Biologia Czerwiec 2015 NOWA PODSTAWA CZĘŚĆ 1 [matura] — Transcript

Witajcie. Serdecznie witam wszystkich w to niedzielne popołudnie. Chciałbym dzisiaj omówić z wami maturę z biologii, poziom rozszerzony, czerwiec 2015 roku. Jeżeli macie jakiekolwiek pytania, zadawajcie je na czacie. No i tradycyjnie pod koniec streamu wylosujemy, w zasadzie nie wylosujemy, tylko odpowiecie na jakieś pytanie i wtedy do tej osoby powędruje książka, którą będę wysyłać, które ogólnie będę wysyłać po weekendzie, czyli jutro. Mam nadzieję, wszystko będzie już okej, zrobię ile dam radę. Nie ukrywam, że dzisiaj nie wiem, czy dam radę zrobić dwie matury, ale to postaram się nadrobić w nadchodzącym tygodniu. Przejdźmy do rzeczy, przed nami egzamin maturalny. Witajcie. Witaj, Marta. Witaj, Nona, Reem, Kasia G i Krem Br. Umówmy się, że wszelkie pytania będę rozpatrywać po omówieniu zadań, okej? Tak będzie, myślę, najwygodniej.

Jeszcze pytanie od Kory: czy będzie dzisiaj chemia? Wiesz co, zajmę się dzisiaj biologią, na tym się skupię, a chemię zrobimy, kiedy zrealizuję cykl matur z biologii, które wam przedstawiłem na Facebooku. Dobra, zrobimy biologię, a potem bierzemy się dopiero za chemię, okej? No to lecimy.

Zadanie pierwsze. Na schemacie przedstawiono transport glukozy do wnętrza komórki. Glukoza pokonuje barierę w postaci błony komórkowej dzięki transportowi zintegrowanemu, sprzężonemu z transportem jonów sodu. Jakby ktoś nie wiedział, to jest to tak zwany symport, czyli wchodzi do komórki jedna rzecz, a razem z nią wchodzi druga. Przeciwieństwem tego jest antyport, czyli sytuacja, kiedy z komórki wychodzi jedna rzecz, a druga wchodzi. Do tego jeszcze jest uniport, czyli sytuacja, kiedy po prostu jedna rzecz wchodzi bądź wychodzi z komórki sama z siebie.

W błonie komórkowej, oprócz białka transportującego glukozę, znajduje się tak zwana pompa sodowo-potasowa, której rolą jest usuwanie z komórki jonów sodu przy jednoczesnym pobieraniu jonów potasu. I jest to właśnie przykład tego antyportu. Czyli reasumując, pompa sodowo-potasowa do komórki wciąga potas, który jest integralną częścią funkcjonowania komórki. Pamiętajcie, zawsze w komórkach jest dużo potasu. No a wyrzuca na zewnątrz sód, który w komórce jest niepożądany, przynajmniej nie na stałe, tymczasowo, okej, ale nie na stałe.

Też możecie sobie skojarzyć to w ten sposób, na przykład sok pomidorowy, ogólnie soki owocowe, soki warzywne zawierają dużo potasu, bo tego potasu też jest dużo w komórkach roślinnych, aczkolwiek pełni on nieco inną rolę niż w komórkach zwierzęcych. Natomiast nie będziemy tego tutaj rozpatrywać. Przejdźmy dalej. Na każde trzy jony sodu usunięte z komórki przypadają dwa pobrane jony potasu. Powoduje to nierównomierny rozkład stężeń jonów po obu stronach błony komórkowej i tutaj widzicie coś takiego: tego sodu na zewnątrz komórki ma być więcej niż pobranego potasu do wnętrza komórki. Można sobie to nawet przełożyć na to, że przez to w komórce będzie jak gdyby taki ujemny ładunek, a na zewnątrz nieco dodatniego ładunku elektrycznego.

To wszystko składa się na tak zwany potencjał, czy potencjał spoczynkowy, czyli sytuację, kiedy jest na zewnątrz komórki więcej tych dodatnich jonów. One nie mogą wejść, ale przy sprzyjającej okazji do niej po prostu wejdą. I to dotyczy komórek nerwowych, komórek mięśniowych oraz jest sprzężone z różnymi innymi, którego przykład będziemy mieli poniżej właśnie. Dotyczy on transportu glukozy. Teraz przyjrzyjmy się rysunkowi, co się tutaj dzieje. Na górze mamy środowisko zewnętrzne komórki, natomiast na dole cytozol, cytoplazmę, cokolwiek, czyli środek, wnętrze. I zauważcie, co się dzieje. Z jednej strony tutaj pracuje pompa sodowo-potasowa, która widać wciąga potas do środka, a na zewnątrz wyrzuca sód i odbywa się to jednocześnie z użyciem energii w postaci ATP.

Jest to tak zwany transport aktywny, co widać tutaj w sposób bezpośredni, czyli wykorzystujemy energię po to, żeby coś przetransportować, proste. I teraz zobaczmy, jakie są pytania do tego. Wyjaśnij, biorąc pod uwagę stężenia substancji po obydwu stronach błony komórkowej, na czym polega związek aktywnego transportu jonów sodu na zewnątrz komórki z transportem glukozy.

Praca pompy sodowo-potasowej, o której wspomniałem przed chwilą, ma następujący wydźwięk: chodzi o to, że pompa sodowo-potasowa non stop wyrzuca z komórki sód. One znajdują się potem na jej zewnętrznej stronie, jest ich tam, mówiąc kolokwialnie, po prostu więcej. Przy okazji dysponujemy dodatkowym białkiem, które tutaj zaznaczę, nazywa się ono transporter, coś takiego. Tego typu białka służą temu, żeby glukozę do środka komórki wciągać.

Tylko widzicie, jeżeli glukoza miałaby w sposób samodzielny sobie do tej komórki wchodzić, to musiałaby korzystać właśnie z tego wspomnianego, przez znaczy, no nie wspomnianego jeszcze, gradientu stężeń. Chodzi o to, że musiałoby być zawsze glukozy w komórce mniej, a na zewnątrz więcej. Co więcej, jeżeli byłaby taka sytuacja, że byłoby ich mniej więcej po równo, to wówczas glukoza nie weszłaby do komórki, a to byłaby na przykład sytuacja niepożądana w przypadku enterocytów, czyli komórek nabłonka jelitowego, gdzie właśnie takie transportery są obecne.

Chodzi o to, że ten sód napędza transport tej glukozy, nawet jeżeli jej po tej stronie zewnętrznej, czyli na górze, jest bardzo, bardzo mało, to tego sodu jest bardzo dużo i on wciąga ją do środka. Po prostu wchodzą razem: glukoza korzystając z uprzejmości sodu. I teraz jak odpowiedzieć na to pytanie? Ja bym ujął to mniej więcej w ten sposób, że praca pompy sodowo-potasowej nieustannie utrzymuje duże stężenie na zewnątrz komórki, a małe stężenie w jej wnętrzu, przez co przenośnik glukozy, korzystając z gradientu stężeń jonów sodowych, umożliwia przejście sodu z powrotem do komórki, a razem z nim do komórki będzie wnikać glukoza. Coś takiego.

Ważne jest, żeby uwzględnić w tym pracę pompy sodowo-potasowej. Można jeszcze dodać, że wykorzystuje ona w tym celu ATP, bo to myślę, nie zaszkodziłoby. I do tego pokazać, że ten gradient stężeń się wytwarza, czyli na górze jest dużo sodu, korzysta glukoza. W międzyczasie chciałem powitać wszystkich: Michała, Korę, Marysię, IG, Madzikę i Seweryna. Bardzo jestem wdzięczny, że przychodzicie na lekcje, bo dzięki wam one powstają.

Oczywiście teraz przejdźmy dalej. 12, znaczy się d, spośród wymienionych cząsteczek zaznacz te, które są transportowane ze światła komórek nabłonka jelita w sposób analogiczny do przedstawionego na schemacie. To już powiedziałem o tym, co się tutaj dzieje, czyli glukoza wchodzi.

Więc będą to cukry proste. Tylko sekundę, tutaj mi nie pasuje wszystko, bo to jest tak, jeszcze mamy aminokwasy, białka proste, cukry, kwasy tłuszczowe. Szczerze, mam w tym momencie wątpliwość i zastanawiam się, czy nie chodzi o cukry proste, bo tak ewidentnie pasy tłuszczowe byłyby w sposób analogiczny przenoszone. Tu też bym się zastanowił. Przyznam, w tym momencie mam mały problem, nie ukrywam.

Tutaj tak na pewno chodzi o cukry proste, to jest bank. Ale takiej odpowiedzi nie mamy do wnętrza komórek nabłonka jelita. Zastanówmy się, czy mogły to być aminokwasy, drobne białka proste i oczywiście sprawdzę potem w kluczu, żeby nie było wątpliwości. Białka proste mają to do siebie, że one są trawione w sposób właśnie, no, jelicie normalnie są cięte i tyle, a potem dopiero do tripeptydów i peptydy są trawione do aminokwasów, ale już w błonie śluzowej jelita, czyli w tych enterocytach.

Dlatego odpadają aminokwasy. Cukry tak samo będą trawione do monosacharydów, a kwasy tłuszczowe tutaj można byłoby się pokusić. Szczerze, nie pamiętam, czy tam był ten symport. Podejrzewam, że nie. Właśnie i te zaraz sobie to rozpatrzymy. Tylko jeszcze, azbestowy tłuszcze jako chylomikrony raczej to jest, proszę cię, tak, chylomikrony dopiero powstają, proszę cię, nie w samym nabłonku jelita, tylko jak już wszystko idzie do naczynia limfatycznego.

Także tutaj sorry, sprawdzę, bo mam, przyznam szczerze, dosyć dużą wątpliwość. Aminokwasy mają być, no zastanawiałbym się z tym, bo tutaj kwestia jest taka, że one są raczej trawione do di- i tripeptydów z tego, co pamiętam. No dobra, ale można je zaznaczyć tu.

Przyznaję, że brakło mi trochę wiedzy, ale jest to jeszcze do sprawdzenia, bo z tymi maturami też różnie bywa. Więc to mamy rozwiane, aczkolwiek nie była to odpowiedź taka dosyć ocz...

Jeżeli byłaby taka sytuacja że byłoby ich mniej więcej po równo to wówczas glukoza nie weszłaby do komórki a to byłaby na przykład sy niepożądana w przypadku enterocytów czyli komórek nabłonka jelitowego gdzie właśnie takie transportery są obecny chodzi o to że

ten sód napędza transport tej glukozy nawet jeżeli jej po tej stronie zewnętrznej czyli na górze jest bardzo bardzo mało to tego sodu jest bardzo dużo i on wciąga ją do środka po prostu wchodzą razem glukoza Korzystając z uprzejmości sodu i teraz Jak

odpowiedzieć na to pytanie Ja bym Ujął to mniej więcej w ten sposób że praca pompy sodowo-potasowej nieustannie utrzymuje duże stężenie na zewnątrz komórki a małe stężenie w jej wnętrzu przez co przenośnik glukozy Korzystając z gradientu stężeń jonów sodowych

umożliwia przejście sodu z powrotem do komórki a razem z nim do komórki będzie wnikać glukoza coś takiego Ważne jest żeby uwzględnić w tym pracę pompy sodowo-potasowej można jeszcze dodać że wykorzystuje Ona w tym celu ATP bo to myślę nie zaszkodziłoby

i do tego pokazać że ten gradient stężeń się wytwarza czyli na górze jest dużo sodówki korzysta glukoza w międzyczasie chciałem powitać wszystkich Michała korę Marysi IG madzika i Seweryna Bardzo jestem wdzięczny że przychodzicie na lekcje bo dzięki wam one powstają

Oczywiście teraz przejdźmy dalej 12 znaczy się d Spośród wymienionych cząsteczek zaznacz te które są transportowane ze światł węza komórek nabłonka jelita sposób analogiczny do przedstawionego na schemacie to już powiedziałem o tym co się tutaj dzieje czyli glukoza wchodzi

więc będą to cukry proste tylko sekundę tutaj mi nie pasuje wszystko bo to jest tak jeszcze mamy aminokwasy białka proste cukry kwasy tłuszczowe szczerze mam w tym momencie wątpliwość i zastanawiam się czy nie chodzi o cukry proste bo tak

ewidentnie pasy tłuszczowe byłyby w sposób analogiczny przenoszone tu też bym się zastanowił przyznam w tym momencie mam mały mały problem nie ukrywam tutaj tak na pewno chodzi o w tym momencie cukry prosty to jest bank Ale takiej odpowiedzi Nie mamy do

wnętrza komórek nabłonka jelita zastanówmy czy mogły to być aminokwasy drog białka proste i oczywiście Sprawdzę potem w kluczu żeby nie było wątpliwości białka proste mają to do siebie że one są trawione w sposób właśnie no jelicie normalnie są cięte i tyle a potem

dopiero do tripeptydów i peptydy są trawione do aminokwasów ale już w błonie śluzowe jelita czyli w tych enterocyt dlatego odpadają aminokwasy cukry tak samo będą trawione do Mon cukrów a kwasy tłuszczowe tutaj można byłoby się pokusić Szczerze Nie pamiętam czy tam

był ten symport Podejrzewam że nie Właśnie i te zaraz sobie to rozpatrzymy tylko jeszcze azbestowy tłuszcze jako chylomikrony raczej to jest proszę ciebie tak chylomikrony dopiero powstają proszę ciebie nie w samym nabłonku jelita tylko jak już wszystko idzie do naczynia limfatycznego także

tutaj Sorry sprawdzę bo mam przyznam szczerze dosyć dużą wątpliwość aminokwasy mają być no zastanawiałbym się z tym bo tutaj kwestia jest taka że one są raczej trawione do z di i tripeptydów z tego co pamiętam No dobra ale można je można je zaznaczyć tu

Przyznaję że brakło mi trochę wiedzy ale jest to jeszcze do sprawdzenia bo z tymi maturami też różnie bywa więc to mamy rozwiane aczkolwiek nie była to odpowiedź taka dosyć oczywista Witajcie serdecznie Cześć Grzesiek Dobra dwójeczka robimy z rybosomami

sprawę one są kompleksami złożonymi z RNA i białek dla przypomnienia RNA jest to rybosomalne RNA czyli kwas rybonukleinowy który jest specjalnie używany do tego żeby budować rybosomy do tego białka które Oczywiście są integralną strukturą jeżeli chodzi o budowę

praktycznie wszystkiego pytanie od Dawida jak aminokwas ma być strawiony do znaczy się dipeptyd do aminokwasu przejęzyczyłem się Dawid Składają się one z dwóch podjednostek dużej i małej które łączą się podczas przeprowadzenia translacji translacja to jest proces biosyntezy białka Pamiętajcie i wówczas z

matrycowego RNA powstaje właśnie białko na rybosomie podczas translacji dobra mechanizm działania niektórych antybiotyków polega na wiązaniu się z ryb przykładowo gentamycyna wiąże się trwale do miejsca a w rybosomie miejsca gdzie zazwyczaj przyłączają się kolejne aminoacylo TRNA dla niewtajemniczonych

aminoacylo TRNA to jest coś takiego wiecie TRNA czyli ten transportujący kwas rybonukleinowy który jeszcze do tego ma dołączony aminokwas czyli terena z aminokwasem pasujące do odpowiedniego do odpowiedniego moi drodzy ja jeszcze rozpatrzę to wszystko okej to to później sobie zrobimy transportujące

do rybosomu kolejne aminokwasy w komórkach prokariotycznych rybosomy powstają w cytoplazmie a w komórkach eukariotycznych pod jednostki rybosomów pozostają na terenie jądra komórkowego dobra i co z tą informacją mamy zrobić jeszcze Pamiętajcie o jednym rybosomy u komórek prokariotycznych i u komórek

eukariotycznych różą różnią się między sobą jeżeli chodzi o rybosomy eukariotyczne to one mają pod 60s razem mają 80s Ja wam zaraz powiem O co z tym chodzi prokariotów z kolei było bodajże 30 50 i moi drodzy 70 azbestowy to jest jeszcze do

weryfikacji ja tutaj musiałbym to zrobić osobno wed W każdym razie te stałe sedymentacji to jest coś takiego że wiecie jak sobie te rybosomy wiruje się coś takiego to jak szybko one opadają im mają wyższą stałą sedymentacji to jakoś tam wolniej

Czy szybciej opadały zresztą nie jest jakoś ważne W każdym razie nie jest to jednostka którą da się dodać bo Popatrzcie mała podjednostka 40 jest 60 nie daje 80 czyli jest to taka właściwość typowa dla określonej cząstki i tego się nie dodaje tak jak masy dobra

w każdym razie pytanie 21 spośród Aid Zaznacz te dwa etapy powstawania rybosomów które zachodzą w jądrze komórkowym eukariontów Dobra co tam się dzieje przede wszystkim na bank powstaje rrna i to jest coś takiego że z tym RNA Moi drodzy On jest syntetyzowane w

jąderku dobra i to jest pierwsza rzecz i teraz wą rybosomy na terenie jądra komórkowego więc tak samo na terenie tego jądra komórkowego u eukariontów musiałyby się składać białka i erena w małe i duże podjednostki rybosomów bo białka rybosomalne to wyjdzie na to że one będą

powstawać na zewnątrz bo rybosomy są poza jądrem czyli robi się matrycowe RNA i z tego powstają białka które wracają z powrotem z kolei łączenie się małej i dużej podjednostki to już jest w momencie samej Rosy są takie odczepione A jak jak

dochodzi to one się składają z powrotem dobrze zobaczę jeszcze Czy macie jakieś pytania Megi jeżeli chodzi o to ploidalność bielmo wtórne proszę ciebie bielmo wtórne będzie miało 3n Ale to trochę poza tematem musielibyśmy na to nieco dłużej poświęci naaz SK nacy

Na podstawie tekstu określ jaki wpływ na proces translacji będzie miała gyna No to ogarnijmy sobie te genty co ona robi wiąże się trwale do miejsca avry bo miejsca gdzie zazwyczaj przyłączają się kolejne Amino acyl RNA na mój gust wychodzi tutaj tak że ta

gentamycyna będzie po prostu uniemożliwiać biosyntezę białka prywa to najlepiej ują umożliwia przyłączenie kolejnych aminoacylo RNA co za tym idzie elongacje białek wydłużenie ich tak by to wyglądało Myślę że taka odpowiedź byłaby najbardziej sensowna po prostu wiecie związek przyczynowo skutkowy wynikający

z tekstu Dzięki Dawid jak najbardziej twoja odpowiedź tutaj się im wyższa stała tym szybciej opadają d TR Wyjaśnij jaki wpływ na metabolizm bakterii będzie miało dodanie gentamycyny do pożywki na której hodowane są bakterie No Sprawa wygląda tak bakterie Mówiąc krótko

przestaną się dzielić Jeżeli nie są oporne na gyn ale wiadomo że byłoby to zbyt duże uproszczenie Powiedziałbym tak że na sam metabolizm bakterii wpływ będzie następujący że nie będą one w stanie syntetyzować białek albo synteza białek przez bakterie zostanie w jakiś

tam sposób upośledzona na to by wychodziło zadanie 24 Podaj przykład organellum komórki eukariotycznej które zawiera rybosomy podobne do bakteryjny dr należy odwołać się do teorii endosymbiozy czyli tego że mitochondria i chloroplasty powstały na drodze pochłonięcia pierwotnych prymitywnych organizmów prokariotycznych które miały

swój materiał genetyczny miały również swoje rybosomy i te rybosomy pozostały dalej w spadku dla nich Czyli generalnie są takie same jak te bakteryjne także tu można dać mitochondrium bądź chloroplast Tak byłoby najlepiej zadanie numer 3 insulina jest hormonem regulującym

poziom glukozy we krwi kręgowców jak ktoś o insulinie jeszcze nie za dużo się uczył no to jest to hormon peptydowy hormon peptydowy białko tutaj może peptydowy raczej bo jest za krótkie ale wiecie to jest taka jedna duża grupa

ona ma to do siebie że łączy się z receptorem Na Błonie komórkowej eukariontów i doprowadza tym samym do otwarcia specjalny kanałów dla glukozy która potem będzie sukcesywnie wnikać do wnętrza komórek No i właśnie tutaj mamy opis że połączenie insuliny z

Receptorami błonowym komórek wątroby i mięśni skutkuje zwiększeniem liczby białek transportujących glukozę do komórek ponad to insulina zwiększa wychwytywanie aminokwasów przez komórki oraz pobudza transkrypcje i translacje insuliny różnych gatunków zwierząt i człowieka różnią się nieznacznie składem aminokwasów tutaj Mała uwaga

ewidentnie po tym zdaniu widać że insulina jest hormonem anabolicznym ważna sprawa różnice te na ogół nie wpływają na ich aktywność biologiczną gdyż są one podawane człowiekowi jednak rezultatem dłuższego podawania człowiekowi obcej insuliny na przykład wołowej jest powstanie przeciwciał hamujących jej

działanie do jej produkcji wykorzystuje się bakteria coli którym wszczepia się odpowiednio przygotowane geny ludzkie warunkujące wytwarzanie insuliny wygląda Moi drodzy tak ta insulina zmodyfikowana Owszem może być podawana człowiekowi w sensie wołowa i tym podobne Niemniej jednak wiadomo każde obce białko prędzej

czy później doprowadzi w naszym organizmie do powstania przeciwko niemu przeciwciał i te przeciwciała będą z nim się łączyć i aktywować tak jest w przypadku tej insuliny wołowej sprawa została załatwiona w ten sposób że bakterii szczepiono po prostu geny które

są odpowiedzialne za syntezę ludzkiej insuliny i one po prostu nauczyły się tą wytwarzać tę insulinę wytwarzać dla potrzeb człowieka dobra Na rysunku przedstawiono budowę cząsteczki insuliny widać jest to polipeptyd jeszcze może nie jako białko bo umownie określa się

białka jako takie posiadające 100 lub więcej aminokwasów mamy też charakterystyczne elementy stanowiące o strukturze insuliny czyli Mostki disiarczkowe pomiędzy tutaj mamy sobie cysteiny jeszcze tu one stabilizują strukturę tej tego peptydu dobra Uzasadnij że insulina jest białkiem mającym strukturę

czwartorzędową Pamiętajcie struktura pierwszorzędowa jest to kolejność aminokwasów białku i tyle Ona determinuje każdą kolejną strukturę czyli najpierw strukturę drugorzędowej są obecne takie specyficzne domeny jak alfa helisa bądź beta kartka do tego jeszcze dochodzi Moi drodzy struktura trzeciorzędowa która

jest stabilizowana przez zaprezentowane tutaj Mostki disiarczkowe czyli tworzy jeden spójny łańcuch kolei w tym wypadku widać że insulina składa się z dwóch łańcuchów peptydowych więc jeżeli my Sklasyfikuj ją jako białko A wiadomo granice są umowne i my możemy sobie

przyjąć na potrzeby tego zadania że ona białkiem jest nieważne Chodzi o to że jest zbudowana z dwóch lub więcej łańcuchów polipeptyd to jest prawidłowe uzasadnienie Czyli uzasadniamy że insulina jest zbudowana z dwóch łańcuchów dwóch odrębnych łańcuchów polipeptydowych połączonych w całość

można tutaj dołączyć mostkami disiarczkowy choć nie jest to warunek konieczny bo Mostki disiarczkowe owszem tutaj stabilizują strukturę jednocześnie czwarto ale też trzeci rzędową bo Zobaczcie że tutaj mamy w tym miejscu gdzie teraz maż gumką łańcuch normalny a on wewnątrz ma Mostki disiarczkowe

dobra 32 Proszę bardzo przy Porządkuj wszystkie wymienione poniżej informacje do dwóch kategorii czynniki stymulujące wydzielanie insuliny i skutki działania insuliny zapisz ich numery w odpowiednich kolumnach tabeli insulina jest wydzielana w odpowiedzi na sytuacje kiedy w naszym organizmie będzie dużo

glukozy we krwi zatem Moi drodzy prawidłowy poziom glukozy we krwi No to na pewno nie jest to czynnik tylko że właśnie wysoki poziom glukozy we krwi zdecydowanie następnie prawidłowy poziom glukozy we krwi będzie z kolei Skutkiem tego działania zmona synteza glikogenu w

komórkach mięśni i wątroby złożona synteza białek w komórkach mięśni i wątroby zastanówmy się czy to był czynnik czy skutek bo może być taka nierównowaga ja bym dał oba sków zajrzeć do tekstu i tak dalej zwiększeniem liczby białek insulina zwiększa wychwytywanie

aminokwasów pobudza transkrypcję translacje i glikogen czyli praktycznie wszystkie te akcje będą skutkiem działania insuliny wszystko dajemy do dwójeczki Reasumując wysoki poziom glukozy jest przyczyną wydzielania czynnikiem stymulującym wydzielanie insuliny natomiast prawidłowy poziom glukozy we krwi złożona synteza glikogen sy b c działania na wskroś anaboliczne

byłyby jej skutkami działania insuliny No i mamy kolejne pytanie na które odpowiedź już udzieliliśmy jeszcze w międzyczasie od Kuby czy byłbym w stanie od czasu do czasu robić korepetycje z chemii lub biologii zgodne z podręcznikiem Kuba powiem ci

takan widzę najz potrzebuje z tym pomocy Dlatego na razie zrobię matury a potem będę myślał co zrobić dalej Okej spoko No to co 33 czy insulina jest hormonem pobudzającym w komórkach mięśni wątroby reakcji Ana czy kataboliczne odpowiedź uzasadni No

oczywistym jest to że będzie ona pobudzać reakcje anaboliczne z racji tego że wzmaga Procesy anaboliczne czyli biosyntezę Białek oraz syntezę glikogenu czy biosyntezę glikogenu albo syntezę białek to biosynteza wiecie to jest taki ozdob żywym organizmie pytanie od Tomka można napisać do insuliny że

większość enzymów jest zbudowana struktury trzeciorzędowej a struktura czwartorzędowa jest to łączenie się struktur trzeciorzędowych widzisz Tomek to jest tak że tutaj sprawa wygląda w sposób następujący za bardzo taka bądź taka Zresztą nie ma w ogóle odwołania do tego zakresu wiedzy w ty w

tym pytaniu poza tym insulina nie jest enzymem Pamiętaj o tym insulina jest hormonem a nie enzymem jest to diametralna różnica tak bym to załatwił teraz Grzesiu kataboliczne też reakcje na pewno ale znaczy na pewno cak kataboliczne zastanówmy jakie reak miałbyś na myli bo

na podstawie tekstu sy glikogenu i syntezę białek i to pobudza insulina ewidentnie więc nad katabolizmem bym się tutaj zastanawiał może Wymień jakąś reakcję kataboliczny którą pobudzała insulina to omówimy to pytanie od kinki anaboliczne czyli substraty mają mniejszą energię

niż produkty dokładnie tak Kinga Popatrz ja tutaj zrobię na tych linijkach taki wykres mamy sobie pew substraty które mają taki poziom energetyczny Dostarcz energii wyższej Energi akw produkty no wykres chemii typowej reakcji endoenergetycznej no nieważne czy tutaj są jakieś etapy pośrednie czy nie

mniejsza z tym chodzi o to że ja to też tak mówię kolokwialnie wjechaliśmy na wyższy poziom tak jakbyśmy jechali rowerem to nieważne czy przez tę górkę wjeżdżali byśmy tutaj czy przez jakąś Przełącz jakkolwiek musimy dostarczyć energii nie da się zjechać z górki co

nie więc widać tutaj że substraty mają energię niższą niż produkty tak jak tak jak wspomnieli nie ma sprawy Tomek żaden kłopot Ja jestem od tego żeby wam tutaj wszystko wyjaśnić na tyle na ile jestem w stanie 34 Wyjaśnij dlaczego gen

człowieka warunkujący wytwarzanie insuliny musi być przed wprowadzeniem do komórek bakterii odpowiednio przygotowany aby uległ w nich prawidłowej ekspresji to jest tak gen który ma człowiek insulinę składa się z nitron i eksonów bo każdy gen komórki będzie zbudowany z fragmentów kodujących

nie można byłoby to sobie narysować jako coś takiego proszę bardzo Tak tak tak I wiecie taki schemat prosty g zakładamy sobie że to jeston czyli kodujący fragment coś Co zawiera potrzebną informację A to będzie intr coś Co zawiera informac

specjalną maszynerię białkową która jest możliwa do która może zrobić tak że te introny zostaną wycięte cały proces nazywa się splicing komórki bakteryjne i to jest oczywiście DNA które potem przechodzi w eren to pierwotne i tak komórki prokariotyczne są pozbawione tych mechanizmów jak my

dostarczyliśmy im od razu takie DNA ona nie byłaby w stanie wyciąć tych niekodujący intronów zatem powstające białko byłoby zupełnie inne jeżeli w ogóle byłoby w stanie zostać utworzonym i teraz zasadniczym przygotowaniem Dlaczego gen warunkujący No to wystarczy uzasadnić gen należy przygotować w taki

sposób aby pozbawić go fragmentów ni kodujących intronów z racji tego że komórki prokariotyczne są pozbawione mechanizmu ich wycinania coś takiego Myślę by wystarczyło bo nie pytają się o to tutaj jak to się odbywa tylko dlaczego A jak to się odbywa No to

robi się RNA a z r potem bodajże CD powstaje czyli odwrotna transkrypcja na dobrą sprawę co nie w każdym razie zostaje stworzony materiał w formie DNA ale już po uwzględnieniu tych tych zmian dobra teraz tak 35 Określ czy zmodyfikowane bakterie szoli

wykorzystywane do wytwarzania insuliny ludzkiej są organizmami transgenicznymi odpowiedź uzasad właśnie to jest bardzo częste pytanie transgeniczny to się pojawia notorycznie już któryś raz z rzędu i na tej maturze pewnie też będzie Ustalmy to raz jeszcze i to jest właśnie typowe dla nowej

podstawy GMO jest to cały zbiór organizmów które mają w jakkolwiek w jakikolwiek sposób z modyfikowany Genom do nich zaliczają się organizmy transgeniczne ale nie każdy organizm transgeniczny jest organizmem GMO bo gm może mieć po prostu geny zmodyfikowane ale przepasane własne na

przykład umówmy natomiast organizmy transgeniczne mają geny pochodzące z innego zatem organizmu zemi będzie właśnie takim Organizmem transgenicznym uzasadnienie ponieważ posiada gen nienależący do tego organizmu czyli gen insuliny należący do człowieka proste 36 Wykaż że podawanie człowiekowi choremu na

insulinę Przepraszam choru na cukrzy insuliny typu ludzkiego produkowanej przez bakterie skutki podawanie insuliny zwierzęcej Sprawa wygląda tak insulina zwierzęca tak jak było wspomniane w informacji źródłowej może spowodować wytworzenie się przeciwciał a te przeciwciała sprawiają że ta insulina na dłuższą metę przestaje

działać Jeżeli nawet nie spowoduje gorszych następstw zatem lepiej podawać insulinę typu ludzkiego ponieważ nie wytworzą się przeciwko niej przeciwciała mające ją w jakiś tam sposób inaktywować Trzeba dopasować odpowiedź w miarę na te linijki ale sens k wam tutaj

przedstawiłem powinien być zachowany na razie idzie szybko matura całkiem w porządku się okazuje sekundkę dobra czwarte zadanie znowu jesteśmy przy mikroorganizmach tym razem antybiotyki Przeprowadzono doświadczenie którego celem było sprawdzenie oporności pewnego gatunku bakterii na penicyliny dwa szczepy tej

bakterii wysiano równomiernie na osobnych szalkach i następnie rozłożono na krążki ze Szep inkub gatunku bakterii warunkach Na poniższych rysunkach zaprezentowano wyniki hodowli obydwu szczep bakterii po 48 godzinach w obecności pi różnych antybiotyków od a do zaciemnione pola wokół białych krążków z antybiotykami

wskazują zahamowanie wzrostu bakterii dobra SPR jasno to bakteria jest Dajmy sobie plus natomiast ten rejon Gdzie jest ciemno bakterii nie ma dlaczego tak się dzieje i dlaczego tylko wokół pewnego rejonu który ma kształt koła tej bakterii nie ma Ta bakteria nie rośnie Dzieje się to

dlaczego że krążek nasączony bibułą on zawiera antybiotyk w odpowiednim stężeniu i ten antybiotyk na drodze dyfuzji rozprasza się w tym podłożu No a zgodnie z jakimiś tam prostymi prawami fizyki już nie będziemy wnikać ale to jest takie w miarę też do

pojęcia mniej więcej logicznego zjawisko że im dalej od tego krążka jest antybiotyk tym jak gdyby mniejsze będzie jego stężenie bo no wiecie słabnie ta szybkość dyfuzji stężenie nam po prostu maleje i ono tam not Ben maleje proporcjonalnie do

kwadratu odległości od środka tego od środka tego krążka ale to już nie jest ważne każdym razie im dalej jest od krążka tym stężenie antybiotyku jest mniejsze to wiąże się z tym że w pewny zaczynają wytrzymywać stężenie danego antybiotyku on już na nie nie działa i

sobie rosną i okazuje się że w większości przypadków to jest taka dosyć wyraźna granica i to zaciemnione pole nazywa się też fachowo strefą zahamowania cli właśnie miejscem w którym antybiotyki znaczy bakterie nam nie rosną Sprawa wygląda tak im

antybiotyk jest lepszy lepiej działa bard Wedy strefa zaman będzie po prostu większa i teraz Jakie są pytania z Zaznacz hipotezę badawczą którą potwierdzają wyniki powyższego doświadczenia hipoteza która została potwierdzona jest tak naprawdę wnioskiem więc penicyliny zależy od szczepu bakterii

Zależy od dawki antybiotyków zależy od sposobu hodowli bakterii Sprawa wygląda tak zależy od czasu kontaktu z antybiotykiem wykluczamy odpowiedzi Które z tekstem są sprzeczne mamy 48 godzin więc czas nie ma znaczenia hodowla była prowadzona tak samo Jeżeli chodzi o dawkę antybiotyk

jednakowe dawki więc tak samo wykluczamy to jedynym czynnikiem będzie po prostu to jaki to jest szczep bo wiadomo każda bakteria można powiedzieć ma inne tendencje do obrony przed antybiotykiem jedne bronią się lepiej inne bronią się gorzej No dla nas najlepiej byłoby żeby

nie broniły się wcale ale niestety tak kolorowo nie jest i nigdy nie będzie Podaj oznaczenie literowe antybiotyków zadaniu 42 który hamu wzrost obydwu szczepów bakterii No to Przyjrzyjmy się na cały schemat który antybiotyk działa i tu i tu tak konkretnie No zdecydowanie

będzie to antybiotyk a ten promień wokół krążka jest stosunkowo duży zarówno u jednej jak i u drugiej bakterii więc dajemy tutaj a na który obydwa szczepy bakterii są oporne czyli tam nic się nie będzie działo No to ewidentnie wychodzi nam

antybiotyk C ponieważ żadna bakteria sobie nic nie robi z jego obecności Dobrze Przejdźmy dalej zadanie numer 5 na schemacie przedstawiono cykl rozwojowy paprotki zwyczajnej dobra co się tutaj dje klasy klasyka czyli jesie pod sprawa zaczyna się zawsze od zarodnika

Pamiętajcie rośliny zarodnikowe zaczynamy od zarodnika który jest haploidalny 1N z tego zarodnika wyrasta nam gametofit który również jest 1N i na tym gametoficie dochodzi do procesu płciowego mamy pokazany plemnik będzie tutaj komórka jajowa w tym miejscu ogó plod pl

jajową no i po zapłodnieniu powstaje nam sporofit czyli można zaznaczyć tutaj proces taki jak gamia połączenie się gamet i po Gami mamy już 2n cały czas jest 2 to przedrośle nie ma znaczenia ale już sporofit będzie diploidalny ja

może wezmę inny kolor żeby było czytelniej Tomasz Krawczyk kiedy postaje bielo 3n jeszcze odpowiem to jest w przypadku okrytonasiennych kiedy jądro wtórne woreczka zalążkowego czyli te 2n łączy się z jednym z plemników wtedy jest dopiero 3n podczas zapłodnienia

podwójnego zapłodnienia u roślin okrytonasiennych Natomiast tutaj sporofit wracam do tematu jest już 2n i to się trzyma dalej tak samo tutaj cały dojrzały sporofit praktycznie No jest też diploidalny i teraz tak tutaj pod spodem mamy kubki zarodni w tym miejscu

ale cały czas wszystko jest 2n zarodnia Na początku sama też jest 2n ale uwaga dochodzi tutaj do podziału redukcyjnego czyli Mówiąc krótko mejozy w wyniku której otrzymujemy zarodniki haploidalne zarodniki bardzo miło mi saso staram się jak umiem jeszcze jestem mało

doświadczony Ale krok po kroku myślę będzie coraz lepiej 51 Oceń czy poniższe informacje są prawdziwe Zaznacz P jeżeli tak lub fot zwyczajnej wcz tutaj żadnego przedrośla nie widzę więc zaznaczamy że tak nie jest no to przedrośle ono sobie zanika

stosunkowo szybko i tyle tak bym to tak bym to określił To ja dziękuję Magda dla was są te zajęcia dobra gametofit paprotki zwyczajne jest obupłciowy Czyli chodzi o to że na jednym gametoficie bą narządy żeńskie męskie i tak jest faktycznie wić

tutaj plod gametoficie zdecydowanie więc tutaj mamy tak samo prawdę gamety i zarodniki paprotki zwyczajnej powstają w wyniku mejozy i tu jest oczywiście fał już wam tłumaczę dlaczego mejoza jest zawsze podczas przejścia z 2n na 1N cli z organizmu diploidalnego

posiadające dwie kopie materiału genetycznego na organizm haploidalny posiadający jedną kopię materiału genetycznego i w tym przypadku Sekundkę już zaraz Przemek zaznaczę ponownie tak tak tak Ja mówiłem jedno zaznaczyłem drugie dobrze dobrze dzięki takie błędy się zdarzają wiecie nie mam

podzielności uwagi dlatego czasami coś takiego zrobię dlatego wiecie Bo ja jestem trochę chaotyczny szczególnie jeżeli macie takie skłonności To róbcie zawsze dwa razy jak tylko się da W każdym razie mamy tutaj meo co nie jak jest zawsze przejście z 2 na

1N Maciek bardzo miło mi i mam nadzieję że że będą się wam podobać lekcje W pierwszym fausz tak Sandra już jak najbardziej bo ja czasami mówię jedno robię drugie ale nie zdarza się to nie zdarza się to często nie żyje w

połączeniu z przed rosiem był to fałsz gametofit pa Prostki jest obupłciowy to już ustaliliśmy że jest prawdą natomiast Gameta i zarodniki powstają w wyniku mejozy Oczywiście że nie ponieważ zarodniki owszem powstają w wyniku mejozy natomiast gamety skoro z Gamet

gamety to tak samo będzie to mitoza bo tutaj nie ma z 2 na 1N przejści tylko prostu kontynuacja pokolenia więc jest to również fałsz fałsz prawda fałsz żeby była jasność uzasadni że stwierdzenie rozmnażanie się paprotki zwyczajnej przez zarodniki można określić jako

klonowanie jest nieprawdziwe dobra Moi drodzy Sprawa wygląda tak Kluczem jest jak zawsze mejoza w wyniku meo jednej komórki diploidalnej posiadającej dwie kopie materiału genetycznego Nie dość że powstają cztery komórki mające po jednej kopii losowo wymieszane to jeszcze dochodzi do rekombinacji czyli w

tym wypadku wymiany materiału genetycznego zatem powstaje haploidalny osobnik z diploidalnego czyli raz że różni się ploidalność Sandra prowadzę wykład na wielkiej powtórce maturalnej w Gdańsku Tak prowadzę No chyba w całej Polsce Tak w całej Polsce także zapraszam na wszystkie wykłady

teraz pytanie które to są gamety Kinga sprawa wygląda w ten sposób jeżeli chodzi o gamety No to one powstają z gametofitu gametofity mam tutaj po prawej właśnie w tym miejscu i gamety to jest plemnik komórka jajowa Ja to chyba widzę że coś takiego by było

ale rysunek jest nieczytelny tak by to wyglądało dobra nami kolejne zadania zadanie numer 6 książka dotyczy klas nabardziej książka pod maturę PiS du ilości substancji zapasowy które w okresie kiełkowania umożliwiają zarodkowi wzrost i rozwój w siewkę do czasu osiągnięcia zdolności

samodzielnego wytwarzania asymilatów dobra przeanalizujmy o co im tutaj chodzi to jest tak duże ilości substancji zapasowych które w okresie kiełkowanie umożliwiają dodatkowi wzrost i siewkę sprawa wygląda tak roślina jak sobie rośnie i to ona Generalnie w trakcie tego

procesu jeszcze nie jest w stanie przeprowadzać fotosyntezy Logicznie więc musi mieć materiały zapasowe które po prostu sobie zwyczajnie w świecie strawi i i spali z nich wytworzy energię to jest też argument pytacie się czasami wiem że to dla niektórych może być

pytanie bez sensu ale ja tak nie uważam czy rośliny mają mitochondria bo zawsze w przypadku roślin Mówi się fotosynteza samożywne i tak dalej no to gdzieś tam miejsce na mitochondria i tu macie przykład procesu gdzie te mitochondria dla rośliny są jak najbardziej potrzebne

czyli ten czas kiedy ona musi urosnąć kiedy dysponuje jedynie własnym materiałem zapasy i jedyne co może jedyne co może zrobić to właśnie wykorzystać to prawda na drodze oddychania tlenowego dobra teraz tak bielmo rozwija się z zapłodnionej komórki centralnej

woreczka zalążkowego niekiedy zamiast bielma lub obok niego funkcje tkanki odżywczej pełni zachowany ośrodek zalążka o bielmo dobra i zastanowimy się co jest Co w tym momencie na schematach przedstawiono budowę dwóch nasion a i b Który z opisanych na rynku elementów

budowy każdego z nasion zawiera największą ilość materiałów zapasowych podaj jego nazwę oraz wskaż jego ploidalność dobra bielmo i obielmo i to zależy po prostu od rośliny co dominuje czy bielmo czy obielmo rysunek jest dosyć klarowny I co się

tutaj dzieje nasiona a i b mam numer num tutaj zdecydowanie dominuje to zwykłe bielmo i ono powstało w wyniku zapłodnienia jądra woreczka zalążkowego natomiast obielmo ono będzie tkanką praktycznie całkowicie diploidalną bo tutaj gametofit jest zredukowany tylko do tego do tych ośmiu komórek które

powstały w środku tutaj jak widzicie prawda gdzie ten zarodek jest jeszcze przed cym procesem zapłodnienia i tylko to jest gametofitem u rośliny nagonasiennej i teraz Jeszcze zanim przejdę do pytań odpowiedź na jedno pytanie od Tomka czemu na przykład domb nie zrzuca

liści na zimę służy do tego żeby nie tracił energii potrzebnej do wytworzenia nowych liści Tomek to jest pytanie takie bardziej wiesz do poszukania na Wiki i w internecie więc ja tutaj do tego się nie odniosę gdyż jest to za bardzo

szczegółowe nie dam ci rady odpowiedzieć teraz na to jest taki dosyć szczególny przypadek Wróćmy do zadania 61 Który z opisanych na rysunku elementów budowy u każdego zawiera największą ilość No to logicznie patrzymy sobie wizualnie tu będziemy mieć bielmo a po prawej o bielmo No bo jest

większe teraz co jest to bielmo powstało w wyniku podwójnego zapłodnienia u w przypadku właśnie procesu płciowego u rośliny okrytonasiennej i wtedy jest 3n dlaczego to szybciutko pokazuj wygląda tak uproszczony rysunek gametofitu u rośliny okrytonasienne jest następujący najpierw mamy sobie komórkę diploidalną

oznaczmy sobie jakiś kod kolorowy czyli 2n a 1N umówmy się że będzie to taki kolor No i teraz tak dochodzi do mejozy powstają nam cztery kidal jądra z czego kasują się TR i to które zostaje ulega DW podziałom

mitotycznym wyniku otmu potem a na końcu i potem one się w sposób taki specyficzny reorganized strony będą moi drodzy trzy drugiej też A na środku będą dwie i teraz jedna komz bdzie kolem ó jaj tak zwane synergidy naprzeciwko antypody

nie będę tego opisywać Bo to już jest trochę ponad to zadanie na chwilę obecną a w środku mamy właśnie to wtórne jądro oreczka zalążkowego i sprawa wygląda tak wchodzą komórki plemnikowe to one dołączają się jedna do komórki jajowej

tak a druga komórka plemnikowa łączy się właśnie z tym i dlatego potem będziemy mieć triploidalne bielmo natomiast to bielmo jest pozostałością jeszcze po sporoficie który otaczał nam Nasz cały gametofit zatem ploidalność obiela jest 2n i tyle tutaj myślę nie ulega to żadnej

wątpliwości SKO Bardzo mi miło Cieszę się że wam się podoba Uzupełnij że Uzasadnij że woda jest czynnikiem niezbędnym do w procesie kiełkowania nasion Sprawa wygląda tak musimy sobie przeanalizować tekst najlepiej bo wiadomo można odpowiedzieć dobrze ale lepiej Tobie uzasadnić Poście

rozwija z zapłodnionej komórki centralnej woreczka zalążkowego Dobra ja bym powiedział tak nasiono posiada dużą ilość materiału zapasowego który może zostać wykorzystany w procesie albo w procesach katabolicznych na przykład oddychanie komórkowe te procesy wymagają dużej ilości wody która będzie stanowić

środowisko reakcji w tych komórkach I ogółem przyspieszać metabolizm coś tak związek tej wody z metabolizmem prawda Czyli że wpływa ona na proces kiełkowania przez umożliwienie zachodzenia reakcji chemicznych procesu metabolicznego coś można o spoczynku nasion wspomnieć coś takiego Sandra

nadal nie rozumiem dlaczego S3 już się Sandra tłumaczy raz jeszcze rozumiesz dlaczego jest tutaj osem tych jąder No bo były trzy mitozy prawda trzy mitozy tym no tak jak masz słupek tam na dole już nie będę tutaj z nazw dokładnie

mówić bo sam czasami pamiętam W każdym razie podzieliły się te komórki na takie trzy segmenty tu na górze są antypody i one się potem kasują że tak się wyrażę te synergidy też się kasują zostaje tylko komórka jajowa która jest

1N i te dwie komórki w środku stanowiące Jak to się mówi jądro woreczka zalążkowego potem wchodzą Komórki plemnikowe i ich jest one są dwie sztuki tak jedna łączy się z komórką jajową i wtedy całość się robi 2n a druga łączy

się z tym i robi się 3n podwójne zapłodnienie u roślin okrytonasiennych bielmo powstaje właśnie z tego jądra woreczka zalążkowego po zapłodnieniu do 3n Pamiętajcie jeżeli chodzi o zapłodnienie okrytonasiennych to tam są dwa plemniki grb jest zdolność wytwarz odrzuc zarodników konnych teraz

tak zarodniki konidialne Co to jest bo to może sprawić problem na początku sprawa wygląda takem rzecz biorąc zarodniki moglibyśmy podzielić na Endo egzospory można powiedzie komórki coś takiego też jest to jedna z form przetrwalnikowych bakterii czyli tak samo będą wytwarzać

się wewnątrz tychże komórek a egzospory powstają niejako na zewnątrz jest to taka sytuacja kiedy po prostu komórki dzielą się mitotycznie i odcinają tak odrzucają od tego głownego organizmu bez niczego odpadają jako zarodniki co nie czyli takie końcówki można powiedzieć

możecie sobie na workowców zobaczyć cykl życiowy workowca to właśnie dobrze pokazuje te zarodniki konidialne nie ma spraw dobra i te zarodniki konidialne są pokryte lepką wydzieliną kiełkująca z zarodnika który przykleił się do skórka owada strzępka infekcyjna wydziela enzym

trawiący HN i dzięki temu przedostaje się do wnętrza owada gdzie odżywia się jego tkankami i rozrasta strzępki Które przerosły ciało owady wyrzucają tysiące zarodników w niesprzyjających warunkach owadnik po połączeni fragmentów strzępek gangów wykształcają przetrwalne struktury zory rozwój owadnik jest w pełni

zsynchronizowany z pojawieniem się poszczególnych pokoleń owadów żywicieli i poszczególnych form rozwojowych większość tych grzybów atakuje wybrane gatunki często tylko ich wybrane formy rozwojowe dobra jeszcze taka mała uwaga Wychodzi na to że owadomorki są tak zwanymi sprzężniaki Bo dla nich

bardzo charakterystyczna jest zygospora to jest tak u tych grzybów że one bardzo preferują sobie formę życiową idealną 1N a i tak rozsiewają zarodniki naokoło jak tylko się da A kiedy mają niekorzystne warunki no to wytwarzają takie organy rozrodcze gametangia po 1N każde No i

one razem dają nam diploidalną zygos spor i ona jest przetrwalniki jak tylko warunki się poprawiają to to kiełkuje No i znowu daje nam znowu daje nam haploidalny organizm Dobra teraz zadania do tego 71 sekundkę Oceń czy poniższe informacje są

prawdziwe Zaznacz P jeżeli informacja jest prawdziwa lub f jeżeli jest fałszywa owadom mornik rozmnażają się bezpłciowo przez zarodniki konal to prawda będzie najbardziej tu jest tak że skoro grzyb jest 1N haploidalny bo ustaliliśmy że ta zygospora jest tylko takim tymczasowym

przetrwalniki skoro grzyb jest cały czas 1N i robi zarodniki No to one muszą być takie same nie tak jak w przypadku tej paprotki co mieliśmy wcześniej że była ona normalnie diploidalna sporofit był 2n robiła się mejoza i potem było 1N

tutaj mamy tak że jest to 1N i skoro z 1N robi się 1N to musi być mitoza mitoza to jest Mówiąc krótko klonowanie takie takie same zarodniki bezpłciowo no bo tutaj nie ma wymiany materiału nie ma rekombinacji materiału genetycznego i

tyle rozmnażanie płciowe o wodorów służy wytworzeniu ich form przetrwaly tu jak najbardziej tak samo się zgodzę ponieważ to rozmnażanie płciowe owad mornik To jest właśnie ta cała zygospora czyli robi się chociaż tak rozmnażanie No tak jest połączenie się haploidalnych

form idealne formy właśnie właśnie miałyby coś takiego do siebie że będą łączyć No tak jak najbardziej to tylko po to jest u nich większość owadom mornik odznacza się wysoką specyficzności względem żywiciela zasięgnij tekstu bo tutaj wszystko by wyszło prawdziwe na pierwszy rzut oka No

tak ale większość z grzybów Atakuje tylko wybrane gatunki oraz specyficzne formy rozwojowe to też ja bym zaznaczył wszędzie że tutaj byłaby jak najbardziej dobra Idźmy dalej Michał Janusz Jak często robię Live bo słuchaj jak tylko mam czas wieczorami staram się jak mam lepsze dni

to co dzień czasami co parę dni Ostatnio byłem we czwartek odwołując się do cech owadnik przedsta możliwe wykorzystanie w gospodarce człowieka no to tutaj można byłoby z tymi owadom zrobić tak że służyły jako one jako naturalna ochrona przed

szkodnikami bo to że właśnie są bardzo specyficzne do poszczególnych owadów A właśnie Niektóre są szkodnikami to by jak najbardziej było było było odpowiednie dobra więc myślę że to byłoby spoko Kasia na stronie biolog są te matury to jest

na Facebook gdzieś w którym miejscu Ja to pozwolę sobie wrzucić raz jeszcze żeby było w jednym miejscu Oke po zajęciach to zrobię ó zadanie Na wykresach przedstawiono krzywy dysocjacji hemoglobiny w holie mioglobiny w mięśniach tki mięczaka i tak dalej Dobra

co my tutaj mamy to jest tak samo jak mioglobina i hemoglobina to wszystko co się tutaj dzieje Ten wykres pokazuje nam Moi drodzy jak przy określonym ciśnieniu parcjalny tlenu czyli tak na dobrą sprawę jego stężeniu można powiedzieć z punktu chemicznego

chemicznego punktu widzenia W jakim procencie one będą wysycone tlenem tak i sprawa jest następująca kiedy obok siebie znajdzie się hemocyjanina mioglobina to mioglobina z racji wyższego powinowactwa do tlenu będzie pobierać tlen tak przez co jak gdyby jest takim

dobrym elementem do magazynowania tlenu natomiast hemocyjanina prędzej do transportu z racji takiej zmiennej zdolności do przyłączania i oddawania co nie 81 Na podstawie wykresów Określ kierunek dyfuzji tlenu pomiędzy hemolimfy mięśniami tarki mięczaka odpowiedź uzasadni No zdecydowanie dyfuzja będzie

że Miś zawierają k hemol hemoglobina ma zdecydowanie wyższe powinowadztwo do tlenu od hemocyjaniny ten będzie dyfundowanie robić zadania z biologii a potem zbiorczo na arkuszach ale to zależy w którym momencie jesteś wiesz I jak jest twoją wiedzą i umiejętnościami

W każdym razie polecam samodzielne rozwiązywanie arkuszy w miarę możliwości sprawdzanie też z kluczem jakkolwiek dyskutowanie nad tym żeby tutaj sobie wszystko omówić dobra przejdziemy sobie dalej sekundkę Wyjaśnij dlaczego u owadów nie ma barwników oddechowych W hemolimfie dlatego że owady posiadają

system tchawkowce dwite zadanie proszę insektycydy to substancje z grupy pestycydów używane do zwalczania szkodliwych owadów w uprawach rolnych lasach magazynach z żywnością a także w mieszkaniach W tabeli przedstawiono zmiany na przestrzeni lat od 19 i 19 Lic gatunków owadów odp

insektycyd dobra no i moi drodzy ewidentnie widać czasem tendencję taką że im dłużej ty insektycydy były stosowane tym więcej wytworzyło się opornych na nie gatunków jeszcze pytanie od Grzesia u Saków Są barwniki Oczywiście mamy na przykład hemoglobinę dobra teraz tak Na podstawie

tabeli narysuj wykres liniowy Toż insektycyd na przestrzeni tych lat moi drodzy nie będę tutaj się popisywać sztuką rysowania wykresu Bo za bardzo warunków nie mam za długo by nam to zeszło W każdym razie wykres liniowy to ja wam tylko poglądowo narysuję dobra

żebyście mieli pewność jak to wszystko wygląda Okej wezmę linijkę i mały tutaj guaj dla was na dole dajemy lata a tutaj dajemy liczba gatunków opornych no i wiadomo zaznaczamy sobie od tam 1900 10 do 1990 no i to się zmienia tak prawda

trzeba sobie dać kropki w poszczególnych miejscach jak mamy te lata i tak dalej aż do samego końca oczywiście nie nie zakańczać w ten sposób tylko po prostu od do i tyle Wyjaśnij dlaczego wieloletnie stosowanie insektycydu większa szansę na

upowszechnienie wśród owadów oporności na ten odporności na ten insektycyd zastanówmy się czy byłoby tu coś w tekście pewnie nic nie podano No to można powiedzieć że działa tutaj dobór naturalny coś takiego czyli selekcjonuje się osobniki które wykazują większą odporność na ów

insektycyd co w perspektywie powoduje uodpornienie całego gatunku coś takiego coraz większej liczby gatunków 93 wcy wpy teraz ja wam coś pokażę Wyobraźmy sobie że mamy tutaj A niech będzie C organizmy których każdy zawiera jakieś tam substancji pi nieważne jakich

jednostek prawda Potem mamy kolejny poziom troficzny i są dwa organizmy z których każdy zjada po jednym z nich i organizmów dostanie już po 10 porcji a organizm który jest na samym końcu tego łańcucha troficznego będzie już miał 20

tak chodzi o to że wraz jak gdyby z wyższym ze wzrostem poziomu troficznego Czyli że mamy po prostu wiadomo konsument pierwszego drugiego i tak dalej rzędów Im wyższy ten rząd będzie tym więcej tych substancji zgromadzi się w ich ciele

właśnie przez to że będą będą po prostu może tak wraz ze wzrostem poziomu rośnie ilość akumulowany insektycydów ponieważ wraz ze spożyciem organizmów to jest takie głupie słowo co innego Można byłoby powiedzieć że może tak organizmy z niższych poziomów stanowiąc pokarm tych z

wyższych dają im duże porcje insektycydów a te z wyższych poziomów pobierając je od tamtych mają ich jeszcze więcej co nie jakaś to w każdym razie ten Trend należy wykazać że wraz ze wzrostem poziomu troficznego rośnie ilość insektycydów akumulacji w

organizmie bo po prostu gradzi się coraz więcej logiczne dobra d postać dorosła niepylaka Apollo odżywia się nektarem roślin łąkowych a gąsienice żerują na światło rządny rozchodnik wielkim w Polsce nie pylak Apollo występuje tylko wyspowo na terenie Tatr i Pienin gdzie wyginął w

większości stanox z w za przest wpec A tak rozwojem przemysłu infrastruktury rejonów górskich wyś Dlaczego zarastanie łąk górskich zagraża występowaniu niepylaka Apollo dobra No to ogarnijmy o co chodzi odżywia się nektarem roślin łąkowych zatem skoro nie to co o tym

rozchodnik na razie to zostawimy ale przede wszystkim dorosła postać niepylaka Apollo żywi się nektarem roślin łąkowych tylko że kurczę to tak cytowanie niezbyt a gąsienice żerują na światło żądny rozchodnik wielkim światło rządny rozchodnik wielki chodzi o to że

to jest roślina która potrzebuje duż światła prawda zalesianie przyczynia się do zmniejszenia ilości roślin łąkowych kórych żywią się postacie dorosłe oraz nie sprzyja dobrych warunków dla rozwoju tego światło znego rozchodnika który kolei stanowi miejsce żerowania gąsienic coś takiego dobra 10 i2 obecnie w

Tatrzańskim Parku Narodowym na łąkach górskich znów pasą się owce Wykaż znaczenie decyzji o wypasu owiec na tych łąkach dla stworzenia niepylak apollo odpowiednich warunków rozwoju Jest to związane przede wszystkim z masowym zalesiem i nieużytków zaprzestaniem wypasu owiec a także

rozwojem przemysłu infrastruktury rejonów górskich Dobra wychodzi na to że zaprzestanie wypasu owiec przyja temu żeby było mniej tego niepylaka i Wykaż znaczenie decyzji o wypasu się owiec na tych łąkach dla stworzenia niepylak apollo odpowiednich warunków dla rozwoju teraz się zastanówmy o co

chodzi z tymi owcami one w sumie tak dziwnie tutaj wyszło na światło rządny rozlu dziwne bo szczerze szczerze mówiąc wypas wyp oec przemysł infrastruktur rejonów Górsk co te m bo to takie dosyć dziwne pytanie no najprościej byłoby powiedzieć że tak

jest w tekście że jak są owce to jest niepylak jak ich nie ma to jest źle że nie będzie teraz zalesiany Izabela dobry pomysł No ale to takie wiecie jest bardzo bardzo dziwne bo to no no okej no pasą się ow i tyle ale

spoko w takim razie skoro pasą się owce to nie będzie o może tworzą łąki No faktycznie No ten wypas może hamować jak gdyby tworzenie się lasu coś takiego ale ja to sprawdzę wiecie bo nie chciałbym tutaj wam źle powiedzieć

sekundę to nam mówi CKE na ten temat a czyli zagryzają młode sadzonki drzew że chodzi o to że jak owce się pasą to nie będzie drzew coś takiego i nie będą zarastać to znaczy nie trawę ale chodzi o drzewa że zagryzają drzewa nie będzie

drzew to będzie Łąka Okej niech tak będzie ale dziwne naprawdę średnio mi się to podoba ale cóż tak jest dobra w takim razie 103 Podaj nazwę stadium rozwojowego owadów które jest charakterystyczny wyłącznie dla przeobrażenia zupełnego i określ jego

rolę w rozwoju owada przeobrażenie zupełne ma to do siebie że tam jest stadium poczwarki tak Pamiętacie o ty obrażenie niezupełne to jest tak larwa jedna druga trzecia i na końcu mamy postać doros wszystko sie pod zupełne to jest tak że mamy

larwę i potem jest ta Poczwarka która sprawia że ten organizm się zmienia nie do poznania i mamy postać dorosłą i Mago a rola No to umożliwia przekształcenie larwy w zupełnie inny organizm dorosły czyli Imago całkiem szybko idzie dobra 11 zadanie na schemacie

przedstawion działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej skrzelach ryb kostnoszkieletowych liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu wodzie przepływającej przez skrzela we krwi naczyń włosowatych dobra Moi drodzy sprawa wygląda dzięki prwd Czy mogę jeszcze raz świn pamiętaj jeszcze tylko raz ci powiem przeobrażenie zupełne ma to do

siebie że występuje stadium poczwarki a stadium poczwarki umożliwia przekształcenie formy larwalnej w postać dorosłą czyli Imago dobra co się tutaj dzieje mamy sobie wodę mamy sobie krew i w wodzie jest tam określona ilość Teoś wygląda tak że dyfuzja zawsze

odbywa się z gradientem stężeń dokładnie reem już to rysowałem kiedyś te zasadę przeciwprądów tylko tak na pewno nie tak dobrze jak tutaj jest pokazane ale reguła jest ta sama chodzi o to że woda płynąc pod prąd wobec krwi sprawia nam

taką sytuację że możliwe jest osiągnięcie niemal takiego stężenia jakie w wodzie jest wyjściowo prawda ponieważ tu jest ta początkowa woda po tej stronie i idąc sobie w prawo coraz bardziej traci to stężenie No i gdyby było wiecie w jednym kierunku jedno i

drugie no to te stężenia by się w końcu wyrównały logiczne A dlatego że one są pod prąd No to można powiedzieć że cały czas napływa nowa krew z mniejszą ilością tego tlenu i cały czas napływa nowa woda z większą ilością tego tlenu

coś takiego i to jest to zaraz sobie będziemy omawiać dalej teraz przejdziemy do zadań nie ma sprawy z fok Podaj nazwę procesu dzięki któremu tlen z wody przez skrzela przepływającej dostaje się do krwi jest to oczywiście dyfuzja bo to

wszystko się z gradientem stężeń tlen jest gazem więc bez problemu będzie przenikać przez błony komórkowe dobra Oceń czy poniższe informacje są prawdziwe Zaznacz P jeżeli tak F jeżeli nie zasada przeciwprądu polega na tym że kierunek przepływu wody przez blaszki

kierunek przepływu krwi w naczyniach włosowatych są przeciwne Dobra to będzie spoko dzięki zasadzie przeciwprądu na całej powierchni blaszki skowe jest zachowana korzystna dla wymiany gazowej różnica ciśnień parcjalnych No to mieliśmy zaprezentowane tutaj Czyli po prostu na górze jest więcej na dole jest

mniej non stop będzie dyfuzja prawda gdy krew wpływa do naczynia włosowatego kontaktuje się z wodą która rozpoczyna opływanie oskrzeli gdy krew wpływa do naczynia włosowatego ma kontakt z tą wodą która kończy bo dlatego jakby rozpoczynała to by musiała być w drugim kierunku

a jest odwrotnie to będzie fałszywe 12 żmija zygzakowata jest jednym z nielicznych gadów którego zasięg występowania przekracza koło podbiegunowe środowisko życia z żmij i zygzakowatej to przede wszystkim podmokłe fragmenty lasów torfowiska wilgotne łąki obrzeża moczow jak większość zmienno cnych gadów musi w

ciągu dnia wygrzewać się na słońcu żmije są rozdzielnopłciowe i jajo żyworodne jesienią przychodzą w stan hibernacji polegający na znacznym spowolnieniu procesów życiowych i obniżeniu temperatury ciała w którym trwają aż do wiosny wytwarzany przez żmiję jad służy przede wszystkim do zabijania ofiar w

celu zdobycia pokarmu który stanowią ryjówki Krety mysze i norn jż może niebezpieczny dla człowieka cłek żmij podaje się surowic odpornościową przeciw jadowi żmii dobra zobaczymy o co chodzi 12 i1 Na podstawie tekstu Podaj dwie cechy żmii zygzakowatej które

umożliwiają zamieszkiwanie chłodnych strefach klimatycznych uzasadni znaczenie adaptacyjne każdej z tych cech dobra zobaczymy przede wszystkim żmije mają to do siebie że przechodzą w stan hibernacji to sprawia że są przetrwać niekorzystne warunki prawda w chłodnych strefach klimatycznych to jest coś

takiego pierwsza rzecz poza tym mogą wykorzystywać miejsca nasłonecznione po to aby się wygrzewać tak coś w ten deseń ewentualnie co jeszcze można dodać Ja już to miałoby jakiś związek z chłodnym klimatem Zastanówmy się tak to by prędzej było pod to bo

chodzi o to że jak byłyby Bo jajo żyworodne to chodzi o to że po zapłodnieniu to jajo pozostaje w żmii No i potem się na końcu rodzi tak a jak byłyby jajorodne to te jaja musiałyby zostać po prostu wiecie w

gnieździe A z racji chłodnego klimatu nie mogły być tak jak w przypadku ptaków na przykład wysiane więc Dajemy tylko jaj i hiber z odpowiednim uzasadnieniem jajo żyworodność No bo jajo pozostaje cały cz w ciele gada umożliwiając tym samym

odpowiednie tempo metabolizmu dla rozwoju młodego organizmu ciepło przede wszystkim a hibernacja ponieważ umożliwia przetrwanie ekstremalnie skrajnych warunków w zimie późną jesienią coś takiego wyjaś w jaki sposób działa w organizmie odpornościowa podobie przm Pamiętajcie surowice to są przeciwciała przeciwciała to są specjalne białka

które są ukierunkowane na inne białka względnie ewentualnie inne substancje chemiczne które łącząc się z nimi sprawiają że są inaktywowane mówiąc krót tak to wygląda ale Dawid Gutowski ale patrząc po maturze w 2012 czasami klucz twierdzi że jajorodny jajożyworodny wiesz Dawid

ten klucz to jest masakra momentami co nie więc tutaj nawet ciężko coś logicznie stwierdzić na niektóre odpowiedzi Moim zdaniem ale jakoś przez to przebrnąć nie ukrywam stówka z biologii To jest bardzo trudne do osiągnięcia jeżeli chodzi o nową

podstawę w ubiegłym roku chyba nikt nie przekroczył tam 87u jakoś tak po centylach Patrzyłem o ile mnie pamięć nie myli Wyjaśnij w jaki sposób działa w organizmie surowica to już było 12 I3 określ jaką odporność uzyskuje człowiek po podaniu surowicy odpornościowej z

poniższych par wypisz po jednym właściwym określeniu oczywiście wypisujemy ja podkreślę żeby było szybciej prede wszystkim jest to odporność bierna ponieważ dostajemy gotową receptę na poradzenie sobie z patogenem zatem nie Nie uczymy się tego sami nasz organizm tego nie nie robi

sobie sam oczywiście też jest nabyta ponieważ nie rodzimy się przeciwciałami przeciwko temu jadowi jest ona również sztuczna ponieważ człowiek ją sobie sam zapewnia i tyle ale jest tak samo swoista ponieważ antygen czyli w tym wypadku cząsteczki tego jadu

żmii wymiana piór pingwin białooki z Antarktydy przed pieri gromadzi białko przez zwiększenie masy mięśniowej a także zwiększa zapasy tłuszczu podskórnego jego pokarmem są ryby głowonogi skorupiaki morskie na lądzie do czasu powstania nowego upierzenia Podaj główny powód gromadzenia białka u Pingwina przed jego

upierzeniem się dobra przed pierzenie gromadzi białko i zwiększa zapasy tłuszczu podskórnego nie może pływać przebywa na lądzie do czasu powstania nowego upierzenia Ja bym to zrobił tak jego masa Bardo rośnie w tym momencie ponieważ gradzi tłuszcz masa mięśniowa

aby był w stanie poruszać się po lądzie I to jest też tak że on nie może pływać tak z racji tego że nie może pływać musi poruszać się po lądzie to wiąże się z większym zapotrzebowaniem na może tak z

większym potrzeba większej masy mięśniowej po prostu I dlatego on sobie ją gromadzi żeby też te większą ilość tłuszczu nagromadziło to jest tak że okres pierzenia Moi drodzy bywa na lądzie do czasu tego dobra okres pierzenia wiąże się z tym że

on nie może pływać jest poz może tak Wykaż związ tłuszczu okres pierzenia pozbawia go naturalnej warstwy ochronnej przezi zapewnia mu termoizolacje Dawid Gutowski Czy niedźwiedzie polarne jedzą pingwiny nie mam pojęcia Musiałbym to sprawdzić Wiesz ja skupiam się bardziej

na dydaktyce niż na takich szczegółach ale ciekawe pytanie będę to mieć na uwadze przy okazji dobrze sekundkę Natalia bardzo się zacina