Speaker A
Dzień dobry, witam Was moi drodzy. Nietrudno się domyślić, że dzisiejszym tematem będą przesłuchania. W szczególności przyjrzymy się technikom, których używały i używają służby specjalne na całym świecie.
Film omawia psychologiczne techniki przesłuchań stosowane przez służby specjalne, wyjaśniając, dlaczego przemoc jest nieskuteczna.
Key Takeaways
- Przemoc fizyczna jest nieskuteczna i może zaszkodzić procesowi przesłuchania.
- Psychologiczne techniki i manipulacje są kluczowe w łamaniu oporu podejrzanych.
- Kontrola nad umysłem podejrzanego jest ważniejsza niż kontrola nad jego ciałem.
- Stosowanie sugestywnych pytań i blefów pomaga uzyskać informacje.
- Technika dobrego i złego policjanta wykorzystuje emocjonalne kontrasty do przełamania oporu.
Summary
- Przesłuchania nie opierają się na przemocy, lecz na kontroli umysłu podejrzanego.
- Tortury są nieskuteczne, bo podejrzany może się do nich przyzwyczaić i uważać śledczego za wroga.
- Techniki przesłuchań bazują na psychologii, np. przygotowaniu odpowiedniego pomieszczenia bez okien i z mocnym oświetleniem.
- Manipulowanie czasem i dezorientacja są stosowane, aby złamać opór więźnia.
- Śledczy stosują sugestywne pytania, by podejrzany myślał, że śledczy zna szczegóły sprawy.
- Używa się blefów, np. fałszywych zeznań współpracowników, aby podkopać zaufanie podejrzanego do innych.
- Stosuje się technikę dobrego i złego policjanta, by wywołać naprzemienne emocje strachu i ulgi.
- Śledczy nie robią notatek podczas przesłuchania, by nie rozpraszać podejrzanego.
- Zastosowanie fizycznego dyskomfortu, np. twardego krzesła, ma na celu wywołanie presji bez przemocy.
- Groźby odnoszące się do życia prywatnego są częstym elementem zastraszania.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Warto zauważyć, że najlepsi przesłuchujący nie stosują przemocy w trakcie wydobywania informacji. Paul Ashley, który w brytyjskich służbach specjalnych uczy przesłuchiwania, zauważył kiedyś, że tortury nie są skuteczne, bo musimy zdobyć kontrolę nie nad ciałem podejrzanego, ale nad jego umysłem.
Speaker A
Czym więc tłumaczy się rezygnację z przemocy przy przesłuchaniach? Zbyt małą skutecznością. Po pewnym czasie podejrzany może przyzwyczaić się do bólu, ale zawsze będzie uważał śledczego za swojego wroga.
Speaker A
Innym razem wskazuje się na zbyt wysoką skuteczność. Ludzie przyznają się do czynów, których nie popełnili.
Speaker A
Tak jak marszałek Michaił Tuchaczewski, który w 1937 roku pod wpływem stalinowskiego terroru przyznał się do wyimaginowanych zarzutów organizowania zamachu stanu.
Speaker A
Podpisany przez niego protokół śledztwa do dzisiaj ma na sobie ślady krwi. Przyjrzyjmy się więc technikom przesłuchań, które oparte są na zdobyczach psychologii.
Speaker A
Odtajniony niedawno dokument CIA uczy, że najpierw należy przygotować miejsce przesłuchania. Pomieszczenie ma być małe, ideałem będzie pokój o powierzchni ok. 5 m² pozbawiony okien.
Speaker A
Jeśli pokój ma okna, podejrzanego usadowimy tyłem do nich. Dzięki temu przekonamy go, że nie ma dokąd uciec.
Speaker A
Dodatkowo użyjemy mocnego oświetlenia, które migotając od czasu do czasu, wywoła salwy wysokowoltażowe w mózgu, które bezpośrednio przekładają się na zwiększenie uczucia strachu.
Speaker A
Wystrój nie może przykuwać uwagi więźnia - gołe ściany, zwykła podłoga, proste meble. Jedynym elementem, na którym więzień ma koncentrować uwagę, jest osoba przesłuchującego.
Speaker A
Dlatego na stole nie będzie żadnych zbędnych przedmiotów, dodatkowo śledczy nie będzie robił notatek, aby nie rozpraszać siebie i podejrzanego.
Speaker A
Poza tym, niestosowanie przemocy nie oznacza, że podejrzanemu ma być wygodnie i przyjemnie. Użyjemy twardego krzesła.
Speaker A
Osoba, która będzie na nim siedziała przez parę godzin, będzie odczuwała silny dyskomfort i ból, ale źródłem tego bólu nie będzie osoba śledczego, a decyzja o milczeniu.
Speaker A
Czasami stosuje się specjalnie przerobiony zegar. Jest on celowo spowalniany. Upływ jednej rzeczywistej godziny nasz więzień zobaczy jako upływ trzydziestu minut.
Speaker A
Dzięki temu będzie myślał, że przesłuchania ciągną się w nieskończoność. Zresztą manipulowanie czasem jest często spotykanym zabiegiem.
Speaker A
Służy temu nieregularne podawanie posiłków i chaotyczne zwiększanie i zmniejszanie czasu na sen. CIA mówi wprost: opór łamany jest przez dezorientację.
Speaker A
Nową rzeczywistością dla podejrzanego staje się nieustanne żądanie podania informacji. Kto jest Twoim szefem? Kto Cię zatrudnił?
Speaker A
Kim on jest? Wbrew pozorom, opór śledczego w zadawaniu pytań jest uzasadniony. Istnieje mechanizm, który mówi o tym, że wielokrotne powtarzanie danego komunikatu wywołuje silną skłonność do działania w zgodzie z tym komunikatem.
Speaker A
Śledczy ma więc nadzieję, że w pewnym momencie złamie opór podejrzanego. Ale zwróćcie uwagę na to, w jaki sposób śledczy zadaje pytania: Gdzie i kiedy poznałeś tego człowieka?
Speaker A
Profesjonalny śledczy nigdy nie zada durnego pytania "czy znasz tego człowieka?", bo w intuicyjny sposób łatwo jest na nie odpowiedzieć "nie".
Speaker A
Zamiast tego będzie formułował pytania w sposób sugestywny, aby podejrzany myślał, że śledczy dużo wie na temat sprawy.
Speaker A
Zresztą triku o posiadaniu wielu informacji używa się często. Na stole leży teczka z dokumentami opatrzona nazwiskiem podejrzanego.
Speaker A
Wypełniona jest dużą ilością papierów. Przesłuchiwany jest przekonany, że wiedzą o nim bardzo dużo. Do tego oficer śledczy dodaje, że celem przesłuchania nie jest wydobycie informacji, bo przecież on już wszystko wie, ale potwierdzenie chęci współpracy i wiarygodności podejrzanego.
Speaker A
W rzeczywistości zawartość teczki to plik pustych kartek, które są świetnym narzędziem psychologicznym. Ale praktycznie zawsze przesłuchania organizuje się dla zdobycia informacji, a nigdy nie robi się tego dla sportu.
Speaker A
Ale podejrzani się na to nabierają. Ale plik kartek dodatkowo wzmacniany jest jeszcze jednym elementem.
Speaker A
Mamy tu zeznania Twojego kolegi. Powiedział nam o wszystkim. Ta, na pewno. Wszystko tu jest napisane.
Speaker A
Na przykład to, że nie działaliście we dwóch. Okłamywanie przesłuchiwanego rzekomym przyznaniem się do winy jego wspólnika jest popularnym zabiegiem.
Speaker A
Najczęściej więzień nie będzie wierzył w zdradę kolegi, ale doświadczony śledczy podeprze to blefem albo strzępkiem informacji, którą usłyszał.
Speaker A
Czasami tyle wystarczy, aby podkopać zaufanie do towarzysza i wsypać zarówno jego, jak i podać ważne informacje dla śledztwa.
Speaker A
Podejrzany jest postawiony pod ścianą. Najczęściej wtedy dojdzie do złamania jego oporu, ponieważ zauważy, że śledczy panuje nad całością sytuacji. Ta kaseta jest Twoja?
Speaker A
Weź ją. Odłóż, jeśli nie należy do Ciebie, albo weź, jeśli jest Twoja. To od przesłuchującego zależy, kiedy rozmowa się zakończy i kiedy będzie można podać podejrzanemu posiłek.
Speaker A
Dobiera się do tego osobę, która nie ma żadnego emocjonalnego połączenia z podejrzanym. Ani nie będzie go nienawidziła, ani nie będzie mu współczuła.
Speaker A
Zazwyczaj na początku będzie próbował nawiązać łagodny kontakt z podejrzanym. Czasami będzie zachowywał się przyjacielsko.
Speaker A
Ale nie będzie reagował na przemyślane działanie niektórych podejrzanych, którzy kaszlą lub udają słabych, aby wzbudzić litość.
Speaker A
Celowo nie będzie nazywał rzeczy po imieniu. Zamiast o morderstwie, będzie mówił o zrobieniu krzywdy.
Speaker A
Zamiast o gwałcie, będzie mówił o dotykaniu i molestowaniu. Będzie tak mówił dlatego, że niektórzy podejrzani boją się tego, co zrobili.
Speaker A
Umniejszając ich winę, jest szansa na to, że przyznają się do czynu, który nie jest już tak nacechowany emocjonalnie, jak to było na początku.
Speaker A
Jeśli taka postawa nie przyniesie żadnych rezultatów, śledczy przystąpi do zastraszania i grożenia. Szczególnie silnie działa odnoszenie się do życia prywatnego oskarżonego.
Speaker A
Na przykład groźba, że jego syn będzie go musiał odwiedzać w więzieniu do końca życia, jeśli ten się nie przyzna. Jeśli to nie zadziała,
Speaker A
to stosuje się popularną technikę dobrego i złego policjanta. W dużym uproszczeniu polega ona na utworzeniu dwóch zupełnie odmiennych sytuacji.
Speaker A
W jednej z nich zły policjant zastrasza podejrzanego i wywołuje u niego silne uczucie dyskomfortu, strachu i stresu.
Speaker A
W drugiej natomiast dobry policjant, swoim zachowaniem i zmianą otoczenia, spowoduje, że podejrzany poczuje się swobodniej i będzie mu wdzięczny za wybawienie go z rąk złego policjanta.
Speaker A
Zacznijmy od roli kata. Zacznij kurwa gadać! Ja już mam tego dość. Dlaczego kryjesz swoich szefów?
Speaker A
Mów! W jaki sposób wytworzono tutaj niesprzyjające warunki? Abstrahując od autentycznego gniewu śledczego, zauważcie, że przesłuchiwanego poi się kawą.
Speaker A
Jest ona bardzo mocna, bo wtedy powoduje zwiększenie ciśnienia, ale więzień pomyśli, że zaburzenie jego układu nerwowego nie jest z nią związane, ale z zachowaniem śledczego.
Speaker A
Poza tym powoli, ale systematycznie podnosi się temperaturę w pomieszczeniu aż do ok. 30℃. Przez to podejrzany poci się, ale wydaje mi się, że jest to wynikiem tego, że śledczy przyłapał go na kłamstwie.
Speaker A
W takich niesprzyjających warunkach umysł zaczyna wariować i podejrzany traci kontakt z rzeczywistością, ale wtedy następuje zwrot akcji.
Speaker A
Ja już tego mam naprawdę dość! Co to ma być? Uspokój się! Przepraszam za mojego kolegę.
Speaker A
Czasami zastanawiam się, z kim muszę pracować. Rozmawiałem z Twoim synem. Bardzo mu przykro, że znalazłeś się w takim miejscu.
Speaker A
Wiem, że to nie jest łatwe, sam mam syna, też pewnie byłoby mu przykro, ale nie musisz się tutaj znajdować.
Speaker A
Wystarczy, że powiesz nam, kto zlecił Tobie to zadanie. Czy to był on? A może on?
Speaker A
A może to był on? Zwróćcie uwagę, że zły policjant nie opuścił pokoju i dalej znajduje się w zasięgu wzroku podejrzanego.
Speaker A
Chodzi o to, aby pozytywne emocje do dobrego przeplatane były z odczuwaniem niepokoju. Poza tym, dobry policjan...
Speaker A
Zamknął je dopiero inny śledczy, gdy ciepłe powietrze uciekło z pomieszczenia. Wtedy zmniejszono temperaturę w pomieszczeniu do ok. 20℃.
Speaker A
Dodatkowo podał przesłuchiwanemu szklankę z zimną wodą, który dzięki temu lepiej poczuł się fizycznie. Natomiast przesłuchiwany pomyśli, że sama obecność dobrego policjanta przyniosła mu ulgę.
Speaker A
Aby jeszcze bardziej przybliżyć się do podjrzanego dobry policjant wspomniał, że również ma syna i świetnie rozumie jego sytuację.
Speaker A
Martwiący się syn podejrzanego mógł być blefem, ale służby śledcze na całym świecie gromadzą informacje o podejrzanych po to, aby złamać ich opór albo pochwalić się dużą wiedzą.
Speaker A
Kiedy zacznie udzielać informacji i sypać wspólników śledczy zmienią ton na łagodniejszy i tym samym pokażą, że więzień podjął dobrą decyzję.
Speaker A
Według badań, technika dobrego i złego policjanta, chociaż znana, rzadko kiedy wykrywana jest przez przesłuchiwanych.
Speaker A
Ja tymczasem Wam bardzo dziękuję za dzisiaj no i do zobaczenia następnym razem. autor napisów: Tomasz Małycha
Topics:przesłuchaniatechniki przesłuchańpsychologiasłużby specjalnemanipulacjadobry i zły policjantCIApsychologiczne metodykontrola umysłuzastraszanie
