mojego Patronite, link jest w opisie.

Speaker A

Zaczynam projekt edukacyjny, który mam nadzieję przybierze jakieś konkretne rozmiary. W skrócie chciałbym skupić się tylko i wyłącznie na uczeniu właśnie w taki sposób, uczeniu zdalnym dużej ilości uczniów zamiast na zajęciach indywidualnych i dzięki waszej pomocy mam nadzieję, uda mi się to w

Speaker A

perspektywie zrealizować. Szczegóły są w opisie. Dobra, to bierzemy się za maturę. Moi drodzy, wygląda ona tak jak widać. Zadanie pierwsze: wiele związków chemicznych występujących w komórce to makrocząsteczki, które składają się z monomerów połączonych ze sobą odpowiednimi wiązaniami. Na schemacie

Speaker A

przedstawiono fragment makrocząsteczki, której zaznaczono rodzaj wiązania chemicznego występującego między monomerami fragmentu tej cząsteczki. Dobra, znowu mamy język biologiczny, musimy go sobie ogarnąć. Tak przy okazji, witam Aleksandra, super, że znowu jest stream. Ja się też cieszę, wracam do formy.

Speaker A

Sorry, trochę miałem problemów, musiałem zostać, musiałem przestać streamować, ale już jestem z powrotem. Dobra, to teraz tak: makrocząsteczki to są duże cząsteczki, inaczej rzecz biorąc, czyli jakieś tam polisacharydy, białka i tym podobne, czyli elementy duże będące jak gdyby

Speaker A

połączeniem wielu małych elementów. Tym są makrocząsteczki. Przepraszam, mam mały problem techniczny, nie da się za bardzo rysować. Wiecie co, robimy w ten sposób: ja rozłączę się na chwilę i jeszcze raz uruchomię stream, dobra, tylko w innym programie, bo dawno

Speaker A

tego nie robiłem i nie wiedziałem, że będzie taki mały kłopot z rysowaniem. Także dajcie mi jeszcze chwilę. Dobra, zaraz wrócę. Okej, teraz mam nadzieję, wszystko będzie działać. Zmieniłem program do pisania i powinno być wszystko spoko. Raz jeszcze witam wszystkich, którzy w

Speaker A

międzyczasie dołączyli do Fu. Zrobimy sobie maturę z biologii, 2015 rok i maj oczywiście, stara podstawa, tak jak w opisie. Dobra, pierwsze zadanie przeczytam raz jeszcze: wiele związków chemicznych występujących w komórce to makrocząsteczki, które składają się z monomerów połączonych ze sobą

Speaker A

odpowiednimi wiązaniami. Na schemacie przedstawiono fragment makrocząsteczki, w której zaznaczono rodzaj wiązania chemicznego występującego między fragmentu tej cząsteczki. Teraz powiem wam po ludzku, o co tutaj chodzi. Mamy makrocząsteczki, raz jeszcze przypomnę, o co chodzi: to są substancje, które są

Speaker A

dosyć duże i przykładem są na przykład polisacharydy albo białka, czyli wiele elementów takich pojedynczych połączonych w jedną całość, które składają się właśnie z monomerów i to są te pojedyncze fragmenty cząsteczki połączonych ze sobą odpowiednimi wiązaniami. Na maturę

Speaker A

według nowej czy starej podstawy musicie te wiązania mieć ogarnięte, czyli jakie wiązania łączą, jakimi wiązaniami łączą się poszczególne fragmenty w tych właśnie makrocząsteczkach. Na schemacie mamy fragment tej makrocząsteczki i pokazane jest wiązanie chemiczne występujące między poszczególnymi fragmentami, takimi

Speaker A

cegiełkami, czyli monomerami. Dobra, i teraz tak: podaj nazwę wiązania chemicznego zaznaczonego na schemacie, a także nazwę monomerów połączonych tym wiązaniem. Moi drodzy, CONH, to macie dwa scenariusze: jeżeli jest to matura z chemii, może to być albo wiązanie amidowe albo wiązanie

Speaker A

peptydowe. Jeżeli natomiast mamy maturę z biologii, 100% będzie to wiązanie peptydowe, czyli makrocząsteczka polipeptyd, białko i tym podobne elementy. Witaj Klaudia, natomiast wiązanie łączące poszczeg będzie właśnie wiązaniem peptydowym, a monomery to aminokwasy. CLI wiązanie peptydowe, a monomery aminokwasy. Będę

Speaker A

pisać skrótami, bo tutaj nie ma na to czasu, szkoda rozpisywać się teraz, ale mam nadzieję, że nie stanowi to dla was problemu. Przejdźmy dalej. Spośród wymienionych związków wybierz ten, w którym występują te wiązania przedstawione na schemacie. Pok podkreśl

Speaker A

jego nazwę. Musimy znaleźć jakieś białko, by jeden, czyli ten związek oczywiście kolagen wykluczamy. Moi drodzy, celuloza, cukier, skrobia, cukier, tylko że celuloza jest budulcowa, natomiast jeżeli chodzi o skrobię, to jest to cukier zapasowy. Fosfolipidy to jest budulcowy tłuszcz, który tworzy nam błony

Speaker A

komórkowe, a kwas deoksyrybonukleinowy, czyli DNA, jest to informacja genetyczna zawarta właśnie w takiej a nie innej formie. Witam ciebie Mateusz i mam nadzieję, że matura ci co nieco pomoże. Bardzo się cieszę, że do mnie trafiłeś. Myślę, że to

Speaker A

zadanie jest jasne i tutaj nie trzeba jakichś większych konsultacji, co nie? Wiązanie peptydowe, aminokwasy oraz kolagen jako przykład. Teraz w międzyczasie, zanim przejdziemy do kolejnego zadania, witaj Arek. Zastanówcie się, gdzie występuje kolagen i dajcie mi znać na czacie. Dobra,

Speaker A

jakich komórkach? A może w jakiej tkance nawet? Gdzie ten kolagen jest i może nawet co robi? Wiadomo, więcej tym lepiej. Drugie zadanie przed nami: oceń, czy poniższe informacje dotyczące porównania komórki prokariotycznej i eukariotycznej są prawdziwe, prawda, fałsz. Słuchajcie, prokariotyczna komórka to jest komórka

Speaker A

bakterii po prostu, a komórka eukariotyczna to jest wiadomo, no komórki, które posiadają jądro, tak, coś takiego, jądro komórkowe. I teraz słuchajcie, prokariotyczne komórki to jest wszystko na takim podstawowym planie, czyli co mamy? Materiał genetyczny, ten materiał genetyczny musi być wykonywany, czyli tam

Speaker A

są rybosomy w tej cytoplazmie i różne takie inne rzeczy, a ona jest ograniczona do toczeniem błoną komórkową plus ściana. Ale ściana jest dodatkiem na dobrą sprawę i to jest esencja komórki prokariotycznej. W eukariotycznych chodzi o to, że te błony niejako weszły do

Speaker A

środka i zrobiły w komórce przedziały, zrobiły takie kompartmenty, jak to się nazywa, i tym sposobem otrzymaliśmy komórkę eukariotyczną, czyli z wewnętrznymi przegrodami z błony fosfolipidowej. Cofnę się tylko do poprzedniego pytania, jeżeli chodzi o kolagen, gdzie on jest. Widzę tutaj skóra,

Speaker A

tkanka łączna i tak dalej. Dobrze piszecie odnośnie skóry, ale pamiętajcie, że to musi być skóra właściwa, która właśnie jest tkanką łączną, tak jak napisała Kinga. Kolagen ma bardzo dobrą wytrzymałość mechaniczną tam. No są nawet porównania do stali o podobnych włókien,

Speaker A

ze stali o podobnych wymiarach, że jest taki mocny. On zapewnia nam odporność, prawda, mechaniczną na rozciąganie i tym podobne siły, również w kościach występuje oprócz tej substancji mineralnej, w sumie też tkanka łączna, więc wszystko zgadza się. Witam w

Speaker A

międzyczasie wszystkich, którzy przyszli. Teraz pytanie: w niektórych strukturach komórek eukariotycznych występują rybosomy podobne do tych, które obecnie są prokariotycznych. Dobra, tutaj pamiętajcie, że chodzi o mitochondria bądź chloroplasty. Endosymbioza w komórkach eukariotycznych są właśnie takie przerobione bakterie, mitochondria, chloroplasty, które mają takie same

