Speaker A
Osoba z ADHD ma wiedzę, ma umiejętności, a rzeczy się nie dzieją. Nie jest w stanie wprowadzić ich w czyn. Dla osób neurotypowych to jest bardzo trudne do zrozumienia. Jeżeli człowiek się zmaga z czymś, to pierwsze pytanie jest, czy to
Dr Kajetana Foryciarz wyjaśnia, jak ADHD wpływa na relacje, karierę i motywację oraz jak skutecznie wspierać osoby z tym zaburzeniem.
Key Takeaways
- ADHD wpływa na motywację i realizację celów w sposób odmienny niż u osób neurotypowych.
- Strukturyzacja i dzielenie zadań na mniejsze części jest szczególnie ważna dla osób z ADHD.
- Skuteczna terapia i coaching muszą być prowadzone przez specjalistów znających specyfikę ADHD.
- Osoby z ADHD często nie są świadome swoich trudności społecznych i funkcjonowania wykonawczego.
- Indywidualne podejście i zrozumienie są kluczowe dla wsparcia osób z ADHD.
Summary
- Osoby z ADHD mają wiedzę i umiejętności, ale często nie potrafią ich wprowadzić w czyn, co jest trudne do zrozumienia dla osób neurotypowych.
- ADHD powoduje trudności w interakcjach społecznych, często nieuświadomione przez samych zainteresowanych.
- Motywacja u osób z ADHD jest bardziej złożona i wymaga silniejszych bodźców, a porażki mogą prowadzić do szybkiego zniechęcenia i zmiany celów.
- Osoby z ADHD mają problem z priorytetyzacją, planowaniem i realizacją zadań, co utrudnia im np. rozpoczęcie i ukończenie większych projektów.
- Strukturyzacja czasu i dzielenie zadań na mniejsze kroki jest kluczowe dla efektywnej pracy osób z ADHD.
- Coaching i psychoterapia poznawczo-behawioralna są skutecznymi metodami wsparcia, pod warunkiem że specjaliści dobrze rozumieją specyfikę ADHD.
- Nie każdy terapeuta czy coach ma odpowiednią wiedzę o ADHD, co może wpływać na efektywność terapii i wsparcia.
- ADHD wymaga indywidualnego podejścia i zrozumienia, a nie tylko prostych porad czy nakazów działania.
- W Polsce rozwija się obszar coachingu ADHD, a w innych krajach, jak Anglia, jest on integralną częścią systemu wsparcia.
- Relacje terapeutyczne i profesjonalizm specjalistów mają kluczowe znaczenie dla pozytywnych zmian u osób z ADHD.
Chapters
- 00:00Wprowadzenie do ADHD i jego wpływ na funkcjonowanie
- 05:45Problemy z motywacją i realizacją celów u osób z ADHD
- 11:21Znaczenie strukturyzacji i planowania dla osób z ADHD
- 16:30Rola coachingu i psychoterapii w wsparciu osób z ADHD
- 22:48Wyzwania w diagnozie i świadomości ADHD
- 29:13Podsumowanie i praktyczne wskazówki dla osób z ADHD
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
jest normalne, czy wszyscy tak mają, czy ja mam nie tak jak wszyscy. Osoba z ADHD ma trudność w interakcjach społecznych, a często nie ma takiej świadomości, że ma tę trudność. Dla innych ludzi to jest po prostu uciążliwe.
Speaker A
Doktor nauk medycznych Kajetana Foryciarz, psychiatra, internista, lekarz rodzinny z doświadczeniem w psychoterapii poznawczo-behawioralnej, członkini europejskiej sieci ADHD dorosłych.
Speaker A
Partnerem tego odcinka jest moja firma Centrum Respo, zespół dyplomowanych dietetyków i trenerów, z którymi schudniesz i osiągniesz wymarzoną sylwetkę. Gwarantujemy indywidualne podejście i stałą opiekę nad każdym podopiecznym. A dzięki aplikacji Respo odchudzanie jest prostsze niż gdziekolwiek indziej. Chcesz zrzucić
Speaker A
zbędne kilogramy? Zapraszam do współpracy. Link znajduje się w opisie. Partnerem technologicznym podcastu jest marka Sony, producent sprzętu elektronicznego, w tym słuchawek i głośników dla aktywnych.
Speaker A
Czy to będzie prawdą, że osoby zmagające się z ADHD będą miały często takie perfekcjonistyczne podejście do robienia rzeczy i wypadnięcie z tych torów
Speaker A
będzie powodowało rezygnację z dalszych działań? Czy jest taka skłonność? Czy to raczej tak jak każdy ma, że jak komuś się zdarzy potknąć nawet w przypadku diety i jeden dzień nie wyjdzie, jeden posiłek nie wyjdzie, to już zacznie od poniedziałku, czy
Speaker A
tam będzie to jeszcze bardziej szczególnie widoczne? No, te kwestie z motywacją są złożone, prawda? I to zależy też, co nas motywuje w życiu i co nas motywuje, nie wiem, czy do zdrowego stylu życia, czy do osiągnięć w pracy, bo czasami nas
Speaker A
motywują rzeczy tak silnie, że nawet są w stanie przezwyciężyć trudności związane z ADHD, prawda? Jeżeli chcemy coś udowodnić, czego nie mogliśmy udowodnić dawniej, prawda, tak jak mówimy przysłowiowo, coś chce udowodnić mamie czy tacie, prawda, i staje się prezesem
Speaker A
międzynarodowej korporacji z takim poczuciem cały czas niedostatku, bycia niedość dobrym, nie? To tu mówimy o trochę innych mechanizmach, takich mechanizmach bardziej osobowościowych, ale rzeczywiście te kwestie tych funkcji wykonawczych właśnie to są również do tych funkcji wykonawczych należy utrzymanie motywacji i utrzymanie
Speaker A
motywacji wobec niepowodzenia również jak najbardziej tak, bo umysł neurotypowy, prawda, bardziej jest w stanie, mówimy tylko o samym samym tym samej tej biologicznej biologicznych możliwościach. Nie mówimy o tych wszystkich naleciałościach właśnie doświadczeń dziecięcych późniejszych, nie?
Speaker A
Ale mózg neurotypowy jest w stanie utrzymać adekwatną motywację, adekwatną do tego, jaki cel chce osiągnąć. Mózg neurotypowy jest też w stanie, ma takie możliwości biologiczne, zmienić sobie ten cel, bo jeżeli podejmujemy się realizacji jakiegoś celu, ale okazuje się, że warunki zewnętrzne albo
Speaker A
wewnętrzne się zmieniają, to przecież my możemy sobie ten cel zmodyfikować albo zrezygnować z niego. Tylko mózg neurotypowy ma szansę robić to dosyć harmonijnie i elastycznie, tak, nie? A mózg neurotypowy, tutaj mówimy o osobach z ADHD. Tutaj dużo silniej, dużo silniejszy jest
Speaker A
potrzebny bodziec, żeby się zmotywować do zrobienia czegoś, prawda? Yyy i też jeżeli yyy ta yyy jeżeli ta to jakby osoba yyy yyy nie osiąga zamierzonego rezultatu, to też ze względu na ADHD częściej może się okazać, że coś innego już ją za
Speaker A
zafascynuje, a tamten cel w ogóle już przestanie jakby przestanie istnieć. Czy częściej te osoby będą odkładały moment startu pracy nad czymś? Czyli pojawia się pomysł, teoretycznie jestem taki zagrzany do jego robienia, ale ta motywacja za chwileczkę jednak opada i
Speaker A
mija, nie wiem, dzień, tydzień, miesiąc i mimo że ktoś by bardzo chciał, to dalej tego nie ruszył.
Speaker A
Czy to jest po prostu tak, że każdy tak ma i nie ma jakby żadnej takiej specyfiki dla osób z ADHD?
Speaker A
Tak. Znaczy każdy może czasami progresynować, nie? I znowu to też ważne, zawsze to powtarzam, że takie pojedyncze przejawy, objawy, które łączymy z ADHD, prawda, nie mówią wcale o obecności zaburzenia, ale rzeczywiście umysł osoby z ADHD może mieć problem z takim na przykład z
Speaker A
umiejscowieniem w czasie danego projektu. Osoba z ADHD ma problem z priorytetyzacją zadań, z układaniem różnych, układaniem planu i realizacją tego planu. Więc jeżeli mój plan jest, posłużę się znowu przykładem książki, no bo to w takiej skali mikro można
Speaker A
widzieć, jest książka, która jest interesującą książką, nie jest porywającym kryminałem, ale jest interesującą książką jakąś tam w danej dziedzinie, prawda? Ale jeżeli ona jest gruba, czasami nawet nie musi być gruba, to dla osoby z ADHD zabranie się do tej książki może
Speaker A
oznaczać takie wejście w taki projekt bez końca, że ta książka to jakby miała się nigdy nie kończyć, że to nie jest tak, dobra, siądę sobie i ją przeczytam, jak przeczytam to przeczytam, nie? Albo siądę i przeczytam, bo muszę ją oddać,
Speaker A
to ją przeczytam do tam kiedyś. Tylko że to może być takie, jak już w to wejdę, to już w ogóle nie wiadomo, kiedy wyjdę, nie? Czyli znowu to co dla każdej osoby i to co w takich
Speaker A
procesach coachingowych też się o tym mówi, żeby dzielić jakieś zadanie na takie adekwatne raz na drzewa, tak to dla osoby z ADHD to ma wybitne znaczenie, czyli te wszystkie porady odnośnie strukturyzowania czasu, odnośnie efektywnej pracy, różnych takich rzeczy, to są te same porady dla
Speaker A
osoby z ADHD i dla osoby bez ADHD, tylko dla osoby z ADHD są bardziej i sama porada nie wystarczy. Czyli na przykład, jeżeli już tu wspomniałam o coachingu, wiadomo też, że coaching ma taką prasę trochę dobrą, trochę niedobrą
Speaker A
i też warto pamiętać o tym, że jest Polska Izba Coachingu i są studia coachingowe kilkuletnie, więc są coachze czy coachowie, coachinie, nie jestem dobrym adresatem tego pytania, którzy porządnie znają się na swoim fachu i dlatego warto, jeżeli
Speaker A
chcemy skorzystać z usług coacha, warto sprawdzić, prawda, czy to jest jakiś, czy to jest osoba po kursie trzydniowym czy trzymiesięcznym, czy to jest osoba jednak posiadająca głęboką wiedzę. Również rozwija się taki obszar coachów ADHD.
Speaker A
Ten obszar jest w krajach innych, części innych krajów już bardzo też tak dobrze rozwinięty, a w Anglii nawet należy do takiej całej struktury pomocy, wsparcia osobom z ADHD.
Speaker A
Dlatego to jest ważne, że coach pracujący z osobą z ADHD musi bardzo dobrze znać, rozumieć tę charakterystykę, na czym polegają te trudności, bo jeśli nie, to czy coach, czy nie coach, no to znowu pojawia się takie pytanie. Dobrze, no to wiesz
Speaker A
co masz zrobić, wiesz jak masz zrobić, rób. Nie, a to chodzi o to, żeby jeszcze przeprowadzić, nauczyć człowieka przeprowadzania się samemu, prawda? Od jednego kroku do drugiego. Podobna, podobnie zresztą rzecz się ma z psychoterapią. Jeżeli chodzi o
Speaker A
psychoterapeutów, to wiadomo, najbardziej takim udowodnionym nurtem, o największej skuteczności w ADHD jest nurt poznawczo-behawioralny, również na drugim miejscu dialektyczno-behawioralne i to nie ulega wątpliwości. Są na to badania. Natomiast znowu ważne jest, ważna jest osoba terapeuty, profesjonalizm, kontakt terapeutyczny, ta relacja terapeutyczna.
Speaker A
Natomiast terapeuci wszystkich nurtów pracują z osobami z ADHD, bo po prostu osoby z ADHD przychodzą do terapeutów, prawda? Więc każdy, każdy terapeuta prawdopodobnie, no nie ma innej opcji.
Speaker A
Każdy terapeuta ma wśród swoich klientów czy pacjentów osoby z ADHD. Tylko że jeżeli terapeuta nie zna dogłębnie tej specyfiki, także terapeuta poznawczo-behawioralny, jeśli nie zna dogłębnie tej specyfiki, jak naprawdę funkcjonuje umysł osoby z ADHD, to może powodować zamiast ułatwiać korzystne
Speaker A
zmiany, może nawet pogłębiać niekorzystne, bo pogłębiają się te rzeczy, które na przykład człowiek słyszy przez całe życie, prawda? I pogłębiają się fałszywe interpretacje różnych zachowań. To trochę tak jak miałem ostatnio rozmowę dotyc...
Speaker A
się w endometriozie widzi na obrazku to samo co na przykład jakiś inny ginekolog, który nie specjalizuje się w tym obszarze, tylko on to po prostu umie zinterpretować, wie czym to jest, a nie do końca każdy specjalista będzie jakby
Speaker A
w stanie to zrobić pracując na co dzień właśnie z tymi pacjentami. Rozumiem, że to będzie dość podobna analogia i trafna metafora.
Speaker A
Tak. Tak. Są czasami takie takie gry i zabawy, dawniej bywały w gazetach, w dawnych czasach, żeby znaleźć na obrazku na przykład tam nie wiem pięć kotów albo prawda i na tym obrazku to nie było tak wyraźnie widoczne.
Speaker A
No to żeby tam znaleźć kota na tym obrazku to my musimy wiedzieć jak kot wygląda. Jeżeli powiedzą nam, żebyśmy znaleźli jakieś zwierzę o którym w ogóle nie wiemy, że jest to my go nie zobaczymy siłą rzeczy i będziemy co
Speaker A
będziemy mówić? Będziemy mówić, tam nie ma żadnego zwierzęcia na tym obrazku. My patrzymy, przecież wiemy jak zwierzęta wyglądają. tego zwierzęcia nie ma, a to zwierzę na przykład jest bardzo daleko.
Speaker A
Yyy yyy yyy podobieństwo jest bardzo małe do zwierząt, które powszechnie znamy, prawda? Podobnie jeżeli chodzi właśnie tak jak dobry przykład z tym obrazem USG. Może będę go wykorzystywać gdzieś.
Speaker A
Brzmiało. Rzeczywiście jest kłopot taki, że jeżeli nie znamy pewnego obrazu, no bo co to są te diagnozy, prawda, te to nazewnictwo tych zespołów różnych zaburzeń, to jest taka próba nie tylko klasyfikacji, ale taka próba znalezienia pewnego schematu zestawu objawów, który powtarza się u
Speaker A
wielu ludzi. I jeżeli taki zestaw objawów się powtarza, to jeżeli zastosuje się określone postępowanie, leczenie czy cokolwiek innego, to to może przynieść czy przynosi z dużym prawdopodobieństwem przynosi korzyść, prawda? Więc to o to chodzi. Więc chodzi o to, że jak
Speaker A
pojawiają się nowe zespoły opisywane, to ADHD nie jest takie nowe, no w Polsce jest nowe, ale nowe zespoły opisywane, to ważne jest, żeby specjaliści przyglądali się temu z zaciekawieniem, żeby sobie, żeby przyjmowali też to, co mówi nauka, ale też przyglądali się z
Speaker A
zaciekawieniem, a nie reagowali oporem, że nie, tego na pewno nie ma. Zrozumiałem też z tego co mówiłaś, że osobom z ADHD będzie sprzyjało funkcjonowanie w schematach. Czy dobrze zrozumiałem?
Speaker A
Tak. Ale tak, tak. Jakie jest ale yyy osoby z ADHD potrzebują wsparcia w postaci zewnętrznej struktury i to jest tak też to jest takie fajne, bo czasami tą zewnętrzną strukturą na przykład dla studentów z ADHD tą zewnętrzną strukturą może być to, że się
Speaker A
online połączą z innymi osobami, które się uczą w tym samym czasie po prostu i nawet nie będą się uczyli, rozumiem, razem, ale samo połączenie jakby powoduje to, że te osoby w tym czasie wiedzą, że dopóki są na tym ko i wiszą
Speaker A
na nim to mają się uczyć. Tak. Tak. I wiem też, że są takie takie miejsca, że można właśnie z tego korzystać.
Speaker A
Czy jakieś czy praca w bibliotece, nauka w bibliotece, gdzie inne osoby po prostu też siedzą i się uczą. Czyli czasami ta struktura jest niestety potrzebna większa w postaci na przykład jest para partnerska, tak? No i na głowie osoby bez ADHD leży zawsze płacenie
Speaker A
rachunków. i pamiętanie, żeby dziecko z przedszkola odebrać, co jest już jakby średnio fajne dla tej osoby bez ADHD, prawda? Bo to może być też nadmierne obciążenie, bo trudno jest się wtedy podzielić obowiązkami domowymi, jeżeli jedna osoba ta DHD no ma trudności z
Speaker A
ogarnianiem, a nie nadrobi tej lekcji, bo to znowu to jest ważne, że y to, że się ma ADHD, to znaczy, że się ma pod górkę w życiu i to znaczy, że się idzie też czasami tak mówię, że się
Speaker A
idzie z kulą u nogi i nawet jak się zajdzie daleko i się ma duże osiągnięcia zawodowe albo jakiekolwiek inne, to to były osiągnięcia z tą kulą, prawda?
Speaker A
Ale też z drugiej strony, no jednak żyjemy w jakimś społeczeństwie, w jakimś żyjemy w społeczeństwie, żyjemy w grupach ludzi, potrzebujemy innych ludzi, wiemy i to nie ulega wątpliwości. Potrzebujemy obecności ludzi, potrzebujemy relacji, potrzebujemy więzi. I teraz dla tej
Speaker A
drugiej osoby, która żyje z osobą za DHD, dla osób, które pracują z osobą za DHD, to może być nielada wyzwanie. I też jak mówimy jak pomóc, jak wspomóc, no to też nie do końca tak działa, że teraz całe
Speaker A
społeczeństwo, prawda, całe otoczenie ma się dostosować do tego, bo na przykład dana osoba zawsze się będzie spóźniała, prawda? Czyli, czyli, czyli nie wiem, cały zespół w pracy ma tak przeorganizować swoją pracę, żeby umożliwić tej jednej osobie jakby żeby
Speaker A
się wstrzelić wtedy, kiedy ta osoba przyjdzie na jakieś wspólne zebranie. Tak. Tak. No to tak nie działa. Nie.
Speaker A
To zadam teraz absurdalnie proste pytanie. To jak to zrobić? Yyy, strukturą i granicami i teraz nie znajduję lepszego słowa yyy konsekwencjami, bo konsekwencje to słowo yyy uważam, że jest dobre. Tylko nie o to chodzi, żeby ono się kojarzyło z
Speaker A
karą, tylko chodzi o to, że tak jak człowiek się uczy, każdy człowiek i zwierzę też uczy się w swoim procesie dojrzewania, że pewne moje zachowania, pewne moje reakcje przynoszą określone skutki, prawda? I teraz jeżeli ja w dany określony sposób się
Speaker A
zachowuję, to mi przynosi pozytywny skutek, to ja będę powtarzać to zachowanie. jak mi przynosi negatywny skutek, to będę starać się unikać tego zachowania.
Speaker A
Poproszę przykład. No niech będzie ten przykład z z tym spóźnianiem się yyy na jakieś zebrania w pracy, które na przykład dezorganizują, prawda, jakąś tam y pracę. Yyy, no to jakaś drobna konsekwencja, drobna niedogodność, początkowo drobna niedogodność dla wszystkich osób, które
Speaker A
się spóźnią. Nie, trudno mi, bo to pewnie 10 pompek na przykład. O tak, tak. Byłam w zeszłym roku na fantastycznym obozie takim sprawnościowym i tam właśnie była taka taka strategia, że jeżeli ktoś się spóźnił na zbiórkę przed kolejnym treningiem, to właśnie
Speaker A
robił w zależności od liczby minut robił tam ileś pompek, nie? Czyli, czyli to było z jednej strony no obóz sprawnościowy, więc fajnie, że można pompki zrobić, ale z drugiej strony ludzie bardzo pilnie przy tej ilości wysiłku ludzie bardzo pilnowali, żeby
Speaker A
wszyscy byli na czas. Czyli na przykład coś takiego, prawda? To chodzi też o to, bo mówimy na obozie sprawnościowym to mogą być pompki, ale w takiej w takim kontekście zawodowym to też jest ważne, żeby zadbać o to, żeby to nie było nic
Speaker A
upokarżającego, nie? Co prawda w sumie nie wydaje mi się, żeby zrobienie pompki miało być upokarzające, ale jednak osoba robiąca pompkę przez pompki przed całym zespołem, no nie chciałabym być tą osobą, nie? Czyli znowu z takim poszanowaniem, dlatego mówiłam, że konsekwencje, a nie
Speaker A
kary, z poszanowaniem godności człowieka. czy ten człowiek ma rok, czy ten człowiek ma 2 lata, czy pięć, czy 40, nie, z poszanowaniem godności, ale jednak jest struktura i są konsekwencje, tak żeby osoba mogła jakby oprzeć się też na tej strukturze i uczyć się
Speaker A
kształtować swoje zachowania. Osoba za DHD ma z tym gorzej, trudniej jej się uczy nowych zachowań. No ale jakby z jednej strony w jakim stopniu jest to możliwe jeszcze jeżeli jeżeli jest leczenie na DHD no to już to już w
Speaker A
ogóle. A z drugiej strony no trochę nie ma innego wyjścia. A jak to rozegrać w domu, gdybyśmy mieli poszukać jakiegoś przykładu tej struktury, tych konsekwencji jakby w domu i w takich relacjach powiedzmy związkowych.
Speaker A
Mówiąc z perspektywy osoby bez ADHD, tak mówiąc, jakby mamy tak jakby związek, gdzie jedna osoba zmaga się z ADHD, druga się nie zmaga z ADHD. Jak to sobie poukładać?
Speaker A
Tak, no wiadomo, w związku jak jesteśmy, prawda, z kimś w bliskiej relacji, to dobrze, żebyśmy mogli się wspierać i sobie pomagać i wspierać się w tych rzeczach, które nam sprawiają trud, które tej drugiej stronie sprawiają trudności, a nam
Speaker A
akurat nie sprawiają. Ale żeby móc dobrze pomagać, to tutaj znowu takie takie powiedzenie ratowników medycznych. Zawsze mi przychodzi do głowy. Dobry ratownik to żywy ratownik, więc żeby móc pomagać w ogóle to też zawody te pomoc pomagaczy, nie lekarzy,
Speaker A
psycholodzy pielęgniarki ratownicy żebyśmy mogli dobrze pomagać tak samo w związkach, to my musimy być w wystarczająco dobrej formie. Jeżeli my na skutek jakiejś niedomogi tej drugiej strony jesteśmy przeciążeni, mamy poczucie, że nasze granice są jakby nie nieszanowane, tak? Mamy mamy narasta w nas
Speaker A
przemęczenie złość frustracja to wtedy najważniejszą, najważniejszym elementem jest móc zadbać o siebie w taki sposób. Tak sobie myślę, bo tak zadałeś to pytanie, tak sobie myślę, psychoterapia, co prawda to ta druga strona ma ADHD, ale jeżeli my załóżmy
Speaker A
nie będąc, nie mając ADHD, jeżeli my pójdziemy na terapię, to na terapii się dowiemy, jeżeli jeszcze tego nie wiemy, y, jak dobrze, skutecznie, efektywnie zadbać o nasze własne granice, bo wtedy też ta druga strona, ta osoba z ADHD też
Speaker A
będzie bardziej wiedziała, na czym się może oprzeć I i ten podział obowiązków tak naprawdę, prawda, kto wyniesie śmieci, kto zapłaci rachunki, y ten podział obowiązków y to jest dopiero taka taka rzecz, która ma szansę yyy zadziałać wtedy, kiedy emocjonalnie
Speaker A
wiemy na czym stoimy. Kiedy emocjonalnie wiemy na czym stoimy, każdy u siebie, a my nie wiemy najczęściej. Znaczy na pewno są jacyś ludzie, którzy wiedzą emocjonalnie na czym stoją, bo mieli fajne dzieciństwo, są neurotypowi i fajnie im się poukładało, ale bardzo
Speaker A
często nie wiemy na czym stoimy, bo na przykład każdy z nas być może, a może większość z nas zna, pamięta z dzieciństwa określenia czy zwroty do samego siebie, czy samej siebie. Nie złość się, nie płacz, nie ma o co się złościć. nie ma o
Speaker A
co się gniewać, prawda? Czyli już takie proste komunikaty świadczą o tym, że oduczaliśmy się. Ja nie mówię, że to akurat musiało zadziałać w jakiś bardzo szczególnie traumatyczny sposób. Nie mogło, nie musiało. Ale te komunikaty mówią, że nasza kultura jest
Speaker A
przysiągnięta tym, że uczymy nasze dzieci i myśmy byli uczeni y zaprzeczania swoim prawdziwym emocjom, nie wyrażania emocji, a najlepiej nie przeżywanie emocji. No bo nie złość się to znaczy nie przeżywaj złości, prawda?
Speaker A
Złość jest biologiczna, tak jak każda inna emocja, nie? Więc jeżeli taki mamy background, no to jak startujemy w dorosłe życie w związku to jesteś z tym wszystkim przychodzimy do związku. I my nie do końca często wiemy jak naprawdę
Speaker A
te granice tak fajnie efektywnie stawiać. Co to znaczy fajnie efektywnie? To znaczy żeby nie przeżywać przewlekłej frustracji, nie przeżywać lęku nie wiadomo z jakiej przyczyny, prawda? Nie przeżywać tego, co się mówi, nie doświadczać tego, co się mówi nerwica, nie? Bo to nie jest taki stan
Speaker A
naturalny, zdrowy, tylko żeby wiadomo było jaka emocja we mnie powstaje, żeby wiadomo było co ja z tym potrzebuję zrobić i żeby wiadomo było jak ja mogę sobie regulować te emocje również w związku właśnie z tą drugą osobą. Czyli
Speaker A
trochę się rozgadałam na ten temat znowu w związku też można by powiedzieć tak technicznie, nie? Znowu struktura stabilnaz elastyczna, nie? Tylko, że to znowu to nam bardziej, bo, bo też osoba z ADHD nie może mieć za sztywnej struktury, bo coś będzie chciała
Speaker A
inaczej, coś będzie chciała, prawda, jakoś różne rzeczy, rutyna będzie się nudzić, nie? Czyli znowu to jest tak jak w wychowaniu dzieci. Ważna jest struktura stabilna, wystarczająco stabilna, wystarczająco elastyczna. Ale znowu jak mówimy w wychowaniu dzieci, a tutaj mówimy osoba w związku z osobą z
Speaker A
ADHD, no to też nie o to chodzi, żebyśmy przejmowali rolę rodzica w jakimś w jakimkolwiek zakresie, prawda? To to, czyli to jest też taka y skomplikowany, złożony temat, który faktycznie dobrze jest sobie poukładać czy w ramach psychoedukacji dla osób bliskich, czy w ramach właśnie
Speaker A
takiej psychoterapii w sensie, żeby sprawdzić jak to u mnie i co ja mogę na własny użytek z tym zrobić. Załadamy sobie teraz hipotetycznie, że ja jestem w związku z osobą, która zmaga się z ADHD, która ma jakby pewne te zachowania, o
Speaker A
których mówiłaś wcześniej, czyli na przykład rozpoczynanie wielu rzeczy, niekończenie ich, takie przeskakiwanie, że tak powiem, z kwiatka na kwiatek po tych pomysłach. Jak w takim razie mogę pomóc tej osobie, żeby nie wiem, bardziej dowoziła. Nie wiem, czy to jest
Speaker A
poprawne sformułowanie. Jeśli nie, to zaraz mnie proszę popraw. I jak mam zarządzać ewentualnie swoim jakimś takim poziomem poczucia bycie zawiedzionym, gdy to się nie dzieje?
Speaker A
Trudne pytanie. Nikt nie mówił, że będzie bardzo łatwo. Trudne pytanie, bo właśnie, bo tutaj wchodzi na przykład to coś takiego, takie poczucie odpowiedzialności za to, żeby ta druga osoba dowoziła.
Speaker A
Czyli jeżeli w ogóle takie coś powstanie w naszej głowie, to znaczy, że chcielibyśmy, czy potrzebujemy, czy taki mamy pomysł na branie odpowiedzialności za to jak druga dorosła osoba funkcjonuje i to jest skazane na porażkę.
Speaker A
To większość z nas tego próbuje, chociaż teoretycznie wie i zawsze jest to skazane na porażkę, czyli czyli tą odpowiedzialnością, odpowiedzialność za to, za swoje życie, za swoje zachowanie, za swoje za swoją regulację emocji może tylko podjąć dana osoba, czyli my za swoje, a kto inny za
Speaker A
swoje. Ale będąc jednak w związku, te konsekwencje czasem będą nas dotykać, a konsekwencje dotykają. Dokładnie tak.
Speaker A
Y, czyli, czyli, bo być może o to ci chodziło, nie? Czyli jak spowodować, żeby rzeczy były zrobione, które potrzebują być zrobione, tak? W sensie jak być realnie wsparciem dla tej osoby, to jest myślę, że ta jedna część mojego pytania. I drugie jak
Speaker A
właśnie zarządzać tym swoim ewentualnie mówię poziomem zawiedzenia, gdy ma się inny sposób funkcjonowania z goła, jakby odmienny, a nazwijmy to tak już bardzo prosto i obrazowo, niedotrzymywanie słowa jest normą. Myślę sobie, to jest taka moja właśnie prywatna opinia, że można
Speaker A
wspomóc taką osobę strukturą i pewną dozą wyrozumiałości, bo znowu jeżeli różne rzeczy się nie dzieją i dana osoba, jakaś osoba noterycznie zawala, nie, to znowu też i ma rozpoznanie ADHD, to znowu pamiętamy o tym, że człowiek nie jest całym ADHD.
Speaker A
Człowiek ma różne inne jeszcze czasem różne inne zaburzenia. Niestety na często natomiast też różne inne cechy, umiejętności możliwości możliwości których jeszcze nie rozwinął.
Speaker A
Yyy więc trudno jest też to w ten sposób rozumieć, że osoba ma rozpoznanie ADHD, no i tak już będzie, no więc będzie wszystko na naszej głowie. Nie, no to tak, tak nie może działać, bo wtedy osoba bez ADHD po prostu się wykończy.
Speaker A
Natomiast tą tą strukturą, którą się zapewni, być może z taką trochę może, jeśli jest możliwość taką większą uważnością, prawda, na na tą drugą osobę, ale taką strukturą, która będzie pilnowała tak naprawdę naszych własnych granic, nie? Będąc jakby po po tej po
Speaker A
tej stronie i też taką strukturą, która będzie w której będzie zawsze miejsce na zadbanie o swoją własną regenerację. To jest o tyle ważne, że jeżeli my nie zadbamy, czyli będąc osobami załóżmy bez ADHD, jeżeli nie zadbamy o swoją własną
Speaker A
regenerację i o swój własny dobrostan, to będziemy przewlekle sfrustrowani, wkurzeni i zawiedzeni, prawda? I teraz jak mówię o tej pewnej dozie wyrozumiałości, faktycznie to jest trudno sobie wyobrazić. Jak człowiek tak nie ma, to trudno jest sobie wyobrazić, że ktoś nie dowozi, bo po prostu nie
Speaker A
domagają mu funkcje mózgowe w tym obszarze. Nie. Czyli znowu jest taka kwestia wyważenia pewnej wyrozumiałości, bo jak człowiek na przykład ma tą latarkę w tym ciemnym pokoju, no to to trochę tak sobie można to wyobrazić jak działa. Ale z drugiej strony tak myślę,
Speaker A
że w naturalny sposób się powstaje pytanie: "No dobrze, tak ma, dobrze, pomogę." No ale niech też coś troszkę ten drugi osobnik sam od siebie może coś, nie? I tutaj no też nie możemy wymagać od naszej bliskiej osoby z ADHD,
Speaker A
że coś z tym zrobi, bo to jest już decyzja, prawda, tej drugiej osoby, ale my możemy podejmować nasze własne decyzje w oparciu o to, co jakie informacje dostajemy, nie, i w jakiej rzeczywistości żyjemy. I tutaj no pojawia się, bo tam mówiliśmy, czy to
Speaker A
wymówka, prawda? ADHD ADHD to nie jest żadna wymówka, ale świadomość, że się ma ADHD to jest pewne często bardzo ważne wyjaśnienie.
Speaker A
skąd się trudności biorą i wskazówka jak podejmować, jak brać odpowiedzialność za własne życie będąc osobą dotkniętą ADHD, jak brać odpowiedzialność za własne życie i za własne postępowanie z tymi większymi trudnościami, z tą potrzebą leczenia, prawda, farmakologicznego też, ale bez
Speaker A
tego, prawda, jeżeli osoba dorosła za DHD nie podejmie swojej odpowiedzialności za swoje funkcjonowanie, jakiejkolwiek, no to otoczenie nic już jej w tym nie pomoże i dalej tak będzie nie ogarniać życia, jak nie ogarnie.
Speaker A
Czy dobrze rozumiem z tego, co opowiadasz mi do tej pory, że nie ma żadnych plusów z posiadania ADHD, bo nazywałaś to w pewnym momencie kulą u nogi, z którą gdzieś tam jakby idziemy przez tą drogę, jaką jest życie. I
Speaker A
zastanawiam się, czy dobrze to zrozumiałem. Mhm. Właśnie to jest taka dyskusja, prawda? czy to, czy to supermoc, czy przekleństwo, czy co.
Speaker A
I myślę sobie, że to jest też yyy mamy jako ludzie mamy taką potrzebę yyy y zerojedynkowego określenia zerojedynkowego, tak? A ludzie z ADHD zwłaszcza czy w ogóle szerzej neur neuroatypowi, nie? Czyli w tym przykład a a życie nas uczy, że białe i czarne
Speaker A
zdarza się rzadko, a raczej się poruszamy w obrębie szarości. A tak chcielibyśmy. To jest takie jeszcze takie proste chyba, prawda? To jest takie dziecięce jeszcze myślenie. Ten jest dobry, ten jest zły.
Speaker A
Tego lubię, tego nie lubię, nie. A w dorosłości jednocześnie możemy się wściekać na kogoś i kogoś kochać.
Speaker A
Jednocześnie możemy mieć za złe i lubić, nie? Różne są te aspekty i bardzo dużo jest różnych tych zawiłości. Więc yyy też tak myślę sobie, że to rozumowanie, czy to jest przekleństwo, czy to jest błogosławieństwo, bierze się właśnie z
Speaker A
takiego czarno białego myślenia, że coś musi być, a z drugiej strony y muszę być najlepszy, żeby się nie czuć najgorszy.
Speaker A
Czyli osoby z ADHD, które świadomie lub nieświadomie wiedzą że w różnych dziedzinach, w różnych obszarach funkcjonowania nie domagają.
Speaker A
Z jednej strony może im się taki właśnie jest wpływ ADHD na kształtowanie się obrazu siebie. Z jednej strony, czyli ADHD znowu udowodnione w badaniach, ADHD wpływa niekorzystnie na obraz siebie.
Speaker A
Tylko co jest skutkiem tego niekorzystnego wpływania na obraz siebie? No bo jeżeli tak funkcjonuje to ja to zaczynam traktować, że to jest taka stała cecha, to jest stały element mojej tożsamości. Ja tak funkcjonuję, to znaczy, że ja taka jestem. nie zabieram
Speaker A
się za robotę, to znaczy, że no w sumie faktycznie ludzie mówią, że jestem leniwa. No to faktycznie tak wychodzi, że jestem leniwa, prawda?
Speaker A
Nie osiągam progów edukacyjnych czy nie zdaję egzaminów tak dobrze załóżmy jak inni, nie? Albo tak dobrze jak wydaje mi się, że mogłabym zdawać, nie? Że na przykład osoba ma wrażenie, że wszystko umie, nauczyła się wszystkiego, tak? Ale w
Speaker A
trakcie egzaminu, na przykład coś ją rozprasza i ma te te wyniki gorsze, no to ma jasne dowody. Okej, to znaczy po prostu, że ja jestem głupsza niż myślałam, nie? No to modyfikuję swoje myślenie o sobie. No to nie jestem,
Speaker A
wydawało mi się, że jestem bardziej inteligentna, jestem mniej inteligentna. Co w przypadku ADHD może być bardzo mylące, więc ADHD wpływa na obraz siebie niekorzystnie, ale co ludzie z tym potem robią?
Speaker A
Jeden może pójść w jedną skrajność, jestem najgorszy, ale drugi może być pójść w drugą skrajność, nie, ja jestem najlepszy. A właśnie, że to jest dobra moja cecha. A właśnie, że ja muszę tak odwrócić to moje, te moje niepowodzenia,
Speaker A
żeby one wyszły na to, że to jest moja super moc. I takie mam przekonanie, no bo biorąc pod uwagę całą charakterystykę o co to chodzi w tym mózgu, że te wszystkie funkcje wykonawcze są zaburzone, że to dojrzewanie mózgu jest opóźnione,
Speaker A
to dla mnie to się nie wiąże tak naprawdę to się wiąże z utrudnieniem, tak, ale to się nie wiąże z niczym ani dobrym, ani złym. To znaczy to się wiąże z tym, że tak po prostu jest. Czyli jeżeli tak po prostu jest, nie, jeżeli
Speaker A
jeżeli chcemy przepłynąć rzekę, a mamy dziurawą łódkę, to musimy w niej zatkać dziurę, żeby przepłynąć rzekę i możemy się zastanawiać, czy ta łódka jest najlepsza na świecie, czy najgorsza na świecie. Tylko, że to nam nic nie pomoże w przepłynięciu rzeki.
Speaker A
Czy social media pogłębiają jeszcze problem ADHD jako taki czynnik, w który łatwo wpadamy, z którego łatwo jest sobie wejść do jakieś aplikacji, coś poskrę porobić w międzyczasie i mieć to takie rozproszenie i właśnie to takie skakanie z kwiatka na kwiatek po czynnościach,
Speaker A
które robimy. A w takim sensie mówisz o o samym y samej takiej objawowości, nie o źródłach jakichś tam, nie chodzi mi o to właśnie, czy to jak teraz jakby korzystamy na gminie z telefonów komórkowych, które zawsze są gdzieś przy nas i które są nas w stanie
Speaker A
rozproszyć w ciągu robienia każdej rzeczy, od czytania książki przez pracę, przez nie wiem randkowanie, cokolwiek, czy to jeszcze pogłębia jakby te objawy z problemem, ze skupieniem się na tym, co robimy, w szczególności u osób z ADHD? Yyy, pewnie tak, bo skrollowanie
Speaker A
przyciąga naszą uwagę i wzbudza poziom dopaminy u każdej osoby. Więc to jest, jak mówiłam o tym, o tej przeskakującej takiej lepkiej uwadze na różne punkty.
Speaker A
No to tutaj łatwo jest się przyczepić uwagą, prawda, do na przykład do scrollowania albo łatwo jest się przyczepić uwagą do zgłębiania informacji z danej dziedziny, która na przykład, które te informacje totalnie nie są potrzebne w danym czasie. Nie
Speaker A
mamy pisać pracę na studia, ale wpadnie nam do głowy, przypomni nam się albo zobaczymy jakąś jakąś wiadomość o rodzinie królewskiej angielskiej. Nie wiem czemu mi tak przyzło do głowy, nie?
Speaker A
I teraz do spodu te wszystkie, a jeszcze przyjdzie do głowy, a jak to było? A jak to w ogóle z tą dynastiją tam jest? A kto z kim, gdzie jak nie? yyy albo albo jak z jakiejś innej, albo piszemy pracę
Speaker A
na dany temat, ale przyjdzie nam do głowy jakiś inny projekt, który robimy, albo coś, co by nas zainteresowało, albo poboczna rzecz z tej pracy i ta nasza uwaga zostaje przylepiona i też na skutek y dostępności internetu, internetu niech będzie social mediów,
Speaker A
prawda? pogłębiamy tą naszą wiedzę, ale odciąga nas to od tej zasadniczej pracy. Jeżeli nie mielibyśmy tych rozpraszaczy, no to po prostu nie mielibyśmy się mniej mielibyśmy się na czym rozpraszać. Tak, tak, tak. To możemy sobie wyobrazić. Ale czy social media są dobre czy złe, to
Speaker A
znowu nie tak już jest trochę inny temat rozmowy. Tak, na koniec w tym wątku mam chyba jeszcze jedno trudne pytanie. Czy często z twojego doświadczenia oczywiście, czy często widzisz, że to ADHD doprowadziło na przykład do, nie wiem, rozwodu,
Speaker A
jakiegoś, załamania kariery, jakiegoś wypalenia zawodowego, czyli odbiło się naprawdę poważnymi konsekwencjami na osobach, którym pomagasz?
Speaker A
Tak, tak. Często się odbija poważnymi konsekwencjami. Jeśli podoba ci się ten odcinek i zawarta w nim wiedza jest dla ciebie przydatna, podziel się nim. Wyślij go znajomym, którzy mogą skorzystać z tych informacji albo udostępnij go na swoich mediach społecznościowych. Razem możemy
Speaker A
sprawić, że wartościowa wiedza dotrze jeszcze większej liczby osób. Dziękuję. Ta pułapka ADHD, że człowiek sobie y nie wiedząc o tym, że że ma ADHD, radzi sobie jak może yyy kompensując, maskując, udając yyy właśnie kompensując w taki nadmierny sposób czy
Speaker A
w taki sposób, który tak naprawdę mu nie służy. I potem różne rzeczy w życiu się wywracają. właśnie wypalenie zawodowe ogromnie często trudności w relacjach ze współpracownikami.
Speaker A
Bardzo często na takim zupełnie powierzchownym poziomie możemy sobie wyobrazić osobę, która mówi bez zastanowienia.
Speaker A
Też mówi się o kreatywności ludzi z ADHD. Ludzie z ADHD są różni i są inteligentni i są z takim rodzajem inteligencji i z innym rodzajem inteligencji, prawda? Bo jest ich trochę. są z takimi możliwościami, nie wiem, edukacyjnymi dużymi i z
Speaker A
mniejszymi. Jeżeli chodzi o kreatywność, tak sobie też myślę, że ta kreatywność, którą się przyczepia do ADHD, być może polega na tym, że osoba z ADHD szybciej, bez zastanowienia zwerbalizuje jakiś pomysł, który część z nich może być fajna, prawda, jeżeli
Speaker A
pociągnięta przez innych, czyli te szkody życiowe, wypalenie zawodowe, no wypalenie zawodowe wiąże się zarówno z utratami pracy, jak i z niezdolnością do pracy z tej lub z innej przyczyny, prawda? Mówi się to pójdę do psychiatry po zwolnienie. Nie, oczywiście to nie jest
Speaker A
fajne, bo zwolnienie to jest orzeczenie o czasowej niezdolności do pracy, więc osoba ma być niezdolna do pracy. Ale mnie się dosyć często zdarza namawianie pacjentów, proszenie pacjentów, żeby zgodzili się pójść na zwolnienie. Co prawda z drugiej strony lekarz nie musi
Speaker A
prosić, bo lekarz orzeka, może wypisać tam, prawda, formularze i i pacjent już nie może pracować. No ale to nie o to chodzi, żeby stawiać sprawy na ostrzu noża. I te zwolnienia w przypadku wypalenia zawodowego, one są długie. One
Speaker A
mogą trwać miesiąc, dwa i trzy, a czasami dłużej. Czasami krócej, ale krócej niż miesiąc to rzadko mi się zdarza w takim przypadku. ADHD też skutkuje i z doświadczenia mojego i innych specjalistów i z badań. yyy skutkuje trudnościami właśnie w takiej
Speaker A
sferze yyy yy bliskości, utrzymywania związków, utrzymywania stabilnych relacji. Osoby z ADHD bardziej są narażone na yyy yyy rozpad związków. Yyy bardziej są yyy jakby więcej jest krótkotrwałych związków. To znowu nie, to nie jest reguła 100%.
Speaker A
Y, ale też y bardziej są też narażone na teraz właśnie bardziej są narażone na przykład na bycie ofiarą przemocy i bardziej i bardziej są narażone na bycie sprawcą przemocy.
Speaker A
Narażone na bycie sprawcą, tak słabo brzmi, nie? Ale po tych dwóch stronach ze względu na trudności właśnie z funkcjami wykonawczynymi i trudnościami i trudności z regulacją emocji, niestety to tak się właśnie w rodzinach, w związkach się to wszystko zazębia.
Speaker A
To porozmawiajmy na koniec o diagnostyce i leczeniu, czyli jak powinna przebiegać profesjonalnie zrobiona diagnoza i jakie są opcje leczenia i wsparcia dla osoby z ADHD.
Speaker A
Profesjonalnie zrobiona diagnoza powinna według badaczy dziedziny, naukowców, praktyków zawsze być elementem pełnej diagnostyki psycho psychiatryczno często psychologicznej, czyli to co ma miejsce, a co nie powinno zdecydowanie mieć miejsca to są pakiety w różnych ośrodkach, bardzo często spotykane, pakiety na
Speaker A
diagnozę ADHD, gdzie człowiek przychodzi z podejrzeniem swoim własnym albo czyimś, ma wykonywany test tak zwany, to znaczy ma od tam psycholog, czy czasami nawet niestety nie psycholog, rozmawia z pacjentem i odhacza konkretne kratki, czy się spóźnia, czy zapomina, czy tam coś i z
Speaker A
taką z takim podsumowaniem tych tych kratek. Tak, bo człowiek trafia do psychiatry, który na krótkiej wizycie, niestety czasami to tak funkcjonuje, na krótkiej wizycie widzisz, że kratki się zgadzają, 8 na 10 jest, 8 na 10 jest, bach, prawda? I człowiek
Speaker A
wychodzi z le z lekiem psychostymulującym. To jest bardzo duże niebezpieczeństwo, bo jesteśmy człowiek jest bardziej skomplikowany niż nawet sama ADHD. ADHD jest skomplikowane, ale człowiek jeszcze bardziej y i żaden człowiek nie jest właśnie samym ADHD. Czyli z jednej
Speaker A
strony bardzo często można popełnić błąd po prostu w diagnozie, bo y te kratki, o których mówię, prawda, to są objawy ADHD, a objawy objawy to co widać na zewnątrz, jeżeli chodzi o ADHD, to są rzeczy, które każdemu czasami się
Speaker A
zdarzają. Każdy czasem zgubi, czasem zapomni, czasem się spóźni, czasem się nie skupi, prawda? I to jest bardzo subiektywne, czy dana osoba powie, bo tam w tych, w tym kwestjonariuszu są pytania, czy często się zapomina, ale to jest bardzo subiektywne, co to znaczy
Speaker A
często, prawda? I są dyskusje nawet nawet autorów tych tego kwestionariusza, jak pytać o to, co to znaczy często, nie? Więc jeżeli tylko na coś takiego się odpowie, to tak naprawdę wiemy tylko o pacjencie, że pacjent zgłasza problemy z, powiedzmy, z koncentracją, zgłasza
Speaker A
problemy z impulsywnością i tyle. Nie wiemy na jakim podłożu to jest, bo żeby zbadać podłoże to musimy bardziej popytać o różne rzeczy i właśnie przekonać się, że jest, że mamy dowody na tą biologicznie uwarunkowaną dyregulację emocji, biologicznie uwarunkowane zaburzenie funkcji
Speaker A
wykonawczych, ale na to, jak osoba, zwłaszcza jak jest osoba dorosła, nakładają się lata różnych mechanizmów, różnych wydarzeń, które następują w życiu, różnych trudnych, niekorzystnych wydarzeń, które też zakrzywiają jakby obraz jednego zaburzenia, prawda, przez inne, przez zaburzenia lękowe, depresje,
Speaker A
zaburzenia potraumatyczne. Na to wszystko wchodzi używanie substancji popularne, że tak powiem, prawda? Bo, bo mówimy o uzależnieniach, ale często ludzie nie identyfikują tego z uzależnieniem, jeżeli codziennie albo kilka razy w tygodniu spożywają lampkę wysokogatunkowego wina, tylko nazywają się na przykład koneserami, prawda? Nie.
Speaker A
I to wszystko, ten wpływ substancji marihuana, ten wpływ substancji na mózg również nam zakrzywia obraz tego tego ADHD yyy powodując, że z jednej strony możemy w ten sposób można właśnie postawić y diagnozę błędnie, ale z drugiej strony nawet jeżeli się trafi z
Speaker A
diagnozą w ten sposób, bo akurat ta osoba też ma ADHD, to jeżeli nie pobadamy dokładnie, czy tam nie są właśnie substancje, czy tam jest są zaburzenia potraumatyczne, czy tam są jakieś inne jeszcze rodzaje zaburzeń, zaburzenia nastroju, to zastosowane
Speaker A
leczenie często jest nieskuteczne albo źle tolerowane. To się bardzo często zdarza, jeżeli trafiają pacjenci właśnie mówią: "No miałem zdiagnozowane ADHD tam a tam, ale dostałem tam lek psychostymulujący i bardzo źle go toleruję, on nie działa." I teraz co
Speaker A
dalej? Bardzo często okazuje się, że tam u podłoża leży na przykład niewyleczone zaburzenie nastroju i najpierw trzeba tamto wyleczyć, a potem już stymulant dobrze jakby dobrze zadziała. Ale też jest też takie niebezpieczeństwo, że jeżeli się tego dokładnie nie pobada też
Speaker A
jaki jakie człowiek ma wzorce osobowościowe, jaką ma osobowość, jak y jak jeżeli to jest młody człowiek, jak w jaki sposób dojrzewa ta osobowość, to też można popełnić taki błąd. Akurat trafimy, że ta osoba również ma ADHD.
Speaker A
Ale stymulanty nie mają szansy zadziałać, bo są tak silne wzorce osobowościowe, prawda? Czyli na przykład tak już mówiąc w skrócie może moje na przykład moje oczekiwania w stosunku do świata są takie, że ten świat się mi podporządkuje, nie? No to to jest takie
Speaker A
nieadaptacyjne przekonanie, no bo świat się nie podporządkuje, nie? Czyli to to mówimy, jeżeli taki wzorzec się wykształcił, no to to jest taki, tak mówimy profesjonalnie nieadaptacyjny wzorzec osobowościowy. Ale jeżeli tak się kształtuje osobowość człowieka, no to my damy stymulant, a ten świat dalej
Speaker A
się nie zmienia, nie? I rzeczywiście też bywają takie doświadczenia, że ludzie potem próbują, lekarz próbuje zwiększać dawki stymulantum, prawda, aż do dawki, która już jest nietolerowana.
Speaker A
No a ten świat nic. No ale człowiek dalej oczekuje, że coś powinno się zadziać jakoś odgórnie, coś wszystko powinno się w świecie zmienić, żeby on wreszcie mógł się skoncentrować, nie? Czyli są inne mechanizmy. To nie jest tak, że my na
Speaker A
sztywno potrafimy zawiodować człowiekiem jak maszyną, prawda? Tylko te inne mechanizmy na tyle się nakładają, że rzeczywiście ta diagnostyka to musi być diagnostyka ADHD musi być jak archeologia.
Speaker A
A w archeologii wiadomo tam tą miotyłką powolutku. Czyli ja to rozumiem tak, że nie ma jednego obiektywnego testu, po którym mamy 100% pewności, że ktoś zmaga się z tym ADHD i wymaga to i dużego doświadczenia, jak rozumiem, żeby
Speaker A
wybadać, czy te nazwijmy to, objawy, z którymi ktoś jakby przychodzi, to rzeczywiście jakby one pochodzą z ADHD czy jakiś innych, nie wiem, złych doświadczeń, problemów i rzeczy, które trzeba najpierw jakby ogarnąć i przepracować, żeby dopiero wtedy ewentualnie móc przeprowadzić rzetelną
Speaker A
diagnozę w kierunku ADHD, tak? Tak, dokładnie. Tak, nie ma obiektywnego testu, bo tak jak można zbadać krew w różnych chorobach, prawda, takich fizycznych albo zrobić rentgen po prostu, tak?
Speaker A
Dokładnie. No to tutaj to tutaj tego nie ma. Są badania są badania naukowe prowadzone jak jakie są odmienności w m w mózgach osób z ADHD i osób bez ADHD. I faktycznie zauważa się, że są pewne odmienności, ale to dopiero można zauważyć na grupie.
Speaker A
Czyli nie mamy jeszcze tak zaawansowanych możliwości, żeby oddzielić jedną osobę za DHD od B za DHD, tylko widzimy tam niech będzie ileś tysięcy osób z DHD i tu te odmienności będą tak zarysowane, a ileś tysięcy osób bez ADHD i tak, nie? Czyli tutaj nie
Speaker A
mamy jeszcze takich możliwości. Czyli znowu to jest też taka pułapka, bo bardzo dużo zależy od interpretacji badającego, bo te same objawy mogą być zinterpretowane na różny sposób. A a a jednocześnie nasza interpretacja i nasze rozumienie pacjenta jest w ogóle, powiem
Speaker A
tak, y brutalnie nieistotne, bo chodzi o to, jaka jest rzeczywistość pacjenta, jakie jest jego rozumienie siebie i jaka jest rzeczywistość tych objawów, a nie tylko to, z czym nam się jakby te objawy kojarzą. Czyli zajmując się diagnostyką ADHD, prawda, tak jak ja się zajmuję, my
Speaker A
się zajmujemy w naszym centrum, my cały czas musimy, cały czas musimy mieć tą wrażliwość i cały czas stać rozkrokiem, okrakiem, nie wiem, na całej dziedzinie psychiatrii, żeby nie dać się zmylić temu, że jeżeli my mamy już tą naszą uwagę, prawda, skierowaną na DHD,
Speaker A
żeby to była wybiórcza uwaga, że nam się wszystko będzie kojarzyć. Ty też schudnij z metodą Respo. Bez wyrzeczeń. Bez stresu, bez efektu Jojo.
Speaker A
Wejdź na centrumo.pl i zacznij już dziś. A czy są jakieś dane mówiące o tym, jak wiele osób się z tym zmaga dzisiaj, zarówno dzieci, jak i dorosłych w Polsce? mam na myśli y w Polsce mamy posługujemy się statystykami ogólnymi. To to co nam
Speaker A
mówią aktualne badania, aktualna wiedza medyczna mówi nam, że jeżeli chodzi o populację osób dorosłych, 3 do 5% tak zwanej populacji ogólnej, czyli wszystkich nas dorosłych ludzi, 3 do 5% to są osoby z ADHD.
Speaker A
Nie mamy badań, które by odzwierciedlały bardziej tą charakterystykę na naszym polskim gruncie. Póki co nie ma też takich badań miarodajnych na świecie, gdzie, jak, z jaką częstością, czy są różnice geograficzne i dlatego po prostu jakby posiłkujemy się tymi danymi ogólnymi.
Speaker A
Natomiast też jest to pewna różnica, bo tak zwana populacja ogólna, czyli dorośli wszyscy, to jest 3 do5%.
Speaker A
Ale jeżeli chodzi o populację osób, które zgłaszają się do psychiatrów lub psychologów z innego niż ADHD powodu, badania, które mamy aktualne mówią, że jest to około 20%.
Speaker A
Czyli może być duże niedoszacowanie chociażby w przypadku, nie wiem, nadciśnienia tętniczego. Tak. Tak. Czyli, czyli to nie jest nowość, to nie jest jakieś jakaś kwestia zdrowotna, która dawniej nie była obecna tylna.
Speaker A
Tylko to jest kwestia zjawiska medycznego, na które wcześniej nie umieliśmy patrzeć. Nie układało nam się w taki wzorzec, który pozwoliłby nam zauważyć to.
Speaker A
Czy częściej z ADHD zmagają się kobiety czy mężczyźni? Czy tutaj płeć nie ma wpływu?
Speaker A
Właśnie wydaje się, że że to jest po równo. Zawsze się uważało, że ADHD podobnie jak spektrum autyzmu, że tu jest przewaga zdecydowana występowania u chłopców. Jeżeli, jak jeszcze myślano wyłącznie o dzieciach, wynikało to z tąd, że charakterystyka objawów u chłopców i u dziewcząt, u
Speaker A
kobiet i u mężczyzn jest często trochę odmienna, a zwracano bardziej uwagę na objawy, które występowały u chłopców, czyli na taką w cudzysłowiu chłopięcą charakterystykę. A czy ADHD mamy od urodzenia tylko dopiero w którymś momencie życia się orientujemy, trafiamy
Speaker A
na diagnozy? Czy niektóre objawy, tak jak zresztą powiedziałeś, że one mogą się zmieniać jakby w czasie trwania życia, pojawiają się dopiero na jakimś etapie życia i są na tyle silne, że nie wiem, to nas dopiero stymuluje, czy też
Speaker A
puszuje do tego, żebyśmy poszli i sprawdzili, co tutaj może być nie tak. właśnie w ADHD, bo podoba mi się takie sformułowanie, że jest to stała stabilna niestabilność, to znaczy, że i objawy polegają na tym, że jest niestabilnie na różnych poziomach,
Speaker A
emocjonalnym, somatycznym, życiowym i tak dalej. Ale też te objawy, objawy to jest to, co widać, nie? Mamy te obrazki często takie przedstawiane góry lodowej, gdzie większej większości nie widać, bo jest pod powierzchnią wody, a widać y ten wierzchołek albo inaczej jeszcze może
Speaker A
wulkan, nie? Czyli gdyby to traktować, że objawy ADHD są no może z pewną przesadą, bo nie zawsze one są jak erupcja wulkanu, chociaż czasem tak, nie?
Speaker A
coś się dzieje, coś się gotuje w środku, ale od czasu do czasu w konkretnych okolicznościach, w konkretnym kontekście coś się ujawnia, nie? Czyli osoba z ADHD może, jeżeli sama nie wie, że jest posiadaczką, właścicielką, nie wiem, zaburzenia, może nie mieć takiej
Speaker A
świadomości i może myśleć, że po prostu tak jak tak jak ma to wszyscy ludzie tak mają. A otoczenie to mówię czy kobiety, czy mężczyźni, a otoczenie może widzieć dopiero to, co się ujawnia na zewnątrz.
Speaker A
Okej. Jak może wyglądać taki przykładowy dzień osoby ze niezdiagnozowanym ADHD? Chodzi mi o to oczywiście, jeżeli możesz, żebyśmy przeszli przez takie konkretne, nie wiem, sytuacje, zachowania, problemy, które ty pewnie często słyszysz u siebie w gabinecie, z którymi przychodzą do ciebie twoi
Speaker A
pacjenci, żeby też stworzyć taką, nie wiem, listę sygnałów dla osób, które mają jakąś wątpliwość co do siebie, która mogłaby im pomóc ewentualnie jakby spojrzeć na nią i ewentualnie odnaleźć jakieś te sytuacje u siebie.
Speaker A
Mhm. Właśnie, bo też będziemy pewnie jeszcze rozmawiać jak z diagnozą, jak z leczeniem. Ja to co to czego chciałabym uniknąć, to chciałabym uniknąć dawania instrukcji.
Speaker A
Zwróćcie uwagę na to i na tamto, bo to może być ADHD. Okej. bardziej przy tym, przy tym co się dzieje, prawda, przy takiej dużej popularności tematu yyy bardziej skłaniałabym się w tą stronę, jeżeli widzicie, że trudno jest wam ogarniać
Speaker A
życie albo ogarniać różne aspekty życia, albo macie poczucie cierpienia, my mówimy tak, lekarze psycholodzy, cierpienia, ale cierpienia to znaczy, no to cierpienie brzmi na maksa, a minimum to jest dyskomfort, nie? Czyli, że coś nie jest oczywiście, że życie nie
Speaker A
jest pozbawione dyskomfortów i to jest zupełnie okej, ale ale że coś takiego się dzieje, że jakoś człowiek ma poczucie, że trudniej, że nie może, że jakoś coś, że ma jakąś przeszkodę, ale nie nie wie jaką, to wtedy zachęcam do
Speaker A
do odwiedzenia psychologa, do odwiedzenia ewentualnie psychiatry, żeby można się wspólnie zastanowić co leży u źródeł tego tego właśnie, no to tak jak my mówimy, prawda, cierpienia czy jakiegoś rodzaju życia.
Speaker A
niedomagania albo jakiegoś rodzaju niedomagania w jakiejś dziedzinie. A są jakieś takie no najczęstsze sytuacje, z którymi zmagają się te osoby i potem trafiają właśnie na fotel do psychologa bądź psychiatry?
Speaker A
Tak, najczęściej w tej chwili rzeczywiście temat jest bardzo popularny i ludzie bardzo często zgłaszają się przynajmniej do niektórych placówek takich, które się ogłaszają, że diagnozują ADHD, no to ludzie się zgłaszają rzeczywiście z własnym podejrzeniem ADHD. też nie ma w tym nic
Speaker A
dziwnego, bo ja też nie chcę powiedzieć, ludzie nie rozpoznawajcie u siebie objawów, nie kojarzcie ich. Wiadomo, że jeżeli mamy yyy właśnie poszukujemy yyy opisu swojego funkcjonowania albo opisu swoich trudności, to jest oczywiste, że jak trafimy na objawy ADHD, to mogą nam się skojarzyć w
Speaker A
różnych kontekstach. Natomiast częściej zanim zanim jeszcze ta popularność tak bardzo wyniknęła, spotykałam się z tym, że ludzie przychodzili ze względu na zaburzenia inne, tak zwane zaburzenia współtowarzyszące, na przykład nerwice.
Speaker A
Nie, nerwica to nie jest w tej chwili profesjonalne żadne określenie, ale mniej więcej wszyscy wiemy o co chodzi.
Speaker A
na przykład przewlekły stres, na przykład właśnie zamartwianie się, na przykład no właśnie takie okresy dołów psychicznych, które prze przekraczają ten tą tą głębokość i i długość takiej zwykłej handry, że czasami mamy gorszy dzień. coś co ludzie nieraz mówią, że nie poznają siebie, że
Speaker A
to jest jakieś nie wiadomo dlaczego tak zareagowali też właśnie ludzie, którzy mówią nie wiemy, nie wiem dlaczego tak reaguję w jakich sytuacjach nie wiem dlaczego tak reaguje. Jeżeli tak ktoś ma takie poczucie o sobie, to wcale nie znaczy, że jest osobą za DHD, ale to
Speaker A
znaczy, że zachęcałabym gorąco do odwiedzenia na przykład psychologa, psychoterapeuty, żeby się poprzyglądać temu, bo jest nam łatwiej funkcjonować w życiu, kiedy wiemy dlaczego tak reagujemy, a nie inaczej. Rozumiem, że nie chciałaś mówić o tych konkretnych przypadkach, żeby nie powodować u osób i
Speaker A
nie dawać im jakieś listy gotowych rozwiązań, po której oni będą mogli sami w domu przez internet jakby diagnozować.
Speaker A
Rozumiem, że tutaj była ta bolączka. Wychodzę tylko z założenia, że te takie praktyczne przykłady jednak są dla ludzi bardzo pomocne, żeby jakkolwiek się czegoś złapać, że to takie nieabstrakcyjne przykłady, a namacalne z życia codziennego, no są łatwiejsze poznawczo do tego, żeby móc się z czymś
Speaker A
utożsamić. Czy jest jakieś takie, nie wiem spektrum zachowań, nie wiem, przykłady jakichś zachowań, którymi jesteś w stanie jakby się podzielić, które no mogą kierować w tym kierunku, żeby generalnie zgłosić się do psychologa.
Speaker A
Pierwsze pytanie jest, jeżeli człowiek się zmaga z czymś, to pierwsze pytanie jest, czy to jest normalne, czy wszyscy tak mają, czy ja mam nie tak jak wszyscy. Nie, bo skąd my mamy wiedzieć, jak mają wszyscy?
Speaker A
Mhm. Rozmawiając z ludźmi czasami mamy, prawda, mamy jakąś grupę bliższych, znajomych, możemy się powymieniać różnymi różnymi doświadczeniami, ale przecież my nie wiemy tak naprawdę z własnego doświadczenia, jak ludzie mają.
Speaker A
I rzeczywiście tak jak jak pytałeś o takim typowym dniu osoby z ADHD, ja też tak najpierw sobie tak pomyślałam, no typowy dzień, tak jak nie ma typowej osoby z ADHD, bo osoby z ADHD są różne, tak nie ma być może
Speaker A
y jakiegoś jednego dnia, prawda, jednego sposobu przeżywania każdego dnia, ale faktycznie na przykład na przykład coś takiego taki osoba z ADHD pracująca w w zawodzie, który sprawia jej satysfakcję.
Speaker A
yyy to może być taki dzień. Dzień pracy może wyglądać w ten sposób, że wstaje no wcześnie rano tak jak trzeba wstać do pracy.
Speaker A
Idzie do tej pracy. W tej pracy bardzo, w tej pracy często trudno jest jej się wybudzić czy jemu przez pierwszy kilka godzin, godzinę i tak dalej, bo są często niedobory snu.
Speaker A
Ludzie z ADHD mają często niedobory snu. Potem się rozkręca, pracuje bardzo intensywnie, bo ma dużo wyzwań, bo to ją interesuje, bo jest wśród ludzi. Yyy, natomiast ze względu na to, że na początku nie mogła się taka osoba rozkręcić, ma tyły pod
Speaker A
koniec dnia pracy, więc zostaje po godzinach, żeby nadrobić tyły, a wtedy wreszcie wszyscy idą i ma trochę spokoju i może się skupić po prostu. Yyy, po czym wraca do domu i w domu doznaje takiego totalnego spadku energii, czyli
Speaker A
tak jak tam było na 150% to teraz jest na minus ileś. No początek dnia był taki nazwijmy to nie wiem na 0,20%, potem był jakiś okres 100 150%, po czym następuje ten taki znowu zjazd energetyczny, tak to możemy nazwać,
Speaker A
tak? Tak, zjazd energetyczny i po prostu jak przekuty balonik. I często ludzie mówią, że przychodzą do domu po pracy i dziwią się jak to inni robią, że po pracy jeszcze bawią się z dziećmi albo coś tam innego robią, a osoba z ADHD
Speaker A
może po prostu się położyć na kanapie i leżeć. To jest też taki, tak sobie pomyślałam, taki stereotyp, nie, dawny y faceta, nie? Ale ale akurat mam na myśli kobiety, które o tym mówiły, że to jest po prostu tak, że jest są totalnie
Speaker A
wyssane z energii i jeżeli coś muszą robić, no to to robią, a mają obowiązki domowe, prawda, wiadomo, różne rzeczy, to robią to nie tylko z najwyższym wysiłkiem, ale najwyższym swoim kosztem.
Speaker A
popołudnie czy późne popołudnie mija, nadchodzi wieczór, kiedy można by położyć się spać i odespać ten cały dzień, to energia wraca, prawda? Ale nie, bo energia wraca, nie?
Speaker A
I i wtedy wreszcie można albo nadrobić jakieś rzeczy domowe, albo po prostu jest trochę czasu dla siebie w takim w takim przyjem przyjemnej energii. Więc osoba z ADHD siedzi do 12:00, do 1:00, 2:00 w nocy. No i na
Speaker A
następny dzień wstaje, prawda, po pięciu, sściu, siu godzinach i to błędne koło się powtarza.
Speaker A
Będę tak. A z kolei weekend, tak? Bo dni pracy. Z kolei weekend, kiedy nie ma żadnej struktury, jest czas na przyjemny odpoczynek, można robić co się chce, ale ten brak struktury często powoduje, że jest takie poczucie, że osoba sobie myśli, że różne rzeczy zrobi
Speaker A
i ma tam pojawiają się w głowie takie punkciki, prawda, co by można było zrobić, coś może domowego, a może coś przyjemnego, ale w efekcie jakoś to się rozłazi jakoś większość tych planów nie jest realizowana. Albo jeśli jest, to
Speaker A
się okazuje, że za dużo sobie dana osoba zaplanowała. Myślała, że to wszystko się zdąży, a to się nie zdążyło i ma takie poczucie właśnie albo, że czas przecieka przez palce, albo znowu takie poczucie gonitwy, a i tak nie zrealizowania
Speaker A
swoich planów. mi chociażby bardzo często w internecie wyświetlałeś takie filmiki pod kątem właśnie osób z ADHD na tej zasadzie, że ktoś sobie właśnie siada do pracy, nie, nazwijmy to minutę pracuje bądź nie wiem, otworzył dopiero klapę laptopa, no
Speaker A
i nagle się w głowie właśnie zapala jakiś taki punkcik, jakaś taka myśl. Ta osoba już wtedy jest w drodze, okej, dobra, to pójdę to zrobić. zaczyna ją robić, ale do, nie wiem, do domu chodzi kurier i powiedzmy ten kurier sobie
Speaker A
poszedł i taka osoba w sumie to nie wie w ogóle jakby co było przed chwilą i co ma się zadziać dalej.
Speaker A
Czy to też jest jakiś taki Czy to jest jakby filmik, który rzeczywiście oddaje jakąś prawdę, czy jest to wyolbrzymione przez internet?
Speaker A
Tak. Y, faktycznie tak to może wyglądać. Tako zdaje się taką nagrał piosenkę właśnie, bo to jak powiedziałeś o kurierze, to to tam był taki taki motyw.
Speaker A
To nie nie kojarzę piosenki, wymyśliłem totalnie ten przykład z kurierem. Teraz akurat tak jest taka koncepcja, tak zwana koncepcja monotropizmu, która bardziej dotyczy osoby w spektrum autyzmu, ale y również ma zastosowanie do osób z ADHD. Yyy, ona myślę, że dosyć dobrze obrazuje właśnie
Speaker A
ten temat o o którym teraz mówimy, bo my teraz będziemy mówić o problemach z kierowaniem uwagą, prawda? Bo jeżeli chcę robić jedno, a inne coś mnie odrywa i tam całą uwagę kieruje, prawda? I całą uwagę, to nie może to to nie jest osoba
Speaker A
z ADHD, nie ma tak, że, że tu dobra, to troszeczkę tu tylko to tam nie wiem, grzebnę, otworzę kurierowi, ale już tutaj jestem. Troszkę uwagi tam, ale reszta tu, tylko ta uwaga po prostu cała się przenosi.
Speaker A
Okej. Nie, osoba w spektrum autyzmu, osoba monotropiczna ma taki taką charakterystykę yyy kierowania uwagą y którą można porównać do bycia w ciemnym pokoju y z latarką, która daje jasny sną światła. Czyli uwaga jest skupiona tam, gdzie jest ten jasny snop światła. Osoba
Speaker A
monotropiczna, najczęściej osoba autystyczna widzi to, a reszty od reszty szczegółów potrafi się odizolować, nie słyszy, prawda? Nie reaguje na przykład, nie? jest bardzo skupiona. Osoba za DHD wydaje się, że to jest przeciwnie, bo osoba z ADHD ma uwagę wszędzie, ale nie
Speaker A
do końca to jest przeciwnie. Więc osoba z ADHD ma trochę tak jakby była właśnie w tym ciemnym pokoju z tym jasnym snopem latarki, ale co chwilę zauważa jakieś błyski w tym pokoju w różnych miejscach.
Speaker A
Tam się zapalają jakieś lampki i za każdym razem z tą latarkę kieruje tam w stronę, gdzie gdzie padł ten błysk, żeby widzieć to wyraźniej.
Speaker A
Jeżeli skieruje tamtą latarkę, to potem jest jej trudno wrócić tu, gdzie była. No bo jest ciemno, nie wie dokładnie, gdzie była, prawda? Trochę takie takie obrazowe porównanie mi się nasunęło, bo ono rzeczywiście dosyć dobrze obrazuje to, że osoby z
Speaker A
ADHD, bo o nich tutaj dzisiaj mówimy, mają problemy z kierowaniem uwagą. Czyli to nie jest tak, że osoba z ADHD jest wielozadaniowa, bo czasami tak, prawda, czasami tak się mówi, robię 1000 rzeczy jednocześnie, nie? Ale te 1000 rzeczy
Speaker A
robionych jednocześnie to są rzeczy, które robię niedokładnie z błędami, z błahymi błędami jakimiś. Zaczynam, nie kończy.
Speaker A
Zaczynam, nie kończę. Prawda? Często pytam osoby jak sprzątają w domu, bo właśnie też rozmawiając z pacjentami pytamy jak funkcjonują w środowisku zawodowym, ale też jak w środowisku pozazzawodowym. Też bardzo duże skupienie jest w myśleniu o ADHD. Bardzo jest duże skupienie na tak zwanym
Speaker A
dowożeniu, prawda? Czy dowoze jak pani dowozi, to pani nie może mieć ADHD, nie? A nie chodzi o to, jak człowiek dowozi jakie ma efekty, tylko chodzi o to, jakie ma funkcjonowanie. w drodze do tych efektów.
Speaker A
Czyli na przykład osoba, pytam osoby z ADHD jak jeżeli chodzi o to niekończenie zadań, jak sprząta w domu. Jeśli już sprząta prawda no to a osoby z ADHD bardzo często lubią mieć porządek, bo wtedy czują się lepiej zorganizowane.
Speaker A
Tylko, że wtedy tylko, że ten porządek się po prostu ich nie trzyma. I jak robią porządek, to nie robią porządku systematycznie, miejsce po miejscu zrobią i załatwione, tylko robią jedno, przejdą do innego pokoju, tam im się coś przypomni, tutaj zapiszczy pralka, to
Speaker A
idą do pralki, prawda? Więc ten to jest bardziej takie chaotyczne, rozproszone. Czasami kończą, czasami często nie kończą, zostawiając sobie na przykład jakąś kupkę rzeczy, która jeszcze nie jest zrobiona, bo już naprawdę spadnie motywacja, już się po prostu nie da.
Speaker A
Powiedziałeś, pokazałeś na przykładzie tego pokoju metaforę jak będzie miała osoba z ADHD, jak będzie miała osoba w spektrum autyzmu, a jak będzie miała osoba normalna, jeżeli w ogóle możemy użyć takiego sformułowania jak osoba normalna.
Speaker A
Byłabym ostrożna z tym, z tym z tą nazwą osoba normalna, bo co to znaczy, co to znaczy norma? Ale jasne, masz rację. To znaczy mówimy o osobie neurotypowej, prawda? Czyli nie w spektrum autyzmu, nie z ADHD.
Speaker A
y używa się dla równowagi terminu w tym kontekście politropizm. Czyli taka osoba neurotypowa bardziej ma tak, że wchodzi do pokoju, który jest oświetlony i może kierować swoją uwagę, powiedzmy, jeżeli byśmy to tak mieli porównywać, który jest oświetlony nie bardzo jasno, ale także wszystko
Speaker A
widać. Może mieć tą swoją latarkę, ale też ma szerszy kontekst, czyli widzi co jest w tym pokoju. może skierować tą latarkę na jakąś jedną rzecz, może skierować ją potem na inną i wrócić do tej poprzedniej. Po prostu świadomie
Speaker A
osoba neurotypowa może świadomie kierować swoją uwagą zgodnie ze swoimi intencjami. Nie, nie, nie. Ta uwaga się nie przylepia. O tak bym to powiedziała.
Speaker A
Czy jest trochę bardziej panem swojego losu? Czy to będzie trafne określenie? Czy poprawisz mnie? No, no, trafne, trafne, bo te funkcje wykonawcze, o których mówię, yyy, to są to, to pojęcie oznacza, jeżeli mamy sprawne funkcje wykonawcze, to znaczy, że nasz mózg tak
Speaker A
funkcjonuje, że jeżeli mamy wiedzę, jeżeli mamy wiedzę jak zrobić, wiedzę do czego zmierzamy, to jesteśmy w stanie to zrobić mniejszym lub większym trudem, popełniając błędy, cofając się, ale jesteśmy w stanie to zrobić.
Speaker A
zaburzone czy ograniczone funkcje wykonawcze polegają na tym, że tak jak na przykład osoba z ADHD ma wiedzę, ma umiejętności, a rzeczy się nie dzieją, nie jest w stanie wprowadzić ich w czyn i dla osób neurotypowych to jest bardzo trudne do
Speaker A
zrozumienia. No bo jak nie, no to wystarczy po prostu wziąć i po kolei zrobić i zrobić, prawda? A osoby neurotypowe nie będą się dziwiły, że osoba, która na przykład kuleje na jedną nogę, czy ma krótszą jedną nogę, będzie jej się gorzej szło i
Speaker A
będzie to to chodzenie sprawiało jej większe cierpienie, bo to widać. A, ale będą się dziwić, dlaczego osoba z ADHD nie może po prostu siąść, skupić się, zacząć, zrobić i skończyć, bo tego po prostu nie widać, tego tego ograniczenia.
Speaker A
Czy są jeszcze jakieś, nie wiem, ciekawe, przykładowe historyjki z gabinetu, z pacjentów, którymi jesteś w stanie się podzielić tak jak ten przykład sprzątania, bo uważam, że to było bardzo obrazowe.
Speaker A
Y, tak myślę sobie o kontekstach właśnie i prywatnych, i zawodowych. No na przykład jeżeli chodzi o sposób spędzania urlopów, często osoby z ADHD potrzebują mieć i część z tych osób jak już ma takie strategie swoje wypracowane potrzebują mieć wszystko zorganizowane
Speaker A
dopięte na ostatni guzik i taki urlop z tego typu osobom za DHD może być pewnym wyzwaniem jeżeli osoby towarzyszące mają inaczej, bo wtedy tam jest ścisły zły sztywny plan, który jest bogaty, żeby było dużo stymulacji, dużo urozmaiceń i nie ma możliwości elastycznego
Speaker A
jakby gospodarowania czy zarządzania tym planem, bo dla osoby z ADHD, jeżeli ma określony plan i ten plan coś nowego wpadnie, to cała uwaga pójdzie na na to coś nowego i załamie się ten poprzedni plan, nie? Czyli osoby za DHD też mają,
Speaker A
chociaż wydaje się właśnie wydawałoby się i osoby za DHD mają same o sobie nieraz takie poczucie, że są ogromnie elastyczne, ale tak naprawdę ta elastyczność jest mniejsza, złudna. Tak, bo to jest, bo to jest tylko właśnie przerzucanie się tej przylepnej uwagi w
Speaker A
różne miejsca, ale bez możliwości takiej takiej stabilnej acz elastycznej struktury, nie? Bo to pytałeś o te różne przykłady.
Speaker A
Z drugiej strony, no właśnie takie spędzanie yyy yyy taka trudność ze spędzaniem czasu wolnego yyy w w takiej postaci, że po prostu jak już człowiek przeciążony po tym y tygodniu pracy czy czy na urlopie, prawda, przynajmniej przez te pierwsze dni, y jak jest tak
Speaker A
przeciążony, to jest też naturalny sposób fizycznie osoba jest wyczerpana. plus brak struktury może powodować, że po prostu ta osoba nic nie robi, nic się nie dzieje. Jest w takim takim poczuciu takiego marazmu i to jest to to wydaje
Speaker A
mi się też, że to jest ważna różnica, bo to nie jest przyjemne nic nie robienie.
Speaker A
Często też pytam o to osoby, jeżeli tak spędzają na przykład weekend albo jakieś dni wolne albo cokolwiek. Czy to jest przyjemne? Dla osoby z ADHD często to nie jest przyjemne, bo osoba z ADHD ma problem z odpoczywaniem.
Speaker A
Czyli cały czas, nawet jeżeli nie potrzebuję mieć uwagi zaprzątniętej, to w ADHD również jest znowu taki biologicznie uwarunkowany problem z hamowaniem, czyli ta nadruchliwość, która u dzieci może być, nie musi, ale może być taka bardzo wyraźnie widoczna, u osoby dorosłej
Speaker A
zmienia się w takie poczucie wewnętrznego pędu, pośpiechu, czasami w takie poczucie wewnętrznego zdenerwowania, drażliwości wkurzenia.
Speaker A
ale też taką trudność z wyhamowaniem, czyli osoba z ADHD właśnie na przykład siada, pytasz o przykłady, siada z książką i jeżeli ta książka nie jest jakaś absolutnie porywająca i nie wciągnie właśnie na wiele godzin, że się zapomni o wszystkim innym, to różne
Speaker A
rzeczy rozpraszają i trudno jest w ogóle przy tej książce usiedzieć, bo właśnie, bo, bo sygnał w odłożonym w innym pokoju laptopie jakiś się odezwie, Bo coś stuknie i to mi się skojarzy. Aha, faktycznie, bo coś tam, prawda? Kot
Speaker A
skoczy. Ajej, czy ja nie miałam dać jedzenia kotu. I po prostu nie można usiedzieć spokojnie, żeby przeczytać. A z kolei jak się już czyta, to też często bywa tak, że ludzie mówią, że czytają, przeczytają pół strony czy stronę i nie
Speaker A
wiedzą o czym czytali, ale czytają. Myśli były gdzie indziej. Czy myśli były gdzie indziej? Tak, jakaś rozproszona uwaga też. Ludzie, którzy mają dzieci, którym czytają książki, co oczywiście bardzo jest polecane, też mówią, że łapią się na tym, że czytają
Speaker A
dziecku książkę i w ogóle nie wiedzą, co tam było. A książka jest przeczytana, dziecko wie, tylko rodzic nie wie.
Speaker A
Rozumiem, że ta książka jest tylko i wyłącznie jakimś przykładem. Równie dobrze moglibyśmy tutaj podstawić, nie wiem, pracę zawodową i też co chwilę siedzimy przy tym komputerze, ale ten kot sobie skoczył, nie nakarmiliśmy go, jakby pojawiają się co chwilę jakieś
Speaker A
nowe pomysły na to, co można by porobić. Dobrze to czytam? Tak, tak. w pracy też, prawda? Część osób pracuje zdalnie, część osób pracuje w pracy i jeżeli się pracuje wśród ludzi, no to też to jest to jest dużym
Speaker A
wyzwaniem, większym wyzwaniem niż dla osoby bez ADHD. Jak zadbać o to, żeby uwaga była wystarczająco skupiona na zadaniu na tyle, żeby je można było zacząć zrobić i skończyć i nie popełnić błachych błędów, prawda? Wiadomo, każdy człowiek, my ludzie mamy prawo do błędów, tylko że
Speaker A
faktycznie mamy prawo. Tylko, że jeżeli robimy w pracy zawodowej ciągle yyy błędy i ciągle ktoś musi po nas poprawiać, no to wiadomo, że my będziemy mieli z tego y, prawda, będziemy mieli konsekwencje negatywne.
Speaker A
Konsekwencje. Czy ta różni się u kobiet i mężczyzn, czy przebiega tak samo, jakby objawy są takie same?
Speaker A
No właśnie. Kobiety i mężczyźnią różnią się i różnią się również obrazem klinicznym różnych chorób czy zaburzeń i to też należy do czy choroby układu krężenia na przykład mogą inaczej przebiegać czy różne inne takie choroby fizyczne i też może mieć być trochę inny obraz
Speaker A
zaburzeń psychicznych y depresji może być trochę inny i ADHD też może być trochę inny czyli z jednej strony ten obraz kliniczny jest inny czyli Na przykład u kobiet badania mówią, że jest więcej przypadków wśród kobiet z ADHD z przewagą zaburzeń
Speaker A
koncentracji uwagi, a u mężczyzn z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej impulsywności. Przy czym ta nadpobudliwość psychoruchowa, tutaj jest ważne rozgraniczenie. Nadpobudliwość psycho i nadpobudliwość ruchowa.
Speaker A
To wyjaśni nam, prawda? Bo ta, bo ta ruchowa, no to wiemy to, że się musimy ruszać.
Speaker A
Natomiast ta nadwłobudliwość psychiczna to jest to jest szybkie reagowanie poczuj zanim pomyślę. Nie u osoby z ADHD i u mężczyzn i u kobiet ten taki łuk akcja reakcja jest bardzo szybki i w związku z tym nie zdąży dojść do ośrodka
Speaker A
analitycznego w mózgu, do tej tak zwanej kory przedczołowej, gdzie jest ten nasz ośrodek zarządzania, tak jak wieża kontrolna lotów, prawda? tak naprawdę co mamy zrobić i co poczuliśmy yyy jaka jest sytuacja i jak mamy zareagować, żeby to nam najbardziej służyło.
Speaker A
Czyli trochę takie robię, potem myślę tak niestety tak i to znowu to jest na poziomie biologicznym u osoby za DHD się odbywa, ale przez otoczenie jest interpretowane jako po prostu na przykład niedojrzałość, tak?
Speaker A
Chaos. chaos, niedojrzałość, coś co jest zależne też od woli tej osoby. Jeżeli jest to traktowane jako niedojrzałość to tutaj jest sporo racji, bo mózg osoby z ADHD dojrzewa później to, co to co mówimy, że w procesie prawda naszego
Speaker A
życia nasz mózg stopniowo dojrzewa i tam te struktury tam mają szansę być takie już w pełni dojrzałe, w pełni ukształtowane gdzieś tam 20 parę, 30 lat, nie? No to mózg osoby z ADHD później dojrzewa. Więc ma też osoba z
Speaker A
ADHD ma takie cechy, które są charakterystyczne jednak dla wcześniejszych etapów dojrzewania osób neurotypowych, a neurotypowych jest większość, więc jest naturalne, że się do jakby porównuje się do tej większości.
Speaker A
Powiedziałaś jak to wygląda, jak te różnice wyglądają względem badań naukowych. A ty masz swoje jakieś takie prywatne odczucia po prostu z pracy z pacjentami, że widzisz jeszcze jakieś różnice, które może i nie są jakby potwierdzone na szerszą skalę, ale ty je
Speaker A
widzisz prosto z autopsji, ze swojej pracy? Mhm. Właśnie nie wiem, czy jest coś takiego, co by jeszcze bardziej odróżniało. Też byłabym z tym ostrożna. Pomyślę jeszcze zaraz, może mi przyjdzie do głowy, ale byłabym z tym bardzo ostrożna, bo
Speaker A
specjalista, prawda, lekarz może mówić o swoich odczuciach z takim zaznaczeniem, o swoich odczuciach, swoich obserwacjach rzeczywiście w mojej opinii zawsze z takim zaznaczeniem, że to są moje obserwacje, które akurat na przykład są niezgodne z ogólnym trendem, nie? czy tam w sensie
Speaker A
wynikami badań, bo musimy pamiętać o tym, że jeżeli chodzi jeżeli chodzi o medycynę, no to obowiązuje nas medycyna oparta na faktach naukowych. Yyy i jeżeli chodzi o taką siłę dowodów naukowych, doświadczenie własne lekarza stoi najniżej.
Speaker A
Oczywiście, nie? I to jest ważne, może być zależne od humoru nawet, nie? Prawda? Prawda? To jest ważne, bo jeżeli mamy duże doświadczenie, my lekarze mamy duże doświadczenie w jakiejś dziedzinie, a jeszcze mamy duży entuzjazm na przykład, nie, to możemy mieć takie
Speaker A
poczucie, że odnajdujemy jakieś nowe nowe schematy, nowe strategie, z których część może być do sprawdzenia, do wykorzystania, ale jednak część może być już taką za dużą brawurą. Yyy, ja to co widzę, ale to też się potwierdza w badaniach, jeżeli chodzi o różnic między
Speaker A
yyy obrazem u kobiet i u mężczyzn. Yyy to to, że yyy no u kobiet jest więcej takiej strategii maskowania objawów, czyli żeby tak robić, u mężczyzn też ta strategia występuje, czyli żeby tak zrobić, żeby trudności nie było widać.
Speaker A
Czyli to nie jest to jest niemówienie o tych trudnościach, czy żeby nie mówienie, udawanie, że ich nie ma, prawda? Czyli yyy czyli na przykład yyy yyy kobieta ma doświadczenia ze swojego życia już odkąd była dziewczynką, że po prostu nie może wytrzymać, już się
Speaker A
denerwuje jak jest jakaś rozmowa i już musi szybko powiedzieć, nie? Yyy, nie wie co z tym, nie wie jak to rozumieć, nie wie co z tym zrobić. Była wielokrotnie na przykład zawstydzana, karana za to czy zawstydzana, no bo
Speaker A
dziewczynki tak się nie zachowują. I na przykład nauczyła się hamować. To jest fajnie, że uczymy się hamować nasze reakcje, ale nauczyła się hamować z zapasem, czyli w ogóle się nie odzywa, żeby tylko z czymś nie wyskoczyć, nie? I
Speaker A
teraz, czyli przeszło w drugą stronę, a DHD to też jest takie takie zaburzenie dotyczące pewnych skrajności, nie? Czyli to przeszło w drugą stronę, czyli ten mechanizm kompensacyjny okazał się za silny, bo jednak czasami dobrze jest coś powiedzieć, a czasami dobrze jest
Speaker A
zamilknąć. Idealnie użyłaś tego słowa skrajności, bo właśnie o te skrajności jeszcze chciałem cię zapytać. To będzie już ostatnie pytanie z tych serii o jakieś konkretne przykłady. I może jeszcze raz tylko zaznaczę to, o czym rozmawialiśmy na samym początku, że nie traktujcie
Speaker A
jakby tej wiedzy, którą teraz słyszycie jako jakiś przykładów do autodiagnozy, tylko niech tą diagnozą zajmie się specjalista. Ale właśnie o te skrajności chciałem cię zapytać, czyli gdybyś miała, nie wiem, tak zbudować na kilku po prostu przykładach jakby dwie osoby,
Speaker A
które rzeczywiście zmagają się z ADHD, ale mimo wszystko to jest zupełnie inne ADHD, to jakby te sylwetki mogły wyglądać?
Speaker A
Jedna osoba mogłaby to, mógłby to być mężczyzna, który prowadzi, który jest biznesmenem, który prowadzi firmę, ma sukcesy w tej pracy zawodowej.
Speaker A
Tak. ułożył sobie pracę, że nie zajmuje się tym, co go nie interesuje, czyli załóżmy, interesują go nowe koncepcje i nowe pomysły, ale ma swojego wspólnika, który będzie filtrował te nowe koncepcje i nowe pomysły, który będzie w kontakcie z księgowością, który będzie
Speaker A
pamiętał o wysyłaniu rachunków do tej księgowości. I ta osoba z ADHD, ten mężczyzna, biznesmen z ADHD może mieć wtedy złudne wrażenie, że na przykład to ADHD, jeżeli już wie, że je ma, że to ADHD jakoś mu służy, prawda? Bo tak działa, bo taki ma
Speaker A
takie ma różne koncepcje, ale bez tej drugiej osoby, bez tego systemu wsparcia, który który potrzebuje, y trudno by mu było to robić samemu. Czyli z jednej strony, no oczywiście, że nikt nie będzie robił wszystkich rzeczy sam w firmie, ale z drugiej strony to jest
Speaker A
taki temat, że nawet gdyby miał firmę mniejszą, to i tak by z tym nie wyrobił, bo nie będzie wysyłał tych rachunków na czas, albo będzie zwlekał do ostatniej chwili, albo nie będzie w stanie przeczytać. Na przykład jeżeli jest
Speaker A
biznesmenem, prawnikiem, nie będzie w stanie przeczytać długich pism prawniczych, bo strasznie po prostu mu się to będzie już nudziło i będzie mu się chciało spać. Jednocześnie ten sam mężczyzna, biznesmen z ADHD ma jakieś swoje życie rodzinne, tak? Ma
Speaker A
załóżmy ma rodzinę, tylko że tej rodzinie nie poświęca wcale czasu, nie? To taki dosyć też stereotypowy przykład biznesmena, intensywnie pracującego, nie mającego czasu dla rodziny, dla osoby z ADHD y praca jest tym miejscem, gdzie jest struktura. W strukturze dużo
Speaker A
łatwiej się poruszać, więc yyy trochę można powiedzieć, może trochę żartobliwie, gdzieś gdzie nam będzie lepiej niż w pracy. Czyli po co ja mam wracać? Jakby pracy jest dużo, pracy zawsze jest za dużo, tak? Ale po co ja mam wracać do domu? nawet na takim
Speaker A
nieświadomym poziomie. Po co ja mam wracać do domu, gdzie ja muszę poruszać się w zupełnie innej strukturze, gdzie jakby to nie jest już tak usystematyzowane, jak tutaj mam wszystko, wiem wszystko co jak postępować, prawda? I już wiem, wiem jak
Speaker A
nawigować w tym obszarze. Czyli znowu jak mówimy o sukcesach osoby z ADHD to zawsze jest pytanie, a w czym? Bo nie ma takiej opcji, żeby osoba z ADHD nieleczonym miała zrównoważone takie zrównoważone życie we wszystkich dziedzinach. Czyli chciałam tak się zawiesiłam, bo tak
Speaker A
pomyślałam sobie, żebym miała sukcesy we wszystkich dziedzinach. Znowu to nie o to chodzi, że mamy mieć ciągle jakieś sukcesy, prawda? Ale tak, żeby mieć takie poczucie harmonijnego, y, harmonijnej koegzystencji różnych moich obszarów, tak? Czyli pracuję, mam satysfakcję w pracy, mam y y fajne,
Speaker A
zrównoważone, udane życie rodzinne, nie pozbawione trudności, bo wiadomo w życiu rodzinnym są różne trudności, nie? Ale życie jak życie. Mam grono znajomych, taki jak chcę. jeden większe, jeden mniejsze. Umiem odpoczywać, spędzam czas wolny tak jak chcę, umiem się
Speaker A
regenerować. Nie, jeżeli osoba z ADHD intensywnie działa w pracy i na przykład jeszcze mówi: "Chcę bardzo zadbać o siebie", to często dokłada sobie do tego swojego harmonogramu zachowania prozdrowotne, czyli znowu intensywne treningi na sztywno, ścisła dieta taka jaką sobie postanowi,
Speaker A
prawda? bo musi się sztywno trzymać reguł, żeby jej się to wszystko nie wywaliło. Do tego też dochodzi y ten temat właśnie regulacji, jeżeli już wspomniałam o diecie, temat regulacji emocji, dopaminy, jak regulujemy my ludzie dopaminę jedzeniem i że w przy
Speaker A
niedoborze snu i przy przemęczeniu chętniej znowu w taki nieuświadomiony sposób, prawda, regulujemy sobie ten poziom dopaminy nadmiernym jedzeniem, nie? Czyli wracając do tego przykładu tej tego biznesmena z ODHD yyy świat widzi sukcesy w jednej dziedzinie, a nie widać szkód zdrowotnych i szkód w
Speaker A
innych obszarach życia. Z drugiej strony, z drugiej strony niech to będzie osoba, która, no niech to też niech będzie mężczyzna, proszę bardzo. który też taki przykład mi przychodzi do głowy, który m zdał maturę, ale na studiach nie był w stanie się
Speaker A
utrzymać, bo bo po prostu różne rzeczy z jednej strony różne rzeczy go nudziły, takie taki typowy, prawda, przykład to, co się mówi, zdolny, ale leń, nie, do czasu, jeszcze do końca liceum jakoś dał radę przed maturą przysiadł, miał braki,
Speaker A
ale przysiadł i nadrobił te braki. Czyli mówimy o w tym przypadku o wystarczających zdolnościach intelektualnych prawda?
Speaker A
Na studiach się nie utrzymał, bo z jednej strony strasznie go nudziło to i trudno się mu było uczyć, z drugiej strony od razu sobie, mówiąc popularnie nagrabił u prowadzących, bo miał swoje zdanie na każdy temat i wygłaszał je
Speaker A
nawet nie pytany. Jest taka formułka, która dosyć dobrze też często obrazuje sposób funkcjonowania osoby z ADHD. Yyy i yyy wtedy kiedy kiedy myśmy rozmawiali, on y pracował jako pracownik fizyczny rzeczywiście dosłownie kopał rowy. Dosłownie, nie? Bo to czasami
Speaker A
takie są powiedzonka, nie? Mhm. I mówił, że jemu to bardzo pasuje, bo wreszcie widzi, prawda? No tak mówił na wtedy, nie? Bo wreszcie widzi, że jest w stanie zrobić jakąś robotę, która jest zaczęta, zrobiona i skończona. Ma większe poczucie. Ma też aktywność
Speaker A
fizyczną, nie ma większe poczucie takiego uporządkowania wewnętrznego, nie ma tego uczucia niepokoju, który jest wtórny do zaburzenia funkcji wykonawczych. Czyli, czyli trudno mi się tak zorientować na czym stoję, nie? Bo chcę, a nie mogę. Dlaczego? Dlaczego zwlekam? Dlaczego zwlekam do ostatniej
Speaker A
chwili? Dlaczego się nie mogę zebrać? Nie. Y ten kontakt nasz jakoś się urwał. To już było jakiś czas temu. Oczywiście, że że yyy to byłoby też pytanie, prawda, czy taka zachęta do psychoterapii, żeby sobie poszukał też swoich dróg takich
Speaker A
życiowych, które by mu najbardziej odpowiadały, ale dlaczego też to człowiekowi nie ma najbardziej odpowiadać na tamten etap, prawda? z jego taką strukturą to mu najbardziej odpowiadało. No i znowu, bo to pytałeś o dwa, ale też może być to osoba, no już
Speaker A
niech będzie dla dla równowagi kobieta, która która jest to powinny być dwie kobiety. No to niech będzie, niech będzie biznes woman wysoko funkcjonująca w korporacjach, osiągająca, która osiągnęła wysokie stanowiska, ale bardzo dużo pracująca, to jakby jest podobnie z tamtym mężczyzną, bardzo dużo
Speaker A
pracująca, starająca się, że tak powiem jeszcze raz dowieźć na wszystkich frontach, więc jak już kończy pracę, to zabiera swoje dzieci, wozi je po zajęciach.
Speaker A
dodatkowych odbiera, przywozi z tymi dziećmi, potem do sklepu jedzie wieczorem, bo już jest wieczór, prawda?
Speaker A
Robi zakupy, gotuje obiad, wszystko jest w pośpiechu, ma być na tip top, dzieci mają być zdyscyplinowane, no bo po prostu nie ma czasu, nie?
Speaker A
A dzieci są dziećmi, wiadomo. Tylko, że kłopot ma taki, bo nawet nawet nie ma świadomości, że ma jakiś kłopot.
Speaker A
No po prostu jest omnipotentna. No z mężem się nie układa, ale z mężami to się często nie układa. Tak mówię, prawda, z tego punktu widzenia.
Speaker A
Tylko kłopot ma taki, że nie rozumie dlaczego właśnie ją zwalniają, że ona kilkanaście lat czy ileś lat przepracowała dla danej firmy, dała z siebie wszystko, była zaangażowana na 150% w każdy projekt, a oni jej dają jakiś taki wykręt, który w ogóle nie
Speaker A
wiadomo, do niczego nie pasuje. zachowują się tak jakby no ta firma była mobingująca albo inna kobieta też wysoko funkcjonująca biznes woman, która nie jest w stanie zagrzać miejsca w różnych korporacjach do kolejnej korporacji jakby zaczyna pracować w kolejnej
Speaker A
korporacji również na bardzo wysokim stanowisku, bo ma bardzo wysokie kwalifikacje z dobrym sercem, że tak powiem, ze szczerymi intencjami i z całą swoją wiedzą i z całym swoim entuzjazmem.
Speaker A
A po jakimś czasie znowu okazuje się, że oni chcą się jej pozbyć. Dlaczego nie?
Speaker A
Bo osoba za DHD ma trudność w interakcjach społecznych, a często nie ma takiej świadomości, że ma tą trudność.
Speaker A
I a ludzie, którzy nie wiedzą, że ADHD jest, prawda, bo to jeszcze ta świadomość jest mała, no dla innych ludzi to jest po prostu uciążliwe.
Speaker A
Czyli z jednej strony osoba ma wysokie kwalifikacje, wysokie umiejętności, no ale też jest bardzo taka uciążliwa w takim codziennym byciu. Może być, mówimy o skrajnościach, prawda? Bo może być miła, sympatyczna, ale w pewnym momencie zaczyna być po prostu proszę bardzo,
Speaker A
jedno raz, dwa, trzy do brzegu lecimy, prawda? nie da się swoim współpracownikom, swoim podwładnym nie da się wygadać, bo już nie może po prostu ktoś przychodzi i opowiada i opowiada, to wiadomo, że to trzeba w trzech punktach wszystko. I znowu osoby
Speaker A
z ADHD w miejscu pracy przełożeni z ADHD mogą sprawiać, znaczy sprawiać wrażenie, no ich zachowania mogą być tak naprawdę mobingujące, pomimo tego, że oni nie mają ani takiej intencji, ani takiej świadomości, nie? I znowu no to jeżeli już jeżeli też
Speaker A
dwie kobiety, to może być może być na przykład osoba, czy kobieta, czy mężczyzna który która to osoba tak kompensuje, żeby po prostu żeby nie było tego widać, czyli żeby nie było widać nadpobudliwości, żeby nie było widać zaburzeń koncentracji, ma problemy ze
Speaker A
snem i jakoś sobie usiłuje z tym radzić. Yyy, w związku z tym napięcie wewnętrzne narasta, bo jeżeli yyy cały czas się blokujemy, prawda, jeżeli cały czas blokujemy ekspresję swoich emocji yyy a nie potrafimy, żeby one przepływały i tak łagodnie nimi zarządzać harmonijnie.
Speaker A
Jeżeli blokujemy właśnie wyrażanie czy doświadczanie emocji, to to się w nas wszystko kumuluje i gotuje.
Speaker A
No i taka osoba, czy kobieta, czy mężczyzna, może rozładowywać na przykład takie napięcie alkoholem, może rozładowywać takie napięcie marihuaną, która będzie ułatwiała zasypianie, prawda? Czyli, czyli dzięki temu jakby skutek pozytywny jest taki, że tego nie widać, jakoś lepiej śpi,
Speaker A
prawda? Na przykład osoby z ADHD mogą dlatego jest ważne, żeby zapytać, jeżeli już dana osoba używa jakiejś substancji psychoaktywnej, żeby zapytać, a co ta, co to daje, prawda? Bo to, że to jest złe dla zdrowia, to my wiemy.
Speaker A
Tylko tak naprawdę to z jakiego powodu to się zaczęło. I na przykład osoby z ADHD mogą powiedzieć: "Ja muszę się napić lampkę wina albo muszę się napić drinka wieczorem, bo trudno jest mi wyhamować. Ja jeszcze coś bym prawda,
Speaker A
robiła" czy robił. Ostatnie pytanie. Co każda osoba powinna wiedzieć o osobach z ADHD, żeby nie krzywdzić?
Speaker A
Świadomość, że ADHD jest ograniczeniem, ograniczeniem biologicznie uwarunkowanym, czyli z zasady swojej niezależnym od woli danej osoby z ADHD. I jeżeli ta osoba z DHD bierze odpowiedzialność za swoje funkcjonowanie w różnych obszarach, to przychodzi jej to z większym trudem niż o sobie bez
Speaker A
ADHD. Dziękuję ci bardzo. Dziękuję. S
Topics:ADHDmotywacjafunkcje wykonawczepsychoterapia poznawczo-behawioralnacoaching ADHDtrudności społeczneplanowaniestrukturyzacja czasurelacje międzyludzkiedr Kajetana Foryciarz
![ММs01ep10 Про жрецов 2012 HD [18+] — Transcript](https://i.ytimg.com/vi/RopvPNiPiT0/maxresdefault.jpg)
