Chemia Na Żywo #03 Moment dipolowy i wiązania międzyczą… — Transcript

Lekcja o momencie dipolowym i wiązaniach międzycząsteczkowych, ich definicjach, przykładach i wpływie na właściwości substancji.

Key Takeaways

Moment dipolowy to wektorowa miara rozdzielenia ładunków dodatnich i ujemnych w cząsteczce.
Nie każda cząsteczka z polaryzacją wiązań jest dipolem, i odwrotnie – dipol może nie mieć spolaryzowanych wiązań.
Wiązania międzycząsteczkowe wynikające z dipoli wpływają na właściwości fizyczne substancji.
Dipol indukowany powstaje, gdy cząsteczka bez dipola staje się dipolem pod wpływem pola zewnętrznego.
Analiza momentów dipolowych pomaga zrozumieć zachowanie cząsteczek i ich oddziaływania.

Summary

Omówienie definicji dipola i momentu dipolowego w kontekście fizyczno-chemicznym.
Wyjaśnienie różnicy między dipolem a polaryzacją wiązania chemicznego.
Przykłady cząsteczek dipolowych i niedipolowych, takich jak woda, fosforowodór czy tlenek siarki(VI).
Opis pola elektrycznego wokół dipola i jego analogii do pola magnetycznego magnesu.
Znaczenie momentu dipolowego w określaniu, czy cząsteczka jest dipolem (moment różny od zera).
Omówienie wiązań międzycząsteczkowych i ich wpływu na właściwości fizykochemiczne substancji, np. temperaturę topnienia i wrzenia.
Wprowadzenie pojęcia dipolu indukowanego i jego roli w oddziaływaniach międzycząsteczkowych.
Przykłady substancji i ich momentów dipolowych na wykresie, m.in. metan, alkohol metylowy, kwas mrówkowy.
Zachęta do aktywnego zadawania pytań na czacie oraz korzystania z zewnętrznych źródeł, np. Wikipedii, do sprawdzania momentów dipolowych.
Podsumowanie i zapowiedź kolejnych lekcji z biologii na tym samym kanale.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Waszą prośbą. Mam nadzieję, że ta forma, taka łączona prezentacja plus odręczne rysowanie schematów, sprawdzi się właściwie. Te dipole, tak, plus wiązania międzycząsteczkowe, czyli taka naturalna konsekwencja i to, gdzie się te dipole wam przydadzą, tak, te wiązania międzycząsteczkowe jakoby podsumowują.

Speaker A

ten temat to jest plan dzisiejszej lekcji czyli zaczniemy sobie od definicji dipola w ogóle powiem wam o co chodzi czym te dipole są tak kontekście fizyczny chemicznym Ogólnie rzecz biorąc kiedy dana cząsteczka jest dipolem następnie wam wytłumaczę żebyście mogli

Speaker A

Ten temat to jest plan dzisiejszej lekcji, czyli zaczniemy sobie od definicji dipola w ogóle. Powiem wam, o co chodzi, czym te dipole są, tak, w kontekście fizyczno-chemicznym. Ogólnie rzecz biorąc, kiedy dana cząsteczka jest dipolem. Następnie wam wytłumaczę, żebyście mogli.

Speaker A

z sekcji będziecie mogli zadać mi pytania na czacie I bardzo proszę o ich aktywne zadawanie ja potem w przerwach właśnie będę na nie odpowiadał i postaram się udzielić wam odpowiedzi na wszystkie nurtujące was zagadnienia teraz tak zacznijmy sobie od

Speaker A

Sobie stwierdzić, czy coś tym dipolem jest albo nie, bo w podręcznikach jest to tak różnie wytłumaczone. Na samym końcu omówimy sobie oddziaływania międzycząsteczkowe oraz ich wpływ na właściwości substancji, jak na przykład temperaturę topnienia, wrzenia, rozpuszczalność i tak dalej. Po każdej.

Speaker A

ładunki pojedynczy że jest ładunek dodatni w jednym miejscu ujemny w drugim tak Dipol jest łączeniem tych dwóch ładunków w całość i z jednej strony mamy po prostu plusa a z drugiej strony mamy minusa i tyle Natomiast idąc dalej sobie

Speaker A

Z sekcji będziecie mogli zadać mi pytania na czacie i bardzo proszę o ich aktywne zadawanie. Ja potem w przerwach właśnie będę na nie odpowiadał i postaram się udzielić wam odpowiedzi na wszystkie nurtujące was zagadnienia. Teraz tak, zacznijmy sobie od.

Speaker A

z dipolem ogólnie z momentem dipolowym ale to za chwilę do tego przejdziemy Najważniejsze jest to żebyście wiedzieli że to są dwie odrębne rzeczy może być cząsteczka która nie posiada wiązań spolaryzowanych czyli takich Gdzie jest to podzielone na część dodatnią i ujemną

Speaker A

Definicji właśnie dipola. Czym dipol jest? W fizyce przez dipol rozumiemy coś, co posiada dwa bieguny elektryczne, czyli ma, można powiedzieć, plus i minus, jak magnes, tak, tylko że magnes ma dwa bieguny: północ i południe. Tak, dipol elektryczny posiada plus i minus, tak jak macie.

Speaker A

Spójrzmy sobie tak Zacznijmy od takiego narysowania schematycznego dipola jest to cokolwiek ja to narysowałem jako taką bryłkę może to być równie dobrze coś innego to posiada właśnie dwa bieguny w kontekście ładunku elektrycznego No i z jednej strony mamy

Speaker A

Ładunki pojedynczy, że jest ładunek dodatni w jednym miejscu, ujemny w drugim. Tak, dipol jest łączeniem tych dwóch ładunków w całość i z jednej strony mamy po prostu plusa, a z drugiej strony mamy minusa i tyle. Natomiast idąc dalej sobie.

Speaker A

i tutaj oczywiście jest zakrzywienie ewentualnie tego pola właśnie od od dipola idąc No to w drugą stronę akurat będzie wiecie Tak jak macie magnesy i to jest często w podręcznikach pokazane że takie pole rozchodzi się dookoła jakbyśmy sobie taki

Speaker A

W chemi czym ten dipol jest? No to jest cząsteczka chemiczna, która taką własność posiada, że z jednej strony ma ładunek dodatni, a z drugiej strony ma ładunek ujemny. Teraz ważna rzecz, część z was często myli pojęcie polaryzacji wiązania.

