Skip to content

Gadaj! O przesłuchaniach | Polimaty #15

Film omawia psychologiczne techniki przesłuchań stosowane przez służby specjalne, wyjaśniając, dlaczego przemoc jest nieskuteczna.

Key Takeaways

  • Przemoc fizyczna jest nieskuteczna i może zaszkodzić procesowi przesłuchania.
  • Psychologiczne techniki i manipulacje są kluczowe w łamaniu oporu podejrzanych.
  • Kontrola nad umysłem podejrzanego jest ważniejsza niż kontrola nad jego ciałem.
  • Stosowanie sugestywnych pytań i blefów pomaga uzyskać informacje.
  • Technika dobrego i złego policjanta wykorzystuje emocjonalne kontrasty do przełamania oporu.

What the video covers

  • Przesłuchania nie opierają się na przemocy, lecz na kontroli umysłu podejrzanego.
  • Tortury są nieskuteczne, bo podejrzany może się do nich przyzwyczaić i uważać śledczego za wroga.
  • Techniki przesłuchań bazują na psychologii, np. przygotowaniu odpowiedniego pomieszczenia bez okien i z mocnym oświetleniem.
  • Manipulowanie czasem i dezorientacja są stosowane, aby złamać opór więźnia.
  • Śledczy stosują sugestywne pytania, by podejrzany myślał, że śledczy zna szczegóły sprawy.
  • Używa się blefów, np. fałszywych zeznań współpracowników, aby podkopać zaufanie podejrzanego do innych.
  • Stosuje się technikę dobrego i złego policjanta, by wywołać naprzemienne emocje strachu i ulgi.
  • Śledczy nie robią notatek podczas przesłuchania, by nie rozpraszać podejrzanego.
  • Zastosowanie fizycznego dyskomfortu, np. twardego krzesła, ma na celu wywołanie presji bez przemocy.
  • Groźby odnoszące się do życia prywatnego są częstym elementem zastraszania.

Answers

Questions about this video

Dlaczego przemoc fizyczna jest nieskuteczna podczas przesłuchań?

Przemoc fizyczna jest nieskuteczna, ponieważ podejrzany może się do niej przyzwyczaić i nadal uważać śledczego za wroga, a także może przyznawać się do nieprawdziwych rzeczy pod wpływem tortur.

Jakie warunki powinno mieć pomieszczenie do przesłuchań według CIA?

Pomieszczenie powinno być małe, najlepiej około 5 m², pozbawione okien lub z podejrzanym siedzącym tyłem do nich, z mocnym, migotającym oświetleniem i prostym wystrojem, który nie rozprasza więźnia.

Na czym polega technika dobrego i złego policjanta?

Technika ta polega na naprzemiennym stosowaniu zastraszania przez złego policjanta i łagodnego, przyjaznego podejścia przez dobrego policjanta, co ma wywołać u podejrzanego mieszane emocje i skłonić go do współpracy.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:22
Speaker A
Dzień dobry, witam Was moi drodzy. Nietrudno się domyślić, że dzisiejszym tematem będą przesłuchania. W szczególności przyjrzymy się technikom, których używały i używają służby specjalne na całym świecie.
00:33
Speaker A
Warto zauważyć, że najlepsi przesłuchujący nie stosują przemocy w trakcie wydobywania informacji. Paul Ashley, który w brytyjskich służbach specjalnych uczy przesłuchiwania, zauważył kiedyś, że tortury nie są skuteczne, bo musimy zdobyć kontrolę nie nad ciałem podejrzanego, ale nad jego umysłem.
00:49
Speaker A
Czym więc tłumaczy się rezygnację z przemocy przy przesłuchaniach? Zbyt małą skutecznością. Po pewnym czasie podejrzany może przyzwyczaić się do bólu, ale zawsze będzie uważał śledczego za swojego wroga.
01:01
Speaker A
Innym razem wskazuje się na zbyt wysoką skuteczność. Ludzie przyznają się do czynów, których nie popełnili.
01:07
Speaker A
Tak jak marszałek Michaił Tuchaczewski, który w 1937 roku pod wpływem stalinowskiego terroru przyznał się do wyimaginowanych zarzutów organizowania zamachu stanu.
01:18
Speaker A
Podpisany przez niego protokół śledztwa do dzisiaj ma na sobie ślady krwi. Przyjrzyjmy się więc technikom przesłuchań, które oparte są na zdobyczach psychologii.
01:27
Speaker A
Odtajniony niedawno dokument CIA uczy, że najpierw należy przygotować miejsce przesłuchania. Pomieszczenie ma być małe, ideałem będzie pokój o powierzchni ok. 5 m² pozbawiony okien.
01:39
Speaker A
Jeśli pokój ma okna, podejrzanego usadowimy tyłem do nich. Dzięki temu przekonamy go, że nie ma dokąd uciec.
01:46
Speaker A
Dodatkowo użyjemy mocnego oświetlenia, które migotając od czasu do czasu, wywoła salwy wysokowoltażowe w mózgu, które bezpośrednio przekładają się na zwiększenie uczucia strachu.
01:56
Speaker A
Wystrój nie może przykuwać uwagi więźnia - gołe ściany, zwykła podłoga, proste meble. Jedynym elementem, na którym więzień ma koncentrować uwagę, jest osoba przesłuchującego.
02:08
Speaker A
Dlatego na stole nie będzie żadnych zbędnych przedmiotów, dodatkowo śledczy nie będzie robił notatek, aby nie rozpraszać siebie i podejrzanego.
02:16
Speaker A
Poza tym, niestosowanie przemocy nie oznacza, że podejrzanemu ma być wygodnie i przyjemnie. Użyjemy twardego krzesła.
02:22
Speaker A
Osoba, która będzie na nim siedziała przez parę godzin, będzie odczuwała silny dyskomfort i ból, ale źródłem tego bólu nie będzie osoba śledczego, a decyzja o milczeniu.
02:32
Speaker A
Czasami stosuje się specjalnie przerobiony zegar. Jest on celowo spowalniany. Upływ jednej rzeczywistej godziny nasz więzień zobaczy jako upływ trzydziestu minut.
02:42
Speaker A
Dzięki temu będzie myślał, że przesłuchania ciągną się w nieskończoność. Zresztą manipulowanie czasem jest często spotykanym zabiegiem.
02:49
Speaker A
Służy temu nieregularne podawanie posiłków i chaotyczne zwiększanie i zmniejszanie czasu na sen. CIA mówi wprost: opór łamany jest przez dezorientację.
03:00
Speaker A
Nową rzeczywistością dla podejrzanego staje się nieustanne żądanie podania informacji. Kto jest Twoim szefem? Kto Cię zatrudnił?
03:11
Speaker A
Kim on jest? Wbrew pozorom, opór śledczego w zadawaniu pytań jest uzasadniony. Istnieje mechanizm, który mówi o tym, że wielokrotne powtarzanie danego komunikatu wywołuje silną skłonność do działania w zgodzie z tym komunikatem.
03:26
Speaker A
Śledczy ma więc nadzieję, że w pewnym momencie złamie opór podejrzanego. Ale zwróćcie uwagę na to, w jaki sposób śledczy zadaje pytania: Gdzie i kiedy poznałeś tego człowieka?
03:40
Speaker A
Profesjonalny śledczy nigdy nie zada durnego pytania "czy znasz tego człowieka?", bo w intuicyjny sposób łatwo jest na nie odpowiedzieć "nie".
03:48
Speaker A
Zamiast tego będzie formułował pytania w sposób sugestywny, aby podejrzany myślał, że śledczy dużo wie na temat sprawy.
03:55
Speaker A
Zresztą triku o posiadaniu wielu informacji używa się często. Na stole leży teczka z dokumentami opatrzona nazwiskiem podejrzanego.
04:03
Speaker A
Wypełniona jest dużą ilością papierów. Przesłuchiwany jest przekonany, że wiedzą o nim bardzo dużo. Do tego oficer śledczy dodaje, że celem przesłuchania nie jest wydobycie informacji, bo przecież on już wszystko wie, ale potwierdzenie chęci współpracy i wiarygodności podejrzanego.
04:19
Speaker A
W rzeczywistości zawartość teczki to plik pustych kartek, które są świetnym narzędziem psychologicznym. Ale praktycznie zawsze przesłuchania organizuje się dla zdobycia informacji, a nigdy nie robi się tego dla sportu.
04:31
Speaker A
Ale podejrzani się na to nabierają. Ale plik kartek dodatkowo wzmacniany jest jeszcze jednym elementem.
04:38
Speaker A
Mamy tu zeznania Twojego kolegi. Powiedział nam o wszystkim. Ta, na pewno. Wszystko tu jest napisane.
04:46
Speaker A
Na przykład to, że nie działaliście we dwóch. Okłamywanie przesłuchiwanego rzekomym przyznaniem się do winy jego wspólnika jest popularnym zabiegiem.
04:55
Speaker A
Najczęściej więzień nie będzie wierzył w zdradę kolegi, ale doświadczony śledczy podeprze to blefem albo strzępkiem informacji, którą usłyszał.
05:03
Speaker A
Czasami tyle wystarczy, aby podkopać zaufanie do towarzysza i wsypać zarówno jego, jak i podać ważne informacje dla śledztwa.
05:11
Speaker A
Podejrzany jest postawiony pod ścianą. Najczęściej wtedy dojdzie do złamania jego oporu, ponieważ zauważy, że śledczy panuje nad całością sytuacji. Ta kaseta jest Twoja?
05:21
Speaker A
Weź ją. Odłóż, jeśli nie należy do Ciebie, albo weź, jeśli jest Twoja. To od przesłuchującego zależy, kiedy rozmowa się zakończy i kiedy będzie można podać podejrzanemu posiłek.
05:37
Speaker A
Dobiera się do tego osobę, która nie ma żadnego emocjonalnego połączenia z podejrzanym. Ani nie będzie go nienawidziła, ani nie będzie mu współczuła.
05:46
Speaker A
Zazwyczaj na początku będzie próbował nawiązać łagodny kontakt z podejrzanym. Czasami będzie zachowywał się przyjacielsko.
05:54
Speaker A
Ale nie będzie reagował na przemyślane działanie niektórych podejrzanych, którzy kaszlą lub udają słabych, aby wzbudzić litość.
06:01
Speaker A
Celowo nie będzie nazywał rzeczy po imieniu. Zamiast o morderstwie, będzie mówił o zrobieniu krzywdy.
06:07
Speaker A
Zamiast o gwałcie, będzie mówił o dotykaniu i molestowaniu. Będzie tak mówił dlatego, że niektórzy podejrzani boją się tego, co zrobili.
06:15
Speaker A
Umniejszając ich winę, jest szansa na to, że przyznają się do czynu, który nie jest już tak nacechowany emocjonalnie, jak to było na początku.
06:23
Speaker A
Jeśli taka postawa nie przyniesie żadnych rezultatów, śledczy przystąpi do zastraszania i grożenia. Szczególnie silnie działa odnoszenie się do życia prywatnego oskarżonego.
06:32
Speaker A
Na przykład groźba, że jego syn będzie go musiał odwiedzać w więzieniu do końca życia, jeśli ten się nie przyzna. Jeśli to nie zadziała,
06:39
Speaker A
to stosuje się popularną technikę dobrego i złego policjanta. W dużym uproszczeniu polega ona na utworzeniu dwóch zupełnie odmiennych sytuacji.
06:48
Speaker A
W jednej z nich zły policjant zastrasza podejrzanego i wywołuje u niego silne uczucie dyskomfortu, strachu i stresu.
06:56
Speaker A
W drugiej natomiast dobry policjant, swoim zachowaniem i zmianą otoczenia, spowoduje, że podejrzany poczuje się swobodniej i będzie mu wdzięczny za wybawienie go z rąk złego policjanta.
07:07
Speaker A
Zacznijmy od roli kata. Zacznij kurwa gadać! Ja już mam tego dość. Dlaczego kryjesz swoich szefów?
07:19
Speaker A
Mów! W jaki sposób wytworzono tutaj niesprzyjające warunki? Abstrahując od autentycznego gniewu śledczego, zauważcie, że przesłuchiwanego poi się kawą.
07:30
Speaker A
Jest ona bardzo mocna, bo wtedy powoduje zwiększenie ciśnienia, ale więzień pomyśli, że zaburzenie jego układu nerwowego nie jest z nią związane, ale z zachowaniem śledczego.
07:40
Speaker A
Poza tym powoli, ale systematycznie podnosi się temperaturę w pomieszczeniu aż do ok. 30℃. Przez to podejrzany poci się, ale wydaje mi się, że jest to wynikiem tego, że śledczy przyłapał go na kłamstwie.
07:52
Speaker A
W takich niesprzyjających warunkach umysł zaczyna wariować i podejrzany traci kontakt z rzeczywistością, ale wtedy następuje zwrot akcji.
08:01
Speaker A
Ja już tego mam naprawdę dość! Co to ma być? Uspokój się! Przepraszam za mojego kolegę.
08:10
Speaker A
Czasami zastanawiam się, z kim muszę pracować. Rozmawiałem z Twoim synem. Bardzo mu przykro, że znalazłeś się w takim miejscu.
08:21
Speaker A
Wiem, że to nie jest łatwe, sam mam syna, też pewnie byłoby mu przykro, ale nie musisz się tutaj znajdować.
08:27
Speaker A
Wystarczy, że powiesz nam, kto zlecił Tobie to zadanie. Czy to był on? A może on?
08:39
Speaker A
A może to był on? Zwróćcie uwagę, że zły policjant nie opuścił pokoju i dalej znajduje się w zasięgu wzroku podejrzanego.
08:54
Speaker A
Chodzi o to, aby pozytywne emocje do dobrego przeplatane były z odczuwaniem niepokoju. Poza tym, dobry policjan...
09:03
Speaker A
Zamknął je dopiero inny śledczy, gdy ciepłe powietrze uciekło z pomieszczenia. Wtedy zmniejszono temperaturę w pomieszczeniu do ok. 20℃.
09:12
Speaker A
Dodatkowo podał przesłuchiwanemu szklankę z zimną wodą, który dzięki temu lepiej poczuł się fizycznie. Natomiast przesłuchiwany pomyśli, że sama obecność dobrego policjanta przyniosła mu ulgę.
09:24
Speaker A
Aby jeszcze bardziej przybliżyć się do podjrzanego dobry policjant wspomniał, że również ma syna i świetnie rozumie jego sytuację.
09:31
Speaker A
Martwiący się syn podejrzanego mógł być blefem, ale służby śledcze na całym świecie gromadzą informacje o podejrzanych po to, aby złamać ich opór albo pochwalić się dużą wiedzą.
09:42
Speaker A
Kiedy zacznie udzielać informacji i sypać wspólników śledczy zmienią ton na łagodniejszy i tym samym pokażą, że więzień podjął dobrą decyzję.
09:53
Speaker A
Według badań, technika dobrego i złego policjanta, chociaż znana, rzadko kiedy wykrywana jest przez przesłuchiwanych.
10:00
Speaker A
Ja tymczasem Wam bardzo dziękuję za dzisiaj no i do zobaczenia następnym razem. autor napisów: Tomasz Małycha
Topics:przesłuchaniatechniki przesłuchańpsychologiasłużby specjalnemanipulacjadobry i zły policjantCIApsychologiczne metodykontrola umysłuzastraszanie

Get More with the SozAI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →