Speaker A
Мектепке барғанда әріп танып, кітап оқитын болып барған. Оның әкесі үш жасында армияға кетіп, сол жақта қайтыс болған.
Әбіш Кекілбаевтың өмірі мен шығармашылығы, қазақ әдебиеті мен мәдениетіндегі орны туралы деректі фильм.
Ask about this video. Answers come from its transcript only — with the timestamp, so you can check them.
Generated from the transcript and can be wrong — check the timestamp.
Key Takeaways
- Әбіш Кекілбаев қазақ әдебиеті мен мәдениетінің көрнекті қайраткері.
- Оның шығармашылығы мен қызметі қазақ тілінің дамуына үлкен үлес қосты.
- Әуезовтің әсері арқылы Әбіш қазақ әдебиетінің жаңа толқынын қалыптастырды.
- Әбіштің өмірі мен еңбегі қазақ қоғамының рухани және мәдени дамуына бағытталды.
- Жазушының миссиясы – қоғамға ой салып, рухани жаңғыруға ықпал ету.
What the video covers
- Әбіш Кекілбаевтың балалық шағы мен әкесінің армияда қайтыс болуы туралы естеліктер.
- Әбіштің шешендік өнері мен сұңғылалығының қайнар көздері мен оның маңғыстаулық тегі.
- Әуезовтің әдебиет пен тарихтағы рөлі және Әбіштің Әуезовтен алған сабақтары.
- Әбіштің 1960 жылдардағы әдебиетке келуі және қазақ жастары арасындағы жетекші орны.
- Әбіштің қазақ әдебиетіндегі ұлы туындылары мен сөз шеберлігі.
- Әбіштің мемлекеттік қызметтері, оның ішінде республиканың жоғарғы кеңесінің төрағалығы.
- Әбіштің қазақ мәдениеті мен рухани кеңістігін дамытудағы үлесі.
- Әбіштің қазақ тілі мен әдебиетінің 21-ші ғасырдағы дамуына қосқан үлесі.
- Жазушының миссиясы мен шығармашылықтың маңызы туралы философиялық ойлар.
- Әбіш Кекілбаевтың қазақ қоғамындағы және әдебиеттегі ерекше орны мен маңызы.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker B
Бұл кісіні көп тыңдадық, бірақ ешқашан Әбеке сіздің мынау шешендік, сұңғылалығыңыз қайдан шықты, қайдан жұқты деп сұрай алмадық, ол мүмкін емес еді, өйткені ол кісі аға болатын.
Speaker B
Сол текті қайнар бұлақты қазір тапқандай болдық. Сөйтсек, Алланың нұры түскен маңсаты екен Маңғыстау осындай Әбіштей бір маңғазды тудыруы заңдылық екен.
Speaker C
Кеңестің шәкірті тікелей және соғыстың аманаттын арқалап өзі алып қалған адам. Анау 61-ші жылғы 25-ші жыл 90-да кездесу өткізіп, жыл келгенде жаңалық сезінеміз деген атақты баяғы Әуезовтің артқа өлерінің алдында аманаттын арқалатып кететін баяндамасының жазылуына, сол кездесудің өтуіне себеп болған тікелей Әбіш аға.
Speaker C
Әуезовтің бізге берген сабағы арқылы, Әуезовтің айтқан сөздері арқылы, Әуезов арқылы біз Әуезовтің бөлек ерекше тұрған әлемі екендігін сол кезде байқаушы едік бала кезімізде.
Speaker C
Әуезов енді біз үшін оқып жатқан өзінің заманындағы жастарға қалып кеткен адам, Әуезов бізге тарихтың өзі әдебиетті тастап кеткен адам сияқты көрінеді.
Speaker C
Әуезов болмаса, біздің қазақ қоғамызда көптеген әдебиеттер де басқа үлкен әдебиеттер де өте көп болған ғой дегіміз келеді. Әуезовтің арқасында біз көп нәрселерді армандай қалдық.
Speaker C
Әуезовтің арқасында біз армандай алмайтын нәрселерді армандай білдік, қиялдана білдік, соның барлығын айтып отырған күнде көзіңе көрініп тұрған жаңғылықтан гөрі.
Speaker C
Ол атын басқа шындығы деп, өйткені адамның жүрегінің соғысы, миының миындағы қалтарысындағы қозғалысының барлығы ол барлығы сол өмірдегі айт дегенді айта қоюға, жаз дегенді жаза қоюға симайды деп есептеймін.
Speaker D
Қай кезде осы романдарды жазып уақыт тауып жүргеніне таңғалам, өмір бақи өте жауапты қызметтерде жүрді.
Speaker D
60-шы жылғы бір ерекше осы мінез танытып, өзінің білім-білігімен әдебиетке келген, өнерге келген, қоғамдық қозғалысты тудырған.
Speaker E
Түгел музыка, театр, кино саласында ерекше танылған ұлттық рухани кеңістігімізге ересекше бағаға кірген.
Speaker E
Болдым, маңдайы алды ғой кілең болады.
Speaker F
Әбіш 60-шы жылдары әдебиетке келген қазақ жастарының ішіндегі ең тоңдаулысы, ең маңдайы алдысы еді.
Speaker F
Ол солай болды да, күні бүгінгі дейін қазақ әдебиетінде ұлы туындыларын берді. Әбіш қазақ сөзінің майталман шебері еді.
Speaker F
Әбіш онымен қоса көсем сөздің де асқан шебері, құлагері еді. Әбіш онымен қоса біздің жас мемлекетімізді құруда, оның іргесін қалыптастыруда, оның буынын бекітуде өреусіз үлес қосқан үлкен қайраткерлеріміздің бірі.
Speaker G
Әбекең қазақ әдебиеті мен мәдениеттің алыбы еді, сонау кездердегі дала балладасы абеллаларымен таң қалдырып.
Speaker G
Кейін эпикалық тыныстағы романдарымен қазақ әлемінің тұтас философиялық көркемдік әлемін жасап кетті. Әбекең қайраткерлігімен де танылды, сонау кейінгі кездерде республиканың жоғарғы кеңесінің төрағалығын жасады.
Speaker G
Елдің алдында тұрған небір күрделі міндеттердің оң шешілуін ақпараттық халықтың ақылына, мақтанышына айналды.
Speaker H
Кім білсін, ішінен таймайтын бір уақыттың алдында Әбіш тұрды. Біздің буын қазақ әдебиетіне ерекше бір толқымақ келді, оның басында Әбіш тұрды.
Speaker I
Әбіш түскен жылы елбасы таңжарыққа еңбек ері атағын беріп, кеудесіне жұлдыз тағып берді.
Speaker I
Әбіш абыз еді, Әбіш танышпан еді, Әбіш кемеңгер еді, Әбіш ғұлама еді. Әбіш бұл тыңғылықты терең ой сана еді. Бұл қазақтан ерекше жаратылған бір аса бір мақтанышымыз еді.
Speaker I
Бірдің соңы Әбіш деп айтуға болады.
Speaker I
Негізі, өйткені қазақ тілі 21-ші ғасырдағыдай ешқашан божырамаған еді өз тарихында. Оның сол тілдің соңғы толқынындай болды Әбіштердің тарих сахнасына шығуы.
Speaker I
Атасының баласы болып, халқының данасы болып дүниеден өтті.
Speaker I
Мен көңілді бүкіл қазақ халқына айтамын.
Speaker I
Алла амандығын берсе, тар құрсақ кең болса, алтын құрсақ аналар аман болса, Құдай қаласа, талай Әбіштер келеді дүниеге, бірақ олардың бәрі басқа Әбіш болады.
Speaker I
Жалпы барлық әдебиеттің ішіндегі сыртқының бірі әрқайсының ойымыз тіпті бүкіл адамзаттың да ойласақ, қалдырсақ деген қамы ғой бәрі.
Speaker I
Содан қалам ұстаған хикметтің қалам ұстаған білгісіз бір даңғыл ақын шабытынан жазушының миссиясы да солай ғой, жазушы әдемі емес, жазушы жақсы болады, керемет жазушы болады, бірақ тағдыр қысқа болады.
Speaker I
Оның ойында келгенін екінші бір жазушының ойына жалғастыратын батылдығы жетсе, ол бітіреді, егер болмаса екінші бір жазушылар екінші бір ойлар ғой дейді.
Speaker I
Айтқан ойын деп салады, ол да бір мысқыл, жалпы біздер барлығын да деп қоямыз ғой, барлығын да деп қоямыз ғой.
Speaker I
Табиғат қанша толсаң да, қанша сен керемет жаспарлаушы болсаң да, жаспар әр түрлі жасайды. Кім біледі, бірақ тіршілікте бұл тіршіліктің заңы ғой, ертеңгі болады ма, ешкім түсініп отырған жоқ.
Topics:Әбіш Кекілбаевқазақ әдебиетімәдениетӘуезовмаңғыстаужазушышешендік өнеррухани кеңістікқазақ тілітарих