Speaker A

rybosomy jak komórki prokariotyczne, więc na pewno będzie to odpowiedź prawdziwa. Teraz mała rzecz, mała uwaga: jak macie rybosomy komórki eukariotycznej, to one mają te stałe sedymentacji i to jest tak, że to będzie 60, 80 i 40, tam było, i to jest tak, mała

Speaker A

podjednostka ma 40, duża 60, cały rybosom 80. Rybosomów eukariotycznych z kolei prokariotyczne mają 30, 50 i 70, takie stałe sedymentacji. Nie wiem, czy kojarzycie z podręczników, ale warto to mieć mniej więcej, mniej więcej ogarnięte. Dobra, teraz drugi podpunkt:

Speaker A

jądra komórkowe obecne w komórkach prokariotycznych są mniejsze niż występujące w komórkach eukariotycznych. Nie ma jąder komórkowych w komórkach prokariotycznych, tutz. I trzecie pytanie: zarówno u prokariontów, jak i eukariontów występują struktury wewnątrzkomórkowe otoczone podwójną błoną. Znowu będzie to zdanie fałszywe, bo jak macie eukariontów,

Speaker A

to tam podwójną błoną otoczone jest jądro, mitochondria, chloroplasty i to są te trzy najważniejsze rzeczy ze zdublowanych błoniastych wewnątrzkomórkowych struktur, co nie? Dlatego trójka też będzie fałszywa. W międzyczasie pytania od, jeżeli chodzi Paweł o czy aplikujesz na

Speaker A

lekarza czy bardziej wykłady, nauczanie? Wiesz co, szczerze mówiąc, Paweł, chciałbym robić jedno i drugie.

Speaker A

swoje atuty tak ale w każdym razie Chcę rozwijać pasję i tego tak nie zostawię Dobra idziemy sobie jeszcze dalej ale w międzyczasie pytanie Jak można zapisać karbaminohemoglobina od Pawła hbco2 proszę ciebie K1 st zapis jest prawdopodobnie okej choć jeśli mam być

Speaker A

szczery zapis nie ma znaczenia wiecie co ja takie rzeczy zawsze sprawdzam wpisuję sobie na bieżąco bo to jest Wiecie kwestia tego jak ktoś coś zanotował i jak się przyjęło hbco2 myślę powinno być okej I tutaj raczej nie nie widzę

Speaker A

problemu natomiast zawsze takie rzeczy sprawdzam na bieżąco po prostu Wpiszcie sobie w Google i od razu macie odpowiedź jak teraz się robi dobra Idziemy dalej trzecie zadanko Uzupełnij poniższe zdania tak aby poprawnie charakteryzowały enzymy Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie dla

Speaker A

przypomnienia Moi drodzy enzymy to są takie maszynki urządzenia białkowe za pomocą których coś się dzieje w naszym organizmie i te enzymy coś tam sobie tną w sensie rozbijają wiązania albo dokonują reakcji redok albo jakieś syntezy różne rzeczy mogą robić co

Speaker A

ciekawe nie tylko białka mogą być enzymami bo cząsteczki RNA też posiadają taką aktywność są to tak zwane rybozymy to w kontekście powstania życia na ziemi się wam przyda temat tak zwany świat RNA polecam Jeżeli Jesteście już u finiszu nauki bo to tam pojawia się w

Speaker A

okolicy ewolucjonizm ekologii tego typu tematy warto to sobie opanować bo to może się pojawić gdzieniegdzie W każdym razie wróćmy do zadania podpunkt a enzymy występują we wszystkich żywych komórkach wyłącznie w komórkach o dużej aktywności metabolicznej ja bym powiedział że jak najbardziej we

Speaker A

wszystkich komórkach żywych ponieważ to jest tak enzym ułatwia zajście jakiejś reakcji chemicznej Jak to się mówi zmniejsza energię aktywacji chodzi o to że dzięki temu dana reakcja w komórce może przy względnie niskiej temperaturze stos sbko zachodzić tak a nie jest tak

Speaker A

że tylko te komórki o dużej aktywności metabolicznej będą posiadać enzymy bo różne są procesy więc różne jest ich tempo tak ale to wcale nie musi być zarezerwowane tylko i wyłącznie dla komórek o wysokiej aktywności metabolicznej teraz kwestia aktywność

Speaker A

enzymów czy zależy czy nie zależy od pH środowiska dobra Moi drodzy sprawa wygląda w sposób następujący jak mamy różne pH to pamiętacie aminokwasy i ten Jon obojnaczy między innymi jeżeli pH jest w tym punkcie izoelektrycznym to wtedy aminokwas jest

Speaker A

elektrycznie obojętny jeżeli pH jest za niskie to się robi dodatni jeżeli jest za wysokie to się robi ujemny i o co mi tutaj chodzi żeby białko było rozpuszczalne w wodzie a co za tym idzie było aktywne musi mieć na swojej

Speaker A

powierzchni jak najwięcej ładunków elektrycznych które to ładunki zostaną jak gdyby są taką przynętą dla cząsteczek wody i cząsteczki wody do tych ładunków przyłączają się w momencie w którym liczba tych ładunków nam spada to enzym przestaje być rozpuszczalny w

Speaker A

wodzie przez co jego aktywność się może zmienić inna sprawa jest taka że z racji tego że zmieniają się te ładunki na powierzchni enzymu on może zmienić swój kształt a inny kształt enzymu równa się jego innej aktywności także na pewno

Speaker A

dajemy tutaj że aktywność enzymów 100% zależy od pH środowiska macie takie przykłady opisowe jak te enzymy trawienne i tak dalej ale ja wam staram się to pokazać dlaczego tak jest bo nie jest sztuką zapamiętać że trypsyna działa w zasadowym pH ale jak gdyby

Speaker A

sztuką jest wiedzieć dlaczego tak się dzieje podpunkt enzymy podwyższają czy obniżają energię aktywacji reakcji to już mówiłem o tym że tę energię będą obniżać zdecydowanie ponieważ mniejsza Energia aktywacji ułatwia zajście tej reakcji a co za tym idzie no wszystko

Speaker A

wpisuje się nam w kanon działania enzymu Czyli że ma on uprościć procesy znaczy ułatwić umożliwić w ogóle ich zajście w międzyczasie pytania Paweł dlaczego inwestowanie w sporofit jest bardziej opłacalne ja bym powiedział tak że sporofit ma to do siebie że jest odporny

Speaker A

na mutacje genetyczne niekorzystne chodzi o to że masz dwie kopie materiału genetycznego i w związku z tym rośliny były w stanie osiągnąć bardziej zróżnicowane fenotyp osiągnąć większe zaawansowanie ewolucyjne tak to wygląda moim zdaniem bo kiedy masz wszystko w

Speaker A

gametoficie to tam jest zasada alb dob albo zły A tak sporofit może przenieść te pozytywne cechy negatywne mogą się ukryć właśnie dzięki DW allel danego genu poza tym u roślin bardzo często występuje poliploidia czyli więcej niż sporofit 3n 4N i tak dalej I to często

Speaker A

jest są formy preferowane przez niektóre rośliny albo przynajmniej przez Hodowców jak na marginesie Dobra następne zadanie Rob na schemacie przedstawiono aktywny wierny transport jonów sodu na plus i potasu K plus prz błonę komórkową neuronu mamy dwie Powierzchnie nie ma

Speaker A

sprawy Paweł pierwszą i drugą transport aktywny transport bierny i białko błonowe które funkcjonuje z użyciem ATP to już od razu pewnie Kojarzycie że chodzi nam o pompę sodowo potasową ale to sobie zaraz przeanalizujemy dokładnie i teraz tak Określ czy która powierznia

Speaker A

błony 1 czy D jest powierzchnią zewnętrzną błony neuronu odpowiedź jak mamy sobie komórki to w komórkach jest dużo potasu czy to zwierzęcych czy roślinnych potasu jest sporo choć w roślinnych pełni on nieco inną funkcję zwierzęcych inną ale w komórce mamy

Speaker A

potas Pamiętajcie poza komórką mamy z kolei dużo sodu i praca tej pompy sodowo-potasowej cli tego enzymu napędzanego na ATP umożliwia utrzymanie tej proporcji przez cały czas czyli ona dąży do tego powinno być p Sodowa potasowa niezależnie od tego czy te jony

Speaker A

uciekają czy nie I ona wyrzuca sodę gdzie na zewnątrz komórki dlatego tu na górze jest strona zewnętrzna a wciąga potas do środka Gdzie jest to strona wewnętrzna i tak trzeba określić powierzchnią zewnętrzną będzie zatem ta powierzchnia pierwsza z racji tego że

Speaker A

pompa sodowo-potasowa aktywnie pompuje tam kationy sodowe które są naturalne dla środowiska zewnątrzkomórkowego tak bym to określił dalej Podaj nazwę białka przedstawionego na schemacie który jest odpowiedzialny za aktywny transport jonów sodu i potasu pompa sodowo-potasowa i to zdecydowanie wam wystarczy jeżeli chodzi o określenie

Speaker A

nic więcej nie trzeba pisać dobra piąte zadanie mucyny które są glikoproteinami występują w ślinie ludzkiej wydzielanej przez komórki nabłonkowe ślinianek glikoproteiny powstają w procesie glikozylacji polegającej na tym że podczas modyfikacji potranslacyjnej do łańcuchów polipeptydowych dołączane są fragmenty cukrów dobra z polskiego na nasze mucyny

Speaker A

No to glikoproteiny czyli białka które są dodatkowo mają dodatkowo dołączony cukier Występują one w ślinie ludzkie wydzielane przez komórki nabłonkowe ślinianek No to w miarę normalne jest dalej glikoproteiny powstają procesie glikozylacji polegającej na tym że podczas modyfikacji potranslacyjnej

Speaker A

zatrzymajmy się tutaj glikozylacja modyfikacja post potranslacyjna Czyli co zrobiliśmy sobie białko to białko będzie teraz modyfikowane to jest właśnie modyfikacja potranslacyjna do łańcuchów polipeptydowych Czyli po prostu do Białka dołączane są fragmenty cukru Reasumując glikozylacja jest procesem gdzie Po prostu mamy białko i wstawiamy

Speaker A

cukier tyle w temacie pośród wymien sy wyn przez komórki ślinianek Uporządkuj wybrane struktury w kolejności ich udziału w procesie powstawania tych substancji Dobra to teraz tak wydzielanie mucyn przez komórki ślinianek co się tutaj dzieje my musimy sobie białko zrobić synteza i

Speaker A

wydzielanie czyli robimy białko od początku do końca i potem je wydzielamy ja bym wykluczył z tego wszystkiego bankowo jąderko Dlaczego Dlatego że jąderko to ono odpowiada za powstawanie pewnych rodzajów RNA ale na pewno nie tego matrycowego które da nam

Speaker A

Moi drodzy da nam bezpośrednio to białko więc ja bym jąderka się pozbył mitochondrium bezpośredni udział w syntezie to też bym się pozbył Choć wiadomo dostarcza nam ATP fajnie ale nic poza tym co mogłoby brać bezpośredni udział tym procesie Dobra teraz trójka

Speaker A

aparat Go to będzie spoko bo tam właśnie jest możliwe dołączanie tych cukrów on odpowiada za glikozylacji ulegające fuzji z lizosom pzka plazmatyczna szorstka piątka na pewno jest okej dlatego że tam powstaje białko m rybosomy w szorstki Łk a cka pęcherzyki ulegające fuzji z

Speaker A

lizosom to jest do trawienia czyli to też nam odpada wyrzucam w tym momencie j d i c zostawiam sobie 3 c i 3 pi i 6 te TR odpowiedzi i teraz kolejność najpierw robimy białko i to będzie w siateczce

Speaker A

szorski czyli zaczynam sobie od piątki potem to białko wrzucam do aparatu żeby załatwił Trójka a na końcu Proszę was robimy sobie fuzję z błoną komórkową czyli wydzielanie na zewnątrz dobra no i to wszystko Idźmy dalej Proszę was tylko żebyście napisali

Speaker A

na czacie czy jest wszystko okej z komunikacją bo tam parę wypowiedzi było nie okej Nie wiem czy nam czatu nie zablokowali Mam nadzieję że wszystko jest zrozumiałe szóstka jeszcze pytanie czy włosień kręty jest jajorodny czy żyworodny proszę ciebie

Speaker A

mik określenie te jaj jajo żyworodne to są nie za bardzo już wykorzystywane jeżeli o to chodzi do włośnia krętego to były tak maie cyk taki nie inny on później jest forma larwalna ja bym powiedział właśnie to jest dobre pytanie

Speaker A

jajo rodne czy jajo żyworodny A to masz pytanie ze szkoły jeszcze mi napisz tak w międzyczasie wiesz bo to jest takie nietypowe do nich się rzadko w ogóle używa te pojęcia tam na tym się w ogóle nie skupia ale to

Speaker A

zaraz sobie postaram jakoś PR analizować w międzyczasie dobra Cieszę się że wszystko jest okej W każdym razie wracam do zadania w międzyczasie dobra Na schemacie przedstawiono zestaw badawczy do doświadczenia w którym badano Proces oddychania chodzący podczas kiełkowania nasion

Speaker A

grochu i teraz tak mamy sobie doświadczenie jest kolba zatkana korkiem kolbie mamy watę I kiełkujące nasiona grochu Lewka z roztworem wody wapiennej Pamiętajcie woda wapienna mętnienie wody wapiennej co dwutlenek węgla podstawa sprawa [Muzyka] po co po to żeby na przykład

Speaker A

zaobserwować czy tutaj nie zmieni się objętość gazów coś takiego Dobra jak to zrobić teraz tak podpunkt a które procesy zaobserwujemy w czasie doświadczenia No to przede wszystkim nasiona grochu nam zmętnienie wody wapiennej to też będzie prawda ponieważ mamy Dwutlenek węgla

Speaker A

który za to odpowiada teraz tak podciąganie wody z atramentem do szklanej rurki to byłoby w tym momencie kiedy mielibyśmy zmniejszenie objętości gazów tu dochodzi nam do oddychania tlenowego w tym doświadczeniu możemy sobie zapisać krótkie równanie mamy tak c126 glukoza tak umownie do tego dodać

Speaker A

i to nam daje Moi drodzy CO2 H2O Chodzi mi o mole gazów Ja to sobie szybko Porównam tak daję szóstkę przy węglu szóstkę przy wodzie muszę również dać szóstkę przy tlenie 6 moli tlenu zamieniam na 6 moli dwutlenku węgla nie będzie tutaj nic

Speaker A

ponieważ objętość gazów No w rezultacie nie zmieni się choć z drugiej strony można się też zastanawiać ale ale dwutlenek będzie pochłonięty przez zle tutaj tu dwutlenek nam wejdzie czyli spadnie objętość gazów więc to pójdzie do góry też będzie

Speaker A

prawda I teraz pytania od was Ewelina ja się również bardzo cieszę na tę powtórkę bardzo fajna inicjatywa Moim zdaniem Mam nadzieję że uda mi się wam pomóc teraz mik tak to jest pytanie z liceum nauczycielka nie potrafiła wyjaśnić chodzi o to że ten wł kręty

Speaker A

jest nicieniem i powstaje w formie takiej że masz formy larwalne różne tego nicienia co nie I on się zamienia przechodzi ileś tam linie No i potem jest w formie już dojrzałej kurczę jajo czy jajo żyworodne No powiem tak musiałbym się bardzo

Speaker A

zagłębić w jego cykl życiowy żeby na 100% stwierdzić jak to będzie bo jajo rodny to chodzi o to że najpierw jest składane jajo i potem z niego dopiero się forma dorosła rozwija jaj żyworodny że już wewnątrz organizmu macierzystego by ten rozwój zachodził to

Speaker A

są i rzadko używane Wiesz ja bym to po prostu musiał bardziej zagłębić się w to żeby odpowiedzieć na 100% jak to miałoby być teraz czy nasia na grochu nie przestają pęcznieć gdy kiełkują Natalia i tak i nie można powiedzieć

Speaker A

czyli wiesz to jest pęcznienie to jest pojęcie tak względne że trudno jest tutaj określić zerowo jak będzie Sprawdziłem teraz w kluczu szybko jest tak albo nie z tym pęcznienie więc można Natalia założyć że nie będą pęcznieć al można założyć że będą czyli dwie

Speaker A

odpowiedzi są poprawne teraz tak Mateusz ale drugie to nie nie fałsz bo przecież rośliny wykorzystują CO2 Dokładnie tak i to już powiedziałem coh d razy wzięte zmętnieje i tak dalej płazy mają oczodoły to już jest trochę poza temat Pozwólcie że

Speaker A

skupię się na bieżącym zadaniu o co chodzi ze zmianą gazów i barwą atramentu jak to działa Małgorzata Już ci tłumaczę Małgosia Słuchaj to jest takż je chodzi o objętości gazów No to pokazało mi tutaj że mamy sobie s moli czyli sze

Speaker A

cząsteczek tlenu i s cząsteczek dwutlenku węgla to są tylko gazy bo glukoza nie jest gazem i Woda nie jest gazem czyli reasumując jeżeli byśmy mieli to oddychanie tak bez niczego to objętość gazów nie zmienia się a ta woda

Speaker A

z atramentem to nie tyle barwa się zmienia co ta woda będzie podciągnięta do góry o to chodzi albo by pojawiły się jakieś pęcherzyki załóżmy jeżeli zmniejszy się ciśnienie tutaj zmniejszy się Objętość gazu to ta woda pójdzie do góry o to chodzi

Speaker A

zostanie wciągnięta dlaczego się ta objętość zmniejsza dlatego że dwutlenek węgla będzie pochłaniany przez wodę wapienną i mamy mniej gazów bo nie dość że zostanie zużyty tlen to jeszcze powstały na jego miejsce dwutlenek będzie też zużyty to za tym idzie

Speaker A

atrament będzie pod woda z atramentem będzie podciągnięta do góry bo zmniejszy się ciśnienie Tak wyssane będzie o to chodzi dobra tak by to wyglądało mamę J Przejdźmy sobie do podpunktu b jaka powinna być próba kontrolna tego doświadczenia Moi drodzy próba kontrolna

Speaker A

to jest tak że sprawdzamy wpływ tych czynników właśnie których które nie powinny być jakoś neutralne można powiedzieć na przebieg tego doświadczenia bo tu badamy to jak mają kiełkować NASA Grochu i tak djm ewentualnie bo to może być coś

Speaker A

takiego nasiona kiełkujące to Bo interesuje nas to co się dzieje z nasionami kiełkującymi A można byłoby użyć na przykład nasion suchych nasiona suche Albo zagotowane że one po prostu nie będą aktywne to słowo klucz jest że kiełkujące że one kiełkują tak by to

Speaker A

wyglądało próba kontrolna wszystko tak samo ale nasiona spoczynku zowe dobra Siódemka przeprowadzono eksperyment którego celem było ustalenie substratu będącego źródłem tlenu Przepraszam jeszcze pytanie od jeron nie powinno być na odwrót proszę ciebie to jest oddychanie tlenowe bierzemy glukozę

Speaker A

i spalamy ją w tlenie otrzymując wlen węgla i wodę eky którego fosy doświadczen wykorzystano ciężki izotop tlenu 18 doświadczenie przeprowadzono na dwóch próbach w których zastosowano próbie pierwszej wodę z izotopem tlenu w próbie drugiej dwutlenek węgla wzbogacony izotopem

Speaker A

tlenu dobra Po przeprowadzeniu doświadczenia w obu probówkach stwierdzono obecność izotopu ale w różnych produktach fotosyntezy to przedstawiono uproszczonymi równaniami zapisanymi poniżej dobra żeby tutaj się nie zagubić w tym tekście znowu analiza mamy eksperyment i do tego eksperymentu bierzemy ciężki tlen tlen

Speaker A

promieniotwórczy o masie 18 dobra i teraz tak w pierwszej próbie wykorzystano wodę która została oznaczona tym ciężkim tlenem a w próbie drugiej wykorzystano dwutlenek węgla oznaczony tym ciężkim i teraz tak po doświadczeniu ten tlen znaleziono ale w różnych miejscach

Speaker A

i moi drodzy popatrzmy sobie na próbę pierwszą i próbę drugą w próbie pierwszej ten tlen był w wodzie znakowany i wiecie jak mamy fotoliza wody podczas fotosyntezy to tam wydziela się z tego tlenu z niej tlen i tyle I to jest

Speaker A

właśnie źródło tego tu się pokazuje on jest promieniotwórczy bo to jest ten tlen 18 prawda który był w wodzie a kiedy my ten tlen promieniotwórczy damy do dwutlenku i potem zrobimy fotosyntezę to on zostanie w cukrze ch2o to jest taka

Speaker A

podjednostka glukozy czy tam jakiegokolwiek innego cukru pojedyncz i tyle dobra i teraz pytanie Na podstawie przedstawionego doświadczenia sformuuj Wniosek w którym określisz substrat stanowiący źródło tlenu wydzielanego podczas fotosyntezy No trzeba ewidentnie powiedzieć że tlen wydzielany podczas fotosyntezy pochodzi z cząsteczki wody

Speaker A

substrat czyli to będzie cząsteczka wody na co wskazuje wynik doświadczenia pierwszego gdzie oznakowana woda daje oznakowany uwalniający się tlen coś w ten desen OK tyle tyle tekstu tylko jeden punkt kurczę no mało trochę ale dobra niech będzie ósme procesy zachodzące podczas

Speaker A

fotosyntezy polegają na przekształceniu energii świetlnej w energię chemiczną zgromadzoną w związkach organicznych dobra esencja fotosyntezy na razie wszystko ładnie pięknie jeszcze pytanie Kasia Jakbym napisała że pochodzi z wody a nie z cząsteczki wody to byłby błąd Nie nie sądzę żeby ktoś się ktoś się o

Speaker A

to doczepił także luz nie powinno być jakiegoś problemu Uporządkuj wymienione procesy od a do d od A do E zachodzące podczas fotosyntezy zgodnie z kolejnością ich zachodzenia zapisz ich oznaczenia literowe we właściwej sekwencji dobra no to co robimy sobie

Speaker A

fotosyntezę pierwsza rzecz tam idzie światło to światło Moi drodzy umożliwia stworzenie siły asymilacyjnej ale przede wszystkim to światło musi zostać wyłapane przez chlorofil dlatego zaczynamy sobie od podpunktu B na dobry początek potem jak ten chlorofil dostanie światło to uruchamiają się elektrony w tym

Speaker A

chlorofilu i to ich krążenie umożliwia nam syntezę ATP między dlatego dajemy w tym momencie następnie powstaje siła asymilacyjna na drodze tej fosforylacji w tym wypadku niecykliczna będzie czyli do d idziemy No i mamy siłę asymilacyjna w rezultacie którego

Speaker A

otrzymujemy PGA alyd TR fosfoglicerynowy najprostszy ufosforylowanie co za tym idzie tutaj dajemy syntezę trioz a na końcu dopiero dwie triozy czyli trzy węglowe składamy sobie do sześci węglowych heks taka jest Właściwa kolejność w tym wypadku Oczywiście ma ona niez nieodzowne znaczenie Podaj

Speaker A

czynnik środowiskowy który Ogranicza występowanie organizmów fotosyntetyzujących w morzach i oceanach na głębokości poniżej 100 m no i czynnik środowiskowy czyli niezależny od tych organizmów po prostu z zewnątrz to jest tak że jak mamy wiadomo wodę to ona pochłania trochę

Speaker A

światła im głębiej tym ciemniej więc poniżej tychże 100 m będzie coś po prostu no za mało światła i ten czynnik to byłoby natężenie światła nie możecie napisać że za mało światła bo to jest już określenie tego co się dzieje tylko

Speaker A

po prostu czynnik czynnik środowiskowy natężenie światła ilość des Myślę że wtedy byłoby wszystko spoko Dobra d zadanie amyloplasty są strukturami obecnymi w komórkach niektórych roślin pełni rozwinięte aktywne funkcjonalnie amasty występują między innymi w miękisz bwy ziemniaka ziarniaków zbóż oraz w

