De energietransitie S1E2 I Voorbij de businesscase

Verduurzaming van publieke gebouwen gaat verder dan een businesscase; het omvat maatschappelijke meerwaarde die moeilijk in spreadsheets te vatten is.

Key Takeaways

Verduurzaming van publieke gebouwen vraagt een bredere kijk dan enkel financiële businesscases.
Veel maatschappelijke baten van verduurzaming worden niet gemonetariseerd en missen daardoor in besluitvorming.
Spreadsheets zijn nuttig voor overzicht en politieke verantwoording, maar reduceren complexiteit te veel.
Een integrale aanpak met aandacht voor comfort, gezondheid en maatschappelijke impact is nodig.
Nieuwe regelgeving en CO2-beprijzing kunnen verduurzaming versnellen.

What the video covers

Verduurzaming van publieke gebouwen lijkt eenvoudig via energiemeting en terugverdientijd, maar stuit op praktische beperkingen zoals lange terugverdientijden en beperkte budgetten.
De traditionele businesscase-benadering met spreadsheets is dominant maar sluit vaak belangrijke maatschappelijke voordelen uit die moeilijk te monetariseren zijn.
Voordelen zoals comfort, gezondheid en maatschappelijke voorbeeldrol worden niet meegenomen in financiële analyses, wat verduurzaming beperkt.
De spreadsheet reduceert complexe bouw- en verduurzamingsprocessen tot een financieel overzicht, wat politieke verantwoording vergemakkelijkt maar de realiteit niet volledig weergeeft.
Er is een nood aan bredere waardering van de meerwaarde van verduurzaming, voorbij louter energiebesparing, om meer projecten haalbaar te maken.
De huidige economische logica vereist een directe return on investment, maar dit sluit diepere en bredere verduurzaming vaak uit.
Publieke gebouwen zijn onderdeel van het democratisch stelsel en verdienen een benadering die verder gaat dan enkel financiële rendementen.
Er is een groeiende focus op het stapsgewijs klaarmaken van gebouwen voor CO2-neutraliteit tegen 2050, met nieuwe doelstellingen en regelgeving.
Een bredere integratie van CO2-beprijzing en maatschappelijke kosten in businesscases kan verduurzaming stimuleren.
De uitvoeringsfase van renovaties is ook cruciaal en vereist aandacht naast de besluitvormingsfase.

Chapters

Waarom is de terugverdientijd vaak een probleem bij verduurzaming van publieke gebouwen?

De terugverdientijd is vaak te lang en budgetten zijn beperkt, waardoor investeringen moeilijk rendabel lijken binnen de traditionele businesscase.

Welke maatschappelijke voordelen van verduurzaming worden vaak niet meegenomen in spreadsheets?

Voordelen zoals meer comfort, betere gezondheid, hogere productiviteit en een maatschappelijke voorbeeldrol zijn moeilijk te monetariseren en worden daarom vaak niet meegenomen.

Waarom is de spreadsheetbenadering dominant in besluitvorming over energievraagstukken?

Omdat spreadsheets complexiteit reduceren en bestuurders een objectief en controleerbaar overzicht bieden om verantwoording af te leggen over investeringen, ondanks dat ze niet alle baten omvatten.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Een publiek gebouw verduurzamen lijkt eenvoudig. Je meet het energieverbruik, je berekent welke ingrepen nodig zijn. Je zet daar een investeringskost tegenover en je bekijkt wanneer die investering zichzelf terugverdient. Alleen loopt het net daar vaak vast. De terugverdientijd is vaak te lang. De budgetten zijn beperkt. De energieprijzen zijn onzeker. De voordelen zitten dan weer niet altijd bij zij die de investering betalen. En sommige effecten, denk bijvoorbeeld aan publieke dienstverlening of maatschappelijke voorbeeldrol, passen moeilijk in een spreadsheet.

Speaker A

te lang. De budgetten zijn beperkt. De energieprijzen zijn onzeker. De voordelen die zitten dan weer niet altijd bij zij die de investering betalen. En sommige effecten, denk bijvoorbeeld aan publieke dienstverlening of maatschappelijke voorbeeldrol, passen moeilijk in een spreadsheet.

Speaker A

In deze aflevering van de podcastreeks van het Vlaams Energiebedrijf onderzoeken we waarom de verduurzaming van het publiek patrimonium meer is dan een businesscase. Daarover praat ik met Ruben Bates van het Leuven Institute for Energy and Society van de KU Leuven, met Antoon Soete van Energy Service Company Watson en met Steven van Ess van het Vlaams Energiebedrijf.

Speaker A

Kuleuen, met Antoon Soete van Energy Service [muziek] Company Watson en met Steven van Ess van het Vlaams Energiebedrijf.

Speaker A

Ik wil het gesprek starten met een toch vrij complexe openingsvraag, maar meteen vol in het thema van het gesprek. En dat is namelijk: waarom is die businesscase-benadering of die blik door een spreadsheet zo dominant als we nadenken over het energievraagstuk? Misschien beginnen wij, Steven.

Speaker A

als we nadenken over energievraagstuk? Misschien beginnen wij steven. Ja, inderdaad. Ik denk dat we de de gewoonte hebben om als we investeren in ener wat dat we dan eh ja efficiënt willen investeren en dat we dan ook eh

Speaker A

Ja, inderdaad. Ik denk dat we de gewoonte hebben om, als we investeren in energie, dat we dan efficiënt willen investeren en dat we dan ook willen kunnen onder controle houden of berekenen wat onze return op die investering gaat zijn. Maar in je inleiding heb je bijvoorbeeld gezegd: een gebouw verduurzamen lijkt eenvoudig, hè.

Speaker A

Je meet het energieverbruik en bekijkt welke ingrepen nodig zijn. Dat klopt ook hè. Dat is eh dat is een een een methodiek of een stelling die je die je heel gemakkelijk kan aantonen, die iedereen begrijpt, die je ook

Speaker A

Je meet het energieverbruik en bekijkt welke ingrepen nodig zijn. Dat klopt ook, hè. Dat is een methodiek of een stelling die je heel gemakkelijk kan aantonen, die iedereen begrijpt, die je ook mathematisch kan aantonen. Maar natuurlijk mogen we niet vergeten dat we nog maar een zeer korte periode hebben om te verduurzamen, om naar CO2-neutraliteit te evolueren, en dat de uitdaging zeer groot is. Dat we dit niet over één gebouw of over vijf of tien gebouwen hebben, maar over duizenden gebouwen. Dus in die zin lijkt het ons veel moeilijker om dat perfect in een businesscase te gieten en de spreadsheet ook nog te laten aantonen dat je daarop gaat verdienen.

Speaker A

gebouwen, maar het gaat over duizenden gebouwen. Dus in die zin ja lijkt het ons ons veel moeilijker om om dat perfect in een business case te gieten en de spreadsheet ook nog eh eh te laten aantonen daar dat je daarop gaat

Speaker A

Ik denk bovendien ook dat het een illusie is dat de verduurzaming ons geld gaat opbrengen. Ik denk ook niet dat er iets mis is met het feit dat we hierin gaan moeten investeren, maar wel op de juiste manier. En daarom willen we ook focussen op die meerwaarde bovenop de louter energetische renovaties. Antoon, ik vermoed dat dat herkenbaar klinkt.

Speaker A

dat we ook willen focussen op die meerwaarde ehm bovenop de louter energetische renovaties. Antoon, ik vermoed dat dat herkenbaar klinkt.

Speaker A

Dat klinkt zeker herkenbaar. Wij werken uiteraard ook met heel veel spreadsheets, maar ik denk niet dat het probleem bij de spreadsheet zit. Het probleem zit eigenlijk bij het feit dat een heel aantal baten die volgen uit een verduurzaming niet worden gemonetariseerd. En dus is dat het probleem. Dus als je nu naar een typisch energieprestatie- of een verduurzamingsproject kijkt waar we energiebesparing vooropstellen, dan zal je vooral kijken wat hetgeen is dat echt in euro's meetbaar is, en dat is de energiebesparing. Maar het feit dat je bijvoorbeeld meer comfort kunt aanbieden en daardoor de mensen minder ziek worden bijvoorbeeld, en actiever zijn of productiever zijn in het bedrijf, wordt niet meegenomen in de analyse. En zo heb je nog wel een heel aantal van die elementen die eigenlijk ook terug te koppelen zijn, maar waar je geen grip op krijgt in de businesscase en dus ook in de spreadsheet. En dat is eigenlijk het grote probleem. Een verduurzamingsproject wordt heel vaak verengd tot een heel beperkt revenue-basis, zijnde de energiebesparing, terwijl het eigenlijk veel breder gaat dan dat.

Speaker A

gevolgd zijn van een verduurzaming dat die niet worden gemonetariseerd. En dus dat is het probleem. Dus als je nu naar een typisch energieprestatie of een een energie een eh verduurzamingsproject kijkt eh waar dat we energiebesparing eh vooropstellen, dan zal je vooral kijken wat is hetgeen

Speaker A

Alleen ja. Ja. Dus de spreadsheet is per definitie maar een deel van het verhaal, maar we kijken alleen of die is te dominant in de manier hoe we erover nadenken.

Speaker A

het bedrijf wordt niet meegenomen in de in de analyse. En zo heb je nog wel een heel aantal van die elementen die eigenlijk ook terug te koppelen zijn tot, maar dat jij niet kunt eh waar dat geen grip op krijgt eh in de business

Speaker A

Wel, de spreadsheet is een manier om baten en kosten tegenover elkaar te zetten, maar ja, als je 80% of laat we zeggen 60% van de baten niet in de spreadsheet krijgt omdat er ook niemand bereid is om daar iets tegenover te zetten, ja, dan zit je met een moeilijk verhaal.

Speaker A

veel breder gaat dan dat. Alleen Ja. Ja. Dus de sweatshet is per definitie maar een deel van het verhaal, maar we kijken alleen of die is te dominant in de manier hoe we over nadenken.

Speaker A

Hm hm. Ruben, jullie zijn daar op academisch niveau mee bezig met dit soort vraagstukken. Ik vermoed dat ook bij jullie dit zeer herkenbaar klinkt.

Speaker A

zetten. Ja, dan zit je dofies met een moeilijk verhaal. Hm hm. Ruben, jullie jullie zijn daar op academisch niveau mee bezig met dit soort vraagstukken. Ik vermoed dat ook bij jullie dit zeer herkenbaar klinkt.

Speaker A

Het hele idee van die spreadsheetbenadering is zeer dominant en eigenlijk mist hij voor een deel de realiteit.

Speaker A

Ja, ik herken eigenlijk twee redenen waarom dat die dominant is, hè. Één, die spreadsheet geeft een bestuurder eigenlijk wat hij nodig heeft om te beslissen. Die spreadsheet reduceert het de complexiteit van zo'n project. Want eigenlijk is een bouwproces een heel

Speaker A

Ja, ik herken eigenlijk twee redenen waarom die dominant is, hè. Eén, die spreadsheet geeft een bestuurder eigenlijk wat hij nodig heeft om te beslissen. Die spreadsheet reduceert de complexiteit van zo'n project. Want eigenlijk is een bouwproces een heel complex proces waar de bestuurder niet noodzakelijk in thuis is. Dat laat toe om verschillende opties te vergelijken en dat geeft minstens de schijn van objectiviteit, waardoor een bestuurder, een politieke bestuurder, verantwoording kan afleggen aan de investering die hij doet. De kranten staan vandaag vol met berichten waarin we het misspenderen van publiek geld proberen aan te kaarten. En eigenlijk dient die spreadsheet ervoor om dat tegen te gaan. En de tweede reden is, wat Antoon ook zegt, denk ik, dat we heel wat van die opgave te hard reduceren tot energie alleen. In die optiek hebben we een bepaalde energiebesparingsdoelstelling opgelegd. In die optiek zien we een gebouw. Dat gebouw heeft een bepaalde functie, heeft een bepaalde kwaliteit, heeft een bepaalde oppervlakte en een bepaald energieverbruik. En het enige waar we naar kijken is dat energieverbruik.

Speaker A

staan vandaag vol met berichten waarat we eh de het misspenderen van publiek geld eh proberen aan te kaarten. En eigenlijk dient die spreadsheet ervoor om dat eh tegen te gaan. En de tweede reden is wat Anton ook zegt denk ik dat

Speaker A

Dus als we dat aanpakken, hebben we daarna exact hetzelfde gebouw met exact dezelfde functie, exact dezelfde kwaliteiten, alleen een lager energieverbruik. Ja, als je zo naar een gebouw of naar een patrimonium kijkt, kun je niet anders dan alleen maar op een spreadsheet terechtkomen. Daar een optimalisatie op doen, omdat je gewoon heel wat kwaliteiten vergeet die aan een publiek gebouw vasthangen.

Speaker A

kwaliteit, heeft een bepaalde oppervlakte en een bepaald energieverbruik. En het enigste waar dat we naar kijken is dat energieverbruik.

Speaker A

Dus ik denk niet dat die spreadsheet echt het probleem is. Ik denk dat elk project uiteindelijk resulteert in spreadsheets waar heel hard gerekend moet worden op euro's en op baten. Maar als die spreadsheet de enige dominante factor is, ja, dan denk ik dat we de kern van de zaak vergeten.

Speaker A

op een spreadsheet ehm terechtken. Daar een optimalisatie op doen, omdat je gewoon heel wat kwaliteiten vergeet die aan een publiek gebouw ehm vasthangen.

Speaker A

Omdat we het dan, als we te economisch over nadenken, dreigen mensen af te haken eigenlijk een beetje, of dan is er een verkeerd beeld en dreigen mensen af te haken omdat het dan niet meer over mensen gaat, hè. Het gaat dan over euro's en over een financiële return on investment. Het gaat eigenlijk, ja, je kijkt er al naar zoals je kijkt naar een spaarboekje of een spaar- of een investering, terwijl het gaat over publieke gebouwen waar mensen gebruik van maken, waar ze zich, waar ze gaan bezoeken, waar ze eigenlijk dat publiek gebouw als deel zien van het democratisch stelsel. Ik denk dat het eigenlijk ook nog anders kan gesteld worden in die zin dat die spreadsheet ervoor zorgt, en het feit dat een heel aantal zaken niet gemonetariseerd worden, dat er ook heel veel cases gewoon van de tekentafel verdwijnen wegens niet rendabel. En terwijl dat in feite, als je het in een veel bredere context bekijkt en als je inderdaad tot een zekere vergoeding van die extra benefits zou kunnen komen, dat je wel tot veel verder, allez, tot meer businesscases zou kunnen komen, meer gebouwen zou kunnen verduurzamen en in tweede instantie dat je ook veel dieper zou kunnen verduurzamen dan wat op dit ogenblik eigenlijk gebeurt. Eh, dat is ja, de logica van een economische businesscase is: er moet een bepaalde return op zitten. En ja, met de setting die er nu is, zien wi...

Speaker A

enige dominante factor is, ja, dan denk ik dat we de kern van de zaak vergeten.

Speaker A

Omdat we het dan als we te daar te economisch over nadenken dreigen mensen af te haken eigenlijk een beetje of dan dan is er een verkeen dreigen af te haken omdat het dan niet meer over mensen gaat hè. Het gaat dan over euro's

Speaker A

en over een financiële return on investment. Eh het gaat over eigenlijk ja je kijkt er al naar zoals dat je kijkt naar een spaarboekje of een spaar of een investering ehm terwijl het gaat over publieke gebouwen waar mensen ehm

Speaker A

gebruik van maken waarat ze zich waarat ze gaan bezoeken ehm waarat ze eigenlijk dat publiek gebouw als deel zien van het democratisch stelsel. Ik ik denk dat het eigenlijk ook nog anders kan gesteld worden in die zin dat je eigenlijk eh

Speaker A

dat die spreadsheet ervoor zorgt en het feit dat een heel aantal zaken niet gemonetariseerd worden, dat er ook heel veel cases gewoon eh van de tekentafel verdwijnen wegens niet rendabel. En eh terwijl dat in feite als je het in een

Speaker A

veel bredere context bekijkt en als je inderdaad tot een zekere vergoeding van die extra benefits zou kunnen komen, dat je wel tot eh tot veel verder allez tot meer business cases zou kunnen komen, meer gebouwen zou kunnen komen en in

Speaker A

tweede instantie dat je ook veel dieper zou kunnen verduurzamen dan wat op dit ogenblik eigenlijk gebeurt. Eh dat is ja, de logica van een economische business case is er moet een bepaalde return op zitten. En ja, met eh met het

Speaker A

de setting die er nu is, zien wij als een ISCO bijvoorbeeld dat wij in een publiek gebouw tot 30% 35% kunnen besparen. En daar stopt het verhaal op dit ogenblik. Als we verder willen gaan moet je wel meer out of the box beginnen

Speaker A

denken. Oké. Ik denk Ruben, jullie denken dus veel na over dit soort energievraagstukken. En dan hebben een paar aantal vaste soort spanningsvelden ge identificeerd die altijd terugkomen bij het bij het vastnemen van zo'n project. Misschien moeten we die even

Speaker A

vastnemen om dat concreet te maken. En eerste daarvan is split incentives. Dus ze zeggen de mensen die betalen zijn niet altijd zij die ervan profiteren.

Speaker A

Wat bedoel je daarmee? Het klassieke voorbeeld is een gebouw dat verhuurd of gehuurd wordt, hè. Daar de investering moet daar gedragen worden door de eigenaar van het gebouw hè. Die beslist wat er gebeurt met zijn gebouw.

Speaker A

Die legt het geld op tafel om te investeren om in in dat gebouw. Maar de baten worden eigenlijk gedragen door de huurder van dat gebouw. Die ziet een lagere factuur. Die ziet er een betere kwaliteit van de woning of het gebouw.

Speaker A

Ehm dat hij huurt. Dat is het klassieke voorbeeld. Dat voorbeeld zie je eigenlijk overal hè dat heel even goed voor pakwig een school een school dat gerenoveerd moet worden. Ja. Als je kijkt wie dat daar aan te pas komt. Je

Speaker A

hebt de directeur van de school en de leerkrachten van de school. Je hebt de scholengroep, je hebt de minister van onderwijs en je hebt de minister van financiën.

Speaker A

Al die vier of vijf actoren in dat verhaal zien een ander plaatje hè. De minister van financiën ziet eigenlijk zuiver een kost in zijn begroting en die wordt afgewogen tegen vele andere kosten. Terwijl die leerkracht ehm eh een een comfortabelere school krijgt

Speaker A

en die schooldirecteur lagere facturen krijgt. Ehm dus zo zitten er continu ja een soort speed incentive in qu elk verhaal dat iemand die de beslissing moet nemen voor de kosten niet noodzakelijk debatten ervaart en omgekeerd.

Speaker A

En dat zijn de kosten. En dan een andere belangrijke factor is de tijd natuurlijk en daaraan gekoppeld de politieke realiteit. Dus de moeilijkheid om het de lange termijn te zien. Dus ik het zo samenvat.

Speaker A

Ja. Ja. Als je kijkt naar een gebouw, een goed ontworpen gebouw gaat pakweg 60 jaar mee of toch het grote deel van dat gebouw gaat 60 jaar mee. En een politieke legislatuur duurt pakweg 6 jaar en een begroting moet elk jaar op

Speaker A

orde zijn. En daarin moet er continu een compromis gevonden worden. Alles hangt er dan een beetje vanaf. Ja, je hebt financiële kosten en je hebt financiële baten en andere baten of dat je die op dezelfde tijdschaal kunt evalueren, hè.

Speaker A

Als je die investering, initiële investering in op één moment op tafel moet leggen en op één moment in uw begroting moet krijgen, ja, dan hebt je een grote mismatch tussen kosten en baten. Kun je pakweg op lange termijn

Speaker A

gaan lenen en die kost uitspreiden of lange over een heel lange termijn. Ja, dan hebt je eigenlijk een soort overlap hè. Dan de kosten komen op het moment dat je baat creëert en dan lost je dat probleem deels een beetje op.

Speaker A

Dus ja, de kosten in in de begroting krijgen is één ding natuurlijk is het geld aan zich natuurlijk ook een probleem. Er is altijd te weinig geld in zekere zin voor dit soort projecten.

Speaker A

Klopt dat die inschatting dat kapitaalschaarste altijd een feit is? Ik denk niet dat kapitaalschaarsteen altijd een feit is. Enerzijds ja, de de overheid, er zijn behoorlijk weinig publieke middelen en dan vooral op de lagere niveaus. Bij steden in gemeente

Speaker A

zijn er relatief weinig middelen, maar er is best heel veel privaat geld hè. De vraag is hoe kun je privaat geld activeren? En dan moet een investering financierbaar zijn en rendabel zijn. En dan kom je uiteraard wel altijd terug op

Speaker A

die spreadsheet uit. Want waar dat de financier naar kijkt is: is er een return on investment? Ben ik zeker dat ik mijn investering kan terugverdienen?

Speaker A

Maar daar is het dan maar een kwestie om hè de de individuele financiële logica af te stemmen op de maatschappelijke logica en ervoor te zorgen dat die gelijk lopen.

Speaker A

Hm hm. En dat alles of de het laatste punt daarin is de zekerheidsillusie. Het is te zeggen, we denken altijd we gaan dat doen. Dan is er zekerheid dat alles loopt zoals we dat op voorhand hebben ingepland. Maar dat is moeilijk in dit

Speaker A

soort situaties. Dat is moeilijk. En die werkt wel in twee richtingen. In de zin van eh [schraapt keel] we we om om een investering te doen moeten we de toekomst proberen te voorspellen. Dat is heel moeilijk. Het resultaat ervan is

Speaker A

dat we ehm heel vaak gaan onderinvesteren omdat er zijn risico's, er zijn onzekerheden. Die risico's en onzekerheden hebben een bepaalde kost.

Speaker A

En die kost wordt heel vaak eh niet meegere in die befaamde spreadsheets. Omgekeerd is er evenzeer of even vaak het verhaal dat dat bestuurders zeggen van ja, maar eigenlijk die bat zijn helemaal niet zo zeker hè. De kosten die

Speaker A

we nu op tafel moeten leggen die zijn heel zeker hè. Die die facturen liggen daar of die offertes liggen daar die baten niet. Dus ja, aangezien ik niet zo zeker ben van die baten, laat ik dan maar vooral niks doen en niet

Speaker A

investeren. Aangezien mijn business eigenlijk helemaal niet zo zeker is. Dus dat werkt een beetje in twee richtingen.

Speaker A

Soms soms zijn we te overmoedig en denken we dat alles zeker is. Soms gebruiken we die onzekerheid als excuus om niks te gaan doen.

Speaker A

Klinkt dat spanningsveld dat we hier nu in vijf hebben gedeeld? Klinkt dat herkenbaar voor de rest? Zeker. Ehm wij wij zien dat ook ehm bij onze klanten of met de de organisaties waar wij voor werken op het moment dat iets iets eh

Speaker A

niet 100% aantoonbaar is of jouw business case of jouw ROI niet 100% aantoonbaar is. Omdat natuurlijk die energietransitie zeer dynamisch en veranderlijk is. En Ruben zegt net we kunnen de toekomst niet of moeilijk voorspellen. In die gevallen zijn er

Speaker A

natuurlijk heel veel redenen te bedenken om eh een bepaalde ingreep niet te doen, om een bepaalde visie niet uit te rollen of om een afwachtende houding aan te nemen. En dat zien we inderdaad ook terug in in eh in ja, de klanten waar

Speaker A

wij voor werken. De de quickwins die zijn wel heel snel eh aantoonbaar en in een ROI te gieten. Maar die quickwins en dat laagend fruit, ja, het is reeds geplukt vandaag. Dus nu komen de moeilijke opgaves en dan zien we

Speaker A

inderdaad dat dan dat er veel redenen zijn waarom we iets niet zouden doen. En dat is nu net die mindsft die we proberen te creëren van denk toch op lange termijn en neem op een pragmatische manier eh wel al de wel al

Speaker A

de stappen die je al kan nemen waarvan je weet dat ze toekomstbestendig gaan zijn en de rest ja dat vul je gaande weeg in naar gelang dat je evalueert in je CO2 eh evolutie.

Speaker A

Oké. Ja, dat is natuurlijk een zeer theoretische beschouwing die we nu hebben gedaan. Als we dat eventjes concreter proberen maken, denk ik, die vraagstukken gaan vooral over keuzes maken tussen bepaalde energievormen of bepaalde energieraliteiten.

Speaker A

Denk bijvoorbeeld aan PV installatie of dakisolatie of ledverlichting of zoon dingen. Dus ik zou denken: "Ja, je beschouwt ze één voor één en dan maak je een keuze." Maar net die benadering van één voor één nadenken over quick wins is

Speaker A

dus net een problematisch iets. Hebben we juist al gezegd. Waarom mis je dan eigenlijk de eigenlijke echte transformatie als we dat zo gaan bekijken? Maar de echte transformatie begint met het einddoel voor ogen hebben, hè. Het einddoel is een

Speaker A

klimaatneutraal gebouwenbestand. Wat dat je daarvoor moet doen is achteruit plannen of backcasting in het mooi Engels woord, hè. Dus dat wilt eerst zeggen jij gaat eerst kijken naar oké, welke gebouwen heb ik pak weg in 2050 nodig? Die gebouwen die ik nodig heb,

Speaker A

hoe ziet de klimaatneutrale oplossing voor die gebouwen eruit? Welke technologieën zijn dat? En heel vaak is dat voor het gros van de gebouw al bijna hetzelfde hè. Die gebouwen moeten zeer energie-efficiënt zijn. Die mogen geen fossiele brandstoffen gebruiken. En

Speaker A

overal waar het kan moet er lokale productie in die gebouwen aanwezig zijn. En voor dat eindbeeld begin je achteruit te plannen. Je gaat kijken van oké, welke maatregelen zijn daarvoor nodig?

Speaker A

In welke volgorde kan ik die uitvoeren en wat is de meest logische volgorde om die stappen uit te voeren? En dan is er niks met quick wins in de zin van als je die stappen die je hebt gepland in de

Speaker A

juiste volgorde uitvoert en ze eerst de eerste logische stap doet en daarna de volgende en je daarna perfect 10 jaar lang niks kan doen om op het einde pas de laatste stap te nemen. Maar als je ze in de juiste volgorde uitvoert kan een

Speaker A

quickwin perfect de juiste quickwind zijn. Maar in de realiteit is die volgorde niet altijd juist.

Speaker A

Ja, in de realiteit is de volgorde vaak anders. De meest makkelijke maatregel die die een gebouwpatrimoon beterder kan nemen is zonnepanel op een dak liggen.

Speaker A

Maar als je zonnepaneel op een dak ligt, op een dak dat final toch vernieuwd moet worden omdat het lekt of niet geïsoleerd is, ja, dan heb je dubbel werk gecreëerd, want dan moeten die zonnepanelen terug van het dak gehaald

Speaker A

worden om achteraf geïsoleerd te worden. Maar ik ik denk dat je alleé bij opnieuw bij ons eh bij Watson bekijken wij dat eigenlijk in een meer eh geïntegreerde aanpak. Dus eh wij zeggen oké eh typisch gebouw daar moet je een aantal

Speaker A

maatregelen realiseren. De ene hebben een een lange terugverdiend tijd, andere hebben een korte terugverdiend tijd.

Speaker A

Maar juist door de combinatie van de beide eh in één pakket te steken, dan kruis subsidiëren. In feite de het low hanging fruit eh die brengt eigenlijk extra benefits die je dan kunt gebruiken om het moeilijkere fruit ook

Speaker A

gefinancierd te krijgen of of terugverdiend te krijgen. Dus eh alleé door meer een eh holistische geïntegreerde aanpak aan te houden, kun je een stap verder gaan dan wat we nu zien. eh veel steden en gemeenten die in eerste instantie eh zelf al eh de

Speaker A

relighting hebben gedaan en en dus eh alles wat eigenlijk snel terugverdient. En dan wenst men daar nog een eh een ESCO project van te maken. Ja, dan wordt dat een moeilijk project en dat ik denk dat VB dat zal bevestigen. Ja, om dan

Speaker A

een case te bedenken die interessant is voor de stad en de gemeente en die haalbaar is voor een ISCO, dat is niet evident. Want eh ja, die extra benefiets van het low hanging fruit is al weg. Dus dan moet in feite die eh stookplaats of

Speaker A

die gevelrenovatie op zichzelf terugverdiend worden, wat een stuk moeilijker is omwille van de lange terugverdiendheid. Want op zich over Esco en of Energy Service Company, kortweg Esco gaan we het nog later nog zeker nog hebben. Maar misschien een

Speaker A

belangrijk punt om hier te maken is dat jullie een deel van jullie rol is net om die tijdshorizon juist te leren zien voor de klanten. Dat is of jullie proberen die op te rekken.

Speaker A

Wel, er is een verschil tussen eh als wij voor publieke partijen werken of voor private partijen. Als wij in een publieke voor een publieke partij werken, dat is toch eh het geval als we met het VB samenwerken voor steden en

Speaker A

gemeenten. Ja, dan werken we in een openbare aanbesteding. Dan krijgen wij in feite het lastenboek als richtsnoer van hoe ga je een offerte neerleggen.

Speaker A

Dus vaak zijn daar eigenlijk al heel belangrijke keuzes gemaakt. Bijvoorbeeld de looptijd van het project is iets dat typisch eh in het lasenboek staat van kijk 10 jaar, 15 jaar. Dat is iets dat eigenlijk beslist is. Dus dan dan heb je

Speaker A

daar als eigenlijk daar wordt er eigenlijk niet meer over gediscussieerd. Ge moet u in een bepaalde setting inschakelen. Ook omdat het anders voor het VB zeer moeilijk zal zijn om ook verschillende offertes met elkaar te beginnen vergelijken. Want dan worden

Speaker A

het appels en peren of misschien appelsinen en dan eh ja, hoe kun je dan nog tot een eh juiste keuze komen?

Speaker A

Het lijkt me allemaal in het vaarwater van de VB visie te zitten. Klopt dat?

Speaker A

Ik wil nog heel even terugkomen op die quickwins. In in mijn ogen kunnen die quick quick quickwins wel eens heel snel quick losses worden. Ik geef een voorbeeld. 2028 eh een een stap naar een mogel plicht. Eh wat is het

Speaker A

gemakkelijkst om te doen? Ruby heeft het net aangehaald, PV het beste koop eh en het gemakkelijkst om te plaatsen. Je kan er ook die terugverdiendjden op gaan rekenen, maar welke gebouwen wil je nu net laten evalueren in de labelplicht?

Speaker A

Dat zijn de slechtste gebouwen. Slechtste gebouwen, de slechtste daken. En daar ga je dan PV op leggen. Dus over 2 jaar ben je daar opnieuw mee bezig.

Speaker A

Ja. Naast die labelplicht is er nog een ander sturingsmechanisme dat eigenlijk heel hard heel lang duwde op die quick winst hè. Steden gemeente kregen een doelstelling opgelegd om bijvoorbeeld 3% per jaar te gaan besparen. Ja, die 3% per jaar als je dat zo definieert als

Speaker A

doelstelling focus je eigenlijk alleen maar op om elk jaar opnieuw het laaghangende fruit ehm te gaan zoeken.

Speaker A

Recent is dat veranderd. Ik denk dat recente doelosting ook is geherformuleerd naar er moet jaarlijks 3% van het gebouwpatrimonium klaar worden gemaakt voor 2050 waardoor dat je dus meer focust op laten we stap voor stap gebouw gebouw klaar zijn voor de

Speaker A

toekomst voor het eindbeeld in plaats van vooruit te plannen en het het laagende fruit op te zoeken.

Speaker A

Ja, want als ik het even samenvat. Ik denk waar we naartoe moeten is een soort van nieuwe benadering waarbij we de spreadsheet benadering maatschappelijk kijken. Dus een soort maatschappelijke business case moeten proberen maken per energievraagstuk dat er bestaat.

Speaker A

Natuurlijk dat klinkt mooi, maar dat is bij de heel moeilijk omdat dat moeilijker kwantificeerbaar is. Dus hoe doe hoe kunnen we dat doen? Wat is bijvoorbeeld een return on investment voor een publiek gebouw als een bibliotheek ofzo die wordt aangepakt?

Speaker A

Wat denk je dat er een makkelijk deel is en een moeilijk deel hè? Het makkelijke deel is alles wat met milieu te maken heeft en wat dat kwantificeerbaar is. We kunnen perfect kwantificeren wat de maatschappelijke externe kost is van een

Speaker A

houtkachel van CO2 uit te stoten. Ik denk de consensus vandaag is dat 1 ton CO2 uitstoten ongeveer maatschappelijk mondiaal €180 aan schade veroorzaakt.

Speaker A

Als je dat weet, kan je eigenlijk gemakkelijk zeggen van oké, dat wil zeggen dat wij de uitstoot van CO2 met €180 per ton gaan moeten belasten of dat wij de besparing van CO2 met €180 per to gaan moeten subsidiëren.

Speaker A

Maar dat is weer die heel gekwantificeerde dat is het makkelijke kwantificeerbare deel natuurlijk. Het deel dat te maken heeft met een kwaliteit van een gebouw en de waarde van een gebouw en waar dat gebouw voor staat. Ja, dat is enerzijds

Speaker A

niet kwantificeerbaar en anderzijds ook niet terugverdienbaar, hè. Want bibliotheek heeft geen return on investment. Dat is deel van uw sociaal contract. Dat de politiek aangaat met uw burger. De burger kiest voor partijen, kiest voor een democratisch stelsel, betaalt belastingen en het is aan de

Speaker A

politiek of aan het bestuur om daar iets tegenover te zetten. En in een stad of een gemeente hoort daar heel vaak een bibliotheek en een zwembad en een stadhuis en een gemeentehuis bij. En dat is gewoon deel van de opdracht.

Speaker A

En deel van de kost die hoort bij het publiek beheren van een patrimonium. Klinkt natuurlijk mooi zo. Een gebouw, een publiek gebouw als een maatschappelijk als een sociaal contract zien hè, die maatschappelijke business case. Maar voelen jullie dat in de

Speaker A

praktijk? Is dat ook hoe het in de realiteit gebeurt of is dat een ideaal beeld die we nu ophangen?

Speaker A

Opnieuw eh als we naar eh publieke klanten kijken, dan heb alleé dan dan moeten wij onze feit confirmeren aan keuzes die gemaakt zijn. Dus dat zit eigenlijk in het lasteboek. Dus eh je kunt natuurlijk wel eh een aantal punten

Speaker A

winnen met innovatieve maatregelen, maar dat is dan eerder van eh echt technologische aanpakken dat je zou kunnen voorstellen. Eh slimme sturing, inzetten op flexibiliteit, dat soort van die zaken. Maar maar dus die fundamentele zaken eh ja, dat zou

Speaker A

eigenlijk meer in het lasenboek moeten opgenomen worden. Bijvoorbeeld CO2 effectief beprijzen en dat ook mee rekenen in de business case. dat zoiets kun zijn dat al een sterk duw heeft eh om bepaalde maatregelen erdoor te krijgen. Ook eens nadenken over de

Speaker A

energieprijzen die men gebruikt. Want fossiel al ik bedoel eigenlijk als je de finaliteit is eigenlijk om zoveel mogelijk CO2 te besparen. Maar als je nu kijkt naar eh de prijs van elektriciteit versus die van gas en en en mazout en en

Speaker A

en dan dan zie je in feite eh juist het tegenovergestelde. Dus eigenlijk is elektriciteit relatief duur in vergelijking met gas en en eh en mazout.

Speaker A

Wat dus er ook voor zorgt dus dat je ook weer voor een deel een aantal maatregelen gewoon niet in de business case krijgt omdat dat gewoon te duur is.

Speaker A

Wij zitten bijvoorbeeld eh nu proberen wij eh steeds meer met het echt zoeken en diepzoeken in de business case eh om warmtepompen geïntegreerd te krijgen in een business case. Maar ik kan verzeken dat is dat is geen evidentie. die prijs

Speaker A

van eh gas versus van elektriciteit. Ja, daar zit nog een serieuze decalage op die ervoor zorgt dat in de business case moeilijk terugverdient. En dus eh ja, dat zijn ook zaken die eigenlijk finaal door de politiek worden beslist van ja,

Speaker A

wat wijzen we aan die eh soort eh energievector toe en wat wijzen we aan die energie eh vector toe? Want eh ja, daar hebben wij als ICO eigenlijk niks in te zeggen.

Speaker A

Door die maatschappelijke bril meer te gaan bekijken dreigt het financieel niet meer draagbaar te worden en dus te worden afgevoerd. Als we naar de VB visie kijken, dus we hebben in de vorige aflevering uitgelegd en jullie hebben die DNA benadering van je moet altijd

Speaker A

vanuit het DNA van een patrimonium nadenken. Hoe sluit hoe passen we dat in dit verhaal binnen? Ja, we worstelen natuurlijk ook mee van hoe kwantificeer je die meerwaarde, hoe kwantificeer je de ontmoeting die je genereert in een gebouw door eh aan ruimtedelen te doen,

Speaker A

door gebouwen efficiënter in te zetten? Ik herinner mij het voorbeeld van P dat we in een andere aflevering hebben besproken waar eigenlijk de de twee gemeentehuizen een een veel eh veelheid aan functies hebben toegewezen gekregen waardoor de de overptenaren en

Speaker A

neerpaltenaren mekaar verplicht moeten ontmoeten. Dat kan je niet meten. Dat kan je onmogelijk meten die meerwaarde.

Speaker A

Maar ze is wel minstens zo belangrijk dan die business case. Eh en dat je spreadsheet klopt. En ehm ja, we denken wel en we zijn ervan overtuigd dat gebouwen met een lange levensduur hè, de DNA gebouwen waar je over spreekt, als

Speaker A

we ervoor zorgen dat die wenbaar, multi-inzetbaar, flexibel aanpasar ehm kunnen worden ingezet, ja, dat we dan dat we dan die meerwaarde wel heel snel zichtbaar kunnen gaan maken waardoor een gebouw eigenlijk de doelstellingshorizon eigenlijk gaat overstijgen. Dus waar de

Speaker A

waar de de spreadsheet eh eh hopelijk een mindere impact gaat hebben op het geheel dan het inhoue. Maar natuurlijk blijft het dan mogelijk om die inhoudelijke meerwaarde en dat comfort te kwantificeren in euro's.

Speaker A

Oké. Ik denk we hebben tot hiertoe het gehad over de besluitvormingsfase en de beslissingsfase waarop we nadenken over energievraagstukken. Natuurlijk renovatieprojecten die moeten ook uitgevoerd worden. Dus als we even verschuiven naar de uitvoeringsfase.

Speaker A

Hoe hoe moeten we daar naar kijken? En aonden kom ik denk ik eerst bij jou. We hebben ik heb het al even aangekondigd, maar dus we moeten het even nog hebben over de ESC's. Hm hm.

Speaker A

As such. Dus jullie zijn een energy service company en hebben dus een belangrijke rol in die uitvoeringsfase.

Speaker A

Wat is jullie rol juist? Wat is eigenlijk zo'n energy service company? Wat is dat? Dat is in feite eh een bedrijf die drie functies in één combineert. Dus eh je hebt eigenlijk de standaard aanpak die ook nog eh zeer

Speaker A

frequent wordt toegepast waarbij een eh bestuur in eerste instantie een eh bureauspeciale technieken of of een iemand die het energieconcept eh uitwerkt. Dan heb je dat wordt in de markt gezet. Daarnaast heb je eh dan een volgende aanbesteding voor de

Speaker A

installateurs die dan effectief de maatregelen gaan implementeren. En finaal heb je dan nog een derde partij nodig eh die dan ook eh instaat voor het onderhoud van de maatregelen die geïmplementeerd zijn. Bij een is dat komt dat eigenlijk allemaal onder één eh

Speaker A

paraplu zijnnde. De ISCO die eh doet in feite en eh het studiewerk en de eh implementatie eh van de maatregelen en staat ook in voor het onderhoud. En een groot verschil met andere benadering is dat eh die Isco eind van de rit ook een

Speaker A

energiebesparingsgarantie neerlegt. Dus die zegt van: "Kijk, op basis van onze analyses eh denken wij dat we in deze portfolio van gebouwen ja 30% energie gaan besparen." En wij garanderen dat ook. Dus dat is een verschil dus door niet alleen maar te

Speaker A

zeggen, maar ook daar een garantie tegenover te stellen. Wat dus betekent dat in het geval dat eh de energiebesparing eh minder zou bedragen dan die 30%, dan krijgt de ISCO in feite een factuur of moet hij eigenlijk het eh

Speaker A

een ontbrekende bedrag betalen aan de klant. omgekeerd eh als er meer zou worden bespaard eh dan wordt er in feite die bonus wordt dan eigenlijk eh verdeeld over het zij eh voor 50% bij de Isco en 50% bij de klant. Ik vind dat

Speaker A

een zeer goede regeling omdat op die manier de ISCO ook geïncentiveerd blijft om te blijven zoeken naar extra enige besparing. Maar dat is in essentie eigenlijk wel eh het het verschil tussen eh de oude benadering of de bestaande

Speaker A

benadering en meer een Iscoobenadering. En als je dat dan nog breder bekijkt, dan kun je eigenlijk zeggen wat is een Isco? Allez, dat zeggen wij toch altijd tegen onze klanten. In essentie, wat is een Isco eigenlijk? Dat is een

Speaker A

ontzorger. Wij wij ontzorgen in feite de klant eh in een activiteit die voor heel veel van die klanten geen core business is. En in dat opzicht zijn wij eigenlijk zeer gelijklopend met wat we in de voorbije decennia gezien hebben. Op vlak

Speaker A

van ICT, op vlak van catering, op vlak van eh eh van schoonmaak eh loonadministratie. Voor heel veel bedrijven ook in Steden en gemeenten hebben ook beslist dat is geen core business. We sourcen dat oud. We leggen dat bij een partij die dan een eh een

Speaker A

SLE aftekent. En dus ook een zeker alé hij moet daar iets tegenover kunnen zetten. Wel wij vinden dat wij op het vlak van energie en energiebesparing die rol eh kunnen opnemen.

Speaker A

En dus uit het grote voordeel voor de mensen die met jullie in zijn gaan, is die totale ontzorging. Dus hè en die totale ontzorging wordt belangrijk omwille van het feit ook dat door al die eisen die worden gesteld

Speaker A

door de overheid en ook eh ja toch het het perspectief van 2050 zie je ook wel dat die technieken ook steeds complexer worden. die beginnen steeds meer met elkaar te interageren. Dus eh dus ja, ventilatie eh warmtepomp, dat zijn

Speaker A

allemaal zaken die op é of andere manier op elkaar kunnen worden afgestemd. Ja, dat wordt ook meer en meer specialistenwerk en dus ook steeds moeilijker voor steden en gemeenten om dat helemaal zelf eh te trekken.

Speaker A

Hm hm. Dus [schraapt keel] in die zin denk ik wel dat dat daar een meerwaarde is. Wat ik wel toch zou meegeven aan stenig gemeente. Sourst niet alles uit. Want dat is ook een ervaring die ik eh al in

Speaker A

andere in informatica projecten heb gezien. Eh ja, als je alle kennis bij de bij de andere partij steekt, ja, dan heb je ook geen dan heb je ook geen controle of geen regisseursfunctie meer, want eh hebt de kennis niet meer. Dus het is wel

Speaker A

belangrijk dat ook steden gemeenten blijven investeren in een zekere kennis van wat is er nu eh mogelijk op vlak van energiebesparing en duurzame energie om die ISCO's eh ook eh ja eh bij de bij de les te houden. Ook interessant in die in

Speaker A

dat kader is dat er ook facilitatoren bestaan die eh eigenlijk stenig gemeenteen erin kunnen bijstaan om die taak ook op te nemen.

Speaker A

En dus we zaten bij de uitvoeringsfase van dergelijke eh projecten. Wat is jullie rol daarin? Hoe hoe gaan jullie om met de werf als die loopt?

Speaker A

Wat is onze rol eigenlijk in essentie? Wij zorgen dat die installateurs doen wat dat ze wat in de scop. Dat ze dat op tijd doen en dat ze dat binnen budget doen. Dat zijn eigenlijk de drie zaken.

Speaker A

Wij zijn eigenlijk de amputantrek in het project meestal. Eh want wij zitten achter iedereen veren en eh allez wij zijn niet zo gemakkelijk om te overtuigen. Dus eh dus eh in die zin zijn wij projectmanagers die ervoor zorgen eh maar maar alleé niet zomaar

Speaker A

projectmanagers ook met kennis van de achterliggende technologie dat we slimme energieconcepten kunnen neerleggen die ook goed worden uitgevoerd en waarvan het onderhoud ook verzekerd is eh zodanig dat die installaties gedurende lange tijd functioneel zijn en ook niet worden kapot gedraaid. wat dat je ook

Speaker A

vaak ziet. Eh ja, ik bedoel het is het is weer iemand anders. Eh dus eh de we liggen er niet van wakker of dat nu goed of slecht uitait. Eh dus dat is ook iets waar dat we heel sterk op toezien.

Speaker A

Zorgen dus dat eigenlijk ja, de klant ontzorgd wordt. En dus een heel belangrijk punt in heel dit verhaal is de financiering natuurlijk. Dus het feit dat jullie een prestatiegarantie voorzien of beloven.

Speaker A

We hebben het al even aangeraakt, maar misschien nog even. Hoe werkt dat juist? Wat is het systeem dan? Wel, Isco eh we zeggen altijd de financiering dat is een eh dat is een nice to have. Dat is geen

Speaker A

must have over wat betreft een esco. Wij kunnen dat aanbieden, maar als we spreken met steden en gemeenten dan zeggen wij altijd van ja, kijk als je het zelf kunt financieren, doet het zelf. Want een bankier, een financier

Speaker A

die eh die schat het risico op een stad of gemeente altijd lager in dan een privaat bedrijf die daar eh ja, die veel kleiner is. Eh alleé, ik bedoel, dat is een andere risico assessment. Dus dat de kapitaalkost van een eh van van de

Speaker A

financiering zal altijd hoger zijn als je dat bij de ESCO legt. Dus in die zin als je het kunt financieren naar stad als gemeente zou ik zeggen doet het zeker want het gaat u alleen maar eh baten oplever.

Speaker A

Maar stel dat dat niet kan dan kunnen jullie dan kunnen wij dat doen. En wij doen dat ook eh af en toe wel eens. Eh maar dat is iets wat dat we heel vaak doen in de private sfeer waar dat er wel bedrijven

Speaker A

zijn die zeggen: "Ja, dit is onze core business. Wij willen ons eh onze onze leencapaciteit maximaal inzetten voor eh voor onze core business. En eh dus alles wat met verduurzaming te maken heeft eh dat steken we dan bij een derde partij

Speaker A

en dat dat is dan de Isco die dat opneemt. Dat kan ook. Is maatwerk. Dat wil ook zeggen dat je met twee rond de tafel gaat zitten en dat je bekijkt van ja, hoe gaan weer tot een beste deal

Speaker A

komen. Dus en dat is geven en nemen. Dus eh in dat opzicht is dat belangrijk ook bij het VB in die aanbesteding dat er ook een aantal eh ja dialoog eh momenten zijn met eh met VB, met de klant om

Speaker A

eigenlijk ook de scop helemaal goed vast te zetten dat iedereen eh zich er goed bij voelt.

Speaker A

Is dat Ruben is dat Hoe kijken jullie vanuit de wetenschap naar zon prestatiecon? Maar ik denk dat de wetenschap niet veel zegt over eh prestatiecontracten. Ik denk dat enerzijds voor de wetenschap interessant zou kunnen zijn om eens te gaan

Speaker A

uitpluizen van ja, afhankelijk van hoe zo'n contract wordt opgesteld en wat het eindresultaat is van hè wat het resultaat is of hoeveel beter een zo'n prestatiecontract eigenlijk werkt dan dan een klassieke aanpak. Ik denk wat dat aanon zegt wel belangrijk is dat je

Speaker A

heel goed moet weten wat je in dat prestatiecontract vastlegt en wat je daaraan vasthangt en wat je er buiten houdt hè. alles wat dat kwantificeerbaar is, verbruik eh maar ook termisch comfort, zelfs acoustiek eh licht, dat kunt in een prestatiecontract steken

Speaker A

omdat dat meetbaar is en aftoetsbaar is. Ehm een aantal andere zaken als ja, uw functie van uw gebouw, dat staat eigenlijk bij zo'n prestatiecontract al vast. En daar moet je wel eens goed op voorhand over nadenken. Ik denk dat er

Speaker A

een een equivalent is bij niebouw waar het soms misloopt, hè. Daar zie je ook in in de DBFM formula worden ook heel veel patches bij elkaar gestoken. Er één en dezelfde partij gaat het gebouw ontwerpen, gaat het bouwen, gaat het

Speaker A

financieren en gaat het onderhouden. Ja, daar zie je toch heel vaak dat het resultaat van al die patches bij één partij te steken is dat je een gebouw krijgt dat vooral op mate is van de aannemer en niet op maat is van de

Speaker A

eindklant die dat gebouw gaat gebruiken. Dus je moet wel degelijk als opdrachtgever ervoor zorgen dat dat wat jij belangrijk vindt dat je dat bij jezelf houdt en dat je dat zelf in handen hebt of bij een architect legt

Speaker A

die controle eh uitvoert dat het eindresultaat of dat wat er wordt uitgevoerd is wat dat jouw wens is en dan dat niet de keuze is van degene die een prestatiecontract aangaat en eigenlijk vooral gaat zoeken naar oké wat is de goedkoopste oplossing om

Speaker A

hetzelfde om die beloofde prestatie te halen? Ja, want we zijn begonnen met te zeggen we mogen niet alles met financiële parameters willen becijferen of het vanuit dat perspectief beijken.

Speaker A

Dreigen we dat niet opnieuw te doen door dit soort van contracten aan te gaan?

Speaker A

Maar ik denk dat je best wel veel creativiteit in zo'n prestatiecontract kunt leggen in de zin van het is niet dat als je een prestatiecontract aangaat dat je op zoek gaat dat je verplicht op zoek gaat naar het kostenoptimum hè. Je

Speaker A

kan perfect daar een vorm van kruissubsidiëring insteken of je kunt zeggen wij eisen aan bepaalde prestatie en die prestatie kan zijn het einddoel van 2050 en dan weet je dat dat niet kosten optimaal of dat dat geen positieve

Speaker A

business case gaat zijn maar je berekent je zoekt gewoon de laagste kost om dat einddoel eh te behalen en dat is wat je bereid bent om te betalen. En dat tender je dus je zoekt wel je je speelt

Speaker A

verschillende partijen uit. Wie kan er hier de goedkoop de op de goedkoopste manier het einddoel behalen? Maar het doel is dan wel het einddoel hè. Het doel is niet enkel zuiver rationeel bucks for money hè impact voor euro's en

Speaker A

daar het optimum in zoeken. Ja, we hebben gezegd dat ESC's vooral interessant kunnen zijn of sowieso voor meerdere partijen, maar zeker voor private eh appartementsgebouwen dat dat een interessant feit kan zijn. Dat is natuurlijk niet de scope van VB, dat is

Speaker A

voor publieke gebouwen. Welke rol kunnen jullie dan wel spelen als het bij dergelijke projecten waarbij een Energy Service Company wordt betrokken?

Speaker A

Ja, we zijn als eh aankoopcentrale natuurlijk bij VW ja, de ideale partner om eh nog een beetje extra te ontzorgen in de zin van dat je zelf eh niet moet gaan aanbesteden als eh als organisatie.

Speaker A

En ehm ja, zeker voor steden en gemeente, maar ook voor onderwijs natuurlijk eh is het zeer interessant.

Speaker A

Eh we mogen niet vergeten dat eh de meeste van eh de steden, gemeente eh maar ook andere wijsorganisaties en zorg niet drie gebouwen hebben, maar meestal zijn er dan meerdere, enkele tientallen, honderden, enkele duizenden zelfs eh regelmatig. En ja, dan is een een

Speaker A

klassieke aanbesteding die je zelf organiseert, dan dan wordt het natuurlijk zeer complex en eh moeilijk om te organiseren. Dus in die zin als aankoopcentrale en dan eh via ESCO is voor mij cruciaal de totale ontzorging en de besparingsgarantie waardoor dat je

Speaker A

eigenlijk als organisatie zan dat steeden en gemeente kijken echt kan focussen op waar je echt mee wil bezig zijn. Want ehm een stadf gemeente wil eigenlijk niet zo bezig zijn met die verduurzaming van die van die van die

Speaker A

groep gebouwen. Ze willen met hun core business bezig zijn met het aanbieden van het standaard dienstenpakket. Ehm met het zich profileren als een sportgemeente of een gemeente gericht op jongere werking of oudere werking of weet ik veel in een beleid. En daar wil

Speaker A

men zijn energie in kunnen steken. En eh dan denk ik dat een ESO model die ontzorging daar echt wel in kan ondersteunen.

Speaker A

Oké. Ik wil tot slot om het gesprek af te horen, dat we zijn bijna op het einde gekomen, elk van jullie nog een concrete case voorleggen die u dan ja vanuit het eigen perspectief kunnen belichten.

Speaker A

Namelijk er is een lokaal bestuur en zij beheren een administratief gebouw, een sportal en een school. Het is een fictief voorbeeld, maar om het duidelijk te stellen. En alle drie gebruiken die verbouwen natuurlijk veel energie en hebben die onderhoud nodig en het budget

Speaker A

is beperkt, zoals gezegd. Dus dan is de vraag: hoe moeten ze beslissen wat ze eerst aanpakken qua onderhoud of energetische renovatie? Misschien eerst vanuit de VB bril bekijken. Welke analyse maken jullie dan in zo'n geval?

Speaker A

Vanuit de VB bril gaan we eerst ehm ja, een sufficientie opgave bekijken. Dus we gaan eerst dan vooral bekijken hoe dat het ruimtegebruik in elkaar zit en hoe we daar kunnen optimaliseren en sygieën gaan kunnen vinden tussen de

Speaker A

verschillende gebouwen. Want we hebben het alles aangehaald. Elke vierkanteemeter die je eh eh intensief gebruikt doorheen de dag, week, maand, jaar, dat is de vierkanter die ergens anders niet nodig hebben. Daar ook geen kost heeft. Dus ehm op die manier halen

Speaker A

we eigenlijk al een heel deel van die verplichte maatregelen. Puur theoretisch energetische maatregelen naar beneden.

Speaker A

Ehm door ons ruimtegebruik eigenlijk te gaan optimaliseren. En dan komen we automatisch bij een DNA gebouw terecht waar dat we heel wat functies in condenseren. En zo'n gebouw ja daar ga je naar een totaal renovatie omdat zo'n gebouw om middel van zijn optimaal

Speaker A

gebruik zeker een lang levensduur gaat hebben, kan je daar maar een gerust hart in in investeren. We hebben het alles alles in het begin gezegd. Kunnen de toekomst niet voorspellen. De energietransitie, het het pad naar 2050 is zeer dynamisch. Dus eigenlijk

Speaker A

optimaal ruimtegebruik is voor onze gouden is voor onze sleutel om eh zonder dat je eigenlijk totaal zicht hebt op die glazenbol om om daar toch de juiste beslissingen te nemen op dit moment. En dan in totaal renovatie lijkt het mij

Speaker A

een lijkt mij een ESCO een zeer bruikbare tool om ehm ja naar naar een prestatie te gaan, een een besparingsgarantie naar de toekomst toe en een ontszorging.

Speaker A

Oké, Antoon, er wordt hier gezegd dat jullie zeer nuttig kunnen spelen als rol. Hoe doen jullie dat concreet om naar een concreet realiseerbaar traject te gaan? Wel eh wij gaan eh alleé gelet op de spreadsheet in het begin van het

Speaker A

verhaal die nog altijd dominant is, gaan wij kijken van eh waar allez in welke mate impacteren die verschillende gebouwen eh de splitsheet. En een heel belangrijke daarbij is dan het [schraapt keel] eh het feitelijke energieverbruik in het gebouw. Dus eh

Speaker A

ja, wij gaan normaal de 8020 regel toepassen. We we gaan ervanuit dat 20% van de gebouwen 80% van het energieverbruik eh vertegenwoordigen.

Speaker A

Dat zou wel ongeveer zo kloppen. Dan gaan wij vooral die gebouwen gaan zoeken om daar ook meest kunnen gaan realiseren. En in tweede instantie voor als we die dan gevonden hebben is dan ook wel heel belangrijk om snel van de

Speaker A

stad en gemeente Maar normaal gezien als dat in het lastenboek zit is dat al gebeurd. Maar toch nog maar eens dubbelchecken van wat zijn wat is de stadgemeente, het bestuur eigenlijk van plan met dat gebouw binnen 5 10 20 jaar.

Speaker A

Ik bedoel, het heeft geen zin om daar eh een verdur allez een diepgaande verduurzaming te gaan doen. Als de gemeente eigenlijk al zin eens is om dat gebouw binnen VI jaar te verkopen of af te breken. Dan dan moet je een heel

Speaker A

ander soort strategie ja, dan zoek je echt maatregelen die op 5 jaar terug alleé minder dan vi jaar terug verdiend zijn dan zoiets daar proberen te implementeren. Maar dus ja die 2080 regel is of 8020 regel eh is wel

Speaker A

belangrijk om snel tot eh tot de juiste gebouwen te komen. Het is natuurlijk ook essentieel om in onze definitie van onze DNA gebouwen, zoals Anton ook zegt, daar bovenop bovenop dat die 8020 regel te kijken of je gebouw een strategische

Speaker A

ligging heeft, goed bereikbaar is, of de structuur toekomstbestendig is, kan je dit gebouw uit elkaar nemen en terug in elkaar steken. Ga je goed naisoleren, kan je een eh een multifunctioneel gebruik eigenlijk eigenlijk realiseren in zo'n gebouw. En het zijn die twee

Speaker A

dingen die net samengaan. dat ruimte eh optimalisatie met het met het eh theoretische. Ik wil dat nog twee dingen aan toevoegen. Voor steden en gemeenten als die denken aan iets met escoos te gaan doen, dan zou ik zeggen in eerste

Speaker A

instantie zorg dat je een masterplan studie hebt, dat je weet waar dat je naartoe wilt met uw gebouwportefeuille.

Speaker A

En tweede, start een monitoring campagne op zodan dat je het energieverbruik ook fijnmazig hebt. Want hoe meer gedetailleerd de informatie is die je aan ESCUS kunt geven, hoe minder risico dat we gaan inprijzen in onze offering.

Speaker A

Zo werken wij dus. Ja, als eh als we op basis van eh een een twee drie cijfers eh een totale offerte moeten neerleggen, zit er meer risico in dan als we dat op eh op weekbasis, dagbasis eh data kunnen

Speaker A

krijgen. Dus het is ook gewoon voor zichzelf als datas gemeente, los of het nu met een ISCO is of in een gewoon ander tract is het gewoon cruciaal dat je gewoon weet wat er met uw gebouwen aan de hand is. Dus visie op de toekomst

Speaker A

en ook concreet wat is het gebruik zodanig dat je eigenlijk heel snel de juiste informatie kunt geven aan het zijn Isco, het zij aan een studiebureau eh en dan de andere tracten.

Speaker A

Oké Ruben, ook voor jou natuurlijk nog de slotbeschouwing in het besittingsproces. Welke beslissing mag zeker niet ontbreken of welke vraag moet er zeker gesteld worden?

Speaker A

Maar ik denk dat de vraag die echt niet mag ontbreken, de rode lijn is tussen de twee antwoorden hier eh zijnnde. Is een gebouw renoveren de juiste vraag? is dat de juiste opdracht. Het heeft geen zin om een gebouw te renoveren dat je niet

Speaker A

nodig hebt. En het heeft geen zin om een gebouw te proberen renoveren dat je eigenlijk beter afbreekt en een niebouw in de plaats zet. Beide zijn een verspilling van middelen, een verspilling van tijd en een verspilling van effort. Als je dan toch gaat

Speaker A

renoveren moet de eerste vraag zijn is de klassieke vraag die een architect altijd krijgt. Waarvoor dient dat gebouw en wat wil ik realiseren op die zitten met dat gebouw?

Speaker A

En dan is ook daar heel vaak een klassieke renovatie waarmee ik bedoel het dak vervangen, het gebouw isoleren, de ramen vervangen, zonnepanel op het dak. Niet noodzakelijk de juiste renovatie, maar komt daar heel vaak een verandering van functie van dat gebouw

Speaker A

bij, een uitbreiding van dat gebouw voort. En dat zijn allemaal vragen die komen voor de spreadsheet voordat je gaat rekenen omdat je eerst gewoon de nood gaat identificeren en pas als je de nood hebt kun je gaan beginen rekenen.

Speaker A

Voilà. Dat lijkt me een mooie om af te sluiten. Ik onthou dat de energietransitie van een publiek patrimonium geen eenvoudige rekensom is.

Speaker A

Dus wie alleen kijkt naar de terugverdiend tijd mist een groot deel van de werkelijkheid. Publieke gebouwen gaan over comfort, gezondheid, continuïteit, dienstverlening en vertrouwen in de samenleving die we uiteindelijk allemaal samen willen bouwen. De uitdaging is dus niet om de

Speaker A

business case volledig weg te gooien, maar om ze op de juiste plaats te zetten. Dankj welel Ruben Bates, Antoete en Steven van Iser. En vooral ook bedankt om te luisteren naar deze podcast van het Vlaams Energiebedrijf.

Speaker A

الله

Topics:verduurzamingpublieke gebouwenbusinesscaseenergieverbruikterugverdientijdmaatschappelijke meerwaardeCO2-neutraliteitenergieprijzenVlaams Energiebedrijfenergie-efficiëntie

Get More with the SozAI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →

Free tools: TXT to SRT · SRT Validator · Merge SRT · Subtitle to Text · All tools