Kodeks Hammurabiego – Najbrutalniejszy kodeks w historii? — Transcript

Analiza Kodeksu Hammurabiego – jego znaczenie, brutalność i historia odkrycia w starożytnej Mezopotamii.

Key Takeaways

Kodeks Hammurabiego nie jest najstarszym kodeksem prawnym, ale jest najlepiej zachowany i najbardziej znany.
Zasada 'oko za oko' była stosowana, ale nie zawsze dosłownie i nie jest obecnie stosowana w prawie.
Stela z kodeksem jest ważnym artefaktem historycznym, który podkreśla pozycję Hammurabiego jako władcy i sędziego.
Odkrycie steli w Elamie jest wynikiem historycznych najazdów i grabieży, co pokazuje wartość takich artefaktów.
Kodeks Hammurabiego pozostaje jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o prawie i społeczeństwie starożytnej Mezopotamii.

Summary

Omówienie popularnego powiedzenia 'oko za oko, ząb za ząb' i jego związku z Kodeksem Hammurabiego oraz Biblią hebrajską.
Wyjaśnienie, czym był Kodeks Hammurabiego i czy faktycznie był najstarszym i najbrutalniejszym zbiorem praw.
Prezentacja historycznego kontekstu – panowanie Hammurabiego w Babilonii w XVIII wieku p.n.e.
Opis fizycznej steli z kodeksem, jej rozmiarów i rzeźby przedstawiającej Hammurabiego oraz boga Szamasza.
Historia odkrycia steli przez francuskiego archeologa George’a Ja w Suzie na początku XX wieku.
Informacje o wcześniejszych kodeksach prawnych w Mezopotamii i wpływie na kodeks Hammurabiego.
Wyjaśnienie, dlaczego stelę znaleziono w Elamie, a nie w Babilonii, oraz roli władcy Elamu Szutru na Hunte.
Omówienie znaczenia kodeksu jako symbolu władzy i sprawiedliwości w imperium Babilońskim.
Zachęta do zapoznania się z dodatkowymi materiałami o Hammurabim i historii Babilonii na kanale Historyczny Top.
Rekomendacja książki o piramidzie Cheopsa jako uzupełnienie wiedzy o starożytności.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

[Muzyka] Oko za oko, ząb za ząb. Kto nie słyszał tego powiedzenia? Myślę, że nie ma zbyt wielu takich osób. Dzisiaj hasło kojarzone z Kodeksem Hammurabiego i z Biblią hebrajską wykorzystywane jest w chwilach szczególnego uniesienia emocjonalnego, w przypadkach głośnych czy

Speaker A

szczególnie brutalnych przestępstw. Można je usłyszeć na protestach czy manifestacjach w wielu państwach świata. Wskrzeszenia tej zasady domagają się także poniekąd zwolennicy kary śmierci. Dzisiejsze kodyfikacje prawne w państwach demokratycznych, ale i nie tylko w nich, nie przewidują stosowania w

Speaker A

ramach sankcji kary, która bezpośrednio i w ten sam sposób odzwierciedla istotę popełnionego czynu. Jednakże w przeszłości, w pewnych przypadkach, była to zasada prawa, choć nie należy rozumieć jej tak dosłownie. Czym był kodeks Hammurabiego? Czy był kodeksem? Dlaczego stał aż

Speaker A

tak popularny? Czy faktycznie był aż tak brutalny, że za każde przewinienie przewidziano taką karę? Jaką postać przybierało dane przestępstwo? To tylko niektóre z pytań, jakie stawia jeden z najsłynniejszych aktów prawa w historii. Witam wszystkich w materiale o kodeksie

Speaker A

Hammurabiego. Mam na imię Szymon, z wykształcenia jestem prawnikiem, a historia to jedna z moich wielu pasji, którą rozwijam w ramach projektu Historyczny Top. Temat ten jest mi zatem szczególnie bliski. Opowieść o kodeksie Hammurabiego polecam wam uzupełnić materiałem o historii

Speaker A

władcy, który rzeczony kodeks stworzył. Mowa tu oczywiście o Hammurabim, władcy Babilonu, panującym niemalże w całej Mezopotamii. Film na temat babilońskiego króla znajdziecie na moim kanale, link dodałem także w opisie tego podcastu. Dzięki niemu lepiej zrozumiecie całość historii i przeniesiecie się do starożytnej

Speaker A

Babilonii w XVIII wieku przed naszą erą. Dzisiejszy materiał wątek kodeksu, który nie bez przyczyny zapisał się w historii jako jeden z najważniejszych zbiorów prawnych starożytności, ale nie tylko tej epoki. Nim zaczniemy, chciałbym wam polecić świetną książkę Szymon Zdziebłowski, Wielka Piramida. Ta pozycja

Speaker A

odpowiada na wiele pytań, które padają w kontekście wielkiej piramidy Cheopsa w Egipcie, jednego z siedmiu cudów świata starożytnego. Do dziś budzi emocje i stawia pytania. Jakie mamy dowody na to, że budowlę wzniósł Cheops? W jaki sposób ją zbudowano i czy było to możliwe przy

Speaker A

zastosowaniu prostych kamiennych narzędzi? Skąd pomysły i teorie, że za jej budową stali kosmici? To tylko niektóre z pytań, na które stara się odpowiedzieć ta książka o piramidzie Cheopsa. Zrobiłem w przeszłości film, ale gdyby ta książka została wydana wcześniej, na pewno bym z

Speaker A

niej skorzystał, bowiem zawiera w sobie wyniki najnowszych badań i teorii, co jest niezwykle ważne. Link do zakupu książki znajduje się w opisie. Polecam serdecznie, nie tylko fanom starożytnego Egiptu. Dziękuję wszystkim patronom, którzy wspierają mój projekt. Stworzenie takiego materiału to kilkadziesiąt

Speaker A

godzin pracy, których siłą rzeczy nie mogę poświęcić na inne zajęcia zarobkowe. Na razie mój Patronite jest bardzo skromny, ale rozwija się z każdym filmem. Także dziękuję serdecznie i wszystkich chętnych zapraszam do dołączenia do tego prestiżowego grona. To tyle tytułem

Speaker A

wstępu. Zaczynajmy. Dz [Muzyka] Inskrypcje, na której wyryto kodeks, wykonano prawdopodobnie w 40. roku panowania króla, a więc w 1751 roku przed naszą erą, czyli w wieku prz. Chem. Powszechne że kodeks Hammurabiego jest najstarszym zbiorem praw w historii, nie jest, a

Speaker A

dziedzictwo mezopotamskich kodeksów jest dużo, dużo starsze. Zrobiłem wam o tym w przeszłości podcast, który znajdziecie na Spotify i na YouTube pod hasłem Prawo Sumerów, najstarsze kodeksy prawne w historii świata. Znana nam kultura prawnicza Mezopotamii sięga połowy trzeciego tysiąclecia przed naszą erą. Warto

Speaker A

tutaj wspomnieć, że wyróżniamy co najmniej kilka kodeksów przed tym Hammurabiego, a sam Babilończyk czerpał z dorobku poprzedników całymi garściami. Warto podkreślić, że fakt, że kodeks Hammurabiego nie jest najstarszy, wcale nie odejmuje mu na znaczeniu. Nie ma co