Speaker A

kojarzy te schematy rysunki Dlatego ja tutaj nie będę na to dużo czasu poświęcać Ważne żebyście wiedzieli że jeszcze są strzałki w tym polu No bo to jest tak jak gdyby umieścić tutaj taki dr mały ładunek dodatni w takim polu pomiędzy pole to

Speaker A

Z dipolem ogólnie, z momentem dipolowym, ale to za chwilę do tego przejdziemy. Najważniejsze jest to, żebyście wiedzieli, że to są dwie odrębne rzeczy. Może być cząsteczka, która nie posiada wiązań spolaryzowanych, czyli takich, gdzie jest to podzielone na część dodatnią i ujemną.

Speaker A

idzie też od Plusa do minusa to sobie zapamiętajcie prawda Czyli z Plusa nam wychodzi od zewnątrz a z minusa do wewnątrz ta strzałka jest zwrócona w nowo kierunku ważne jest Moi drodzy to żebyście ogólnie mieli pojęcie o tym

Speaker A

Plus minus w obrębie wiązania i na przykład ona posiada te wiązania, ale dipolem nie będzie. W drugą stronę cząsteczka może tych wiązań nie posiadać, a być dipolem i to nie jest jedno równoznaczne z drugim. Teraz warto na ten temat nie wiem pokazać. Moi drodzy.

Speaker A

jakiś tam sposób układa się no i to możemy nazwać polem może to być Grawitacja może to być przyci elektrostatyczne albo właśnie takie pole wokół dipola Czy pole magnetyczne cokolwiek Wróćmy do chemii bo to jest dla nas najważniejsze najistotniejsze

Speaker A

Spójrzmy sobie tak. Zacznijmy od takiego narysowania schematycznego dipola. Jest to cokolwiek, ja to narysowałem jako taką bryłkę, może to być równie dobrze coś innego. To posiada właśnie dwa bieguny w kontekście ładunku elektrycznego. No i z jednej strony mamy.

Speaker A

przykład do jonu No i w tym kontekście możemy sobie standardowo narysować cząsteczkę wody która wygląda tak Sob atom tlenu od którego pod kątem około 105 stopni rozchodzą się dwa atomy wodoru No i te atomy wodoru właśnie stanowią taki

Speaker A

Plusa, a z drugiej strony minusa. No i tak w przypadku magnesu, tak, adu przyciąganie się. Poza tym można to nawet rozszerzyć o istnienie takiego pola wokół tego dipola, tak jak mamy pole wokół magnesu. W tym wypadku będzie to zbierało takie formy, tak, coś takiego, no.

Speaker A

poza tym sam kształt tem sprzyja to też pamiętajcie o tym właśnie że tutaj kształt molekuły kształt cząsteczki dużo dużo znaczy prawda No i to byłoby jeżeli chodzi o taki ogólnie wstęp to tyle wystarczy nam jeszcze coś takiego Popatrzcie sobie na wodę i jej

Speaker A

I tutaj oczywiście jest zakrzywienie ewentualnie tego pola właśnie od dipola. Idąc. No to w drugą stronę akurat będzie, wiecie, tak jak macie magnesy i to jest często w podręcznikach pokazane, że takie pole rozchodzi się dookoła. Jakbyśmy sobie taki.

Speaker A

jest minus Pamiętajcie że z tym wiązaniem Jak już wspominałem może być tak że cząsteczka nie posiada nie posiada wiązania spolaryzowanego a jest dipolem przykładem jest chociażby ph3 fosforowodór który wygląda tak jest fosfor No i trzy wodory odchodzące od

Speaker A

Pojedynczy, pojedynczy dipol wzięli, to tam pole by wyglądało tak, że mamy sobie, prawda, dipol, niczy magnes, ma plus, ma minus. No i rozchodzi się pole, także tutaj się zakrzywia, prawda. No i to coś tak wygląda. Większość z was na pewno.

Speaker A

wziąć prawda tlenek siarki 6 ona dipolem nie jest mimo że wiązania są niejako spolaryzowane to tutaj ten moment dipolowy taka miara dipola jest niestety dążyć czasem teraz tak jeżeli macie do mnie jakieś pytania bardzo bym prosił o ich

Speaker A

Kojarzy te schematy, rysunki. Dlatego ja tutaj nie będę na to dużo czasu poświęcać. Ważne, żebyście wiedzieli, że jeszcze są strzałki w tym polu, no bo to jest tak, jak gdyby umieścić tutaj taki dr mały ładunek dodatni w takim polu pomiędzy. Pole to.

Speaker A

cokolwiek związanego z tematem OKE na razie nie widzę pyta dlatego pozwolę sobie pójść póść wtedy ewentualnie jak już nabierzecie obycia w temacie zadacie mi pytania będę bardzo się cieszył jeżeli będę mógł na nie odpowiedzieć W każdym razie jak

Speaker A

Sobie może zostawmy na fizykę na razie, ale tyle ustalmy, że tutaj jest taki mały ładunek dodatni. No to on będzie wędrować w tym kierunku, przyciąga się plus do minusa, zawsze przeciwne ładunki, tak, w związku z czym strzałka na takim polu.

Speaker A

będzie No i jeżeli jest tak że ten moment dipolowy jest różny od zera większy od zero no to wtedy wychodzi nam że dana cząsteczka jest dipolem jeżeli jest równy zer to nie jest dipolem i tyle Teraz jak możemy stwierdzić czy coś

Speaker A

Idzie też od plusa do minusa, to sobie zapamiętajcie, prawda? Czyli z plusa nam wychodzi od zewnątrz, a z minusa do wewnątrz ta strzałka jest zwrócona w nowy kierunku. Ważne jest, moi drodzy, to, żebyście ogólnie mieli pojęcie o tym.

Speaker A

odpowiedzi na Googlach czy ten moment dipolowy jest czy nie ma Jeżeli na takim etapie że jeszcze nie za bardzo umiecie to samodzielnie stwierdzić to Warto skorzystać z tej pomocy powiem więcej często w podręcznikach są błędy i przekłamania na ten temat wynikające no

Speaker A

Dipolu więcej w kontekście tego, to raczej do fizyki będzie wam potrzebne, także w chemii ja bym się jakoś specjalnie nie przejmował, może tylko samo pole zapamiętajcie, że to jest ogólnie taka jakaś własność fizyczna, która się rozprzestrzenia dookoła w przestrzeni w.

Speaker A

będzie jak gdyby najważniejsza część tych zajęć czyli stwierdzen C co ty dipolem czy jednak nie teraz tak rzeczą którą my potrzebujemy jest wzór Luisa i to jest punkt wyjścia Musimy go sobie dobrze narysować żeby potem określić hybrydyzację kształt No i na końcu

Speaker A

Jakiś tam sposób układa się, no i to możemy nazwać polem. Może to być grawitacja, może to być przyciąganie elektrostatyczne albo właśnie takie pole wokół dipola czy pole magnetyczne, cokolwiek. Wróćmy do chemii, bo to jest dla nas najważniejsze, najistotniejsze.

Speaker A

mamy w środku beryl No i Odchodząc od niego dwa wodory wytwarzają się dwa wiązania już nie będę wnikać w to dokładnie tłumaczyłem to ostatnio w każdym razie hybrydyzacja która tutaj jest no To liczymy wiązania Sigma wokół centralnego atomu wychodzą one dwa

Speaker A

Jest to, że te dipole, tak jak tutaj pokazano, przyciągają się plus do minusa. Jeżeli my mamy dipol w chemii, to taka cząsteczka dipolowa również jedna do drugiej może się przyciągać albo przyciągać się do czegoś innego też obdarzonego niejako ładunkiem, na.

Speaker A

arbitralnie sobie ujmy czyli tak jak tutaj mamy ten wodorek berylu No to w środku jest beryl a dookoła wodory tak to mniej więcej wygląda równomiernie rozłożone i to są te same atomy czyli w środku Bery po bokach dwa wodory a nie

Speaker A

Przykład do jonu. No i w tym kontekście możemy sobie standardowo narysować cząsteczkę wody, która wygląda tak. Sob atom tlenu, od którego pod kątem około 105 stopni rozchodzą się dwa atomy wodoru. No i te atomy wodoru właśnie stanowią taki.

Speaker A

po prawej i po lewej tak samo czyli jak gdyby te momenty dipolowe by się znosiły tak sobie Załóżmy że tutaj jest skierowany Dipol tu jest tu no i to się nam kasuje niejako z racj tej regularności mamy to wykasowane i

Speaker A

Biegun. Dlaczego? Dlatego, że no raz jest polaryzacja wiązania w taki sposób, że elektrony częściej krążą wokół tlenu, dlatego wokół niego się gromadzi taki minus lokalnie. No a wodory z racji deficytu tych elektronów robią się dodatnie, czyli im taki plus można dać.

Speaker A

wychodzi że tutaj tak samo te momenty dipolowe powinny się zerować jest taki takie centrum symetrii można powiedzieć cząsteczka jest regularna No i momenty dipolowe z rac tej równomierności praw czyli cząsteczka nie jest dipolem analogicznie Moi drodzy będzie z metanem

Speaker A

Poza tym sam kształt temu sprzyja. To też pamiętajcie o tym właśnie, że tutaj kształt molekuły, kształt cząsteczki dużo, dużo znaczy, prawda? No i to byłoby, jeżeli chodzi o taki ogólnie wstęp, to tyle. Wystarczy nam jeszcze coś takiego. Popatrzcie sobie na wodę i jej.

Speaker A

cter wodory od niego tak można to schematycznie narysować no i ten węgiel w środku w każdym razie ta regularność też sprawia że te momenty dipolowe znowu kasują się w obrębie wiązań No a suma tak jakbyśmy to mieli siły wektorowo prawda siła

Speaker A

Cząsteczki. Jak mogą się one łączyć ze sobą? Dobrze, sprawę to się schematycznie rysuje tak, że zawsze tlen przyciąga się do wodorów, prawda? I to jest warunek, właśnie warunkowane właśnie tą różnicą ładunku, którą tutaj widzimy. Czyli że z jednej strony jest plus, z drugiej strony.

Speaker A

ch3cl i ten jeden atom chloru który tutaj występuje sprawia że już się to wszystko nie kasuje bo jest nierównomiernie rozłożone czyli taka cząsteczka jest dipolem prawda Albo inaczej jakbym ja sobie złapał za taki geometryczny ek mo powiedzieć czyli za

Speaker A

Jest minus. Pamiętajcie, że z tym wiązaniem, jak już wspominałem, może być tak, że cząsteczka nie posiada, nie posiada wiązania spolaryzowanego, a jest dipolem. Przykładem jest chociażby PH3, fosforowodór, który wygląda tak: jest fosfor.

Speaker A

wszystko w dół i wtedy nasza nasza cząsteczka jest dipolem bo jest takie przeważenie w jakąś stronę tak ja to tak tłumaczę i ten chlor sprawił że to będzie dipolem co więcej rozszerzę ten przykład na dorom czyli ch2 Cl2 część z was rysuje ten wzór

Speaker A

No i trzy wodory odchodzące od niego w taki sposób, jak no statyw na trójnogu, ja to tak porównuję. W każdym razie on jest dipolem. Dlaczego to ja wam jeszcze wytłumaczę dokładnie. Taka cząsteczka posiadająca wiązania spolaryzowane i to dosyć konkretnie, jak na przykład SO3, możemy sobie tak.

Speaker A

całą cząsteczkę w dół zawieszoną na tej nitce w środku i ona już staje się dipolem prawda analogicznie będzie z cecha T3 czyli trichloro metanem chloroformem dopiero jak zrobię sobie tetrachlorometan czyli zastąpię cztery z wymienionych znaczy wszystkie cztery miejsca chorami

Speaker A

Wziąć, prawda, tlenek siarki 6. Ona dipolem nie jest, mimo że wiązania są niejako spolaryzowane, to tutaj ten moment dipolowy, taka miara dipola, jest niestety dążący czasem. Teraz tak, jeżeli macie do mnie jakieś pytania, bardzo bym prosił o ich.

Speaker A

Wygląda to tak że znowu w środku mamy azot znaczy tak no Azot jest tutaj w tym miejscu No i trzy wodory odchodzą prawda ale jest jeszcze ta wolna para elektronowa i ona nam nieco zmieni ważna rzecz jeszcze musimy sobie

Speaker A

Zadanie na tym etapie. Chętnie poznam waszą opinię, coś co was nurtuje, jakiekolwiek pytania, na które będę mógł, będę mógł odpowiedzieć. Także teraz chwila dla was, moi drodzy. Jeżeli są jakieś wątpliwości, ja z chęcią na nie odpowiem, rozrysuję wam coś.

Speaker A

tak Czyli po odcięciu jakbyśmy znowu jak na nitce złapali za azot i zawiesili tę cząsteczkę to ona zawsze wodorami będzie leciała na dół przez co jest dipolem nie jest w stanie takiej równowagi jakbyśmy wzięli metan prawda stąd amoniak jest

Speaker A

Cokolwiek związanego z tematem. Okej, na razie nie widzę pytań, dlatego pozwolę sobie pójść, pójść. Wtedy ewentualnie, jak już nabierzecie obycia w temacie, zadacie mi pytania, będę bardzo się cieszył, jeżeli będę mógł na nie odpowiedzieć. W każdym razie jak.

Speaker A

spolaryzowane bo elektroujemności pomiędzy fosforem a wodorem to jest różnica albo zero albo drobna naprawdę zależności od skali z jakiej korzystacie to i tak wtedy wychodzi że będzie to Dipol bo kształt jest cechą dominującą Pamiętajcie Dipol zależy od kształtu to jest bardzo ważne i często w

Speaker A

Wyznaczać to, czy cząsteczka jest dipolem, czy nie, musimy sobie to dokładnie przeanalizować. No i takim pojęciem ogólnie, które nam umożliwia stwierdzenie, czy coś dipolem jest, czy nie jest, moment dipolowy. On jest taką miarą, prawda, miarą dipola, inaczej to.

Speaker A

Jeżeli macie jakiekolwiek pytania z chęcią na nie odpowiem widzę że jest tutaj parę osób ciekawych informacji Piotr koćwin Czy mógłby pan wytłumaczyć rysowanie wektorów momentów dipolowych Piotrek zaraz Pozwolisz że to rozrysuj dokładnie tylko przejdę przez wszystkie pytania Jaka jest różnica między donorem

Speaker A

Będzie. No i jeżeli jest tak, że ten moment dipolowy jest różny od zera, większy od zera, no to wtedy wychodzi nam, że dana cząsteczka jest dipolem. Jeżeli jest równy zeru, to nie jest dipolem i tyle. Teraz jak możemy stwierdzić, czy coś.

Speaker A

wartość co zwykłe kowalencyjne skoro S3 dipolowy równe zer Dokładnie tak Michalina poza tym w takich cząsteczkach jak SO3 doświadczamy tak zwanego rezonansu chemicznego to jest jedna rzecz znaczy tam akurat to też bym się zastanawiał ale dobra poza tym ważna sprawa SO3

Speaker A

Takim dipolem jest, czy nie, czy ma ten moment dipolowy większy czy mniejszy od zera? Jedną z metod jest sprawdzenie na Wikipedii i tę metodę bardzo wam polecam. Po prostu wpisujecie sobie w Google nazwę danej substancji, no i szukacie.

Speaker A

stan gdzie masz wokół atomu z kilku orbitali które są różne popatrz Klaudia to wygląda tak Bierzesz sobie jakiś atom prawda na przykład tego tlenu No i on ma wokół siebie orbitale czyli te chmury z elektronami ma tę kulkę czyli orbitale s

Speaker A

Odpowiedzi na Googlach, czy ten moment dipolowy jest, czy nie ma. Jeżeli na takim etapie, że jeszcze nie za bardzo umiecie to samodzielnie stwierdzić, to warto skorzystać z tej pomocy. Powiem więcej, często w podręczni.

Speaker A

same orbitale to jest hybrydyzacja tak to nie że tlen łączy się z wodorem W hybrydyzacji tylko ogólnie w tej cząsteczce mamy do czynienia z hybrydyzację czyli z wymieszaniem orbitali No i kształt mniej więcej był taki że tutaj masz dwa orbitale te

Speaker A

narysowane normalnie na płasko ten pogrubiony jest w twoją stronę skierowany jeszcze taka linia przerywana jest do tyłu Orbital jest ten cały czworościan to może lepiej tak widać Prawda na takim rysunku No to jest ten czworościan prawda No i każdy Orbital sięga jednego

Speaker A

z tych wierzchołków teraz Piotr koćwin odnośnie tych wektorów momentów dipolowych popatrz Piotrek to wygląda w ten sposób że bierzesz sobie rysujesz wzór Luisa na przykład ów amoniak nh3 Bierzemy sobie azot trzy wodory no i tutaj Doz wolną parę ważna

Speaker A

rzecz żebyśmy ustalili elektroujemność dla każdego z tych atomów bo ja wtedy będę wiedział gdzie jest ładunek jaki skierowany azot w tym zestawieniu będzie miał i o dobrze pamiętam sorry ale z pamięci to no i w takim zestawieniu Przepraszam

Speaker A

azot będzie miał 3 tak już wiecie Jak się robi z pamięci na szybko to można się pomylić w każdym razie azot ma więcej co nie tak Ustalmy że azot ma więcej niż wodór tej elektroujemności I co się z tym wiąże

Speaker A

wiąże się z tym że azot dzierży elektrony zabiera je wodoro więc wodór się robi dodatni dlatego wektor momentu diol skierowany do wodorów prawda w tym wypadku Czyli generalnie zawsze wodor będzie je będzie miał dodatni ładunek azot będzie miał ujemny czyli ten moment

Speaker A

dipolowy jest skierowany do Plusa do wodoru w przestrzeni wyglądałoby to Piotrek tak że masz tutaj w środku azot No i trzy wodory trochę trzeba sobie wyobrazić że to jest właśnie perspektywa No i tu mamy jeden wektor tu drugi tu

Speaker A

trzeci wektor No i tu jest na górze ta wolna para prawda No i wypadkowy wektor naszego momentu dipolowego czyli zsumować dodać do siebie to byłby z góry prostu na dół przechodzący przez całą jak gdyby t cząsteczkę amoniaku tak w

Speaker A

długiej osi można powiedzieć tak by wyglądał wypadkowy moment dipolowy złożony z trzech tych momentów wokół wiązań jeszcze pytanie od Wiktorii czy to prawda że wszystkie cząsteczki obudowy jonowej są dipolami oczywiście Wiktoria że nie powiem więcej co innego to co innego toor popatrz tak masz to

Speaker A

mogą ładunki na przykład jest proszę ciebie kation a tutaj będzie anion czyli coś z minusem a di Klaudia to jest coś takiego Przepraszam Wiktoria że masz jedną część dodatnią a drugą ujemną więc powiem więcej substancji które są jonowe raczej nie mogą być

Speaker A

dipolami to jest ważna informacja Pamiętaj o tym to jest tak że jakbyśmy mogli porównywać do fizyki do elektrostatyki i tak dalej No to właśnie ładunki pojedyncze to są takie ładunki punktowe tak No a Dipol to jest dipol złożenie

Speaker A

tych dwóch ładunków w jedną całość Można tak powiedzieć Więc to to ważna rzecz tutaj jest i tyle jeżeli macie do mnie jakieś pytania to proszę Piszcie na czacie Ja będę odpisywać po prostu z opóźnieniem przejdę do dalszej części

Speaker A

prezentacji żeby wam jeszcze resztę dzisiaj wytłumaczyć także proszę o cierpliwość i wyrozumiałość Moi drodzy jak macie oddziaływania międzycząsteczkowe to trzeba je sobie podzielić ogólnie na zrobić taką klasyfikację No i zaczniemy najpierw od tych wewnątrz cząsteczkowych czyli takich których nie będziemy dzisiaj

Speaker A

omawiać No i to są właśnie tak wiązania kowalencyjne przede wszystkim one tworzą nam cząsteczki prawda do tego dochodzą wiązania jonowe czyli plus z minusem łączące się w jakąś tam substancję tak no i do tego jeszcze dochodzi wiązanie metaliczne z

Speaker A

kolei między atomami dwóch metali ja to mogę nawet schematycznie zapisać tak że wiązanie metaliczne to jest metal plus metal mogą być to te same Bądź różne wiązanie jonowe częstokroć jest to połączenie metalu który jest kem z niemetalem nie zawsze

Speaker A

Do tego dochodzi nam jeszcze wiązanie kowalencyjne jako połączenie dwóch niemetali to tak tyle jeżeli chodzi o krótką klasyfikację tych oddziaływań wewnątrz cząsteczkowych generalnie niektórzy metaliczne No w tym ja omawiał właśnie przy okazji tych międzycząsteczkowych dlatego że one są takie poza głównym

Speaker A

obiegiem stąd ja dzisiaj o tym co nieco Powiem tak natomiast skupimy się na razie na tych samych międzycząsteczkowych wiązaniach co to jest No jak już mamy gotową przede wszystkim chodzi tutaj o te substancje kowalencyjne i jonowe to My

Speaker A

patrzymy jak one między sobą oddziaływują i chodzi o to że mamy takie trzy najważniejsze elementy czyli osobne ładunki plus minus jony i pole czyli coś co posiada ładunek plus i minus oraz dipole indukowane Moi drodzy Dipol indukowany To jest coś co nie było dipolem A stało

Speaker A

się dipolem pod wpływem jakiegoś zewnętrznego pola elektrycznego no cokolwiek to tak jak macie gwoździa metalowego do przyłożę magnes to on też się robi magnesem nie magnes magnes i on też się robi magnesem tak samo będzie z tymi dipolami edukowany wiązanie

Speaker A

wodorowe jest takim szczególnym rodzajem wiązania międzycząsteczkowego któremu poświęcę osobny jak gdyby osobną część bo tam będę musiał wam dokładnie wytłumaczyć jak się tworzy na razie skupię się na sklasyfikowani tych oddziaływań i porównaniu ich siły wzajemnej zrobię to dokładnie na tablicy

Speaker A

Popatrzcie ogólnie jednymi z najsilniejszych odowa to jest połączenie jonów prawda z czymkolwiek bo jony mają dosyć ten silny ufiksowanie z czymś innym No to wiadomo że to będzie dosyć silne prawda Bierzemy sobie takiego Jona jakiś tam kation cokolwiek

Speaker A

no i on będzie oddziaływać z jakimś dipolem który no załóżmy będzie wyglądać w ten sposób to to jest wiązanie bardzo bardzo silne toia tutaj proszę bardzo no i zgodnie z tym co Widzicie na rysunku nazywa się Dipol No i z całego naszego zestawu

Speaker A

będzie wiązaniem najsilniejszym tak Przykładem będzie to kiedy ja sobie na przykład s rozpuszczę w wodzie No i on będzie otoczony preny z wody które mają właśnie taki ujemny bieg PR dipolem więc macie tutaj za przykład rozpuszczanie substancji jonowych w wodzie właśnie jako takie

Speaker A

oddziaływanie No i teraz idziemy sobie dalej szukamy kolejnych istotnych połączeń pomiędzy już gotowymi cząsteczkami no i będzie wyglądało to tak że mam dwa dipole łączące się ze sobą i to jest wiązanie nieco słabsze od tego poprzedniego ale również dosyć

Speaker A

silne może być no to zrobię teraz właśnie dwa i połączę je z sobą wiązaniem między czc zgodnie z nazwą będzie to wiązanie Dipol Dipol i przykład takiego oddziaływania No to może być na przykład no cokolwiek Gdzie mamy dipole choćby płynny aceton

Speaker A

tak w płynnym acetonie mamy coś takiego że jest sobie tlen k stanowi taki ujemny biegun całej cząsteczki No i dwie grupy metylowe przyłączone do tego tlenu Jeżeli ktoś miał organiczną za sobą to mniej więcej wie o co chodzi No i ów

Speaker A

tlen stanowi minus prawda te grupy metylowe stanowią plus No i z drugiej strony kolejny aceton może się minus do Plusa dołączyć właśnie tą grupą ch3 No i to w zasadzie tyle teraz tak następnie mamy wiązania nieco słabsze od

Speaker A

tych pokazanych i to są połączenia właśnie z dipolami indukowanym czyli to jest cząsteczka która normalnie nie ma ładunków nie jest dipolem ale pod wpływem zewnętrznego środowiska staje się dipolem i to jest cała grupa tak zwanych oddziaływań oddziaływań wer

Speaker A

WSA dla zainteresowanych No i teraz Popatrzcie Mogę sobie wziąć i on Mogę sobie wziąć Dipol A mogę sobie również też wziąć co coś takiego co Samo z siebie też nie jest tym dipolem czyli kolejny di indukowany jeden di indukowany od

Speaker A

drugiego dipola indukowanego i takie właśnie zestawy łączymy wiązaniem Sprawa wygląda tak tu na tym indukowanym dipolu zgodnie z nazwą te ładunki muszą się jakoś wyindukowanego przesunięcia chmury elektronowej wyciągnięcia elektronów z lewej No a po prawej z racji ich deficytu będzie ład

Speaker A

analogicznie będzie na dole po jednej stronie plus po drugiej minus tylko tak jak mówię jest to indukowane czyli sztucznie wywołane po prostu no i tutaj tak samo też sztucznie pojawią się te ładunki ale pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego No i

Speaker A

widzicie tak jak było wcześniej czyli że ten Jon jest najsilniejszym takim dzierżący ładunek elementem to ten Jon indukujący później Dipol indukują Dipol już nieco mniejsze a najsłabsze to są w ogóle dipole indukowane czyli one po prostu tak się znikąd nabierają tego

Speaker A

ładunku No i to jest stosunkowo No najsłabsze spośród wszystkiego tylko jeszcze to opiszmy że to mamy właśnie połączenie jonu plus Dipol indukowany Pozwólcie że będę pisać skrótami tutaj właśnie mamy Dipol zwykły plus Dipol indukowany a na końcu mam

Speaker A

dipole indukowane Jakie są przykłady tych wiązań No na samym początku tutaj jak mamy właśnie J plus Dipol indukowany to tak Teoretycznie można byłoby zrobić sobie taki sam kation sodowy tak jak tu mamy na górze czyli na plus który z kolei

Speaker A

łączyły się z metanem już będę pisać tak nieco mniej przestrzennie ale żeby tylko wam pokazać że ten metan on takim byłby bardzo Słabym ale jednak dipolem owany przepraszam ch4 no i mógłby spowodować połączenie dwó elementów tylko że to

Speaker A

jest stosunkowo słabe prawda tu jeszcze niżej moglibyśmy mieć zestawienie wody połączenie wody z jakimś tam związkiem organicznym a weźmy sobie na przykład teraz etan C25 a na samym końcu mogłyby być dwie substancje W ogóle pozbawione ładunków choćby pentan

Speaker A

c512 heksanem to najsłabszych oddziaływa ważna rz ich moc siła rośnie wraz ze wzrostem długości bo taka miara tego oddziaływania to jest moment dipolowy a jego wartość to jest po prostu ładunek czyli coś co zależy właśnie od charakteru tej substancji czy

Speaker A

dipolem czy jem Czy ona jest tym indukowanym elementem Jeśli tak to jak bardzo jest to obdarzone ładunkiem ale razy długość tego di d tego jak wydłuża się nam cząsteczka to te oddziaływania szczególnie tu na końcu z dipolami indukowanym zaczynają zyskiwać na

Speaker A

znaczeniu i te siły wer WSA Przy dużych cząsteczkach takich jak na przykład białka inne makromolekuły mogą wtedy znacznie zyskać na znaczeniu osobny rozdział należy się wiązaniu wodorowy i pozwolę sobie je teraz opisać jego miejsce w tym zestawieniu plasuje się

Speaker A

już wam pokażę dokładnie gdzie w tym miejscu pomiędzy jonem dipolem oraz dipolem i dipolem tutaj ta wiązania wodorowego przewyższa zwykłe dipole i teraz pokażę wam Dlaczego warunkiem wystąpienia wiązania wodorowego jest posiadanie przez jedną z molekuł która w tym uczestniczy atomu z

Speaker A

wolnymi parami elektronowymi i to musi być atom tlenu atom azotu bądź atom fluoru czyli najbardziej elektroujemne niemetale z drugi okresu przynajmniej jedną wolną parę elektronową Jest to warunek numer je druga cząsteczka może to być ta sama albo inna musi posiadać z kolei wodór

Speaker A

bezpośrednio połączony z jednym z tych atomów bardzo azot i wodór oraz wodór i fluor o co chodzi Chodzi o to że te atomy z racji dużej elektroujemności całą chmurę elektronową skupiają wokół siebie zabierając wodorowinian tego wiązania wodorowego on

Speaker A

nie mając tych elektronów szuka ich gdzieś i właśnie tym źródłem elektronów będą wymienione atomy na przykład ten atom tlenu azotu bądź fluoru i tak wygląda wiązanie wodorowe na przykład występuje między dwiema cząsteczkami wody narysujemy sobie H2O Proszę bardzo zaznaczę dwie wolne

Speaker A

pary no i bierzemy drugą cząsteczkę wody która tak samo wygląda i ona jedną swoją wolną parę będzie tak No można powiedzieć trochę nie do końca zgodnie zgodnie z podręcznikową linią nauki wiązania wodorowego koordynacyjny przekazana dla tego wodoru Czyli masz

Speaker A

korzystaj sobie bo widzę że masz mało elektronów to jest wiązanie wodorowe Pamiętajcie o tych dwó warunk i też na przykład to tłumaczy dlaczego taki aceton Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie bo może on nie ma tego wodoru takiego

Speaker A

pozbawionego pozbawionego elektronów ale ma tlen z wolną parą i na przykład taki aceton tym tlenem z wolną parą też może się przyłączyć analogicznie do naszej cząsteczki wody dlatego tak dobrze aceton w niej rozpuszcza się to tłumaczy wiele rzeczy Pamiętajcie że to wiązanie

Speaker A

wodorowe jest nieco silniejsze niż zwykłe oddziaływania poolowe zaraz będę tłumaczył wam jak to wpływa ści fizyczne Chem tylko teraz proszę o chwilę dla osób które zadają jakieś pytania Także pozwolę sobie na nie odpowiedzieć proszę o chwilę cierpliwości teraz

Speaker A

tak widzę pytanie od Dominiki migot acetonie brakuje węgla który jest połączony wiązaniem podwójnym z tlenem to jest A to przepraszam to po prostu źle to narysowałem W każdym razie mój błąd już się przyznaje Sorry sorry chwilę cierpliwości przepraszam Już wracam po

Speaker A

krótkiej przerwie technicznej jak najbardziej koryguje kg mój błąd odnośnie wiązania wodorowego przypadku acetonu aceton rzecz jasna wygląda tak I tutaj mały błąd z mojej strony najmocniej was za to przepraszam W każdym razie oczywiście tlen jest połączony podwójnym wiązaniem z węglem

Speaker A

Tak wygląda w pełni cząsteczka acetonu i jeszcze posiada wolne pary elektronowe zwyczajne niedopatrzenie kolejne pytania odnośnie odnośnie tego Claudia Kennedy w kierunku którego atomu są przesunięte wspólne pary elektronowe w F2 No to Klaudia popatrz Wygląda to tak bierzemy

Speaker A

sobie fluor f i drug oraz między nimi będzie tlen jest to hybrydyzacja SP chociaż w sumie hybrydyzacja No tak SP3 by była dajemy dwie wolne pary i jeszcze fluoryt f2o fluorek tlenu tak to powinno się nazywać To co ma większą

Speaker A

elektroujemność większą elektroujemność ma fluor dlatego w jego kierunku będą przesunięte elektrony tak to wygląda A w związku z tym ładunek dodatni będzie skierowany do tlenu więc tu mamy taki biegun plus a na Flu mamy z kolei minus jeżeli nie ma więcej pytań to ja

Speaker A

przejdę dalej bo chciałbym jeszcze z wami dzisiaj omówić biologię cierpliwości teraz tak jak wpływa nam wiązanie między cząsteczkowe ogólnie na właściwości fizykochemiczne czyli rozpuszczalność temperatur topnienia kształty molekuł Sprawa wygląda tak jeżeli coś posiada oddziaływania międzycząsteczkowe w oparciu o dipole o

Speaker A

ładunki No to wiadomo że będzie się dobrze rozpuszczał w substancjach które są polarne czyli mają Plus i minus tak to wygląda To jest bardzo ważna rzecz teraz najczęściej spotkacie się z kolei z analizą oddziaływań międzycząsteczkowych temperaturą topnienia i wrzenia i pamiętajcie im

Speaker A

silniejsze oddziaływan poszczególnymi molekułami No to tym silniejsze będzie znaczy tym wyższa będzie temperatura topnienia i wrzenia bo trudniej będzie je od ciebie oderwać ogólnie na przykład na temperaturę wrzenia wpływa wiązanie wodorowe teraz kształty makromolekuł ważna rzecz tutaj jak mamy sobie białko

Speaker A

albo jakiś węglowodan i tym podobne to tam duży wpływ na nie ma akurat wiązanie chociażby wodorowe czy siły WSA które swą siłą w przypadku dużych wymiarów ta siła jest duża zaginają całe cząsteczki No i nadają im jakiś tam określony

Speaker A

kształt tak to jest bardzo istotne w tym wypadku Pokażę wam taki praktyczny przykład weźmy sobie metan i będziemy go stopniowo utleniać przy okazji się zrehabilituje za błędy w związkach organicznych Sorry prostu jest trochę późno wieczorem więc ja sobie to czasami

Speaker A

pomylę parę rzeczy ale wiem o co chodzi to jest najistotniejsze myślę W każdym razie Bierzemy sobie metan ch4 który nie jest w ogóle dipolem dlatego możemy powiedzieć że on no jedyne wiązanie jakie będzie tworzył to jest dipol indukowany Dipol indukowany prawda Czyli

Speaker A

jest stosunkowo słaby zapiszemy to sobie na boku mamy Dipol indukowany pluspol indukowany dlatego jego temperatury topnienia są bardzo małe on jest po prostu gazem prawda ja ten metan będę sobie pomalutku utleniać po pierwszym utlenianiu Ja dokładam jeden tlen na razie schematycznie Zapisz

Speaker A

otrzymując metanol ch3oh i moi drodzy wtedy temperatura topnienia i wrzenia gwałtownie rosną bo to jest metanol czyli ciecz prawda Dlaczego Dlatego że to wygląda tak bierzemy sobie węgiel grupę o z dwiema wolnymi parami no i po jednym wodorze moi drodzy nie dość że to jest

Speaker A

dipol bo tu mamy tlen który zaburza nam całą strukturę elektronową sprawiając że przesunięte właśnie tutaj na górę to jeszcze tworzy się wiązanie wodorowe bo jest grupa Oh czyli posiada wolne pary plus wodór który posiada niedostatek elektronów tak Czyli jest to idealne dla

Speaker A

wiązania wodorowego ważna rzecz następnie po dalszym utlenianiu metanolu ja otrzymuję aldehyd mrówkowy czyli h i popatrzcie Co tutaj się dzieje to jest tak że jest węgiel podwójny łączy się z tlenem tu dajemy wodór i tutaj też wodór i teraz moi drodzy nagle

Speaker A

nie ma wiązania wodorowego Jest to jedynie Dipol podobnie jak aceton pozwolę sobie pełni narysować jego wzór żeby nie było wątpliwości on ma tutaj zamiast wodorów th3 ch3 tak to jest typowy Dipol tak samo aldehyd mrówkowy Czyli hch też będzie

Speaker A

jedynie zwykłym dipolem więc wiązanie to będzie Dipol Dipol słabsze od wodorowego a po dalszym utlenianiu Popatrzcie co się dzieje ów aldehyd mrówkowy utlenia się do kwasu bo tutaj ja zabierałem dwa wodory a tu dołożę znowu jeszcze jeden tlen

Speaker A

otrzymując HCOOH czyli kwas mrówkowy i popatrzcie co się dzieje mamy sobie ten kwas mrówkowy jedną jego cząsteczkę jest Oh jest wolnymi parami No i z tej strony jest wodór uwaga on może stanąć z drugim kwasem mrówkowym który daje tak samo

Speaker A

tutaj tlen lepiej trochę narysuję tlen tutaj będzie Oh tutaj wodór i uwaga w tym momencie mogą się wytworzyć dwa wiązania wodorowe między nimi jedno tutaj drugie tutaj tak na zakładkę można powiedzieć zatem siła oddziaływań między dwoma cząsteczkami kwasu mrówkowego jest w

Speaker A

ogóle najsilniejsza ze wszystkiego tak no i to generalnie służy mi za wykładnik za takie porównanie pomiędzy nimi siły wiązania co przekłada się w sposób następujący na temperaturę temperaturę wrzenia w zasadzie to taka Najważniejsza jest najlepsza dla porównania i

Speaker A

popatrzcie jak to wygląda zrobię sobie teraz wykres tutaj z boku i na nim zaznaczę poszczególne substancje tutaj w tym miejscu ustalę sobie że to będzie ch4 tutaj będzie ch3oh tutaj HC a tutaj k cooh kwas mrówkowy natomiast na górze będzie po prostu

Speaker A

temperatura wrzenia no szczególnie na wrzeniu dobrze widać wpływ tego wodorowego na przykład bo ono bardzo podnosi tę temperaturę z racji tego że te cząsteczki jest ciężko od siebie oderwać No a wrzenie to jest proces związany z odrywaniem prawda Czyli

Speaker A

trzeba oderwać żeby do tego wrzenia doszło sukcesem tak to Nazwijmy No i co mamy na końcu metan jego temperatury są najniższe potem jak mamy alkohol to jest wodorowe gwałtowny skok potem na aldehyd jest spadek bo jest dipol a kwas ma podwójne wodorowe

Speaker A

Dlatego ta temperatura Tak rośnie jakbyście sobie przeanalizowali węglowodór No i pochodzący od niego alkohol aldehyd oraz kwas to tak by to właśnie wyglądało Podobnie będzie etan etanol aldehyd oraz kwas octowy tak samo jak w tym wypadku by to wyglądało No i

Speaker A

to jest generalnie jeżeli chodzi o wpływ tych od wiązań na własności w kontekście temperatury wrzenia i topnienia tyle to jest najważniejsze to mogę jeszcze dodać kształty makromolekuł was do opisu budowy białka k tam drugorzędowej na przykład trzecio czwarto oraz

Speaker A

wielocukrów tak jako przykład jeżeli macie do mnie jakieś pytania Teraz z chęcią na nie odpowiem także proszę o zadawanie za pośrednictwem czatu jeżeli macie jakiekolwiek uwagi to z chęcią również je przyjmę Dzięki za wspomnienia o tym acetonie bo czasami

Speaker A

się zdarzy taka pomyłka No i bardzo chciałbym uczniowie poprawili wyłap bo każdy jest tylko człowiekiem jeśli nie macie pytań Moi drodzy to ja będę pomału się przygotowywać do kolejnych zajęć bo jeszcze dzisiaj czeka mnie jedna lekcja biologii oraz w miarę możliwości

Speaker A

omówienie książki Jeżeli szukacie więcej informacji na temat całych zajęć byliście na nich pierwszy raz i tak dalej no to Pamiętajcie na kanale są zawsze aktualne lekcje każdorazowo staram się żeby na YouTube zajęcia były po prostu umieszczone potem adres macie

Speaker A

tutaj pokazany wszelkie informacje organizacyjne są na Facebooku a na mojej witrynie którą tutaj na dole widzicie grecki pl można nabyć książkę do chemii Mam kota na punkcie chemii Jeżeli ktoś jeszcze jej nie widział to zapraszam bardzo byłoby mi miło Gdybyście

Speaker A

przyjrzeli się mojej pracy część osób twierdzi że jest bardzo w porządku No w zasadzie każdy kto do mnie pisał tak Nieskromnie powiem więc myślę że no myślę że udało mi się tę książkę jak na mój debiut dobrze zrealizować także

Speaker A

byłbym Tym bardziej że tak powiem rad jeżeli komuś Ona pomoże w nauce tymczasem żegnam się z wami i Widzimy się niedługo na biologii pod tym samym adresem na streamie na YouTube także do zobaczenia za kilkanaście minut

Topics:moment dipolowywiązania międzycząsteczkowedipolpolaryzacja wiązaniachemia fizycznacząsteczki dipolowedipol indukowanywłaściwości substancjinauka chemiiMedyczne Korepetycje

Frequently Asked Questions

Czym różni się dipol od polaryzacji wiązania?

Dipol to cząsteczka posiadająca dwa bieguny ładunków (plus i minus), natomiast polaryzacja wiązania odnosi się do nierównomiernego rozkładu elektronów w pojedynczym wiązaniu. Nie każda cząsteczka z polaryzacją wiązań jest dipolem.

Jak można stwierdzić, czy cząsteczka jest dipolem?

Cząsteczka jest dipolem, jeśli jej moment dipolowy jest różny od zera. Moment dipolowy to wektorowa suma ładunków dodatnich i ujemnych w cząsteczce. Można to sprawdzić np. w literaturze lub na Wikipedii.

Co to jest dipol indukowany?

Dipol indukowany to cząsteczka, która normalnie nie ma momentu dipolowego, ale pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego lub innego dipola staje się chwilowo dipolem, co wpływa na oddziaływania międzycząsteczkowe.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

AI medical transcription for your own lectures & recordings →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools