Valt het onderwijs nog te redden van AI? | LUBACH — Transcript

Even iets heel anders. Er komen in het leven soms dingen op ons pad waar we even aan moeten wennen.

Hè, denk aan Fleur Agema als politiek duider in een talkshow.

Eh, richtingaanwijzers die zo gaan.

Eh, en dat er nog een Maarten van Rossem is.

What the fuck?

Kortom, nieuwe dingen die je even moet verwerken.

Uiteindelijk lukt het, maar het kost wel moeite.

En hetzelfde geldt voor AI in het onderwijs.

Opeens was het er en nu is de grote vraag in het hele onderwijs: wat moeten we met AI?

Want laten we eerlijk zijn, het is zo'n beetje de grootste onderwijsrevolutie sinds de introductie van de passer.

Toch?

Hoeft hij ineens geen potlood meer te slijpen om Kevin in zijn nek te prikken, had je gewoon een passer.

Nou.

Ehm, AI is nu een tijdje in ons leven.

ChatGPT bestaat nu een jaar of drie en mensen gebruiken het voor alles: sollicitatiebrieven, Sinterklaasgedichten, relatietherapie, de lekkerste recepten als je alleen nog prei en doperwten in huis hebt, alles.

Maar in het onderwijs wordt het vooral gebruikt om mee te worstelen.

Hier, scholen worstelen met ChatGPT, jongeren gebruiken chatbots volop, maar scholen worstelen ermee, hoe een docent worstelt met ChatGPT, er wordt wat afgeworsteld in het onderwijs.

Eh, inmiddels gebruikt bijna 90% van de middelbare scholieren AI voor huiswerk en ruim vier op de vijf studenten.

En dat is niet zo gek als je ziet hoeveel reclame er de afgelopen jaren voor werd gemaakt, vooral in nieuwsprogramma's.

Met dit programma is elk tekst een fluitje van een cent.

Je tikt in wat je nodig hebt en voor je zelf een goede openingszin hebt kunnen bedenken, staat er al een heel opstel op je scherm.

Twee keer met je ogen knipperen en dan is hij dan, een opstel dat zo richting de juf of meester kan.

En als de opdracht dus duidelijk is ingevoerd, ja, dan komt er een heel werkstuk uit over tijgers dat door jou geschreven lijkt.

Ja.

Tuurlijk Jeugdjournaal, leg die kinderen even uit hoe ze de boel moeten belazeren, dan alleen nog even lamineren en je hebt een perfecte ID-kaart om sigaretten te kopen, nou, ehm, niet doen, niet doen, niet echt doen, niet doen.

Maar scholen, scholen en docenten worstelen dus met AI, want ja, als een chatbot je huiswerk kan maken.

Hè, je profielwerkstuk kan schrijven of je scriptie, wat leer je dan nog, hè, staan docenten dan niet gewoon les te geven voor de chat zijn kut, toch?

Voor Jan met de korte prompt.

Hoe erg is het, kunnen we er nog iets aan doen of is het onderwijs al niet meer te redden, we gaan het uitzoeken, ik doe mijn jasje uit, het is tijd voor.

En vandaag duiken we dus diep in het gebruik van AI in het onderwijs.

We gaan het hele onderwijs langs en we beginnen, zoals iedereen, op de basisschool, want ook daar is AI al best groot.

Even vingers: wie heeft weleens in het verleden gebruikgemaakt van ChatGPT?

De hele klas.

Trouwens, in het verleden, ja, ik, maar dan praat je wel echt over de jaren 20 of zo hoor, ah, je moest wel, je had niks, ja, laboeboes, maar ja, dat was het dan ook.

Oké, maar goed.

Het wordt dus veel gebruikt, veel kinderen in groep 7 en 8 gebruiken ChatGPT, bijvoorbeeld om een werkstuk te maken, een boekverslag of om een presentatie voor te bereiden.

Oké, dus op de basisschool gebruiken ze al ChatGPT voor hun werkstukken of boekverslagen, waarschijnlijk leveren scholieren tegenwoordig dit soort dingen in.

Thema's, leidmotieven en lexicale semantiek in het vroege werk van Carry Slee, een verkenning, door Jesper uit groep 6.