Speaker A

ukrywać, że jego prawa są najpopularniejsze, najbardziej rozległe i najlepiej zachowane ze wszystkich mezopotamskich. Pytaniem pozostaje, czy mówiąc o prawach babilończyka słowo kodeks jest w ogóle właściwym określeniem. Odwiedzając Paryż i zwiedzając Luwr, możemy trafić na czarną diorytową stelę, na której wyryto prawa,

Speaker A

które wzbudzają tyle kontrowersji i niejasności. Imponujące rozmiary płyty, wysokiej na 2,25 m, o obwodzie podstawy 1990 m, a u góry 165 m, robią wrażenie. Co mówię z własnego doświadczenia, gdyż miałem przyjemność oglądać stelę pod koniec stycznia tego roku. Początkowo

Speaker A

stela zawierała 51 kolumn poziomych, 23 z przodu i 28 z tyłu. Frontalna strona zawiera ich mniej, gdyż na czubku kodeksu wykonano płaską rzeźbę, na której wyobrażono prawdopodobnie Hammurabiego odbierającego od drugiej postaci symbole władzy królewskiej. Król Babilonu w wyraźnie pobożnej postawie

Speaker A

przygotowuje się do przejęcia od postaci insygnium władzy, czyli berła i prawdopodobnie pierścienia. Tajemniczą postacią jest siedzący na tronie Bóg, którego symbolami są długa szata i spiralna tiara. Jak pisze Marek Stępień, [Muzyka] asyriologia, rozchodzące się z ramion Boga promienie słońca jasno wskazują, że

Speaker A

rzeczonym Bogiem jest Szamasz, bóg słońca, ale także sprawiedliwości, czczony w Sippar i Lise. Szamasz często mylony jest w tej scenie z Muki, głównym Bogiem Babilonu, jednak aspekt słoneczny i patronat nad sprawiedliwością raczej nie pozostawiają złudzeń. Z czy RK wł nad przestrzeganiem

Speaker A

prawa odbiera król Hammurabi. Władca jest niemalże równy siedzącemu Bogu, co podkreśla jego silną pozycję w ówczesnym czasie i w całym mezopotamskim świecie. Historia badanego obiektu jest długa i burzliwa. Stela została odkryta dla świata na początku XX wieku. Wtedy to francuski archeolog George Ja

Speaker A

odkrył rozczłonkowaną na trzy części stelę podczas wykopalisk w Suzie, jednego z najważniejszych miast starożytnego Elamu. I złączeniu w całość okazało się, że uszkodzenia są marginalne i nie przeszkadzają w zrozumieniu całości. Kilka kolumn na dole zostało co prawda zatartych, przez co kilkadziesiąt

Speaker A

paragrafów przepadło, ale nie jest to wielką stratą w porównaniu do tego, co przetrwało. Oprócz kodeksu odkryto także fragment co najmniej dwóch innych stel. Ocalały egzemplarz wystawiono początkowo prawdopodobnie w Sippar, czyli w mieście Boga Szamasza, a inne stele z kodeksem

Speaker A

Hammurabiego rozmieszczono także w innych ważnych miastach Imperium Babilońskiego, aby werdykty króla sprawiedliwości, Dobrego Pasterza, docierały wszędzie i do każdej owieczki. Wydaje się, że główna stela mieściła się w stolicy Babilonie, a ta, którą dysponujemy, była po prostu jedną z kopii.

Speaker A

Aby przeczytać kodeks, musimy czytać wiersze poziomych kolumn z prawej do lewej, a znaki w danych wersach od góry do dołu. [Muzyka] Warto postawić w tym miejscu pytanie, co wystawiona w Sippar stelę robiła w oddalonym o kilkaset kilometrów Elamie. Sam

Speaker A

fakt odnalezienia babilońskiej steli na terytorium Suzy może dziwić, jednak szybko przestanie, jeżeli z wyjaśnieniem tej zagadki przyjdzie historia Elamu. Władcy około 1159 roku przed naszą erą do Mezopotamii wtargnął niejaki Szutru na Hunte, drugi władca. Po udanej kampanii przywiózł do

Speaker A

swojego kraju, czyli do Elamu, wiele cennych łupów, w tym stelę żyjącego kilkaset lat przed nim Hammurabiego. To właśnie Szutru na Hunte mógł zatrzeć dolne kolumny, prawdopodobnie chcąc umieścić w ich miejscu własne prawa lub inskrypcje. O tym, jak rzeczoną stelę

Speaker A

zdobył, z niewiadomych jednak względów tego nie zrobił. Być może przestraszył się gróźb, jakie na steli zawarł Hammurabi w stronę tych, którzy poważą się na taki krok. Raczej nie o to chodziło, choć pewności nie mamy. Zagarnianie łupów z najeżdżanie to element strategii

Speaker A

wodzów od dalekiej, dalekiej starożytności i tak też było w przypadku władców Elamu. W świecie Mezopotamii jako szczególnie cenny szaber uznawano właśnie takie stele, symbole władzy i potęgi dawnych królów. Wszak zagarnięcie steli Hammurabiego nastąpiło kilka wieków po jego panowaniu.

Speaker A

Poza takimi łupami zagarnięto także posągi bogów, aby umieścić je we własnych świątyniach na znak triumfu i w celu udowodnienia, że bogowie zwycięzców są silniejsi niż ci, którzy...

Speaker A

wierzono że splendor chwała i świetność dawnych królestw przejdą teraz na stronę Zwycięzców po zawartości steli z tekstem kodeksu hamur abiego łatwo stwierdzić że powstał on po 38 roku panowania babilończyk wspomina on bowiem miasta które weszły w zasięg jego królestwa właśnie po

Speaker A

wspomnianym roku Monument wzniesiono zatem w czasie ostatnich C lat panowania króla a tekst wra wyraża poczucie spełnienia hamur abiego jako Króla sprawiedliwości Najbardziej prawdopodobny wydaje się 40 rok rządów króla sumeru i akadu a więc 1751 rok przed naszą erą mowa tutaj o

Speaker A

tej steli którą dysponujemy gdyż istnieje teoria że poszczególne kopie kodeksu powstawały w różnym czasie i że zbiór praw tudzież wyroków był po prostu uaktualniany [Muzyka] zanim przytoczę wam kilka z prawie 300 zapisów prawnych warto spróbować odpowiedzieć na pytanie Czym w ogóle

Speaker A

Kodeks hamur był czy był kodeksem w starożytności jak nazwali go współcześni badacze jaka była jego istota co miał ustanawiać jaką rolę Pełnił czy ustanawiał cokolwiek czy zebrane w spisie regulacje można nazwać prawem stanowionym Czy są to bardziej wyroki

Speaker A

sędziowskie które noszą znamiona precedensów były wskazówką dla sędziów w imperium Babilonu czy nie Kto stworzył te zapisy hamur jako najwyższy sędzia czy jako najwyższy prawodawca od momentu ukazania się pierwszego przekładu podobnym dywagacji nie ma końca możemy pokusić się o odpowiedź na pytanie Czy

Speaker A

kodeks hamori spełniał wymagania słowa kodeks w dzisiejszym rozumieniu tego słowa nie nie spełniał gdyż brakuje w nim choćby zasad funkcjonowania całego aparatu wymiaru sprawiedliwości i nie zawierał w sobie wielu sytuacji których występowanie wynika wprost z protokołów z rozpraw sądowych które w formie innych

Speaker A

inskrypcji przetrwały do dziś Warto także zaznaczyć że kodeks hamur abiego opisuje sytuacje które dziś regulowane są w osobnych kodeksach znajdziemy w nim na przykład elementy prawa karnego rodzinnego spadkowego czy Cywilnego nie brakuje zapisów dotyczących nieruchomości Prawa budowlanego a nawet

Speaker A

poniekąd prawa medycznego i prawa pracy aby jednak zrozumieć istotę steli musimy poczynić ważne i dość oczywiste założenie na tekst kodeksu należy patrzeć z perspektywy Babilonu w X wieku przed naszą erą Musimy zrozumieć ówczesne realia i nie kierować się

Speaker A

dzisiejszymi definicjami oraz zrozumieniem procesów społecznych i prawnych w wieku kodeks hamur abiego nie jest zatem ani konstytucją ani kodeksem ani zbiorem praw W dzisiejszym rozumieniu tych słów przez lata kodeks który nie jest kodeksem porównywano do najróżniejszych kodyfikacji Greków

Speaker A

Rzymian a nawet z Kodeksem Napoleona jednak nie ma to większego sensu Zostawmy ten wątek w spokoju i odpowiedzmy na pytanie Czym zbiór praw był w istocie czyli Jaką funkcję pełnił w starożytnej Babilonii I co oznaczał i dla obywatela i dla sędziów wykonujących

Speaker A

swój zawód forma zapisanych w kodeksie przepisów ma charakter kazuistyczny czyli jeśli a to b określono precyzyjnie daną sytuację oraz sankcje jaka grozi W przypadku zaistnienia danej sytuacji nie ma tutaj miejsca na interpretację sytuacja jest klarowna przykładowo jeśli obywatel żonę sobie wziął a febra

Speaker A

pochwyciła ją i inną wziąć postanowił może ją poślubić żony swej którą febra chwyciła nie odprawi jej w domu który zbudowali pozostanie i dopóki żyje będzie ją utrzymywał ten ciekawy artykuł ukazuje typową budowę przepisów w kodeksie trudno o bardziej precyzyjną sytuację

Speaker A

nie ma tutaj miejsca na wielką wykładnię taka budowa sugeruje że Kodeks hamur był w istocie spisem wyroków jakie wydano w państwie sam Hammurabi w epilogu zaznaczył że przepisy to denat misar czyli wyroki Sprawiedliwości i to należy podkreślić słowo wyroki w

Speaker A

monteskiuszowski ustawodawców prawie stając się ustami ustawy w starożytnej Babilonii było Zgoła inaczej a najwyższym sędzią był ten który prawo ustanawiał a więc sam król hamur namaszczony w tym celu przez Boga sprawiedliwości szasza każdy wyrok hamur abiego który znany był z faktu że

Speaker A

rozstrzygać lubił Co potwierdzają setki przypadków był poniekąd równoznaczny z ustanowieniem prawa hamabe wyłącznie i jednostronnie gdyż niewątpliwie co widać po niektórych przepisach podpierał się prawem zwyczajowym oraz dziedzictwem dawnych kodeksów chcąc zdefiniować kodeks hamur abiego w najprostszy sposób sięgnijmy po

Speaker A

książkę stępnia który pisze tym właśnie był kodeks hamur abiego zbiorem orzeczeń sądowych wyroków i rozporządzeń wydanych przez króla w ciągu całego prawie 43 letniego panowania spisany na polecenie starzejącego się już władcy na niecałe 3 lata przed śmiercią mimo że nazwa kodeks

Speaker A

czy zbiór praw nie jest do końca Właściwa i powinniśmy posługiwać się stwierdzeniem zbiór wyroków ja w dalszej opowieści pozostanę przy tych pojęciach i będę je stosował wymiennie Dla ułatwienia przekazu co ciekawe według Marka wupa znanego badacza tematu historii Mezopotamii nie ma Jednak wielu

Speaker A

śladów by kodeks regularnie stosowano jako swoisty przewodnik po prawodawstwie do dziś przetrwało mnóstwo protokołów sądowych które w ogóle nie odnoszą się w żaden sposób do jakiegoś nadrzędnego zbioru praw czy wyroków są przypadki w których potwierdzono tylko niewielką zgodność między wyrokami wydawanymi w

Speaker A

danych sprawach a treścią wyroków wyrytych na steli jak pisze autor w licznych przetrwałych źródłach pisanych z ówczesnej Babilonii możemy znaleźć tylko jedną wzmiankę na temat stosowania kodeksu w 10 roku rządów samsu i Luny następcy hamur doszło do sytuacji w której

Speaker A

przedsiębiorca skarżył się swojemu agentowi na wysokie koszty jakie przypadły po jego stronie agent napisał w raporcie że tkacze zażądali stawki dziennej odpowiadającej 15 miark ziarna jęczmienia w srebrze przedsiębiorca odpowiedział że stawki dla wynajętych pracowników zapisane na steli w artykule

Speaker A

272 kodeks faktycznie znajdujemy wynagrodzenie w kwocie pi mierek jęczmienia w srebrze czyli trzykrotnie mniej niż żądali tkacze mimo że mamy tutaj do czynienia tylko z jednym przykładem odwołania do steli Nie oznacza to że jego znaczenie było marginalne wydaje się że zadaniem

Speaker A

kodeksu była rola konsultacyjna niektóre postawione w ważnych ośrodkach stele mogły i prawdopodobnie stanowiły pewien punkt odniesienia W niektórych konkretnych sprawach Hur z całą pewnością odgrywa rolę w prawodawstwie Babilonu i nie tylko był zbiorem wyroków na które mogli powoływać się zainteresowani w danych

Speaker A

sytuacjach trudno było podważać wolę hamur króla sumeru i akadu namaszczono przez bogów wydaje się zatem że zbiór wyroków był ogromnym ułatwieniem i uporządkowaniem orzecznictwa WCH przypadkach któ opisy ayem nie do końc jasny i dyskusje na ten temat będą trwały jeszcze

Speaker A

[Muzyka] latami w kodeksie wyróżniono trzy główne warstwy społecz najważ niżej na piramidzie stali muszkeni ludzie pozbawieni pełni praw obywatelskich ale wolni pozostawali oni w pewnej zależności względem króla trzecią warstwę stanowili wardum Czyli po prostu niewolnicy w zależności od

Speaker A

klasy społecznej poszkodowanego bądź sprawcy czyli od statusu inne sankcje przewidywał kodeks hamur za te same zbrodnie Rega oko za okoła uniwersalna sobie a inna za uderzenie kogoś kto stał niżej na drabinie społecznej musimy Jednakże pamiętać że takie trzywarstwowe

Speaker A

rozróżnienie nie jest precyzyjne wiele wskazuje na to że w terminie aum mieś się i przedstawiciele najbogatszej arystokracji i biedni Chłopi ale głównie ci którzy pozostawali wolni i którzy często posiadali jakieś ziem Bog kupcy agenci hand URZ bankierzy czy Chłopi na roli zasną

Speaker A

ziemią to przykłady przedstawicieli warstwy avil najwięcej problemów historykom przysporzył termin musken w dosłownym tłumaczeniu oznacza to kogoś kto pada na twarz musken rozumie się jako człowieka Królewskiego Do dziś nie rozstrzygnięto co dokładnie kryło się pod tym terminem ale pojem

Speaker A

WOP zależni od króla czasem przenikający się profesją z avil a czem z WUM nie posiadali pełni praw obywatelskich ale cieszyli się dużą swobodą nie ma Jednak wątpliwości że grupa muszk to najbardziej zróżnicowana ekonomicznie warstwa ze wszystkich trzech zapewne

Speaker A

należeli do niej biedniejsi kupcy Królewscy pracownicy rni oraz wszelka sł Świna Ia ury czy drobni rzemieślnicy prawdopodobnie także żołnierze wydaje się także że przynależność do danej grupy mogła ulec zmianie W zależności od sytuacji w górę jeśli dana osoba

Speaker A

progresa w swym życiu zawodowym bądź w dół gdy jej nie szło niewolnicy czyli wardum stanowili o największej sile roboczej Choć trzeba przyznać że babilońscy nie mieli tak źle z kodeksu hamori jasno wynika że posiadali osobowość prawną i zagwarantowano im

Speaker A

pewne prawa przykładowo niewolnik mógł poślubić kobietę która była wolna a dziecko z takiego związku również stawało się z chwilą urodzenia wolne wardum mogli posiadać także swój majątek choć siłą rzeczy nie był on wielki jednakże w wyjątkowych sytuacjach mógł

Speaker A

taki być bowiem w niewolę mógł wpaść każdy jeśli zadłużył się i nie spłacił zobowiązania niewola za długi należała do tymczasowych SP zobowiązania prac wardum wracał do dawnej pozycji status niewolnych w Babilonii należy zatem zupełnie inaczej rozumieć niż tych w Grecji Czy w

Speaker A

[Muzyka] Rzymie inskrypcja zawierająca kodeks hamur abiego składa się z trzech części wstępu czyli pru rdzenia czyli przepis praw wyroków reguł Obojętnie jak je nazwiemy oraz epilogu czyli zakończenia budowa dzieła jest ciągła Co oznacza że podział na trzy części jest naszą

Speaker A

interpretacją tego aktu prolog tak jak w przypadku innych mezopotamskich kodeksów sprzed rządów hamur abiego opatrzony został teologicznym liczącym około pi kolumn tekstem hamur podkreśla w nim swoje związki z bogami Babilonu oraz przedstawia okoliczności w jakich ci obdarowali go władzą królewską ze wstępu

Speaker A

dowiadujemy się że najważniejsi bogowie mezopotamscy anu i enlil oddali władzę nad światem ludzi Bogu EA którego syn pierworodny marduk Potężny Bóg Babilonu ustanowił królestwo babilońskie po wywyższeni Marduka dwaj Bogowie zadecydowali że powołaj hamur abiego którego celem będzie zaprowadzenie

Speaker A

sprawiedliwości na tej ziemi przytoczę wam kilka fragmentów prologu a W tym celu skorzystam z książki pod tytułem kodeks hamur w przekładzie wspomnianego już tutaj Marka stępnia Asyria z Uniwersytetu Warszawskiego książka może być trudno dostępna do kupienia ale szczerze Liczę na reedycje gdy wzniosły

Speaker A

anu Król anun i enlil pan nieba i ziemi wyznaczający losy kraju Muko synowi pierw Boga EA najwyższą władzę nad wszystkimi ludźmi przyznali pośród bóstw i Gigi uczynili go największym gdy Babilon imieniem jego wzniosłym nazwali i w czterech stronach świata uczynili go

Speaker A

panującym i we wnętrzu jego królestwo wieczne którego podstawy jak niebo i ziemia są ugruntowane trwale ustanowili wtedy to mnie hamur biego księcia Pobożnego wielbiące bogów aby Sprawiedliwość w kraju zaprowadzić aby złych i nikczemnych wytra aby silny słabego krzywdził aby jak słońce dla

Speaker A

czarnogłowych wzejść i kraj opromienia anu i enlil aby op pomyślność ludu troszczyć się imieniem moim nazwali hamur pasterz wybranek en Lila Jam jest ten który gromadzi bogactwa i obfitość który spełnia wszystko cokolwiek nazwę swą ma dla NIP purd duranki strażnik

Speaker A

gorliwy ekur król mocny który miast przywraca jego pierwotny kształt który oczyścił obrzędy w e abzu Wicher czterech stron świata który wielkim uczynił imię Babilonu który cieszy serce Marduka pana swego który codziennie stoi w gotowości dla es Gili to tylko fragment długiego prologu w

Speaker A

którym możemy przeczytać także o najważniejszych czynach hamur abiego z podkreśleniem tych które miały naturę pokojową mowa tutaj o wznoszeniu świątyń uprawianiu systemów irygacyjnych oraz rozbudowywanie w najróżniejszymi bardzo pompatycznie Wicher czterech stron świata który wielkim uczynił imię Babilonu smok

Speaker A

królów czy młodzieniec spośród królów w walce bez przeciwnika to tylko niektóre określenia a innych opisujących działalność dla bogów mądrość waleczność i Sprawiedliwość nie brakuje wymieniono także miasta wraz z najważniejszymi bogami oraz świątyniami w teze dzięki czemu wstęp kodeksu

Speaker A

stanowi kapitalne źródło Poznania religii starobabilońskie w tym miejscu Mam pytanie do moich widzów Czy film o religii babilońskiej byłby mile widziany czekam na wasze zdania w komentarzach na YouTube na koniec wątku prologu Posłuchajcie jeszcze kilku fragmentów to nie tylko tekst prawny ale także

Speaker A

wyjątkowe dzieło literackie które kopiować będą n smok królów ulubiony brat zaby który mocno osadził siedzibę miasta kisz który otoczył blaskiem emur Sang który uporządkował wszelkie obrzędy Isztar opiekun Świętego okręgu HS kalama dziki byk rozjuszony przebijający rogami wrogów uleniec który sprawiać miastu

Speaker A

B który nie zaznaj spoczynku dla EZ roztropny doskonały który ustanowił pastwiska dla lagasz i girsu który dzierży wszelkie dary ofiarne dla enin ten który objawił prawdę który przewodzi ludziom który sprowadził z powrotem boginię opiekuńczą swą dobrotliwy marduk ład zaprowadzić wśród

Speaker A

ludu i krajowi dobre obyczaje dać poznać polecił mi Prawo i Sprawiedliwość doy ludowi zapew wtedy też i tutaj następuje właściwa część czyli zbiór orzecznictwa jak sami widzicie nawet po fragmentach prologu we wstępie nie brakuje odniesień do wielkich czynów

Speaker A

króla Czas najwyższy na mięso tego odcinka czyli przepisy kodeksu jeśli Dotrwam dać się wło jeżeli słuchacie mnie na Spotify Oceńcie ten podcast piątką Dzięki jedziemy [Muzyka] dalej po pełnym przechwala w 282 paragrafy Choć to bardziej tradycyjne podejście i przyjmuje się

Speaker A

także inne wersje w absolutnej większości paragrafy przybierają formułę jeśli a to b Najczęściej spotykany zwrot w kodeksie to suma avil Czyli jeśli obywatel i dalej wyryta jest kontynuacja zdania pierwsza część opisuje zatem podlegające sankcji działanie a druga jego konsekwencje nie każdy przepis

Speaker A

zakładał jednak winę człowieka współcześni badacze dokonali analizy i podziału przepisów kodeksu na modłę dzisiejszych kodyfikacji w zależności od obszaru i dziedziny prawa Choć zdaje się że i Babilończycy dostrzegali pewną spójność między konkretnymi działami choć nie zaznaczono tego na steli a

Speaker A

jedynie dostrzeżono w późniejszych odpisach tematycznych w ten sposób łatwiej możemy wyróżnić działy i pasujące do nich paragrafy i tak kodeks opisywał między innymi przypadki św i osąd wykroczenia przeciwko własności czyli włamania rabunki kwestie związane z nieruchomościami i irygację sprawy

Speaker A

porozumień finansowych czyli kredyty ugody warunki niewoli za długi sprawy powiązane z kobietami a mowa tu o takich wątkach jak rozwód cudzołóstwo konkubinat morderstwo męża czy krwo Wiele miejsca poświęcono małżeństwom własności rodzinnej [Muzyka] NAP opłat rzemieślniczych i odpowiedzialności za błędy zawodowe na

Speaker A

lekarzy i weterynarzy ale także murarzy Uregulowano sprawy powiązane z rolnictwem określono stawki za wynajem zwierząt Czy kwestie własności niewolników to tylko niektóre z kategorii spraw jakich orzeczenia możemy znaleźć na steli wybrałem kzi interesujących wó [Muzyka] i morderstwo mu zarzucił a nie udowodnił

Speaker A

mu tego oskarżyciel jego zostanie zabity jak widać w Mezopotami istotną wagę przywiązywano do oszczerstw rzucanych na ośle zarzut morderstwa bez udowodnienia go sprawiał aum oskarża innego aum w zależności od klasy społecznej i różnic inne wydawano wyroki to bardzo ważne aby zrozumieć że

Speaker A

zasada oko za oko nie dotyczyła wszystkich przypadków jeśli obywatel czary obywatelowi zarzucił i nie udowodnił mu tego ten któremu czary zarzucono do rzeki wejdzie w rzece się zanurzy jeśli rzeka dosięgnie go oskarżyciel jego domostwo jego zabierze jeżeli człowieka tego rzeka oczyści i

Speaker A

zostanie zdy ten który czary mu zarzucił zostanie zabity ten zaś którego rzeka oczyściła domostwo oskarżyciela swego zabierze tutaj mamy przykład kolejnego brutalnego wyroku tym razem sędzią była rzeka a konkretnie Bóg rzeki ordalia rzeczne były sposobem na udowodnienie Czy ktoś czz

Speaker A

zwa SW wię albo mówiąc ściślej udowadniał niewinność jeśli nie w tym przypadku tracił życie co do konkretnych zadań nie wiemy dokładnie jaki wymiar przybierały jeśli obywatel podczas rozprawy sądowej z fałszywym świadectwem wystąpił oświadczenia swojego nie udowodnił to jeżeli Rozprawa ta była

Speaker A

sprawą gardłową człowiek ten zostanie zabity jeżeli ze świadectwem dotyczącym zboża lub srebra wystąpił karę rozprawy tej w całości poniesie tutaj mamy dwa wyroki tudzież artykuły które ustanawiają sankcje za fałszywe świadectwo w przypadku sprawy gardłowej czyli takie o życie karą była śmierć w

Speaker A

przypadku spraw pieniężnych kara całości prawdopodobnie kosztów rozprawy jeśli obywatel mienie Boga lub pałacu skradł obywatel ten zostanie zabity i ten który rzecz skradziono w ręce swe przyjął zostanie Także zabity w tym miejscu usankcjonowanie Świętego mienia i prawdopodobnie współudział w niecnym procederze gdyż

Speaker A

raczej nie karano nieświadomych przyjmowania ukradziono mienia ale tego nie wiemy na pewno kara bardzo surowa obrazująca religijność Babilończyków jeśli obywatel niewolnikowi pałacu albo niewolnicy pałacu albo niewolnikowi musken niewolnicy musken przez bramę główną pozwolił wyjść zostanie zabity jest to

Speaker A

artykuł o przymknięcie niewolnika jeśli obywatel niewolnika albo niewolnic zbiegłych w stepie pochwycił i panu jego oddał go lub ją dwa szekle srebra pan niewolnika da jemu kolejne artykuły to 18 19 i 20 Dotyczą one podobnych sytuacji niejako rozbudowując okoliczności

Speaker A

te artykuły należ czytać razem jako możliwe scenariusze Posłuchajcie jeżeli niewolnik ten pana swego nie wymieni do pałacu przyprowadzi go sprawa jego zostanie zbadana i panu jego zostanie zwrócony jeżeli niewolnika tego w domu swym zatrzymał zaś później niewolnik w

Speaker A

rękach jego zostanie pojmany obywatel ten zostanie zabity jeżeli niewolnik z rąk tego który pochwycił z biegu obywatel ten panu niewolnika na życie swe wobec Boga przysięg i wolny odejdzie jak widać niektóre zaistniałe sytuacje mogły mieć różne zakończenia i

Speaker A

od nich zależał wymiar kary ciekawie brzmi artykuł 21 jeśli obywatel w ścianie domu Wyłom uczynił przed Wyłom tym zabije się go i powiesi efektownie i efektywnie trudno o bardziej wymowny wymiar kart ni mniej z takim mamy do czynienia pod

Speaker A

artykułem 25 Jeżeli w domu obywatela pożar wybuchł a inny obywatel który ugasić go przyszedł na dobytek pana domu podniósł swój wzrok i dobytek pana domu wziął Człowiek ów w ogień ten zostanie wrzucony w kodeksie zawarto kilkadziesiąt artykułów dotyczących

Speaker A

prawa nieruchomości przytoczę wybrane pole ogród i dom żołnierza tryb mogą być sprzedane jeśli obywatel pole ogród lub dom żołnierza sieciarza lub trybutariusz kupił tabliczka jego zostanie złamana i srebro swe utraci pole ogród lub dom do posiadacza ich wrócą Jeden artykuł wynika z drugiego

Speaker A

Jeśli do transakcji Do którejś tał unieważnienie transakcji ciekawie brzmi artykuł 48 jeśli obywatelowi na którym dług oprocentowanej ciąży pole jego Bóg adat zalał lub powódź glebę za nie zniosła albo też z braku wody zboże na polu nie wyrosło w roku tym zboża wierzycielowi

Speaker A

swemu nie zwróci tabliczkę swą zwilż i procentów za ten rok nie da zwilżenie tabliczki pomagało zmienić zapis umowy na przykład zmienić datę spłaty w przypadku katastrofy naturalnej to pokazuje nam że w Babilonie chroniono prawa dłużników Moim zdaniem takie

Speaker A

zapisy pokazują że Kodeks hamur był kodeksem sprawiedliwym jeśli obywatel Przy umacnianiu Grobli na polu swym pozostał bezczynny i Grobli swej nie umocnił a w Grobli jego otwór powstał i glebę woda uniosła człowiek w którego Grobli otwór powstał zboże którego

Speaker A

utratę spowodował w tej ilości zwróci jak widać kodeks nie przewidywał tylko kar w stylu oko za oko tutaj mamy przypadek roszczenia Cywilnego które można było zaspokoić poprzez zapłatę określonej kwoty zboża takich wyroków było mnóstwo jeśli kupiec agentowi handlowemu srebro na pożyczkę nie

Speaker A

oprocentowaną dał i tam gdzie ten przybył straty poniósł kapitał wyjściowy k zwróci jeżeli w podróży na drodze jego nieprzyjaciel wszystko co niósł odbierze mu agent handlowy przysięgę na Boga wypowie i odejdzie wolny jeśli oberżystka jako zapłatę za piwo zboża

Speaker A

nie przyjęła lecz według odważnika zbyt dużego srebro przyjęła bądź równowartość piwa względem wartości zboża obniżyła i oberży tej udowodni się to do wody wrzuci się ją w domu której przestępcy zebrali się przestępców tych nie pojmał oraz do pałacu nie odprowadziła oberżystka ta

Speaker A

zostanie zabita właścicielki karczm nie miały lekko odpowiadały bezpośrednio za brak odwagi zgłoszenia faktu że w ich lokalu bytują przestępcy jeśli kapłanka lub arcykapłanka która w klasztorze nie mieszka Ober otworzyła bądź po piwo do oberży weszła SP po tym przepisie widać że od

Speaker A

arcykapłan i kapłanek wymagano trzeźwego prowadzenia się jeśli obywatela zobowiązanie dłużnicy swego lub córkę swą sprzedał bądź w służbę poddaństwa za długi oddał TR lata w domu nabywcy ich lub wierzyciela ich będą pracować C roku wolność im zwrócona zostanie po tym

Speaker A

wyroku wyraźnie widać że w Babilonie można było trafić w niewolę za długi jeśli obywatelowi nic nie zginęło A coś mi zginęło powiedział I władzę okręgu swego oskarżył zaś że nic mu nie zginęło władz okręgu jego przed Bogiem wykażą mu

Speaker A

wszystko czego żądał podwoi i władzą okręgu swego odda interesujący artykuł pokazujący że takie oskarżenie traktowano dość łagodnie wydaje zasz ludzi wys karam oskarżenie wład bardzo to szanu i to podkreślić przeczytam teraz kilkanaście wybranych artykułów bez komentarza jeśli obywatel

Speaker A

na arcykapłan lub żonę obywatela palcem wskazał I oskarżenia nie dowiódł obywatel ten przed sędziami zostanie wychan i jeś ża obywatela na spani z innym mężczyzną zła przyłapana zwiąże się ich i dowody wrzuci Jeżeli jednak małżonek żonie SJ życie daruje także król

Speaker A

podanemu swemu życie daruje jeśli obywatel żonę obywatela która mężczyzny nie zaznała i w domu ojca swego miesz zostan zabity a kobieta ta zostanie uwolniona jeśli żonę obywatela mąż jej oskarżył ale na spaniu z innym mężczyzną nie została przyłapana przysięgę na Boga

Speaker A

złoży i do domu swego wróci jeśli żona obywatela na którą z powodu innego mężczyzny palcem wskazano na spaniu z innym mężczyzną nie została przyłapana naca i w domu jego jedzenia nic nie ma a żona jego do domu innego mężczyzny weszła

Speaker A

kobieta ta kary nie poniesie jeśli obywatel został uprowadzony w niewolę i w domu jego jedzenia nic nie ma a przed powrotem jego żona jego do domu innego mężczyzny weszła i dzieci urodziła potem gdy mąż wrócił i do miasta swego dotarł kobieta

Speaker A

ta do męża swego pierwszego wróci dzieci za ojcami swymi pójdą jeśli obywatel miasto swe porzucił i zbiegł Potem zaś żona jego do domu innego mężczyzny weszła jeśli obywatel ten powrócił i żonę swą chciał odebrać to ponieważ miastem swym wzgardził i zbiegł Żona

Speaker A

zbiegłego do męża swego nie powróci jeśli kobieta męża swego odtrąciła i powiedziała mu nie posiądziesz mnie wicej sprawa prz [Muzyka] aż wąż wychodzi z domu i bardzo poniża ją kobiet ta winna nie jest posak swój odbierze i do domu ojca swego pójdzie

Speaker A

jeśli zaś nie prowadzi się dobrze wciąż wychodzi z domu dom swój rujnuje męża swojego poniża kobieta ta do wody zostanie wrzucona jeśli żona Oby poż wbije się jeśli obywatel z córką swą miał stosunek człowieka tego z miasta wypędzi się jeśli obywatel dla syna

Speaker A

swego narzeczoną wybrał i syn jego miał stosunek z nią a on sam później na łonie jej przespał się i pochwy go na tym człowieka tego zwiąże się i do wody wrzuci jeśli obywatel po śmierci ojca swego na łonie matki swej prześpi się

Speaker A

oboje Oni zostaną spaleni jeśli dz swemu któremu przyznaje pierwszeństwo pole ogród lub dom podarował i dokument opieczętowany napisał mu A potem gdy ojciec do kresu swego dojdzie kiedy bracia będą się dzielić dar przez ojca dany mu weźmie sobie i prócz tego

Speaker A

majątkiem domu Ojcowskiego po równo podzielą się jeśli obywatel dla synów których ma żony wybrał ale dla syna swego jeszcze małego w Potem gdy ojciec do kresu swego dojdzie kiedy bracia dzielić się będą z majątku domu Ojcowskiego bratu ich małemu który żony

Speaker A

jeszcze nie wziął oprócz części jego srebro na wian Odłożę dla niego i żony dlań wybiorą przeczytam teraz nieco ciekawsze i prostsze wyroki które w swej treści najbardziej kojarz z Kodeksem hamur sy ojca je obywatel oko obywatelowi wybił oko

Speaker A

wybiją mu jeżeli kość obywatela złamał kość mu złamią jeżeli oko muszkeni wybił lub kość muszk złamał jedną minę srebra zapłaci jeśli oko niewolnika obywatela wybił lub kość niewolnika złamał połowę ceny jego zapłaci jeśli obywatel zą obywatelowi rów sobie wybił zą

Speaker A

wyb zwróćcie uwagę na wymiar kary w zależności od klasy społecznej jeżeli ząb muszk wybił 1/3 miny srebra zapłaci jeśli obywatel w policzek obywatela godniej niż on uderzył na zgromadzeniu 60 razy Bykow zostanie uderzony jeśli obywatel w policzek obywatela takiego

Speaker A

jak on uderzył jedną minę srebra zapłaci jeśli musken w policzek musken Uderzył 10 szekli srebra zapłaci jeśli niewolnik obywatela w policzek obywatela uderzył ucho mu utną jeśli obywatel obywatela w bójce uderzył i ranę mu zadał człowiek ten przysięg człowieka tego umyślnie nie

Speaker A

uderzyłem i lekarza opłaci jeśli obywatel córkę obywatela uderzył i sprawił że płuc swój poroniła sz srebra za zapłaci jeśli kobieta zła zabiją jak widać w Mezopotamii przykład wagę do dziecka znajdującego się w brzuchu matki i chroniono jego życie za którego pozbawienie

Speaker A

przewidziano odpowiednią karę jeśli lekarz obywatelowi operację ciężką nożem z brązu wykonał obywatela uzdrowił lub łuk brwiowy obywatela nożem z brązu otworzył i oko obywatela uzdrowił 10 szekli srebra weźmie jeżeli to muszk pi szekli srebra weźmie jeżeli to niewolnik obywatela pan

Speaker A

niewolnika da lekarzowi dwa szekle srebra jak widać honorarium lekarza rosło wraz ze wzrostem rangi operowanego jeśli lekarz operację ciężką nożem z brązu wykonał i spowodował śmierć obywatela lub łuk brwiowy obywatela nożem z brązu otworzył i oka obywatela pozbawił rękę utną ten paragraf

Speaker A

bezlitosny błąd w sztuce medycznej niejsca jed jeśli dotyczy niewolnika to lekarza nie pozbawi ręki a jedynie oddawa swojego niewolnika lub płacił połowę jego wartości podobnie ujmowany choć ten w przypadku błędu nie tracił ręki a płacił jedynie określoną kwotę rekompensaty jeśli murarz

Speaker A

obywatelowi dom zbudował a pracy swej odpowiednio nie umocni i dom zowy zawalił dom Jeżeli zaś spowodował śmierć syna właściciela domu syn murarza tego zostanie zabity jeśli niewolnik do pana swego Nie jesteś panem moim ty powiedział zaś że jest niewolnikiem jego

Speaker A

dowiedzie mu się ucho obetną mu Oto są wyroki sprawiedliwości które hamur Król potężny kraj widać po przytoczonych artykułach kara była równa przestępstw wtedy kiedy strony konfliktu miały ten sam status społeczny w zależności od różnic w nim Kara była albo

Speaker A

dotkliwości nie można generalizować i mówić że kodeks hamur to oko za oko ząb za ząb tak było ale tylko w niektórych przypadkach kodek hamur to Wiki złoży zbi wyr nie Wyczerpy on tematu wszystkich możliwych przestępstw jakie mogły wystąpić w Babilonie brakuje

Speaker A

choćby wątku istotnych w społeczeństwie pasterzy czy nie opisano sytuacji w której dochodzi do morderstwa z premedytacją w kodeksie nie ma Także ani słowa o tych którzy mają egzekwować prawo i co w przypadku gdyby nie mieli racji według mnie najbardziej

Speaker A

niesamowite jest to że poszczególne wyroki pokazują nam sytuację ze społeczeństwa babil czytając je lub słuchając tego jak ja je odczytuje wchodzimy w sytuację zwykłych Babilończyków w 18 wieku przed naszą erą także Dlatego kodeks hamur biego jest bezcennym źródłem informacji warto w tym

Speaker A

miejscu odnieść się do zarzutów jakoby Kodeks hamur był plagiatem wcześniejszych orzeczeń z całą pewnością nie był choć warto spojrzeć na ten przykład jeżeli w jest agresywny i władze powiadomią o tym jego właściciel a on nie okie zna swojego wołu i ten

Speaker A

zaatakuje kogoś i spowoduje jego śmierć właściciel wołu zapłaci 2/3 funta srebra jest to fragment kodeksu z XIX wieku przed naszą erą który znany jest pod nazwą zbiór praw z esznunny opowiedziałem o nim szczegółowo w podcaście o najstarszych kodeksach

Speaker A

świata tych przed hamur ot jak hamur opisa taki przypadek swoim zbiorze jeżeli wół człowieka jest agresywny i władze powiadomią właściciela o tym że jest on agresywny ale ten właściciel nie obetnie mu Rogów lub nie zapanuje nad nim i Wół zaatakuje i zabije człowieka

Speaker A

wolnego on właściciel da pół funta srebra to tylko jeden zapis ale podobieństw między aktami jest znacznie więcej podobnie szajc w kodeksie lipi tiara znajdziemy przepisy które w podobnym wwż zakresie dotyc wcześniejszy Kik nie wynika z tego jednak że hamur plagiatowa

Speaker A

dokonanie poprzedników z całą pewnością opan się natomiast na dawnych kodyfikacjach które najwyraźniej się sprawdzały i były skuteczne wcześniejsze starsze kodeksy przytoczyłem tylko kilkadziesiąt prawie 300 artykułów kodeksu hamur artykułów które tak naprawdę są wyrokami Jeżeli chcecie pełny zestaw wyroków Warto

Speaker A

poszukać w Internecie na pewno znajdziecie jakiś spis od siebie polecam książkę Marka wupa oraz Marka stępnia szczególnie ten drugi podszedł do sprawy na poważnie i objaśnił przy danym artykule konkretne tłumacz i konk sytuacyjny i przenieś do epoki starobabilońskie po części z wyrokami

Speaker A

Nadszedł czas na epilog czyli poważną przemowę Hammurabiego do współczesnych mu ludzi oraz do przyszłych pokoleń [Muzyka] to wspaniałe miejsce do indoktrynacji i propagandy i hamur oczywiście nie omieszkał skorzystać z okazji i tutaj długi na pięć kolumn tekst to w zasadzie

Speaker A

przemowa króla który opisuje siebie jako władcę niezwykle Sprawiedliwego który niczym dobry pasterz strzeże swych poddanych przed wszelką niesprawiedliwością otaczając opieką zwłaszcza tych słabszych Hammurabi król wspaniały Jam jest wobec czarnogłowych których enlil powierzył mi a władzę pasterską nad którymi marduk

Speaker A

dał mi nie byłem Niedbały ani bezczynny siedziby bezpieczne Wyszukałem im od ciężkich trosk ich Uwolniłem sprawiłem że zajaśniała dla nich światłość aby silny słabego nie krzywdził aby sierocie i wdowie oddana została Sprawiedliwość w Babilonie mieście któremu anu i enlil

Speaker A

głowę jego podnieśli wysoko wag świątyni której jak niebo i ziemia fundamenty są trwałe aby prawo w kraju ukierunkować aby wyroki w kraju słusznie rozstrzygane były aby pokrzywdzonemu oddano sprawiedliwość Słowa me cenne na steli tej zapisałem i przed posągiem mym

Speaker A

króla prawa trwale ją ustawiłem Jam jest król który pomiędzy królami największy jest słowa moje wyjątkowe potęga moja równej nie ma to tylko fragment widać po nim jakie zabiegi stosował babilończyk w drugiej części epilogu władca Ostrzega że ci którzy nie będą stosować się do

Speaker A

słów króla Zostaną przeklęci przez bogów i ci Zemszczę się na nich przesłanie dotyczy także tych władców którzy poważam się Podnieść rękę na prawa Ham morab babilończyk życzy im rychłej śmierci oraz pozbawienia przychylności bogów steli z Kodeksem nie można

Speaker A

sprofanować nie można na niej wyryć własnych znaków takiego człowieka spotka okrutny los a przekleństwo rzucone przez hamur abiego ma także przejść na potomstwo kraj i lud tego który dopuścił się zniewagi tym który wykona wyrok ma być Bóg enlil anum wielki ojciec bogów

Speaker A

który powołał mnie do rządzenia blasku władzy królewskiej niech pozbawi go berło jego niech złamie loso Niechaj przek bogami w walce niezrównany pozwalający osiągnąć mi Zwycięstwa orężem swym straszliwym jak ogniem szalejącym wśród trzciny ludzi jego niech spali toporem swym potężnym niech

Speaker A

porazi go i członki jego jak posążek gliniany Niechaj roztrzaska nintu księżna szlachetna krajów matka stwórczym [Muzyka] a lud jego Niech bezpłodnym uczyni to tylko fragment klątwy jaką przewidział hamur dla bezecnych niszczycieli porządku Jaki ustanowił przekleństwo było bardzo złożone i długie i w

Speaker A

zasadzie przybrało formy rozbudowanej Klątwy na niej kończy się kodeks hamur lecz nie jego historia którą Poznajemy i staramy się zrozumieć po dziś dzień [Muzyka] warto w tym miejscu dodać że kodeks hamur biego zasadniczo wpłynął na kulturę prawodawczą i piśmienniczą

Speaker A

całego regionu choć znany w całości tylko z jednej steli to fragmentarycznie części kodeksu przetrwałe w różnych formach odkrywano już od XIX wieku kiedy to odnaleziono 11 fragmentów z wyrokami dziewięć z nich pochodzi z biblioteki ashurbanipal który żył w VI wieku przed naszą erą

Speaker A

asyryjczycy pamiętali zatem o starszym o 1000 lat przykładzie zbioru wyroków sądowych jakie wydawano w państwie hamur abiego biblioteka Ash ruban palala to nieprawdopodobny pomysł idea wielka wy swym zamyśle jednak zostawmy to być może na Inną okazję fakt że kodeks przetrwał

Speaker A

tak długo na tak wielu inskrypcjach wynika z tego że wszedł do kanonu prawniczego piśmi nie tylko Babilonu ale także Asyrii i poniekąd elamu jego treść służyła do nauki języka akadyjskiego a konkretnie dialektu babilońskiego poszczególne części wielokrotnie powiel między innymi w

Speaker A

szkołach skrybów uczących się pisać we wspomnianym języku co ciekawe niektóre odpisy zawierają notatki uczących się z nich prawników które pozwoliły lepiej połapać się w znaczeniu pierwotnych wyroków przykładów najróżniejszych fragmentów zawierających treść odnale pad A jeden z nich jak pisze

Speaker A

Marek Stępień zwróci szczególną uwagę badaczy jest to część prologu która nie zawiera w miejscu wymienienia podbitych miast Niniwy i jesz Nuny co sugeruje że wersja ta powstała w lub przed 38 rokiem panowania króla Różnica polega na tym że

Speaker A

w zachowanej że Kodeks Hammurabiego mógł być co jakiś czas uaktualniany choć to tylko pewne przypuszczenia nie wiemy jak długo Kodeks Hammurabiego pozostawał w użyciu wydaje się prawdopodobnym że korzystali z niego jego następcy jednak wspomniane odpisy z pierws tysiąclecia

Speaker A

przed naszą erą sugerują nam że na kodeks i jego orzeczenia spoglądania czas Nie ma wątpliwości że sprawiedliwość i prawo zajmowały istotne miejsce w życiu hamur wydaje się że możemy określić babilończyk królem Sprawiedliwości i to nie samozwańczym mimo że niewątpliwie

Speaker A

prolog i epilog pełniły funkcję propagandową to jednak wyroki najwyższego sędziego dominują objętość całego tekstu przesadą będzie powiedzieć że kodeks hamur abiego powstał tylko w celach propagandowych niewątpliwie było to istotne jak dla każdej władzy istotne politycznie jest każde przedsięwzięcie

Speaker A

publiczne ale ja czytając na ten temat czytając listy hamur abiego w przekładzie Uwierzyłem w to że babilończyk miał na uwadze prawo i mógł stanowić wzór dla przyszłych pokoleń z całą pewnością późniejsze kodyfikacje czerpały z dorobku prawniczego Babilonu a niektórzy sądzą że kodeks hamur abiego

Speaker A

wywarł wpływ na Prawo Mojżeszowe kodeks hamur abiego pokazuje jak król rządził państwem jak stosował prawo obraz wyłaniający się z całej historii babilończyk pozwala ujrzeć go władcom lubiącym wydawać wyroki z listów wynika że wydawał ich setki a ludzie byli

Speaker A

sprawiedliwie osdz nie żyjąc w strachu przed złodziejskim czy wrogo nastawionym urzędnikiem każdy Kto mógł poczuć się pokrzywdzonym miał szansę zwrócić się często bezpośrednio do samego króla Babilonu on natomiast niejednokrotnie do zbadania sprawy delegować swoich urzędników Możliwe że to wszystko spowodowało że kopie kodeksu

Speaker A

sporządzano aż do V wieku przed naszą erą hamori zapisał się w historii jako władca sprawiedliwy a jego kodeks jako jeden z najwspanialszych aktów prawnych starożytności nie ma sobie równych w Mezopotamii ale nie tylko tam niewątpliwie Kodeks Hammurabiego który

Speaker A

nie jest kodeksem należy do najwspanialszych w całej historii świata i zasłużenie cieszy się taką sławą na ile prawdziwe są przekazy o wielkości i prawości króla nie wiemy ale raczej nieprzypadkowo przetrwał w pamięci świata Tak długo postać hamur abiego

Speaker A

utrwalono między innymi na Kapitolu Stanów Zjednoczonych gdzie umieszczono reliefowy portret króla wśród innych najważniejszych prawodawców w historii świata Dziękuję za uwagę To była długa i ciekawa podróż do Starożytnego Babilonu Osobiście uważam że scenariusz do tego podcastu to Top TR z najlepszych jakie w

Speaker A

ogóle stworzyłem pisało mi się go lekko i przyjemnie i wydaje mi się że taki ten materiał był w odbiorze dajcie znać czy mam rację jeżeli interesuje was historia Mezopotamii Sumerów akadyjczyków amorytów hetytów to po prostu wejdźcie mój kanał i obejrzyjcie materiały z

Speaker A

przeszłości o Mezopotamii istnieje osobna seria jest cała playlista a materiałów powstało już kilkanaście Przypominam wszystkim o najnowszej książce wydanej przez wydawnictwo Poznańskie z serii starożytnej wielka piramida Szymona zdziebłowski Dostępna jest już w sprzedaży jest to świetna pozycja dla wszystkich fanów nie tylko

Speaker A

starożytnego Egiptu ale historii jako takiej książkę łatwo się czyta a zawarte w niej wyniki badań i teorii na temat wielkiej piramidy chopsa w Gizie pozwalają odpowiedzieć na wiele pytań W tym temacie Polecam serdecznie link do zakupu znajduje się w opisie Dziękuję za

Speaker A

uwagę i Dziękuję wszystkim patronom którzy wspierają mój projekt przygotowanie takiego materiału wymagało kilkudziesięciu godzin pracy których siłom rzeczy nie mogę poświęcić na zajęcia biznesowe i dochodowe na razie mój patronite jest bardzo skromny ale rozwija się z każdym filmem tak Także

Speaker A

dziękuję serdecznie i wszystkich chętnych Zapraszam do dołączenia do tego prestiżowego grona Dziękuję wszystkim łapką cym i komentujący do usłyszenia niebawem [Muzyka]

Topics:Kodeks Hammurabiegoprawo starożytneMezopotamiaHammurabistelaprawo babilońskieoko za okoHistoriaczny Topprawo starożytnościElam

Frequently Asked Questions

Czy Kodeks Hammurabiego był najstarszym kodeksem prawnym?

Nie, Kodeks Hammurabiego nie jest najstarszym kodeksem prawnym. Istniały wcześniejsze kodeksy w Mezopotamii, jednak kodeks Hammurabiego jest najlepiej zachowany i najbardziej znany.

Co przedstawia rzeźba na szczycie steli z Kodeksem Hammurabiego?

Rzeźba przedstawia króla Hammurabiego odbierającego od boga Szamasza symbole władzy królewskiej, takie jak berło i pierścień, co podkreśla jego boskie prawo do rządzenia.

Dlaczego stela z Kodeksem Hammurabiego została odnaleziona w Elamie, a nie w Babilonii?

Stela została zabrana do Elamu jako łup wojenny przez władcę Szutru na Hunte po jego kampanii w Mezopotamii, co tłumaczy jej obecność w Suzie, daleko od Babilonii.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →