Transformacja energetyczna jako cel – dr inż. Jerzy Mar… — Transcript

[Muzyka] Dziękuję przede wszystkim za zaproszenie. To dla mnie wielkie wyróżnienie i honor uczestniczyć w państwa konferencji. Będę się starał państwa zainteresować problematyką transformacji energetycznej w ogóle, a jednocześnie popatrzeć na to w kategoriach z jednej strony bardziej globalnych, a z drugiej strony w kategoriach FCON i zarówno państwa przedsiębiorstwa, jak i społeczeństwa. Kiedyś miałem na użytek jakiegoś tam wykładu wygłaszanego gdzieś tam, że są takie trzy parametry dobra, które decydują o poziomie cywilizacyjnym. Pierwsze to jest dostęp do żywności, drugi to jest dostęp do wody i trzeci to jest dostęp do energii. Bez tych trzech parametrów, bez dostępności do tych trzech parametrów nie ma mowy o cywilizacji, a przynajmniej w takim wymiarze, jakim my sobie to wyobrażamy. Teraz spróbuję państwu przedstawić, przepraszam, ale własny punkt widzenia na tę sprawę, bowiem nie wszyscy mówimy tym samym głosem i nie wszyscy znajdujemy taką samą definicję zarówno stanu rzeczy, jak i rozwiązania tego problemu.

Przede wszystkim poz jedną dygresję. Pan profesor, pan senator, by przejmy przywołać moje doświadczenie członka rządu. [Muzyka]

Wtedy funkcjonował taki Komitet Obrony Kraju, którego byłem członkiem z swoich kompetencji służbowych. Oprócz byli sami umundurowani, chyba że poszedł mundurze górniczym, to też był umundurowany, ale wtedy [Muzyka] państwo równie skomplikowana. Natomiast w obszarze polityki energetycznej, bezpieczeństwa energetycznego kraju, wręcz komfortowa. Lata 90. ubiegłego stulecia, bo o takim okresie mówię, 95-67, to był czas i on jeszcze trwał długo, kiedy mieliśmy olbrzymią nadpodaż energetyczną i mieliśmy olbrzymią zdolność do nadprodukcji energii elektrycznej. Dwie liczby energii elektrycznej: byliśmy w stanie wyprodukować, taka była mniej więcej moc zainstalowana w polskim systemie energetycznym, o 10 000 MW więcej, czyli 130% zapotrzebowania. Dostępu do surowców energetycznych na nic zmieniło, bo nie mieliśmy, nie mamy gazu, jest więcej tak samo węgla brunatnego. Wtedy mieliśmy zbilansowane dostępność i dostawy węgla kamiennego. Mieliśmy o 7-2 miliony ton więcej, mówię o poziomie produkcji, zapotrzebowaniu polskie gospodarstwo. [Muzyka] Łączna produkcja węgla kamiennego wynosi 48 milionów wla, czyli mówiliśmy o poziomie bezpieczeństwa wówczas i teraz. Na sam koniec, bo międzyczasie jeszcze coś państwu będę opowiadał, zostawię sobie takie pytanie: czy transformacja jest groźna dla bezpieczeństwa? Już teraz odpowiem: tak, ale i teraz spróbujmy sobie rozwikłać poszczególne terminy. Po pierwsze, w zakresie transformacji proponuje się nie straszyć i nie bać. Natomiast w zakresie bezpieczeństwa energetycznego sugeruje refleksję. Nie chcę powiedzieć, że należy się towi proces, w którym ludzkość uczestniczy zawsze. No PR. Zaczęliśmy od kamienia łupanego, poprzez łuczywo, lampy naftowe, energetyka oparta o surowce kopalne. Jesteśmy dziś na etapie energetyki jądrowej. Zbliżamy się do energetyki termojądrowej, wodorowej, drodze mamic sposoby to w razem jest transformacja, to się zmienia, bo zmieniają się zdolności techniczne, a ważne również zmieniają się uwarunkowania ekologiczne, jakie stawiane są energetyce. Zdolności do wytwarzania energii elektrycznej pos się takic pelski Uniwersytetu Łódzkiego, który kiedyś nazwał to po mojemu optymalnie, czyli jest to zdolność do wyprodukowania przez gospodarkę danego kraju takiej ilości energii, jaka jest potrzebna dla funkcjonowania gospodarki, zaspokojenia potrzeb społecznych. Sob spróbujmy to rozwikłać na czynniki pierwsze. Ja patrzę na panią tę kartkę, pokaże 5 min. Matko Polska Markowski, jeszcze tyle chciałeś powiedzieć, a pani już pokazuje.

Pi, no więc dostęp do surowców energetycznych zdefiniuj to poszczególnymi surowcami energetycznymi. Jak już powiedziałem, ropy naftowej w Polsce nie mamy, na Łukaszewicz się skończyło i nie będziemy mieli, bo w zasobach naturalnych nie ma gazu, którego Polska gospodarka zużywa około 20 miliardów metrów sześciennych na rok, w 144 mniej więcej wy tego zapotrzebowania wydobywany jest w Polsce, czyli około 4 do 6 miliardów metrów sześciennych, zależności od roku. I mamy oczywiście zasoby geologiczne, które umożliwiały jego zwiększenie wydobycia, ale nie inwestujemy, zaspokajając się póki co importem z zagranicy, kiedyś wyłącznie z Rosji czy ze związku riego, a dziś z rosnącym udziałem dostaw gazu skroplonego LNG, którego porty zostały w ostatniej dekadzie wybudowane nad polskim morzem. W zakresie dostępu do kolejnego surowca energetycznego, jakim jest węgiel brunatny, no tu sytuacja jest, przepraszam za sformułowanie, kuriozalna. Przedwczoraj byłem w Bełchatowie, które jak państwo wiecie, jest miejscem w samym centrum kraju, niedaleko Łodzi, Piotrkowa, gdzie w samym centrum Polski produkuje się 22% mocy zainstalowanej energetycznie, 2 opte produkcji, wydobycie węgla brunatnego, który wydobywa się właśnie tam. Oprócz tego jeszcze produkt węgiel brunatny jest paliwem energetycznym w jednej elektrowni, to jest elektrownia Turów na pograniczu polsko-czesko-niemieckim, tam jest kolejnych 8% mocy zainstalowanej. I teraz co jest faktem? Faktem jest to, że Turów kończy swoje wydobycie w roku 2044, bo kończą się zasoby geologiczne. Odpada nam 8% mocy zainstalowanej. Bełchatów elektrownia kończy swoją produkcję w roku 2033 i po roku 2033, czyli za 9 lat, nie mamy 22% mocy zainstalowanej w kraju. Powstanie pytanie co dalej? Z odpowiedzi: węgiel kamienny, ten najbliższy mi, bo jestem górnikiem z zamiłowania, z urodzenia i z wykształcenia, jedynym zresztą Polakiem, który ma na sumieniu wybudowanie kopalni. Bo uważam to za winę, a nie za zasługę, ale sytuacja jest troszkę inna, bowiem wprawdzie zasobów geologicznych węgla kamiennego mamy w Polsce około 56 miliardów ton, miliardów ton, co mniej więcej wystarczyłoby na 200 lat funkcjonowania energetyki, gdyby była oparta o węgiel kamienny, ale ze względu na to, że nie realizuje się żadnych inwestycji udostępniających nowe zasoby węgla kamiennego, faktem jest to, że w Polsce aktualnie czynnych kopalniach dla wielkości produkcji energii elektrycznej już dziś jest niewystarczająca. I warto sobie uzmysłowić, że dziś w państwie rządzonym przez polityków wszystkich możliwych opcji, panie senatorze, pańskiej, mojej, jakich tam chcemy, wszyscy mówią o bezpieczeństwie energetycznym państwa, wszyscy mówią o suwerenności energetycznej kraju, a tak to, że już dziś 40% energii elektrycznej produkowanej z węgla kamiennego produkowany jest z węgla importowanego i to w sytuacji, kiedy mamy 56 miliardów ton węgla własnych zasobach naturalnych, to musi budzić refleksję. Ona na pewno nie doprowadzi do tego, że ktoś pomyśli, że trzeba znowu wybudować jakąś kopalnię. Nie, jeżeli już, to na pewno nie na Śląsku, a jeżeli już, to na pewno w lubelskim zagłębiu, bo tam po pierwsze samorządy nie protestują, a po drugie tam są najbardziej komfortowe warunki geologiczne, jakie są w Europie, nawet w Europie. Także reasumując, ten warunek dostępu do surowców energetycznych jest zmienny, ale za to energia elektryczna musi być elektrownia, żeby powstał z tego prąd. Najbardziej ogólnie nasza energetyka się starzeje. Starzeje się nie tylko wytwarzanie energii elektrycznej, ale starzeje się również przesył energii elektrycznej. Jak będzie kiedyś okazja, państwu kazuje się, bowiem też nie trzeba wielkich analiz, wystarczy statystyka bieżąca, że na samych przesyłach tracimy 14% mocy wyprodukowanej. To jest naprawdę dyskomfort. [Muzyka] Transportu energetycznego, SNE, linie przesyłowe wybudowane w końcówce lat 70. i od tego czasu niewiele zmieniliśmy. Także reasumując, jesteśmy w takim przełomowym momencie, że wszystko jeszcze mamy, z wszystkim możemy coś jeszcze zrobić, tylko musimy zdążyć. A zdąży się wtedy, kiedy będziemy wiedzieli, co chcemy robić. Kiedy się wie, co się ma robić w państwie, wtedy kiedy jest polityka energetyczna. No niestety, ułomnością naszych realiów politycznych jest to, że u nas polityka energetyczna jest najczęściej dokumentem aktualnym przez 4 lata, czyli tyle ile ta kadencja parlamentu i mniej więcej jednego rządu. Powiem, każdy następny rząd udowadnia, że ten poprzedni nie miał racji. Do tego nieszczęścia jeszcze dochodzi to, że te wszystkie polityki energetyczne są jeszcze trójwariantowe.

Wedy funkcjonował taki komitet Obrony Kraju którego byłem członkiem z swoich kompetencji służbowych opr byli sami umundurowani chyba że poszedł mundurze górniczym to też był umundurowany ale wtedy [Muzyka] państ równie skomplikowana natomiast obszarze polityki energetycznej bezpieczeństwa energetycznego kraju wręcz

Komfortowa lata 90 ubiegłego stulecia bo o takim okresie mówię 9567 to był czas i on jeszcze trwał długo kiedy mieliśmy olbrzymią nadpodaż energetyczny i mieliśmy olbrzymią zdolność do nadprodukcji energii elektrycznej dwie liczby energii elektrycznej byliśmy w stanie wyprodukować taka była mniej

więcej Moc zainstalowania w polskim systemie energetycznym o 10000 mew więcej czyli 13 zapotrzebowania dostępu do surowców energetycznych na nic zmieniło bo nie mieliśmy nie mamy gazu jest więcej tak samo węgla brunatnego wtedy mieliśmy zbilansowane dostępność i dostawy węgla

kamiennego Mieliśmy o 72 miliony ton więcej mó o poziomie produkcji zapotrzebowanie polskie gospodar [Muzyka] Łączna produkcja węgla kamiennego wynosi 48 milionów wla czyli mówiliśmy o poziomie bezpieczeństwa wówczas i teraz na sam koniec bo międzyczasie jeszcze coś państwu będę opowiadał Zostawię sobie

takie pytanie czy transformacja jest groźna d bezpieczeństwa już teraz odpowiem tak ale i teraz spróbujmy sobie rozwikłać poszczególne terminy Po pierwsze w zakresie transformacji proponuje się nie straszyć i nie bać Natomiast w zakresie bezpieczeństwa energetycznego sugeruje refleksje nie chc powiedzieć że należy

się towi proces w którym ludzkość uczestniczy zawsze no PR Zaczęliśmy od kamienia łupanego poprzez łuczywo lampy naftowe energetyka oparta o surowce kopalne jesteśmy dziś na etapie energetyki jądrowej Zbliżamy się do energetyki termojądrowej wodorowej drodze mamic sposoby to w razem jest

transform to się zmienia bo zmieniają się zdolności techniczne a ważne również zmieniają się uwarunkowania ekologiczne jakie stawiane są energetyce zdolności do wytwarzania energii elektrycznej pos się takic pelski Uniwersytetu Łódzkiego który kiedyś nazwał to po mojemu optymalnie czyli jest to zdolność do wyprodukowania

przez gospodarkę danego kraju takie ilości energii jaka jest potrzebna dla funkcjonowania gospodarki zaspokojenie potrzeb społecznych Sob spróbujmy to rozwikłać na czynniki pierwsze ja patrzę na panią tą kartkę pokaże 5 min matko Polska Markowski jeszcze tyle chciałeś powiedzieć A pani już pokazuje

Pi no więc dostęp do surowców energetycznych zdefiniuj to poszczególnymi surowcami energetycznymi Jak już powiedziałem ropy naftowej w Polsce nie mamy na Łukaszewicz się skończyło i nie będziemy mieli bo w zasobach naturalnych nie ma gaz którego Polska gospodarka zużywa

około 20 miliardów metrów sny na rok w 144 mniej więcej wy tego zapotrzebowania wydobywany jest w Polsce czyli około 4 do 6 miliardów metr s zależności od roku I mamy oczywiście zasoby geologiczne które umożliwiały jego zwiększenie wydobycia ale nie

inwestujemy k zaspokajając się póki co importem zagranicy kiedyś wyłącznie z Rosji czy ze związku riego a dziś z rosnącym udziałem dostaw gazu skroplonego LNG którego porty zostały w ostatniej dekadzie wybudowane nad polskim morzem w zakresie dostępu do kolejnego

surowca energetycznego jakim jest węgiel brunatny No tu sytuacja jest Przepraszam za sformułowanie kuriozalna Przedwczoraj byłem w Bełchatowie które jak państwo wiecie jest miejscem w samym centrum kraju niedaleko Łodzi Piotrkowa Gdzie w samym centrum Polski produkuje się 22 PR mocy mocy

zainstalowanej energetycznie 2 opte produkc wydobycie węgla brunatnego który wydobywa się właśnie tam oprócz tego jeszcze produkt węgiel brunatny jest paliwem energetycznym w jednej elektrowni to jest elektrownia Turów na pograniczu polsko czesko niemieckim tam jest kolejnych 8 proc mocy

zainstalowanej i teraz co jest faktem Faktem jest to że Turów kończy swoje wydobycie w roku 2044 bo kończą się zasoby geologiczne odpada nam 8 PR mocy zainstalowanej Bełchatów Elektrownia kończy swoją produkcję w roku 2033 i po roku 2033 czyli za 9 lat nie

mamy 22 PR mocy zainstalowanej w kraju powstanie pytanie co dalej zę odpowiedzi węgiel kamienny ten najbliższy mi bo jestem Górnikiem z zamiłowania z urodzenia i z wykształcenia jedynym Zresztą Polakiem który ma na sumieniu wybudowanie kopalni Bo uważam to za winę a nie za zasługę

ale sytuacja jest troszkę inna bowiem wprawdzie zasobów geologicznych węgla kamiennego mamy w Polsce około 56 miliardów ton miliardów ton co mniej więcej wystarczyłoby na 200 lat funkcjonowania energetyki gdyby była oparta o węgiel kamienny ale ze względu na to że nie

realizuje się żadnych inwestycji udostępniających nowe zasoby węgla kamiennego Faktem jest to dog w Polsce aktualnie czynnych kopalniach dla wielkości produkcji energii elektrycznej już dziś jest niewystarczająca i warto sobie uzmysłowić że dziś w państwie rządzonym przez polityków wszystkich możliwych

opcji panie senatorze pańskiej mojej jakich tam chcemy wszyscy mówią o bezpieczeństwie energetycznym państwa wszyscy mówią o suwerenności energetycznej kraju aak to że już dziś 40 energii elektrycznej produkowanej z węgla kamiennego produkowany jest z węgla importowanego i to w sytuacji kiedy mamy

56 miliardów ton węgla własnych zasobach naturalnych to musi budzić refleksję ona na pewno nie doprowadzi do tego że ktoś pomyśli że trzeba znowu wybudować jakąś kopalnię nie jeżeli już to na pewno nie na Śląsku a jeżeli już to na pewno w

lubelskim zagłębi bo tam po pierwsze samorządy nie protestują a po drugie tam są najbardziej komfortowe warunki geologiczne Jakie są w Europie nawet w Europie także Reasumując ten warunek dostępu do surowców energetycznych jest zmienny aleza to ener elektrycznej musi być elektrownia żeby

powstał z tego prąd najbardziej ogólnie nasza energetyka się starzeje Starzeje się nie tylko wytwarzanie energii elektrycznej ale Starzeje się również przesył energii elektrycznej Jak będzie kiedyś okazja państw kazuje się bowiem też nie trzeba wielkich analiz wystarczy statystyka bieżąca że na samych przesył tracimy 14

mocy wyprodukowanej to jest naprawdę dyskomfort [Muzyka] transportu energetycznego SNE linie przesyłowe wybudowane w końcówce lat 70 i od tego czasu niewiele zmieniliśmy także Reasumując Jesteśmy w takim przełomowym momencie że wszystko jeszcze mamy z wszystkim możemy coś jeszcze zrobić tylko musimy

zdążyć A zdąży się wtedy kiedy będziemy wiedzieli co chcemy robić kiedy się wie co się ma robić w państwie wtedy kiedy jest polityka Energetyczna No niestety ułomnością naszych realiów politycznych jest to że u nas polityka Energetyczna jest najczęściej

dokumentem aktualnym przez 4 lata czyli tyle ile ta kadencja parlamentu i mniej więcej jednego rządu powiem każdy następny rząd udowadnia że ten poprzedni nie miał racji do tego nieszczęścia jesz dochodzi to że te wszystkie polityki energetyczne są jeszcze trój wariantowe na wypadek

dynamicznego rozwoju stagnacji i zapaści gospodarczej Czyli jak coś jest celem a nie strategią zagwarantowaną czy wymyśloną czy wykreowane państwo a zwłaszcza jego organy czyli parlament i rząd i to jest coś co trzeba zmienić bowiem są takie kraje jak Stany

Zjednoczone gdzie polityka Energetyczna państwa kreowana jest na lat 100 mam taką kopię dokumentu podpis prezy kraje mają na 60 i 30 lat my mamy taką własną na c i to jeszcze wariantow to są wszystko sprawy ważne ponieważ wszystko sobie można

wyobrazić tylko nie to że obojętnie czy mówimy o gospodarce funkcjonującej w warunkach pokojowych czych trzeba rozmawiać Nie możemy Sob pozwolić na dyskomfort deficytu energii elektrycznej jest to paraliż całego systemu gospodarczego już zdolności do wytwarzania oczywiście naszym celem jest

dywersyfikacja produkcji energii elektrycznej i tu zbilansuj to m do tego jakieś prawo kraj zużywa mniej więcej 164 godzin energii rocznie tak przy okazji powiem bo lubimy się porównywać do gospodarki niemieckiej w Niemczech to Zużycie wynosi 640 czyli C razy więcej co byłoby

dominico zaakceptowania gdyby nie to że ich Populacja jest tylko 100% większa od naszej czyli tamto społeczeństwo zużywa dwa razy więcej ener elektrycznej per capita niż my z czego to wynika na pew energochłonności przemysłu ale między innymi z dostępności

doer nawet w Polsce jest milion ludzi który ma ograniczony dostęp do energii elektrycznej i zaczyna pojawiać się w kraju zery [Muzyka] podam pierwszym to jest dostępem zdolność do przesyłu stac transformatorowe nie wnikam w szczegóły a drugie to jest

cena cena te energii elektrycznej która zbliża się a w niektórych obszarach społeczeństwa już jest dzisiaj na poziomie takim że nie zaakceptuje to społeczeństwo poprzez zdolność do nabycia wyższej ceny te energii elektrycznej stąd też nie chcę powiedzieć że nowy punkt

widzenia bo nie jest nowy tylko po prostu powrót do filozofii energetyki jądrowej warto bowiem wiedzieć państwo doskonale to pamiętają zwłaszcza ci którzy są w moim wieku aczkolwiek W tym wieku się już nie żyje prawdopodobnie że mieliśmy kiedyś energetykę jądrową Bardo zaawansowanym

etapie inwestycyjnym na Pomorzu Żarnowiec rozpoczęto produkcję w latach 70 na bazie własnych doświadczeń energetyki jądrowej mógł powstać i dać zdolność do produkcji 3 mew ale przyszedł rok 92 i sławny pan minister Tadeusz syryjczyk mój poprzednik zresztą eufori poder

że zakończyła się budowa elektrowni Żarnowcu i tym samym 60 zaawansowana inwestycja nie wyprodukowała ani jednego mew energii i nie wyprodukuje dziś sięgamy do trzech projektów jeden na Pomorzu niedaleko żarnowca firmą amerykańską drugie przepraszam w miejscu byłej elektrowni węgla brunatnego i trzeci jeszcze gdzieś

tam ale dwie liczby na oprzytomnienie Po pierwsze jedna elektrownia o zdolności produkcyjnej 3000 MW czyli mniej więcej taka jak elektrownia o pole kosztuje 100 miliardów złotych czyli trzy razy więcej jak o pole i drugi parametr to taki że my jeszcze nie wiemy jak my to długo

Będziemy budowali ponieważ Nawet ostatnia uruchomiona elektrownia jądrowa w Europie w Finlandii i to w kraju bardzo wysoko cywilizowanym Technologicznie trwała ta budowa 17 lat a my mamy ambicje 10 15 20 boję się że 20 to będzie mało także Szanowni państwo mówię o tym po to

żeby nie bać się transformacji ale mieć wyobraźnię o sytuacji energetycznej bowiem brak dostępu energii w sytuacji niezwykłego komfortu dostępności własnych surowców energetycznych No doprowadzi do tego że nawet jeśli z czasem pojawi się pewnego rodzaju zdolność do wytworzenia tej energii

elektrycznej to jeszcze ona musi spełniać dwa warunki jeden to jest warunek techniczny a drugi to jest warunek socjalny pierwszy techniczny zdolność do przesyłu to jest to co dziś blokuje energetykę odnawialną nie mają dostępu do sieci To po pierwsze a po drugie też

trzeba pamiętać przepraszam tak wym to nie dlatego że jestem zakochany Wery kcon system energetyczny opy na energetyce słonecznej jest w stanie produkować energię przez 12 dni w roku c 34 dni a system energetyczny oparty na energetyce wiatrowej przez 14 roku około

40 dni reszta to są dni nie słoneczne i nie wieczne z punktu widzenia energii elektrycznej A co potem i drugi parametr też bardzo istotny to jest to ażeby tworząc nowy rodzaj energii elektrycznej na bazie nowych technologii nowych surowców powstała energia elektryczna o

takiej cenie zbytu że bylibyśmy ją w stanie kupić nie brnąć Niestety w to co brn kolejne rządy Przepraszam bardzo cą śo mam takie prawo no powiedzmy szczerze mam ten komfort że nie mam nic do powiedzenia więc mogę powiedzieć co chcę

więc kolejne rządy że wszystkie upatrują społeczną dostępność Do energii elektrycznie w różnego rodzaju dotacjach te dotacje muszą pochodzić z podatków tych samych którzy je otrzymują prawie nikt nie rozpatruje tego w kategoriach kosztów składowych produkcj surowców energetycznych Także ja przepraszam

mógłbym tak nieskończoność całą dobę mógłbym mówić jakbyśmy jeszcze o górnictwie mówili to do barburki by mi zeszło ale jeżeli mogę skończyć jakąś konkluzję to nie jest to pozna zależność pomiędzy transformacją a bezpieczeństwem trzeba musimy mamy taki obowiązek bowiem

społeczeństwo nam tego nie wybaczy nam wspólnie łącznie wszystkim bez względu na to czy jesteśmy ministrami senatorami czy czym tam innym nie jesteśmy ludźmi myślącym z dyplomami wyższych uczelni mamy obowiązek skonsumować tą wiedzę w interesie tego społeczeństwa taki jest nasz cel Dlatego

ja se mówię to co mówię w różnych miejscach musimy poprowadzić ten cały proces tak ażeby poprzez proces transformacji nie dopuścić do ubóstwa energetycznego bo tego nam nie wybaczy żadne społeczeństwo także gdybym miał dzisiaj zdefiniować najbardziej lapid drogę na

transformację to jeden podstawowy warunek zanim zlikwidujemy stwórzmy alternatywę a nie odwrotnie i to był mój cel dziękuję i [Muzyka]