Maar hoe gaan scholen hiermee om?

Nou, dat is een beetje zoeken nog, op de stelling: mijn school heeft richtlijnen voor verantwoord AI-gebruik, zei de overgrote meerderheid van de leraren nee, en slechts 3% zei ja.

Volgens mij doen die gewoon een beetje interessant, toch? Oh ja, ik heb ze gezien hoor, die richtlijnen, jullie niet, toch? Grappig.

Ik denk ik.

Gaan we door naar het middelbaar onderwijs.

Eh, daar beginnen schooljaren tegenwoordig zo, een nieuw schooljaar, met ChatGPT: leerling heeft de keuze, ga ik me nog inspannen?

Ja, vroeger was de keuze, neem ik de O'Neill agenda of de Hitkrant agenda, nu is de vraag ga ik überhaupt iets doen?

Want bijna 90% van de middelbare scholieren gebruikt dus AI om huiswerk te maken.

En daar hebben ze heel goede redenen voor, anders moet ik het zelf maken en dat is heel moeilijk en zwaar.

Ah, hij is tenminste wel eerlijk, toch? Dat kun je niet van iedereen zeggen.

Qua huiswerk maken, heb je daar wel eens de hulp ingeroepen van ChatGPT? Ehm, natuurlijk niet, maar het eh het kan er wel voor gebruikt worden natuurlijk.

Nee, tuurlijk niet, nee, maar het zou kunnen, het zou kunnen.

Eh, leerlingen ontkennen het wel vaker.

Zijn jullie bekend met ChatGPT? Ik zelf gebruik het niet, maar ja, ik zie het hem wel gebruiken.

Ja joh, nou even je klasgenoot erbij, dit is gewoon Chat NSB, maar eh, maar scholieren laten tegenwoordig dus hele verslagen schrijven door AI en is het wel te denken.

Meestal gebruik ik het zelf ook wel, maar dan typ ik het gewoon over, want dan is het geen plagiaat.

Ja, goede regel, is een goede regel.

Maar voor docenten is dit echt lastig, hè, die moeten nu helemaal gaan bedenken hoe ze kunnen voorkomen dat leerlingen hun opdrachten door AI laten maken.

Leerlingen een artikel laten schrijven over een historische gebeurtenis of een belangwekkend persoon uit het verleden is in het huidige AI-tijdperk zinloos.

Die opdracht geef ik dus niet meer.

Dat heeft geen zin.

Behalve als je het in de klas laat doen, handmatig.

Ja, en dan moeten ze de laptop wegleggen.

En dan moeten ze het op papier schrijven.

Ja.

Ja, en live straf, hè, gaat ook weer helemaal terugkomen, hè, ja.

Maar deze chef-kok heeft ook een nieuw soort opdracht bedacht.

Wat leuker is om te doen, laat AI die opdracht maken, geef het uitgewerkte stuk aan de leerlingen en haal de fouten eruit.

Aha.

Klein beetje omdenken en dan ben je er al.

Ja, en dit is op zich wel slim bedacht, totdat die leerlingen ook gaan omdenken en de fouten eruit laten halen door AI, dus ik weet niet of daarmee het hele probleem is opgelost.

En voor docenten is het natuurlijk best heftig, hè, dan geef je al jaren les op je eigen manier en opeens moet je door AI alles omgooien.

Hè, vroeger had je die ene leerling die al al het huiswerk door zijn oudere zus liet maken en nu heeft de hele klas zo'n oudere zus en die zus weet echt alles, hè, de wortel van 361, hoe je pannenkoek schrijft, maar ook hoeveel tapirs er wonen in Colombia, oh ja, en soms lult ze opeens compleet uit de nek.

Zo is het nu vanwege AI.

En het gaat niet meer weg.

En gewoon verbieden?

Nee, dat kan niet.

En één ding, dat is heel leuk, ik zeg: jongens, je mag het niet gebruiken, en dan zitten ze 's avonds op een studeerkamertje en dan, wat doen ze dan?

Maar daar gebruiken ze geen ChatGPT voor, toch? Dat doen ze gewoon nog ouderwets met de hand, denk ik, maar ze heeft natuurlijk wel gelijk, hè, want je kunt niet bij leerlingen thuis gaan checken of ze AI gebruiken en waar dat al helemaal moeilijk wordt is in het hoger onderwijs.

Daar hadden studenten ook al vrij snel door wat AI allemaal kan.

ChatGPT zal uiteraard je grootste vriend zijn tijdens het schrijven van je scriptie.

Hierna geef ik aan hoeveel pagina's de paper is, dat is ongeveer zeven tot twaalf pagina's en het is een academische scriptie, dus hij moet analytisch geschreven zijn.

Ik heb echt de beste life hack ever, je hebt nu toch dat ChatGPT, dat is die robot op internet die op alle vragen antwoord weet, die kan ook een heel theoretisch kader schrijven.

Ach.

Ach, 2023, de tijd dat ChatGPT gewoon nog die robot op internet werd genoemd, maar AI-gebruik in het hoger onderwijs is wel echt problematisch, want iets zelf doen.

Dat is een beetje waar het omdraait in het hoger onderwijs, zoals het schrijven van een scriptie, maar hoeveel studenten doen dat nog zelf?

Docenten van de Hogeschool Arnhem Nijmegen zeggen:

En kunnen docenten hier dan niks aan doen, merken ze dan echt niet of studenten AI gebruiken?

Hoe zie je als docent dan nog het verschil tussen een essay door de student of door AI?

Door AI is het veel beter.

Hij klinkt bijna opgelucht ook, eindelijk iets fatsoenlijks te lezen, heerlijk.

Maar als het zo opvalt, dan zou je zeggen, die pik je er zo tussenuit, maar dat valt nog tegen.

Want de enige manier om te bewijzen of iemand zijn scriptie met ChatGPT heeft geschreven is door de student achter zijn laptop te betrappen en er zijn ook wel AI-detectiesystemen, maar die komen nooit meer keihard bewijs en bovendien zijn er ook weer allerlei trucs om je teksten juist niet op AI te laten lijken.

Mega update, dit is hoe je plagiaat voorkomt met ChatGPT.

Hier is een blog geschreven door Chat en zoals je kan zien, scoort hij nu nog behoorlijk hoog op plagiaat.

Daarom gaan we naar paraphraser.io om de tekst opnieuw te laten schrijven door AI.

Als laatste stap laten we deze tekst nog één keer herschrijven door QuillBot voor optimaal resultaat.

Controleer dit vervolgens nog één keer in GPT Zero en tadaa.

Hallo plagiaatvrije tekst.

Hallo, waarom ben je zo trots?

Er is gewoon een hele industrie ontstaan rond het wegkomen met AI-gebruik, je hebt ook nog Mensify, hier, transformeer Nederlandse AI-tekst naar ondetecteerbare, natuurlijke menselijke content, Mensify, jongens, wat zijn we aan het doen, en het is echt een soort wapenwedloop, want de docenten zijn ook aan het opschalen.

So Phrasely is one of the softwares that I use, if I suspect AI use, then the first thing I do is I do use detection softwares, I actually use eight different detection softwares.

Acht detectieprogramma's.

En dit is gewoon een docent filosofie, hè.

Ik denk wel, als jij AI gebruikt en er is geen detectiesoftware die het ziet, heb je dan wel AI gebruikt?

Maar, weet ik niet.

Het zijn trouwens niet alleen de studenten die vals spelen, daarvoor gaan we even naar België, in september vorig jaar hield de rector van de Universiteit van Gent haar inaugurele speech en daarin gebruikte ze een nep-citaat van Albert Einstein dat door AI was gegenereerd en zelf had ze dat op het moment van de toespraak nog niet door.

Dogma is the enemy of progress, u kent het misschien, het was Einstein die dit zei tijdens zijn toespraak aan de Sorbonne in 1929.

Dogma is the enemy of progress, heeft Einstein nooit gezegd.

Dat is niet slim, hè, of zoals Schopenhauer al zei:

Maar als nu zelfs de rector van een universiteit AI gaat gebruiken in haar speech, wat kun je dan nog van studenten verwachten?

En even voor de zekerheid, ik bedoel, ik bedoel echt niet dat AI altijd slecht is, hè, het kan ook heel nuttig zijn, ook in het onderwijs.

Op een Arnhemse VMBO-school gebruikten ze bijvoorbeeld een soort AI-tool voor wiskundebijles en die leerlingen zijn uiteindelijk allemaal geslaagd, dat is vet, toch?

Het was een project van AI-aanjager Wim van der Schouw, die zie je hem, links, 74-jaar is hij, een oud-leraar die na zijn pensioen is teruggekeerd op school, hier overleggen ze welke muziek ze onder hun TikTok-dansje doen.

En dit was trouwens in Arnhem, op de Maarten van Rossem-school.

En dan denk je, hoezo heeft Maarten van Rossem een school, zitten daar alle leraren en leerlingen zo van, ja, die Boes Junior is natuurlijk een volstrekte malloot.

Een beste Maarten-imitatie.

Maar nee, nee, ik moest even zoeken, maar die school is vernoemd naar de veldheer Maarten van Rossem uit de 16e eeuw, nog een Maarten van Rossem, dan zit ik op drie, ik word gek.

Maar goed, tuurlijk kun je AI ook op een goede manier gebruiken, maar wat er nu al jaren massaal gebeurt, namelijk dat leerlingen gewoon lekker ChatGPT gebruiken om hun werkstukken en scripties te schrijven, is echt een probleem.

Want steeds meer wetenschappers zeggen dat AI-gebruik slecht kan zijn voor je kritisch denkvermogen en dat is juist wat je kinderen op school wil bijbrengen, zelfstandig denken.

Dus als ze natuurlijk zeggen van wie doet er nog een staartdeling, nou, dat doe je gewoon op je rekenmachine en de weg zoeken, daar gebruik je Google Maps of een andere navigatieapparatuur voor.

Eh, en nu is het natuurlijk gewoon zo dat je eigenlijk denken aan het uitbesteden bent, dus onderzoekers in Cambridge hebben wel laten zien dat mensen die iets moeten schrijven of dat doen met ChatGPT, dat ze gewoon ja, hun brein minder goed stimuleren, dus we verliezen eigenlijk onze kracht en niet in iets heel specifieks, die staartdeling kan je denken, nou ja, zo, maar dit is echt wat wij zijn, denken.

Ja, door AI verliezen we dat wat ons mens maakt, namelijk dat we kunnen nadenken.

Mensen roepen wel eens: pas op, computers worden net zo slim als mensen, maar dat is helemaal niet moeilijk, want wij worden steeds dommer.

En misschien denk je nog steeds: hoezo, maar ook de OESO waarschuwt voor de risico's van AI in het onderwijs.

Je kijkt, leerlingen en studenten kunnen door het gebruik van AI veranderen in 'passieve consumenten' en docenten in 'toezichthouders'.

Klinkt overdreven, maar nogmaals, acht verschillende detectieprogramma's.

En dat je met AI veel minder je hersenen gebruikt, dat kun je ook gewoon zien.

Op een basisschool in Alkmaar lieten ze twee groepen kinderen een speech schrijven over klimaatverandering, de ene groep kreeg wel toegang tot ChatGPT en de andere niet.

Eerst de groep met ChatGPT.

Schrijf een motiverende speech over klimaatverandering.

Het klimaat waarin we leven staat onder druk en het is aan ons om actie te ondernemen.

Is het niet slim om er ook een spelfout in te doen? Ja, dat is wel slim, want zo'n programma maakt geen spelfouten en wij wel, typ gewoon dat hij deze tekst in de tekst van een twaalfjarige moet zetten.

Goed, toch?

Ja, ja, ja, ja, kom, we gaan voetballen, let's go.

Ja, ze volgen de keer ook even aan ChatGPT vragen wat voetballen ook alweer is, maar oké.

Maar die zijn gewoon na zes minuten klaar, hè, leuke middag, maar ik weet niet of ze nou iets geleerd hebben.

Dan kijken we nu even naar de leerlingen zonder ChatGPT.

Hoe motiveer je mensen, want dat is ook wel een beetje de bedoeling.

Zullen we beginnen met 'beste mensen' gewoon, want dat zeggen ze wel vaak in een speech.

Je hebt best wel veel water nodig om dingen te maken, misschien kunnen we daar iets over zoeken.

Hoeveel water heb je nodig voor een spijkerbroek?

Wat? 7000 liter, dat is echt heel veel.

Dat is echt niet normaal.

Dat kunnen we er wel inzetten.

Kijk, die hebben echt iets geleerd, die gaan 's avonds thuis sowieso vertellen hoeveel liter water er nodig is voor papa's spijkerbroek en nee, ik weet ook wel, we gaan AI niet tegenhouden.

En ja, het heeft ook allemaal voordelen, maar je moet wel keuzes maken, je moet durven zeggen: oké, dit kan AI heel goed en dit blijven we lekker zelf doen.

Want als we geen oplossing vinden, dan wordt denken straks een hobby voor een heel klein groepje mensen.

Net als suppen, want een paar mensen doen het, maar dat de meeste zoiets hebben van: waarom zou je?

En ik ik vind het ook gewoon gek, want iedereen is zo obsessief met zijn lichaam bezig, gezond eten, naar de sportschool, supplementen slikken, allemaal een jerrycan water drinken per dag, stappen tellen, even een stukje rennen om het koppie leeg te maken, maar weet je wat het straks het probleem is?

Het koppie is al leeg, waarom hebben we niet dezelfde obsessie met het fithouden van ons brein?

Dat is minstens zo belangrijk, nou, gelukkig ontdekten wij dat één handige ondernemer hier al mee bezig is.

Goed zo, ja, je let op die ademhaling, hè, let op die ademhaling, rug recht houden, rug recht, schouders laag, schouders laag, goed, dat is goed.

En nou typen, en typen, goed, lekker, jongen.

Ik had hiervoor had ik een sportschool en eh ja, dat liep op zich als een trein, maar eh ja, toen hoorde ik steeds meer om me heen van eh onderwijs gaat achteruit, dan leesvaardigheid, eh iedereen zit de hele tijd maar op zijn telefoon.

En en nu zitten we dus ook nog met het hele ChatGPT, dus toen dacht ik bij mijn eigen van eh Dennis, want ik heet Dennis, eh van ja.

Dat zit wel.

En toen ben ik dus die denkschool begonnen.

Het heet dus ehm SlimFit, snap je, SlimFit, heb ik helemaal zelf bedacht, helemaal niet geen ChatGPT of wat dan ook.

Beginnen we even met de warming-up, ja.

Gewoon rustig opstarten, pak je eigen tempo.

Ik vind zelf de brievenrubriek altijd heel lekker om in te komen.

Ik zeg altijd eh je moet minimaal 10.000 denkstappen per dag zetten.

Lekker bezig, schat.

Inleidingkje schrijven vandaag.

En denk aan je voetnoten, hè, never skip voetnoten.

Het begint inmiddels wel aardig te lopen, eh en ik verwacht richting de zomer ook ook nog wel veel meer aanmeldingen, ook omdat mensen natuurlijk het koppie wel een beetje summer ready willen maken, denk ik, want ja, je wilt niet straks op het strand staan en dan eh Einstein verkeerd citeren, toch?

We doen nu ook eh Bikram-studie, dat is op woensdagavond.

Dan dan gaat de thermostaat hier op eh op 40 graden.

En dan gaan we een uur lang eh academische teksten samenvatten.

Nou, dat voel je de volgende ochtend wel hoor.

En eh op vrijdag hadden we altijd Pilates, maar dat is nu eh Aristoteles.

Oké, we gaan een speech schrijven over klimaatverandering.

En die gaan we helemaal zelf bedenken.

Oké, let's type.

Heel goed, blijven flowen, blijven gaan, ja hoor, ram die zinnen eruit, kom op.

Niet gaan rusten, gewoon doorgaan, kom op, volhouden, ook als je moe wordt.

En punt, yes, toppers, lekker.

Oké dan, goed lekker afdouchen, hè.

Goed drinken vandaag, misschien nog een klein stukje stijf op LinkedIn, maar niks geks, hè.

Ook herstellen, zien we woensdag.

En dit was de show, afleveringen zijn terug te kijken op NPO Start.

Fragmenten op YouTube, en dan zeg ik: Lubach en de zaal, ik wens je een heel fijn weekend, we zien elkaar maandag.