Speaker A

liścienia fasoli sobie skrobie i to ona ma dwa rodzaje amylo i amylopektyna ten początek amylo Pamiętajcie to jest coś ze skrobią amyloplasty No to takie chloroplasty bez chlorofilu tylko wypełnione skrobią coś w ten deseń na podstawie przedstawionych informacji Wykaż związek między funkcją

Speaker A

amyloplastów a ich lokalizacją w roślinie funkcja to jest Proszę was ewidentnie zapasowa a lokalizacja w tkankach które stanowią materiał zapasowy coś takiego bym tutaj powiedział że zawierają skrobie Jest to forma zapasowa cukrów i występują w tkankach które Organic magazynują

Speaker A

węglowodany coś takiego Zaproponuj przebieg doświadczenia i tu chyba więcej punktów będzie D na to k umożliwi wykrycie amyloplastów w wybranym organizmie roślinnym W odpowiedzi uwzględnij materiał badawczy odczynnik chemiczny oraz sposób odczytania wyniku Dobra to jest tak materiał badawczy to bierzemy

Speaker A

sobie ziemniaka potem proszę was na ten ziemniak Będziemy parę kropel damy parę kropel płynu Lugola czyli to jest roztwór jodu jodku potasu jak się zrobi granatowe to znaczy że będzie skrobia coś takiego i w zasadzie to trzy rzeczy są

Speaker A

potrzebne żeby to wszystko było zaliczone kolor ciemnoniebieski granatowy i tak dalej coś coś takiego wiadomo ziemniak płyn Lugola granaty dalej jeszcze pytanie Majski można powied jelitowa rozkładająca sacharozę do fruktozy i glukozy jak najbardziej Majewski Ale jest to bardzo długie

Speaker A

zdanie Choć jak najbardziej masz rację w tym określeniu to by to tak wyglądało Dobra teraz jeszcze tutaj Mateusz Zięba jodyna ja bym płyn Lugola dał aniżeli jodyna bo to roztwór jodu jodku potasu dokładnie a Jodyna to jest coś innego Nie ma sprawy Majewski DKA

Speaker A

dokonano obserwacji mikroskopowej żywych komórek skórki liścia spichrzowego cebuli umieszczonych w 5pr roztworze sacharozy i obserwacji takich samych komórek umieszczonych w wodzie wodociągowej zaobserwowano że w porównaniu z komórkami umieszczonymi w wodzie wodociągowej ściany komórek umieszczonych w roztworze sacharozy nie

Speaker A

zmieniły kształtu natomiast protoplast uległ obkurczenie plazmoliza od razu pierwsze skojarzenie Wyjaśnij dlaczego objętość protoplastu Uległa zmianie a kształt opisanych komórek pozostał niezmieniony to jest tak objętość protoplastu w tej sacharozie Uległa zmianie Dlatego że roztwór sacharozy był roztworem jakim

Speaker A

hipertonicznym i on ściągał wodę z tego protoplastu jakoś to napisać sensownie No że ten no że protoplast był hipotoniczny A hipertoniczny ten roztwór sacharozy dlatego woda przeszła z protoplastu na zewnątrz stą też a kształt komórek pozostał niezmieniony dlatego że był on nadany przez ścianę

Speaker A

komórkową której która jest zbudowana z celulozy jest sztywna dlatego nie będzie się zmieniać jej kształt pod wpływem zmiany protoplastu coś takiego jak najbardziej Mateusz masz rację to chodzi o smoz tylko trzeba to opisać co się dokładnie dzieje wiesz bo samo osmoza nie

Speaker A

wystarczy samo określenie dobra 11 mechanizm działania komórek szparkowych związany jest z przemieszczaniem się jonów i związków organicznych między komórkami szparkowy epidermalny Czyli jak macie szparkowe komórki to jest ten aparat szparkowy tylko i wyłącznie A epidermalne to są te

Speaker A

otaczające go komórki skórki zwłaszcza zmiany stężenia k plusów które wpływają na stopień uwodnienia cytoplazmy są ściśle powiązane ze stanami otwarcia lub zamknięcia aparatu szparkowego stwierdzono że Wzrost stężenia potasu skutkuje zwiększeniem uwodnienia cytoplazmy komórek szparkowych tabeli poniżej przedstawiono zawartość jonów potasu komórkach aparatu

Speaker A

szparkowego bobu dobra Moi drodzy Jak zrozumieć aparat szparkowy jakoś tak w miarę sensownie postaram się wam to wyjaśnić tutaj może mały rysunek wiecie rysować nie umiem ale coś wam pokażę no większość z was pewnie jeździła na rowerze raczej każdy to umie No i jak

Speaker A

się wam rower zepsuje wio przebije sobie dę No to już na nim nie pojedziecie co nie dętka to jest takie urządzenie jak to napompuje sobie to przyjmuje kształt obważanek dętka też można sobie motocyklu ją uwzględnić No w każdym razie jak macie

Speaker A

dętkę od roweru napompowano ona się robi okrągła co nie o coś takiego wiecie Ja rysuję Beznadziejnie ale mam nadzieję że rozumiecie o co mi chodzi dlatego że jest tutaj duże ciśnienie i to powietrze zostało wpompowano środka nadając jej

Speaker A

kształt w momencie w którym ja bym z tej dętki powietrze wypuścił No to ona by się zrobiła taka wiotka prawda to sprawia że no to światło czyli możliwość przejścia właśnie tutaj w przez ten punkt pewnych elementów jest zmniejszone

Speaker A

zdecydowanie po prawej stronie dlatego że powietrze nam z tej dętki uszło analogicznie będzie z aparatem szparkowy w momencie w którym z niego wypompuj wodę tak a jeżeli my napompuj wodę No to on się wiadomo otworzy i tyle teraz co

Speaker A

umożliwia pompowanie wody wiadomo no woda to jest woda ona zawsze będzie jakaś taka niepokorna ale można to wymusić osmozą i właśnie jest osiągane przez stężenie jonów potasu jak my wrzucimy potasu do komórek aparatu szparkowego to one wtedy ściągną wodę co

Speaker A

za tym idzie cała komórka się po prostu nadmucha i otworzy tak jak ta dętka tak w momencie w którym my jony potasu Zabierzemy to wówczas to wszystko tak nam okl pnie aparat szparkowy Zamknie się tak samo jak zmieni się kształt tej

Speaker A

narysowanej dętki dobra Wróćmy do tabelki podpunkt a Uzupełnij tabelę wykorzystując określenia podane w nawiasach tak aby zilustrował ona poprawną zależność występującą w aparatach szparkowych i teraz tak aparat szparkowy jak ma dużo potasu Moi drodzy to objętość będzie komórek szparkowych większa bo

Speaker A

napompowane i aparat otwarty z kolei jak jest mało potasu objętość będzie mniejsza aparat zamknięty proste teraz podpunkt b Wyjaśnij w jaki sposób zmniejszenie stopnia rozwarcia szparek wpływa na utrzymanie zrównoważonej Gospodarki Wodnej rośliny w sytuacji zmniejszonej dostępności wody w podłożu ja bym powiedział tak jeżeli

Speaker A

roślina ma zmniejszony dostęp do wody w podłożu skutkuje to zmniejszoną zawartością jej w roślinie albo w komórkach roślinnych to nadaje im mniejszy turgor mniejsze napięcie coś takiego i a co za tym idzie objętości komórek szparkowych Są mniejsze zatem aparaty szparkowe

Speaker A

zamykają się przez to jest ograniczona intensywność transpiracji która wiąże się z utratą wody coś takiego Bo jak aparat szparkowy macie otwarty No to w tym momencie tracimy też wodę oprócz wymiany gazów oddechowych A jak wody jest więcej to się aparat szparkowy

Speaker A

otwiera i wiecie o to chodzi Tak by to wyglądało moim zdaniem i tyle Dobra to idziemy sobie do kolejnych zadań 12 proszę na rysunku przedstawiono Kwiaty roślin okrytonasiennych kwiat trawy ze zredukowanym okwiat oraz kwiat czyśćca jasnotowate z okwiat ZR

Speaker A

jedną widoczną na rysunku cechę budowy będącą przystosowaniem do wiatropylności No to od razu patrzymy sobie i mamy takie zwisające pręciki to musi to być kwiat a ponieważ No wieje wiatr wiadomo i on będzie pyłek z tych pręcików zabierać w tym momencie

Speaker A

zdecydowanie nie długie wiotkie pręciki coś takiego w ten sposób albo znamie słupka takie pierzaste mające dużą powierzchnię wychwytujące ziarna pyłku taka cecha też tutaj by się nasunęła jedno z tych dwóch można napisać proszę kapusta czerwona ma liście fioletowe za barwy odpowiedzialne Są

Speaker A

antocyjany barwniki znajdujące się w soku komórkowym komórkach skórki liścia Przeprowadzono doświadczenie w którym TR kilkumilimetrowe skrawki skórki z liścia kapusty umieszczono na szkiełkach podstawy teraz woda destylowaną i mamy obserwację zaobserwowano że skrawki skórki liścia kapusty umieszczone w kwasie octowym

Speaker A

zmieniły barwę na czerwoną roztworze zasady amonowej na zielono niebieską natomiast skrawki umieszczone w wodzie destylowanej nie zmieniły barwy i pozostały fioletowe formuj problem badawczy odpowiadający przedstawionemu doświadczeniu problem badawczy to jest zawsze w formie pytania albo takiego równoważnika zdania wpływ czegoś tam na

Speaker A

coś można powiedzieć to w ten sposób Jaki jest wpływ pH albo odczynu środowiska na barwę liści kapusty albo barwę antocyjanów i tym podobne coś tego na Teraz sprawdzam w kluczu można nawet użyć ewentualnie określenia Czy liście kapusty mogą służyć jako wskaźnik pH

Speaker A

zaczy może same liście Nie no ale dobra wiecie tego typu rzeczy to będą myślę Bardzo bardzo spoko w międzyczasie jeszcze pytanie Jeszcze wrócę do szparek czy jak roślina ma wodę to szparki są otwarte a jak jej nie ma to są zamknięte takon

Speaker A

dokładnie woda to jak powietrze w dętce co nie Nie masz powietrza w dętce to dętka jest taka klapę co nie napompujesz to się robi okrągła aparat szparkowy proste do Myślę że mamy sprawę załatwioną 14 zadanie Na wykresie przedstawiono zależność między

Speaker A

wysyceniem hemoglobiny tlenem a ciśnieniem parcjalny oblatany i teraz tak Co my tutaj na tej krzywej widzimy Chodzi o to że jak macie ciśnienie parcjalne tlenu to jest takie stężenie tlenu na dobrą sprawę jeżeli to ciśnienie parcjalne zmienia się to też

Speaker A

zmienia się wysycenie hemoglobiny czyli taki no i ilość tlenu tej hemoglobinie który mógłby zostać przeniesiony w porównaniu do całości hemoglobiny nie czyli na przykład jak mamy tutaj bardzo mało na przykład no niech to będzie to 4 nie to tam jedynie 60 hemoglobiny

Speaker A

tak to wygląda i tak dalej No i teraz Który z punktów odpowiada wskazuje wysycenie hemoglobiny typowe dla naczyń włosowatych płuc Moi drodzy tu poszli trochę podchwytliwie bowiem naczynia włosowate Dobra to no Już mamy pęcherzyk dobra jesteśmy w pęcherzyku jesteśmy w pęcherzyku więc ja

Speaker A

bym dał duże stężenie tlenu i celuje pod A o to chodzi bo w pęcherzyku naczynia włosowa pęcherzyka płucnego otaczają pęcherzyk w którym mamy dostęp do powietrza atmosferycznego które cechuje bardzo duże ciśnienie parcjalne coś takiego powietrzu pęcherzyków jest wysokie ciśnienie parcjalne tlenu i tym

Speaker A

podobne rzeczy to byłoby dobre uzasadnienie jeszcze pytanie od Majewskiego czy anjy zmieniają barwy w odmiennym pH na to wychodzi Właśnie po tym doświadcz wiesz poszczegól subst toze doł odać to chodzi ale wystarczy mieć świadomość tego takie naturalne indykatory

Speaker A

15 celu zbadania czy Trzustka wydziela enzymy trawiące skrobie przygotowano dwie probówki z wodnym roztworem skrobi po czym wu zapewniono środowisko lekko zasadowe dobra do pierwszej probówki dodano zmieloną surową trzustkę zwierzęcą a do drugiej taką samą porcję tej ugotowanej klasyka chodzi o to że

Speaker A

macie zmieloną Trę OK jak zagotuje to jest wszystko wiadomo zagotowane i nie ma nic denaturacja Do każdej z probówek dodano kilka kropli płynu Lugola czyli wykrywacz skrobi skrobia pod wpływem tego czynnika zmienia kolor na ciemnoniebieski fajnie zadanie 15 bo tu

Speaker A

macie ściągę do poprzedniego czasami jest tak że treści kolejnych zadań jest odpowiedź na poprzednie albo odwrotnie więc tutaj od razu mamy bonus co nie warto zauważać takie rzeczy nieco krótsze łańcuchy dekstryn barwią się na kolor fioletowy jeszcze krótsze barwią

Speaker A

się na czerwono brunatny krótkie łańcuchy reagują płynem Lugola dobra który zestaw jest próbą badawczą to pytanie czy Trzustka wydziela enzymy trawiące skrobie próba badawcza To będzie ta zmielona nie ugotowana czyli surowa zestaw pierwszy bo w drugim sprawdzamy wiecie po denaturacji co by

Speaker A

był bez enzymów bo nie ma opcji żeby tam były enzymy to uzasadniamy bo tam są enzymy z racj tego że zurowa to jest próba badawcza ziy podz pod że wydziel trawiące skrobie odpowiedzi ę badany proces chodzi o to w tym zestawie

Speaker A

drugim jak już damy Lola to cały czas będzie granatowe i koniec a w zestawie pierwszym kiedy dali lol próbówek dodano po kilka kropli płynu Lola można kombinować tak że dodano go na początku i tak w probówce pierwszej zmienił barwę najpierw z

Speaker A

fioletowego ciemnoniebieskiego na fioletowy na końcu odbarwił się bo to się wszystko Pocięła coś w ten deseń ten sposób I to jest No właśnie teraz sprawdzam jak w kluczu zrobili Dokładnie tak zrobili że w tym pierwszym zestawie stopniowo to zabarwienie zmienia się

Speaker A

tutaj wiecie można zastanawiać się kurczę no ale dobra kiedy dodali ten płyn lola czy go dodali po tym trawieniu Czy przed można ewentualnie moim zdem o to że już po całym procesie dodano płyn Lugola no i wtedy w tej gzie

Speaker A

drugiej granatowe a w pierwszej bezbarwne Natomiast tutaj jest przykładowa odpowiedź tym zmieniany stopniowym zmienianiem barwy to też Ona byłaby lepsza powiem Wam tak specjalnie podali te kolory żeby je wpisać więc ja bym poszedł na to że najpierw potem

Speaker A

dopiero skrobia się rozkładało co nie A nie że na końcu taka sugestia z mojej strony Ile punktów trzy pewnie No to do zrobienia Wyjaśnij dlaczego w tym doświadczeniu zapewniono lekko zasadowe środowisko mieszaniny w probówkach No to Tłumaczymy że zasadowe środowisko jest

Speaker A

typowe dla jest dla optymalnego działania enzymów trzustkowych coś takiego enzymy trzustkowe działają w zasadowym pH tego typu odpowiedzi powinny być spoko żeby te enzymy były aktywne i tak dalej 16 Hormony to substancje chemiczne które regulują metabolizm komórek tkanek i

Speaker A

narządów większość hormonów syntetyzowana jest przez komórki gruczołów dokrewnych ale niektóre są syntetyzowane przez komórki nerwowe na schematach AIB przedstawiono oba typy komórek a Poniżej podano przykłady hormonów wydzielanych przez te komórki dobra mamy komórkę gruczołow taką typową która do krwi sobie wydziela oraz

Speaker A

to jest neuroendokrynne wydzielanie neuron do krwi dobra i teraz chcą pewnie żeby podpisać pośród wymienionych powyżej nazw hormonów Wybierz i wpisz w zaznaczone miejsca pod schematami AIB po jednym przykładzie hormonu dobra Moi drodzy Sprawa wygląda tak neuroendokrynne wydzielanie to macie na

Speaker A

przykład adrenalinę noradrenalinę albo wazopresynę i oksytocynę te wydzielane przez podwzgórze do przysadki tylnego dajemy tutaj jeden z nich czyli oksydacyjny a do gry czołowe typowo do krwi to najbardziej pasowałby nam glukagon to też byłoby spoko kortyzol w sumie też może być ale dałbym glukagon

Speaker A

lepiej bo tak nie steroidowy tylko peptydowy prędzej do mnie przemawia ale to nie ma znaczenia W każdym razie zdecydowanie oksydacyjna Wazopresyna to będą te neuroendokrynne Pamiętajcie podwzgórze schodzą potem do tylnego płata przysadki dopiero wówczas jest dystrybucja do krwi

Speaker A

tak to wygląda Wypisz nazwy tych dwóch hormonów których działanie prowadzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi Uwaga to na pewno będzie to glukagon jako jeden spośród nich jeszcze kortyzol ma takie działanie hiperglikemie większe stężenie glukozy we krwi właśnie przez działanie tego

Speaker A

sterydu to więcej jednym z objawów zespołu cinga tak zwanego czyli powiązanego z nadczynnością nadnerczy może być właśnie cukrzyca właś taka drugo wtórna co nie nie Że pierwotnie w trzustce jest problem tylko właśnie z innymi hormonami nie tak tak by to

Speaker A

wyglądało dobra sprawa załatwiona szukamy kolejnych zadań 17 zadanie Na schemacie przedstawiono trzy obrazy mikroskopowe próbki krwi pacjenta po podaniu do niej określonych przeciwciał badanie wykonano w celu oznaczenia grupy krwi pacjenta próba abc mamy i teraz tak dodano przeciwciała

Speaker A

antyb i anty dobra Jaką grupę krwi ma anty i antyb nic mu nie zrobiły to znaczy że na powierzchni jego erytrocytów nie ma ani antygenu a ani b czyli jest po prostu zero wszystko bo przeciwciała łapią antygeny nie ma

Speaker A

antygenów No to wiadomo że będzie to grupa zer a rhy sobie pytanie co będzie będzie RH Plus to one zlepy te erytrocyty Czyli musi być obecny ten antygen pytanie o Adriana jestem lekarzem z zawodu kończyłem studia 2015 nie pamiętam wracamy do tematu Mam

Speaker A

nadzieję że to zadanie jest jasne bo tutaj nic trudnego nie było klasyk 18 na schemacie przedstawi prw piwne wó jak chorujecie na coś pierwszy raz nasz organizm nie wie co się dzieje no i ta choroba sprawia że pojawiają się tak zwane antygeny To są

Speaker A

moi drodzy takie białka czy cokolwiek tam innego glikoproteiny nieważne coś co W każdym razie wzbudza Odpowiedź odpornościową tak nasz organizm tutaj wedle schematu około piątego dnia ogarnia się że coś jest nie tak i robi pełno przeciwciał które załatwiają ten

Speaker A

antygen Może to być na przykład po szczepieniu też szczepionce dostajemy antygen po to żeby się nać już prawdziwą bakterią taki poligon Nie no i te przeciwciała po czasie nam spadają często do bardzo niskiego nawet poziomu ale nasz organizm pamięta Co się stało

Speaker A

ma specjalne komórki pamięci które jak sprawa będzie drugi raz poruszona drugi raz dostaniemy ten antygen czy zarazimy się bakterią czy dostaniemy drugie szczepienie to on jeszcze więcej narobi tych przeciwciał bo on już się nauczył je robić o to chodzi to jest wtórna

Speaker A

odpowiedź odpornościowa która jest znacznie bardziej intensywna to jest wytłumaczenie Moi drodzy Dlaczego my raz w życiu chorujemy na ospę wietrzną tak potem już nie ma drugiego zachorowania na ospę wietrzną co najwyżej może być półpasiec w stanie zmienionej odporności

Speaker A

Ale my tego wirusa raz widzieliśmy zrobiliśmy z nim porządek i nasza odpowiedź na wtórna nawet na kontakt z nim jest tak silna że on nam nic nie jest w stanie zrobić i teraz Oceń czy zdania są prawdziwe czy fałszywe

Speaker A

przeciwciała w surowicy krwi pojawiają się po upływie kilku dni od pierwszego podania antygenów szczepią No to wychodzi że spoko tak jest okej ponowne podanie antygenu skutkuje spadkiem poziomu przeciwciał No nie bo ponowne podanie to wystrzeliło do góry Po ponownym podaniu antygenu

Speaker A

szczytowy poziom przeciwciał jest osiągany szybciej niż po pierwszym podaniu antygenu tak bo szybciej szybciej no no pewnie że szybciej bo tu jest od zero do ten po 20 dniach mamy szczyt a tu mamy od 30 do 4 10 dni szybciej

Speaker A

i to też jest prawdziwe tu dajemy również tak pytania w międzyczasie Kuba Mogę zadać pytanie chemiczne Jak można otrzymać metab bromo anilinę z benzenu Kuba to ja bym zrobił to tak weź benzyn z nitrująca kierujący na meta ci skieruje

Speaker A

na katalizatorze febr3 bromu dostaniesz brom Nitro benzen w konformacji w konformacji meta a następnie redukcja na cynk i HCl do aniliny i na końcu tak to wygląda i mamy bromo anilin konformacji Mam nadzieję że pomogłem nabs róż czasie upływającym od podania

Speaker A

antygenu do rozpoczęcia produkcji przeciwcia w obu typach odpowiedzi immunologicznej to chodzi o to że kiedy mamy odpowiedź pierwotną to nasz organizm sam wytwarza antygeny od początku co nie przepraszam przeciwciała od początku rozpoznania antygenów one muszą być rozpoznane Natomiast w

Speaker A

przypadku ponownego podania antygenu komórki pamięci albo już Ogólnie jakiś tam mechanizm umożliwiający produkcję przeciwciał jest obecny tych przeciwciał szy nie ma sprawy Kuba Dobra coś takiego bym tutaj dał podpunkt spośród rodzajów odporności wymienionych poniżej Podkreśl TR które odpisują przedstawioną odpowiedź

Speaker A

immunologiczną przede wszystkim Bzie to jest Taka ogólna że na przykład bariera w postaci skóry teraz tak na pewno nie jest ona wrodzona jest to odporność nabyta Z jakiego powodu dlatego że mamy szczepienie czyli podano szczepionkę jest odporność zdecydowanie nabyta jest

Speaker A

również czynna bo nasz organizm uczy się sam sobie to ogarnąć tak Czyli my dostajemy jakiś tam materiał i nasz organizm go bierze robi sobie na to przeciwciała i tyle nie jest to odporność bierna uzyskali byśmy podczas transportu przeciwciał transferu

Speaker A

przeciwciał do naszego gotowych już dobra to 19 przeprowadzono test który miał określić wpływ danego antybiotyku na pewien szczep bakterii uproszczony opis testu jego wyników przedstawiono poniżej z jednej komórki bakteryjnej wyhodowano kolonie bakterii oznaczoną na rysunku cyfrą 1 dobra potem Koman kolonie cak

Speaker A

w wyjątkiem tego 3 się ocaliły tutaj zaznaczone na ciemno i spróbujmy dojść dlaczego tak się stało Określ prawdopodobną przyczynę uzyskania przedstawionych wyników odpowiedzi uwzględnij podłoże genetyczne tego 3 z tej ten szczep akurat uzyskał odporność oporność na antybiotyk na przykład w wyniku mutacji

Speaker A

chodzi o to że bo wszystkie te bakterie ze wszystkich kolonii były do niczego w sensie zaczy z naszego punktu widzenia Dobrze że tak poddały się działaniu tego antybiotyku a tylko bakteria 3ie ponieważ bakterie 3ie ponieważ U nich się jakoś zmutował i zrobiła odorność

Speaker A

oporność Toy tyko słowo kwestia nazewnictwa mutacja Mateusz dokładnie o mutację chodzi Wiecie czemu nie rekombinacja bo rekombinacja to byłoby tak że inne też byłyby oporne co nie i że te geny się po prostu mieszają wiadomo o co chodzi A tutaj mamy coś od

Speaker A

nowa tyle nowy gen odporności odporności na dany antybiotyk to co 20 to już wszystko załatwione stadium larwalne występuje w rozwoju osobniczym zwierząt które składają jaja o ilości żółtka niewystarczającej do pełnego rozwoju zarodka od zarodka do Imago czyli postaci dojrzałej płciowo jednym z

Speaker A

czynników ograniczających wzrost roślinożernych owadów jest dostępność azotu zawartego w pokarmie roślinnym stwierdzono że zawartość azotu w ilościach w liściach babki lancetowatej spada gdy zwiększa się ilość dwutlenku węgla w powietrzu dobra Na wykresie przedstawiono Wzrost larw motyla żerujących na babce rosnącej w warunkach

Speaker A

[Muzyka] pawe jeszcze pytanie od ciebie Wiesz co na medycynę rodzinną się zdecyduje Ale to na spokojnie wiesz Nie spieszy mi to dobra Wyjaśnij Uwzględniając podane informacje Dlaczego przy różnym stężeniu dwutlenku masy lar różnią się dobra Słuchajcie jak mamy zwiększone stężenie

Speaker A

dwutlenku Wedy stoo białka po prostu mówiąc kokal to te larwy przechodzą wtedy na dietę węglowodan a przy normalnym stężeniu mają dietę białkową No i teraz tak Co tutaj ciekawego dostępność azotu w pokarmie roślinnym i można stwierdzić że zwiększone stężenie dwutlenku węgla

Speaker A

powoduje powstanie liści babki o zmniejszonej zawartości azotu a ten czynnik sprawia że wzrost owadów roślinożernych jest ogranic taki ciąg przyczynowo skutkowy tutaj mamy dlatego przy zwiększonym stężeniu dwutlenku ich masy będą mniejsze Przedstaw rolę stadium larwalnego w cyklu rozwojowym

Speaker A

owada to jest tak stadium larwalne umożliwia ogólnie przeobrażenie się w postać dorosłą w perspektywie Ale przy okazji pobranie sporej ilości pokarmu i to jest tak że larwa żeruje sobie na liściach je ile się da potem Kon i zamienia w tak to

Speaker A

działa Można byłoby określić że larwy pobierają gromadzą pokarm substancje pokarmowe które są potrzebne do przeobrażenia i uformowania w postaci postać dorosłą coś tak one muszą się nająć żeby mieć dużo na to energii to jest proces bardzo wymagający co tak to

Speaker A

wygląda Dobra 21 mamy Parzydełkowce wodne dwuwarstwowce i przy okazji zwierzęta tkankowe dwuwarstwowce chodzi mezodermy tylko mają ekto i endoderm dorosłe postaci polib i meduza mają zróżnicowane rozmiary od rozmiarów kilku milimetrowych do kilkumetrowych Zwierzęta te nie mają układu krwionośnego wydalniczego ani

Speaker A

oddechowego Poniżej przedstawiono schemat budowy mikroskopowej fragmentu fragu ściany ciała stół przedstawiciela parzydełkowców Dobra zaraz sobie to ogarniemy ką cyfrą oac czyli ektoderm to jest tak ektoderm to jest ta zewnętrzna a endoderma to jest ta wewnętrzna błona w której mamy pokarmowy

Speaker A

przewód po lewej stronie chodniczka pokarmowa i tak dalej To jest ta część pokarmowa czyli tu mamy endoderm po tej stronie dwójka będzie moi drodzy ekto Poznajemy to też po zmysłowych zmysłowej komórce i nerwowej komórki nerwowe są ogól z ektodermalne

Speaker A

pochodzenia z czyli tego zewnętrznego więc tu dajemy EKT bankowo więc dwójka odpowiedź uzasadni obecność komórek nerwowych zmysłowych coś takiego które są pochodzenia zdecydowanie ektodermalne i tyle tak by można było to załatwić Podaj nazwy dwóch etapów trawienia pokarmu i określ jego ich

Speaker A

lokalizację w organizmie ciała parzydełkowców Dobra to teraz sobie to ogarniemy to by Moi drodzy jakby to wyglądało etapy trawienia nazwa etapu 1 etapu 2 komórka gruczołowa Ja bym powiedział że najpierw są wydzielane enzymy jest to wszystko trawione a potem będzie wchłanianie i to

Speaker A

jest tak trawienie jest najpierw zewnątrzkomórkowe a potem wewnątrzkomórkowe i tak trawienie zewnątrzkomórkowe po wydziel enzymów które poza komórką trawią substancje pokarmowe druga sprawa to jest trawienie wewnątrzkomórkowe czyli pochłonięcie mniejszych makr cząstek przez komórki znaczy mniejszych cząstek tych biologicznych przez komórki

Speaker A

i strawienie ich w wodniczkowe cli trawienie zewnątrzkomórkowe gruczołowa komórka trawienie wewnątrzkomórkowe wodniczka pokarmowa i do tego jakiś tam opis powinno być spok Piotrek to jest matura rozszerzona z biologii dobra Dlaczego Parzydełkowce Aha jeszcze lokalizacja No to tutaj wpisujecie

Speaker A

wiadomo te komórkę gruczołow i komórka Gdzie jest tam wodniczka pokarmowa coś takiego znaczy to zewnątrzkomórkowe to nie tyle komórka gruczołowa tylko ona wydziela na zewnątrz co nie lokalizacja to jest poza komórką a ten drugi to lokalizacja wewnątrz wewnątrz

Speaker A

komórki tak dalej I to po tej stronie nazywa jamą można dorzucić coś takiego Myślę że układ pokarmowy też mogłoby przejść przewód pokarmowy Chociaż tam nie za bardzo to jest ale zależy od sprawdzającego wówczas dobra Dlaczego Parzydełkowce o dużych

Speaker A

nawet to o dużych rozmiarach ciała nie mają narządów służących do wymiany gazowej to jest tak że one dokonują wymiany gazowej całą powierzchnią swojego ciała d że każda komórka ma kontakt z wodą coś takiego gaz oddechow bezpośrednio przechodzą do komórek Przez co nie jest

Speaker A

potrzebny układ oddechowy tak bym to załatwił Idźmy dalej 22 zadanie Poniżej wymieniono na procesów spośród od a do d i przyporządkuj je do nazw produktów 1 i 2 które powstają w wyniku przebiegu tych procesów zapisz ich oznaczenia literowe

Speaker A

dobra przyporządkuj je do nazw produktów które powstają Słuchajcie jak mamy sobie proces transkrypcji to wtedy powstaje RNA czyli tu damy C bo to ma być produkt a DNA powstaje nam podczas replikacji oraz odwrotnej transkrypcji bo to jest proces kiedy z RNA mamy

Speaker A

zrobione DNA cli tu dajemy sobie jeszcze d translacja odpada bo produktem jest białko tyle w temacie dalej 23 na schemacie przedstawiono strukturę fragmentu genu betaglukan fragmentu bety wyrażając ją liczbą zasad azotowych to jest tak introny to tam nic

Speaker A

ciekawego nie ma możemy je wywalić Pamiętajcie a na całość będą będą się nam składać te trzy Czyli mamy co

Topics:matura biologia 2015stara podstawamakrocząsteczkiwiązanie peptydoweaminokwasykolagenkomórka prokariotycznakomórka eukariotycznaendosymbiozarybosomy

Frequently Asked Questions

Jakie wiązanie chemiczne łączy monomery w białkach?

W białkach monomery, czyli aminokwasy, łączą się wiązaniem peptydowym, które jest specyficznym wiązaniem amidowym występującym między grupami aminowymi i karboksylowymi aminokwasów.

Gdzie występuje kolagen i jaka jest jego funkcja?

Kolagen występuje głównie w tkance łącznej skóry właściwej oraz w kościach. Pełni funkcję budulcową, zapewniając wytrzymałość mechaniczną i odporność na rozciąganie.

Czym różnią się komórki prokariotyczne od eukariotycznych?

Komórki prokariotyczne nie posiadają jądra komórkowego i mają prostą budowę, natomiast komórki eukariotyczne mają jądro oraz struktury wewnątrzkomórkowe otoczone podwójną błoną, takie jak mitochondria i chloroplasty.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools