Świat bez złudzeń. Spotkanie wokół książki Vittorio Pos… — Transcript

Spotkanie wokół książki Vittorio Posentiego o teologii politycznej, filozofii historii i współczesnych problemach filozoficznych.

Key Takeaways

Filozofia Posentiego podejmuje uniwersalne problemy filozoficzne o wymiarze globalnym i cywilizacyjnym.
Koncepcja wojny prewencyjnej pozostaje nierozwiązanym problemem etycznym i politycznym, istotnym w kontekście współczesnych konfliktów.
Nowe podejście do praw człowieka wymaga rewizji podstaw antropologicznych i aksjologicznych, co proponuje Posenti.
Teologia polityczna w Polsce odgrywa ważną rolę w analizie relacji między religią a polityką w czasach kryzysów światowych.
Osobowa metafizyka i chrześcijańska tajemnica wcielenia stanowią klucz do zrozumienia filozofii Posentiego.

Summary

Dyskusja na temat książki Vittorio Posentiego 'Nowy początek. Teologia polityczna i filozofia historii'.
Omówienie uniwersalnych problemów współczesnej filozofii i ich powiązań z aktualnymi konfliktami politycznymi i religijnymi.
Rola teologii politycznej w Polsce i jej znaczenie w kontekście globalnych sporów światopoglądowych.
Analiza koncepcji wojny prewencyjnej na tle historycznych i współczesnych konfliktów, w tym sprzeciw wobec wojny w Iraku.
Krytyka i rozwinięcie koncepcji praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem założeń antropologicznych i filozoficznych Posentiego.
Porównanie podejścia Posentiego do praw człowieka z koncepcją Jacquesa Maritaina i Powszechną Deklaracją Praw Człowieka.
Dyskusja o teologii trynitarnej, metafizyce i filozoficznej interpretacji chrześcijaństwa w kontekście współczesnych wyzwań.
Znaczenie osobowej racjonalności i metafizyki w filozofii Posentiego oraz odniesienia do myśli Kierkegaarda i Dostojewskiego.
Wskazanie na wyzwania i kryzysy współczesnej filozofii i teologii, w tym problem sekularyzacji pojęć religijnych.
Podkreślenie zaangażowania filozofii Posentiego w praktyczne i etyczne problemy współczesnego świata.

Chapters

Full Transcript — Download SRT & Markdown

Speaker A

Szanowni państwo, bardzo miło mi jest powitać państwa w naszych redakcyjnych progach. Witam gości, ale także tych, którzy łączą się z nami za pośrednictwem internetu, a w tym także, ponieważ otrzymałem taką informację, witamy profesora Wiktorię Posentiego, który jest z nami na łączach. Cordiali Saluti,

Speaker A

a profesor Victorio Posenti. Witam także tłumacza pana pana Michała Szczurowskiego, tłumacza książki, o której dzisiaj będziemy mówić. Pragnę podziękować naszym sympatykom i darczyńcom, bez których tego typu przedsięwzięcia, jak to dzisiejsze spotkanie, nie mogłyby się odbyć.

Speaker A

Dziękujemy naszym partnerom z blogpress.pl, dzięki którym nasze spotkanie jest transmitowane na żywo na naszym kanale YouTube.

Speaker A

Przedmiotem naszej dyskusji będzie wydana przez teologię polityczną książka Wittorio Posentiego Nowy początek, teologia polityczna i filozofia historii. A o książce i o zagadnieniach, które nasz autor porusza, rozmawiali będą. Pani doktor Magdalena Gawin, wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego na wydziale filozofii, badaczka

Speaker A

zagadnień związanych z etyką i filozofią polityki, w szczególności zagadnienia praw człowieka. Ksiądz profesor Andrzej Kobyliński, filozof, kierownik katedry etyki w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, badacz filozoficznych interpretacji nowożytności, nihilizmu, etyki postmetafizycznej, bioetyki oraz filozofii religii.

Speaker A

Ksiądz profesor Robert Woźniak, wykładowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie na wydziale teologicznym, teolog dogmatyk, zajmuje się teologią trynitarną, zagadnieniami możliwości i natury metafizyki trynitarnej oraz teologiczną teorią poznania.

Speaker A

Wittorio Posenti w swojej książce podejmuje szereg problemów, problemów, z którymi zmaga się współczesna myśl filozoficzna. Chciałbym zapytać księdza profesora, jakie to są problemy? To znaczy, z jakimi problemami zdaniem Posentiego zmaga się współczesna filozofia i czy to są

Speaker A

problemy, które dotyczą ściśle debaty włoskiej, czy też mają charakter ponadnarodowy, uniwersalny? Jak najbardziej, to są problemy uniwersalne, nie lokalne, ale globalne i nie tylko filozoficzne, ale można powiedzieć ogólnoludzkie, humanistyczne czy cywilizacyjne.

Speaker A

Na początku chciałbym powiedzieć taką ogólną rzecz. To znaczy, zauważmy, że jesteśmy w takim bardzo wyjątkowym czasie, który nam pokazuje, jak aktualne są zagadnienia dotyczące nie tylko wydanej książki Posentiego, ale w ogóle tego, co czyni środowisko teologii politycznej w Polsce.

Speaker A

Zauważmy, jak w ostatnich latach powróciły te wszystkie zagadnienia, które dotyczą religii, polityki, czy to będzie kwestia wojny rosyjsko-ukraińskiej, czy szczególnie ostatniej wojny amerykańsko-izraelsko-irańskiej i jak potrzeba dzisiaj takich rzetelnych, pogłębionych diagnoz filozoficznych, żeby właściwie rozumieć tę trudną relację między tym, co

Speaker A

polityczne, a tym, co religijne. I stąd też uważam, że należy bardzo docenić to, co czyni w naszym kraju środowisko teologii politycznej. Gdy chodzi o Posentiego, warto zauważyć, że w ogóle jego pierwsza książka, jaką opublikował w roku 1973, dotyczyła pokoju.

Speaker A

Dotyczyła książka pokoju, a później przyszło kilkadziesiąt innych książek dotyczących filozofii praw człowieka, filozofii religii, metafizyki, etyki społecznej. Czy ta ostatnia książka, która dotyczy teologii politycznej i filozofii historii, mam przyjemność czy nawet zaszczyt być dobrym znajomym profesora Posentiego od ponad 20 lat i dlatego

Speaker A

chciałbym dzisiaj powiedzieć o kilku takich drobnych rzeczach, które nie są, że tak powiem, w domenie publicznej, a są mi znane z takiej kuchni rodzinnej czy życia wręcz prywatnego. I odpowiadając na pytanie przed chwilą zadane, chciałbym podać przykład takich

Speaker A

zagadnień aktualnych, którymi się zajmuje Posenti, a łączą się one oczywiście bardzo ściśle z filozofią. Otóż w ramach tych jego poszukiwań dotyczących pokoju, praw człowieka czy etyki społecznej, Posenti na początku obecnego stulecia, gdy była dyskusja, szczególnie gdy chodzi o ONZ czy

Speaker A

Waszyngton, czy rozpoczynać wojnę z Irakiem, to wówczas udzielał bardzo takiego wyraźnego wsparcia, gdy chodzi o sprzeciw Jana Pawła II, żeby nie rozpoczynać tej wojny. I wówczas rozgorzała dyskusja, czy nie warto wypracować koncepcji wojny prewencyjnej. Zauważmy, że w roku 2003

Speaker A

taka była argumentacja Waszyngtonu i sojuszników, że Irak ma broń masowego rażenia i że to spełnia kryterium wojny prewencyjnej, a wiadomo, że nie ma wypracowanej doktryny wojny prewencyjnej. I w tamtym czasie Posenti był jednym z kilkunastu, myślę, ważnych myślicieli,

Speaker A

szczególnie we Włoszech w otoczeniu Watykanu czy Jana Pawła II, żeby wypracować w końcu jedną spójną koncepcję wojny prewencyjnej.

Speaker A

Niestety wojna się rozpoczęła, gdy chodzi o napad na Irak. Okazało się później, że nie ma broni masowego rażenia.

Speaker A

Pontyfikat Jana Pawła II zmierzał do końca i nie udało się już później przy nowym pontyfikacie papieża Benedykta XVI zebrać myślicieli, intelektualistów, żeby wypracować koncepcję wojny prewencyjnej.

Speaker A

W konsekwencji zauważmy, że nie mamy do dzisiaj żadnych tego rodzaju doktryn. No i w ostatnich latach na wojnę prewencyjną powołuje się chociażby Kreml, napadając na Ukrainę, czy obecnie na wojnę prewencyjną powołują się Stany Zjednoczone z Izraelem, napadając na

Speaker A

Iran. Podaję przykład wojny prewencyjnej czy w ogóle zagadnienia pokoju jako czegoś, co pokazuje, że filozofia Wittoria Posentiego jest bardzo zaangażowana w taką codzienność, w to, czym żyje świat, gdy chodzi o spory światopoglądowe, które są obecnie prowadzone.

Speaker A

Bardzo dziękuję za to wprowadzenie i też naświetlenie tego od nieco innej strony niż ta, która oferuje książka. Chciałbym zrobić jednak krok w tył i skupić się nieco bardziej na samych ideach, które Posenti porusza.

Speaker A

Ksiądz profesor wspomniał też o problematyce praw człowieka, która jest w książce obecna, oczywiście też jest obecna w sporach, które śledzimy na co dzień w prasie czy w telewizji. Chciałem zapytać pani doktor, ponieważ ten kryzys związany z

Speaker A

koncepcjami praw człowieka już ma swoją kolejną odsłonę i doczekał się też wielu odpowiedzi, i chciałbym się zapytać, na czym polega nowum Posentiego na tle współczesnej debaty dotyczącej praw człowieka.

Speaker A

Jest tak, że to, co włącza Posenti do namysłu nad prawami człowieka, to jest konieczność przemyślenia założeń antropologicznych, które są charakterystyczne czy powinny być u podstaw praw człowieka. I teraz jego myśl w dość subtelny sposób polemizuje z zamysłem i z perspektywą

Speaker A

Jacquesa Maritena. Jak wiem, Jacques Maritain był tym myślicielem, który w pewnym sensie stworzył taki koncept czy metodologiczny namysł nad tym, w jaki sposób uzyskać legitymację dla Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, która została uchwalona w 1948 roku. I teraz ten jego pomysł

Speaker A

opierał się z jednej strony na założeniu prawa natury, Bożego prawa naturalnego, czyli założenia istnienia pewnych wartości uniwersalnych, ogólnoludzkich, ale jednocześnie też założenia teologii naturalnej, czyli takiego przekonania, w ramach którego możemy być w stanie

Speaker A

rozpoznać pewne normy praktyczne, moralne, które jednocześnie nie będą... Znaczy do ich sformułowania i do odkrycia rozpoznania nie jest potrzebny żaden porządek autorytetu czy objawienia. Możemy po prostu odkryć najzwyczajniej w świecie, korzystając z intuicji, z przekonań, z przemyśleń i

Speaker A

tak dalej, i tak dalej. I teraz w efekcie, w związku z tym, Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, kiedy była formułowana, to ona była formułowana w taki sposób, żeby właśnie składała się z ujętych w języku prawnym praktycznych norm moralnych, które zarazem na poziomie

Speaker A

samego sformułowania podania będą miały być wolne od jakichkolwiek założeń aksjologicznych, religijnych czy światopoglądowych. Dzięki temu uczestnicy tego projektu mieli nadzieję na to, że uda się faktycznie uzyskać ogólnoludzką zgodę. I tak w praktyce każdy poszczególny artykuł Powszechnej Deklaracji był głosowany osobno i jakby

Speaker A

sam w sobie stanowił test praktyczny istnieni.

Speaker A

że oczywiście Marit zakłada istnienie pewnej prawdy, istnienie pewnych wartości uniwersalnych to jednak w tą koncepcję wpisany jest nie tylko pluralizm interpretacji, który właśnie wydawał się dobrym pomysłem ze względu na to, że dzięki temu osoby, chrześcijanie mogli uzasadniać prawa

Speaker A

człowieka w w odwołaniu do, nie wiem, teologii chrześcijańskiej bądź katolickiej, muzułmanie w odwołaniu do swojej tradycji religijnej, nie wiem, osoby wyznające, które są, które są jakoś związane z konfucjanizmem w ramach właśnie tejże tradycji. Tym niemniej oznaczało to, że prawa te

Speaker A

zostały opisane na poziomie formalnym w kategoriach prawnych, gdzie osoba też jest traktowana i opisywana właśnie w takich kategoriach po to, żeby jej nie dociążyć żadnym założeniem metafizycznym czy światopoglądowym.

Speaker A

jest właśnie owa ów pluralizm, który sprawia, że i to jest problem strukturalny potem dla kolejnych interpretacji interpretatorów praw człowieka, który polega na tym, że właściwie nie udaje się w żaden sposób stworzyć na bazie tego dokumentu i sposobu, w jaki on został

Speaker A

przyjęty, stworzyć jakiejkolwiek hierarchii wartości określić które wartości są ważniejsze, które są prymarne, a które nie. Oczywiście jest tak że były potem próby, prawda, wprowadzenia generacji, praw człowieka, które w jakiś sposób miały miały tą kwestię uporządkować, ale ten problem ma

Speaker A

charakter strukturalny, dlatego że właśnie te prawa czy powszechna deklaracja praw człowieka po prostu została w taki sposób przygotowana i jakkolwiek w tamtym czasie był to taki moment tworzenia, konstruowania nowego etosu nowego porządku międzynarodowego i w ramach tego trzeba absolutnie docenić

Speaker A

taki wysiłek próby ufundowania polityki jednak na pewnym porządku aksjologicznym. Tylko, że poprzez wycofanie się z określenia na przykład tego, czym jest na przykład dobro człowieka, te prawa, jakkolwiek oczywiście zawierają odniesienia do praw socjalnych, kulturowych, religijnych i tak dalej, to

Speaker A

przez samą swoją konstrukcję mają charakter właśnie strukturalnie liberalny, tak? Co oczywiście jest przedmiotem krytyki zarówno z prawej strony, jak i z lewej strony, tak?

Speaker A

dlatego, że właśnie nie adresują pewnych istotnych zagadnień. I teraz profesor Posenti nie postuluje tego, żeby na przykład dyskurs praw człowieczych, dyskurs praw człowieka został po prostu jakoś przejęty przez na przykład teologię katolicką. nie robi tego. Natomiast to na co wskazuje to

Speaker A

jest to, że musi zostać w jakiś sposób zdefiniowana czy określona czy przyjęta metafizyczna koncepcje osoby. I oczywiście prawda, tak jak powiedziałam, ta krytyka z perspektywy lewicowej będzie nieco inna. Natomiast tutaj tym to ten postulat, to założenie wiązałoby się po prostu z przywróceniem

Speaker A

pewnych aksjologicznych założeń, które pozwolą nam rozwiązać pewne aktualne problemy. Czyli jeżeli na przykład to pewnie będziemy jeszcze mówili w dalszej części dyskusji, ale w sytuacji, w której mamy rozmaite dylematy, które wynikają z nowych technologii, z dominacji kapitalizmu nad społeczeństwem,

Speaker A

to ta deklaracja pomimo tego, że zawiera bardzo wiele ważnych właśnie norm praktycznych, de facto uniemożliwia rozwiązanie tych kwestii czy podjęcie ich na poziomie normatywnym czy aksjologicznym.

Speaker A

I tutaj też należy zwrócić uwagę na jego odniesienie czy też wykorzystanie perspektywy i akurat w tej książce też mocno to się pojawia odniesienia do krytyki czy namysłu nad autorytetem autorstwa Hanny Arent. yyy ona wskazuje na zanik autorytetu i autorytet jest

Speaker A

tutaj rozumiany czy przez nią jest rozumiany jako yyy instytucje, które w pewien sposób porządkują i wiążą konkretnych ludzi w konkretnym społeczeństwu, które w jakiś sposób właśnie porządkują sieć relacji. I to ten zaniek autorytetu w jej perspektywie i tutaj widać u

Speaker A

profesora Posentiego bardzo wnikliwą lekturę, ale też przepracowanie jej perspektywy. To dotyczy tego, że po pierwsze ten zanik autorytetu oznacza, że pojawia się abstrakcyjna koncepcja osoby, która jest również ujęta w sposób formalny, czyli czysto prawny, ale także pojawia się abstrakcyjne

Speaker A

pojęcie wspólnoty, czyli naród nie jest tutaj rozumiany jako wspólnota praktyk, tylko jako dość abstrakcyjna abstrakcyjne pojęcie. I w efekcie, jak ona twierdzi, to stwarza strukturalne możliwości do tego, żeby ludzie, którzy faktycznie dzielą owe praktyki, dzielą wspólną przestrzeń, mogli być poprzez pewien

Speaker A

abstrakcyjny zapis czy kategoryzację o charakterze prawnym, włączani bądź wyłączani ze wspólnoty. To jest to, co się stało między innymi w trakcie okresu międzywojnia i oczywiście to, co się stało w II Rzeszy.

Speaker A

I no właśnie w przypadku tutaj profesora Posentiego, on właśnie wskazuje, że to zakotwiczenie i ugruntowanie w pewnej perspektywie personalistycznej, czyli właśnie związanej z kategorią osoby, ono ma za zadanie narzucić pewien porządek aksjologiczny i tym i tym samym być w

Speaker A

stanie na nowo połączyć kategorię osoby rozumianą prawnie z kategorią osobą rozumianą aksjologicznie, tak aby tutaj strukturalnie właśnie przepracować ten ten paradygmat czy tę perspektywę.

Speaker A

Jeśli mogę trzy bardzo krótkie do powiedzenia. Pierwsze pojawił się Jack Marit. Otóż jest duże podobieństwo między Posentim i Maritenem. nie tylko w sensie filozoficznym, ale także rodzinnym czy małżeńskim. Otóż Marit, Raisa Marit i Jacqu Mariten, czyli małżeństwo filozoficzne

Speaker A

i podobnie jest po Sendim. Żona Wiktoria Nora jest też filozofką, publikuje bardzo ciekawe książki yyy filozoficzne i y w ostatnich latach y wielokrotnie wspólnie we trójkę rozmawialiśmy jak rozumieć małżeństwo filozoficzne Raisy i Żaka. ponieważ we Francji są różnego rodzaju też no debaty wokół

Speaker A

tego, także gdy chodzi o seksualność, tożsamość seksualną. Także mam taki bardzo ciekawy wgląd jak jedno małżeństwo filozoficzne może patrzeć na inne małżeństwo filozoficzne.

Speaker A

To po pierwsze. Po drugie, Jacqu Maritę był kluczowy dla Poszęgo, gdy chodzi o drogę filozoficzną, czyli XXwieczny neotomizm.

Speaker A

I tutaj jest duży wkład Posentiego, gdy chodzi o recepcję Maritena i myśli francuskiej na gruncie włoskim. I trzecie bardzo krótkie dopowiedzenie są też pewne potrzeby dopełnienia tej koncepcji praw człowieka postętiego i o to się wielokrotnie w ostatnich latach

Speaker A

wspieraliśmy, szczególnie o dwie rzeczy. pierwsza u Posentiego brakuje takiej odpowiedzi na to, co się nazywa czwartą generacją praw człowieka, czyli ostatnich 2025 lat, czyli zmiany obyczajowe, które stają się roszczeniem na poziomie praw człowieka. przykład Francji prawo do aborcji jako prawo

Speaker A

człowieka czy legalizacja związków jednopołciowych jako coś co rzekomo wynika ze praw człowieka i to wymaga rozwinięcia u Posentiego. I drugi dość poważny brak.

Speaker A

On się zatrzymał trochę z wizją religii chrześcijańskiej na poziomie lat 60, 70 czy 80. X wieku i nie uwzględnia całej tej wielkiej rewolucji pentekostalnej w wymiarze globalnym. W związku z tym, gdy on mówi o chrześcijańskiej wizji osoby, natury i tak dalej, i tak dalej, no to

Speaker A

myślę kategoriami jeszcze wieku XX. Natomiast no dzisiaj wiemy, że chrześcijaństwo dominujące to jest chociażby to, co widzimy teraz w Stanach, czyli chrześcijaństwo ewangelikalnozielonoświątkowe, która która wręcz narzuca zupełnie nowe kategorie poznawcze także gdy chodzi o zagadnienia filozoficzne. Także też będą

Speaker A

pewne potrzeby uzupełnienia czy dopełnienia tego, co poszęti wypracował na temat praw człowieka. Widzimy, że ta nasza dyskusja krąży tutaj gdzieś nieustannie wokół zagadnienia uniwersalizmu. Znaczy na ile na ile te postulaty, które Posenti formułuje w swojej w swojej myśli, na

Speaker A

ile one są w stanie na ile one są do przyjęcia, zarówno przez ludzi, którzy są wierzący, są katolikami, ale też tak jak ksiądz profesor powiedział, mogą należeć do innych denominacji chrześcijańskich. Yyy, chciałbym się yyy państwa zapytać. Hym pani doktor wspomniała właśnie o tym, że

Speaker A

ta kategoria osoby yyy ceną za jej yyy no właśnie pewien taki rys uniwersalny był właśnie ten formalizm. Yyy formalizm i pozbawienie yyy tej kategorii wszelkich treści metafizycznych czy też aksjologicznych. yy wspomniała też pani doktor o tym, że yym no nie jest tak, że

Speaker A

posenti chce jakoś, żeby teologia katolicka przejęła yyy kategorię osoby, ale chciałem się zapytać, ponieważ w książce nieustannie pojawiają się yyy nawiązania yyy nawiązania do zagadnienia wcielenia, ale także zagadnienia stworzenia. I to już są kategorie, które y ściśle przynależą do domeny

Speaker A

teologicznej. I chciałbym się zapytać, czy zdaniem państwa możliwe jest w ogóle operowanie w takich takimi kategoriami właśnie nie jednak nie popadając w dyskurs w dyskurs teologiczny.

Speaker A

Jestem teologiem, a więc nie zawsze muszę zadawać sobie to pytanie, ale to pytanie bardzo mnie interesuje.

Speaker A

Także poza tym jestem teologiem, dogmatykiem. Nie wiem czy państwo się nie przestraszyliście trochę tej prezentacji, ale jak już o dogmatyzmie to zacznijmy od Kanta. No bo to on prawda troszkę nam rozdzielił te porządki gdzieś u progu oświecenia.

Speaker A

Mówiąc, że wiara i rozum jakoś się jednak wykluczają. Żeby wierzyć trzeba sobie ograniczyć działanie rozumu. To znaczy znaleźć w swoim życiu osobowym, indywidualnym taką przestrzeń, która no nie będzie racjonalna, a będzie wiara jedynie racjonalna. To jest tylko ta wiara w obrąbie rozumu. Ona dotyczy

Speaker A

pewnych zasadycznych, tak? czy Boga, który jest niczym innym jak tylko ideą rozumu praktycznego czy też tego czystego rozumu, jego zdolności myślenia poznawania świata.

Speaker A

Ja nie kupuję takiego oczywiście rozróżnienia. I i im dalej, im dalej potem wlazł w naszym kierunku u Heidegera bardzo bardzo radykalnie, myślę, że bardziej egzystencjalnie niż z podbudową jakąś racjonalną, ten sprzeciw wobec chrześcijaństwa i próba zbudowania światoobrazu zupełnego, totalnego bez

Speaker A

odwołania się do chrześcijaństwa, jednocześnie z przenoszeniem wszystkich najciekawszych pojęć, które jako student teologii w pierwszych latach swojej formacji poznał, jest też fascynujące, ale to on mówi tak o tym, o tym, o tej kwadraturze koła, o to, to zupełnie te

Speaker A

dwa porządki jakby się jakby się nie łączą. Jego krytyka on to teologii, tak? Teologia, która uzurupuje sobie prawo bycia metafizyką. Metafizyka, która tak naprawdę kończy i na teologii, bo wyczerpuje się w swoich nieudolnych opisach tego co absolutne, jakby

Speaker A

saturując swoją własną perspektywę. i Marion chociażby teraz tak, który bardzo tutaj zresztą jest wielkie podobieństwo między między Posentim Marionem z jednej w przedostatniej chyba książce Mariona Objawienie.

Speaker A

To jest jego naczelna kategoria dla Mariona. Tutaj widać, że w filozofii Posentzelną kategorią jest wcielenie, tak jak pan wspomniał. Stworzenie pojawia się tylko gdzieś marginalnie w książce.

Speaker A

I myślę, że także z inspiracji racingerowskich zapomnienie o stworzeniu, które wprowadza nas w kryzys antropologiczny i także kryzys myślenia.

Speaker A

W każdym bądź razie to jest tak, że ja myślę, że nie możemy tak radykalnie ustawiać opozycji między między filozofią i teologią, między myśleniem w wierze i myśleniem w y bez wiary, czy tworzeniem systemu takiego, który unika w ogóle mówienia o wierze i inspiracji i

Speaker A

wiarą. Pamiętam jak Marion kiedyś mi opowiadał pracując nad książką Augustyni mówi jedna z największych odkryć jego życia to jest bardzo prosta prawda, że u Augustyna nie da się rozróżnić filozofa i teologa on jest jednym człowiekiem myślącym i gdyby sobie stawiał takie

Speaker A

metodologiczne bardzo nowożytne w istocie rzeczy postulaty, żeby oddzielić w sobie filozofa i teologa, no to jakiej prawdy by szukał? Dla dla Augustyna to było zupełnie niemożliwe i myślę, że to czego nie mógł zrozumieć Augustyn, my też tego nie powinniśmy rozumieć.

Speaker A

Posenti robi to, odpowiada na to pytanie o relacje filozofii, filozofii i teologii lepiej. Znaczy praktycznie on nie odpowiada, tylko on to robi nieustannie.

Speaker A

On myśli w takim bardzo szerokim horyzoncie, w którym nie wyklucza żadnych inspiracji, bo Marion na przykład, żeby wprowadzić w serce swojej fenomenologii pojęcie objawienia, mówi, że to objawienie on przyjmuje nie jako fenomen rzeczywisty, czyli nie zakłada czy ono się wydarzyło, czy jest

Speaker A

prawdziwe, czy nie, tylko jako fenomen możliwy. Czyli to jest takie ciekawa zabawa. Wrzućmy sobie jakąś tam gródkę materii do naszego myślenia. Niech to będzie gróka materii teologicznej. Nie przesądzamy czy jest prawdziwa czy nie, tylko jest hipotezą, jest możliwością i

Speaker A

zobaczmy jak będzie działała filozofia, czego się nauczymy. Ja uważam, że to jest bardzo słaby punkt u Mariona, natomiast to, że w książce nie znalazłem, no nie znalazłem jest wszę ujęność teologii i filozofii jest wszędobylska w tej książce i Posenti nie

Speaker A

potrzebuje żadnej teorii usprawiedliwiającej to przejście. Tak mi się wydaje i to i to jest świetne i to jest możliwe dzięki temu jak on rozumie wcielenie. To znaczy trochę się nie zgadzam z tym co przed chwilką słyszeliśmy, że jakby najistotniejszą

Speaker A

rzeczą, którą on chce tutaj zrobić, to jest znaleźć ten ten fundament. znaczy jakby dwie, tak żeby zachować taką neutralność tych praw człowieka, a z drugiej strony jednak zdając sobie sprawę, że jednak potrzebujemy jakiegoś ufundowania tej teorii w czymś, co

Speaker A

przypominałoby jakiś dyskurs metafizyczny i że powiedzmy to może być ta osoba, ja myślę, że on absolutnie nie ukrywa ani swojej wiary tutaj, ani swoich inspiracji teologicznych, mówiąc, że tym nowym początkiem tak naprawdę może być, przepraszam za słowo, za

Speaker A

kulekalizm, rozkmina dotyczą wcielenia. Wydaje się z lektury książki, że jest człowiekiem, który bardzo głęboko wierzy po chrześcijańsku w tą tajemnicę wcielenia, ale ona dla niego staje się także kluczem do filozofowania, do rozumienia rzeczywistości.

Speaker A

To jest to jest to jest bardzo wielopoziomowe, ale chyba metodologicznie najbardziej powiązane jest z uniwersalizmem.

Speaker A

to, że słowo stało się ciałem, nie gródką materii. On to bardzo pięknie tłumaczy, ale żywym doświadczeniem człowieka w relacjach, bo to właśnie oznacza to janowe słowo stało się ciałem, jest dla niego otwarciem perspektywy uniwersalnej. Mówi o kościele jako o przedłużeniu

Speaker A

wcielenia. ogromny postulat dla nas, żebyśmy nie byli wspólnotą wykluczającą, tylko właśnie wspólnotą tego spójnikową i i nie albo albo to jest uniwersalizm. Ale uniwersalizm polega także na tym, że inspiruje się jako filozof y prawdami istotnie teologicznymi, których nie jestem w

Speaker A

stanie wyciągnąć ani a priori, ani apostriori z samego rozumu, ale uznaję je jako racjonalne.

Speaker A

To jest też ciekawe, że on, ta jego teoria relacji filozofii i teologii wypływająca z wcielenia, z akceptacji, ze spotkania tego co tego co boskie i tego co ludzkie, to spotkanie dokonuje się w ciele, czyli nie jest nie za

Speaker A

historyczne. Jest właśnie głęboko historyczne, głęboko dotykalne, głęboko nawet materialne. Ta jedność tego, co boskie i ludzkie, tego co jest imanentne i transcendentne. o tym także pisze, tego co jest historyczne i ponadhistoryczne.

Speaker A

Y, czyli inspiracje tu są totalne, a jednocześnie on nie czując nawet potrzeby tłumaczenia się z takiego przechodzenia oscylowania między filozofią i teologią, no w kilku miejscach mówi o tym, że nie, że że nie jest także kimś, kto postulowałby

Speaker A

zaniedbanie różnicy między filozofią i teologią. Trochę mi brakowało w całej książce Jana Pawła II, bo on to jednak dość fajnie Fidzedracoo opisał jako metodę cyrkulacji, czyli nieustannego przechodzenia. Jednak po złotym okresie scholastyki X3wiecznej nie zaniedbujemy już różnicy, jaka istnieje między

Speaker A

filozofią i teologią. I w tym względzie te to jest konieczne także ze względów dyskursu społecznego dzisiaj jak najbardziej. Ale też nie mamy potrzeby ukrywania naszych inspiracji myślenia.

Speaker A

Tym bardziej, że że te chrześcijańskie inspiracje jednak otwierają nas na uniwersum, na spotkanie z innym i jednocześnie nie chcemy, żeby teologię zrobić filozofią, a filozofię teologią, bo wiemy, że to nie zawsze dobrze się kończy. To jest taka bardzo ciekawa

Speaker A

myśl, układ pewnych równań, które wydaje mi się, że są wpisane w samo DNA tej książki i także świadczą o wielkości tej książki. Naprawdę drodzy państwo, chciałbym wam powiedzieć, że dawno nie czytałem tak fascynującej książki. To nie jest książka Włosi. Włosi cierpią na

Speaker A

przepraszam bardzo, normalnie na słowotok. Są ogromnymi, znaczy świetnie streszczają, kochają wszystko, co idealistyczne. Posenti idzie tutaj zupełnie pod prąd. On dialoguje z tymi, o których książkach czy artykułach traktuje, ale nie spisuje, nie powtarza. To nie jest tylko jakiś popis erudycji, chociaż

Speaker A

ogromna erudycja za tym jest. To jest naprawdę żywy dialog z tymi wielkimi i zrobiony na bardzo wysokim poziomie. To znaczy to jest człowiek, który widzi problemy, a jednocześnie pisze o nich w dosy To znaczy to jest książka, którą da się połknąć nawet

Speaker A

jeśli ktoś nie ma super specjalistycznego wykształcenia filozoficzno-teologicznego, a lubi myśleć i stawiać sobie stawiać sobie jakieś no poprzeczki w myśleniu.

Speaker A

Świetna, świetna książka. Dziękuję też teologii politycznej za jej wydanie. To jeśli mogę, to jest bardzo, że tak powiem, słuszna uwaga księdza profesora, że jest to książka wybitna.

Speaker A

Miałem przyjemność być świadkiem, jak powstawała od roku 2014 i gdy była już, że tak powiem, całość w roku 2022, czyli pierwsze wydanie włoskie i byłem po jej lekturze, to w naszych rozmowach z panią Maurgotatą Czajkowską z teologii politycznej doszliśmy do

Speaker A

wniosku, że ona czym prędzej ta książka powinna być wydana w języku polskim i to jest już tutaj siła perswazji pani pani Małgorzaty Czajkowskiej, że ta decyzja zapadła i ta książka została przetłumaczona i jest no dostępna dla polskiego czytelnika. Także rzeczywiście

Speaker A

uważam, że jest to bardzo mądra decyzja dotycząca wydania tej książki. Mogliśmy obejrzeć sobie troszeczkę tą relację pomiędzy teologią a filozofią, pomiędzy rozumem a wiarą. właśnie tak niejako od wewnątrz, nazwijmy to, imaginarium chrześcijańskiego. Ale chciałbym też chciałbym też zapytać księdza profesora,

Speaker A

żeby naświetlił nam trochę ksiądz profesor jak wygląda debata czy też poruszanie tego typu zagadnień, ale od zewnątrz, to znaczy od myśli, która właśnie no jest myślicieli, myślicieli, którzy są spadkobiercami tej tradycji, o której ksiądz profesor mówi, że no to nie jest

Speaker A

tradycja Posyntego, to znaczy tradycja kantowska i późniejsze jej nowoczesne rozwinięcia, które ściśle oddzielają od siebie wiarę oraz wiarę oraz rozum, teologię i i filozofię. I chciałbym się zapytać właśnie jak tego typu postulaty traktowane są przez dyskurs myśli postafizycznej,

Speaker A

którą się ksiądz profesor naukowo zajmuje. Yyy tak yyy we Włoszech można yyy mówić o yyy takich yyy yyy dwóch biegunach yyy gdy chodzi o yyy z jednej strony obóz filozoficzny, y konserwatywny, yyy zachowawczy tradycyjny i drugi obóz właśnie liberalny czy

Speaker A

postmetafizyczny. I papieżem tego pierwszego obozu jest ciągle tworzący i piszący Vittorio Posenti. Natomiast papieżem II jest zmarły kilka lat temu Dzianni Watimo.

Speaker A

I taka krótka ciekawostka. W roku 2014 ci dwaj myśliciele byli w Warszawie na ulicy Foxal. Y, najpierw w czerwcu był Dzianni Watimo zaproszony przez krytykę polityczną. Miałem przyjemność brać udział w tej dość no ciekawej też dyskusji. I później jesienią w

Speaker A

październiku na tej samej ulicy trochę dalej w centrum myśli Jana Pawła II był Victorio Posenti. Były to dwie bardzo różne debaty, dwa różne światy filozoficzne, ale mieliśmy w Warszawie przyjemność widzieć tych dwóch myślicieli, spotkać ich i taka ciekawostka, że byli prawie

Speaker A

że obok siebie na ulicy Foxal w dwóch różnych ośrodkach ideowych Warszawy czy całej Polski. Natomiast tylko może jedna uwaga, ponieważ no ja od lat zajmuję się, że tak powiem, i tym pierwszym i drugim obozem. To znaczy przybliżam, komentuję czy dyskutuję z

Speaker A

myślą obozu posentiego, ale też poświęciłem kilkanaście lat badaniom, gdy chodzi o Watima, czy gdy chodzi o cały ten świat post metafizyczny.

Speaker A

I to co jest myślę najciekawsze gdy chodzi o włoską debatę to jest, że tak powiem taka próba wchłonięcia religii przez myśl postmetafizyczną.

Speaker A

Czyli religia pozostaje, ale w wersji sekularyzowanej, czyli pozostają wszystkie tradycyjne pojęcia nieba, piekła, grzechu, winy, objawienia, wcielenia i tak dalej, i tak dalej. Natomiast te pojęcia tracą swoje wcześniejsze znaczenie i przyjmują tę postać post metafizyczną, czyli tracą możliwość

Speaker A

realnego odnoszenia się do tego, co faktycznie istnieje. I to jest myślę dość ciekawe, ale jednocześnie też jest to bardzo duże wyzwanie dla myśli tradycyjnej, ponieważ no na poziomie semantycznym, że tak powiem, niby wszystko się zgadza, natomiast ulega zmianie tak naprawdę wszystko.

Speaker A

Uważam, że z tej woskiej debaty wydobicie tych dwóch autorów, z jednej strony Posenti, a z drugiej Vattimo, no to jest jakby zobaczenie istoty tego sporu, który jest dzisiaj prowadzony w całym, można powiedzieć, świecie zachodnim. I tylko takie jedno

Speaker A

dopowiedzenie. Owszem, to są dwa odrębne obozy. Rzadko siebie nawzajem ci autorzy z tych obozów cytują, ale na przykład dwie takie uwagi. Pierwsza, nie ma takiej zapiekłej nienawiści, jaka jest u nas. To znaczy w Polsce, że tak powiem, bardzo często, no jeśli posłuchamy

Speaker A

niektórych filozofów na przykład z obozu liberalno lewicowego, nie chcę tutaj nazwiskytować, ale no to jest często po prostu wulgarna nienawiść i takie block, zwalczanie każdego, kto myśli inaczej.

Speaker A

Tego nie ma we włoskiej debacie. Yyy, co więcej, yyy, będzie jeszcze we Włoszech taka, myślę, sympatyczna tradycja, że jeśli ktoś wydaje książkę, to przesyła ją także nawet właśnie też tym yyy, że tak powiem, yyy, ważnym postaciom z obozu przeciwnego. Czasami nawet są

Speaker A

gdzieś wzajemnie pisane recenzje. Także pomimo dużych odrębności można się od boków uczyć też takiego łagodzenia trochę też emocji i że tak powiem większego takiego ducha może nie pojednania takiej jakiejś życzliwej współpracy. Yyy, chciałbym jeszcze dopytać, yyy, yy, skoro już

Speaker A

ksiądz profesor wspomniał o yyy, naszej polskiej debacie, to yyy tak mi się wydaje, że w tej naszej debacie to pole yyy pole zgody, pole jakiś yyy kwestii, co do których yyy obozy dyskutujące ze sobą byłyby zgodne, jest dosyć niewielkie. Chciałbym się zapytać,

Speaker A

czy jeśli ta debata włoska, o której ksiądz profesor wspomniał, charakteryzuje się właśnie tym, że jedna strona stara się w jakiś sposób zawłaszczyć koncepcje chrześcijańskie, ale jednocześnie pozbawiając jej treści.

Speaker A

No to czy nie jest tak, że skoro sam język się nie zgadza, skoro nie ma wspólnego języka, to czy można mówić o autentycznym dialogu?

Speaker A

Język często będzie podobny, a nawet wspólny, ale będą zupełnie, że tak powiem, inne desygnaty konkretnych nazw.

Speaker A

I tutaj takim no przykładem jest chociażby Dzian Wattimo, jego myśl słaba, czy też jego łączenie chrześcijaństwa z nihilizmem, czy niichilizmu z chrześcijaństwem.

Speaker A

I ta wspólna, że tak powiem, debata, nawet jeśli jest trudna, to ona występuje. Podam przykład, na nasze polskie warunki absolutnie nie do pomyślenia.

Speaker A

był proszę państwa rok 2005 i we Włoszech rok wcześniej, czyli w roku 2004 przyjęto taką bardzo zachowawczą, konserwatywną ustawę dotyczącą in vitro i to było zamknięcie tak naprawdę kilkunastu lat, a może nawet 20 lat trudnej, woskiej dyskusji. Wówczas była

Speaker A

większość parlamentarna centrum prawicowa i przyjęto taką bardzo zachowawczą ustawę. to wzbudziło wściekłość strony lewicowo-liberalnej i doprowadzono do referendum w roku 2005. I ten czas między przyjęciem ustawy a przeprowadzeniem referendum to był czas kilkunastu miesięcy niezwykłej włoskiej debaty filozoficznej, która zdominowała

Speaker A

telewizję radio gazety, internet. A kluczową sprawą w tej debacie był spór filozoficzny o początek życia człowieka.

Speaker A

I w tej debacie filozoficznej dotyczącej no rzeczy najważniejszej, prawda, kiedy rozpoczyna się życie ludzkie, w tej debacie wypowiedzieli się wszyscy najważniejsi włoscy filozofowie, konserwatywni liberalni centrowi fenomenologia neotomizm.

Speaker A

neomarksizm. Jest to coś niezwykle ciekawego, że tego rodzaju dyskusja i tego rodzaju wypowiedzi w dużych mediach papierowych czy elektronicznych, wypowiedzi filozoficzne, argumentacja filozoficzna, że coś takiego było w ogóle we Włoszech możliwe. Jest to absolutnie unikatowe.

Speaker A

Uważam, że tego rodzaju dyskusja w Polsce jest po prostu nie do pomyślenia. Chciałbym zapytać teraz pani doktor, schodząc nieco na ziemię, to znaczy opuszczając dyskurs filozoficzny, chciałbym zapytać się na ile te ten te postulaty, które posynti formułuje chociażby polityki uprawianej właśnie

Speaker A

czy inspirowanej kategorią osoby, kategorią wcielenia. Na ile współczesny dyskurs polityczny może wejść w dialog z myślą Posentiego, z jego rozwiązaniami?

Speaker A

Jest tak, że z jednej strony na poziomie takiej na poziomie diagnostycznym POS Sendi absolutnie wpisuje się we współczesne nurty dotyczące czy wskazujące na problemy bądź aporie bądź kryzysy. Tutaj pan profesor rozpoczął od współczesności i od wojen.

Speaker A

Żyjemy w rzeczywistości, która na bardzo wielu różnych poziomach zaczyna przedstawiać samą siebie jako tak naprawdę już bez odpowiedniego zaplecza ani prawnego, ani aksjologicznego. Więc na poziomie diagnostycznym w bardzo byłam naprawdę y niezwykle trafny sposób y pokazuje ten paradoks y, który właśnie już troszkę o

Speaker A

tym mówiłam, że właśnie po tej II wojnie światowej y próbowano zbudować pewien ład polityczny, który zarazem byłby aksjologiczny na poziomie praktycznym. Wówczas wygrała w pewnym sensie strona liberalna. Nawet jeżeli pojawiały się rozmaite krytyki, to jednak uważano, że wolność negatywna

Speaker A

jest tą wolnością, która w najwyższym stopniu chroni człowieka przed możliwymi naruszeniami, strukturami autorytarnymi bądź totalitarnymi.

Speaker A

posędi pokazuje jednakowo, że sytuacja, w której mamy strukturę polegającą na tym, że aksjologicznie wytwarzamy aksjologiczną pustkę, bo na tym to polega, prawda? Czyli że uważamy, że normatywną przesłanką dominującą jest to, żeby właśnie się cofnąć i nie toczyć sporów

Speaker A

na temat wartości. I z tego wyrastają wyrasta koncepcja Rosea, który próbuje jednak zastanowić się gdzie szukać słuszności w sytuacji, w której zakazanym jest mówić o wartościach. Podobnie mamy u Habermasa, gdzie jest próba skonstruowania namysłu nad uzasadnieniem legitymizacji dla pewnych wartości.

Speaker A

Oczywiście robi to w ramach racjonalności komunikacyjnej, ale te próby są znaczy nie nie zakończyły się powodzeniem. Tak.

Speaker A

Posenti w sposób bardzo bezpośredni i bardzo trafny pokazuje, że tak naprawdę jeżeli mamy współczesne zagadnienia dotyczące na przykład nie wiem sztucznej inteligencji, żeby nie szukać długo, gdzie potrzebny jest tak naprawdę do tego, żeby w jakiś sposób myśleć o tym i o tej rzeczywistości, na

Speaker A

przykład być w stanie określić, czym jest cel, prawda? Czemu to właściwie służy, tak? Po co to dla nas? Tak, żeby z kolei być w stanie to zrobić, to musimy w jakiś sposób zdefiniować czym jest na przykład dobre życie albo

Speaker A

czym jest szczęśliwe życie. I teraz można to w różnych oczywiście tradycjach wciąż, dlatego to sytuacja nie jest taka prosta nazywać, ale sama ta diagnoza jest moim zdaniem niezwykle niezwykle trafna. Tym niemniej i tutaj też zgodziłabym się z tym stwierdzeniem, że

Speaker A

trzeba jeszcze wiele rzeczy dopisać i dopowiedzieć, dlatego że wciąż tutaj nie znajdziemy bardzo klarownej odpowiedzi na pytanie jak budować wspólny język, bo przyznam, że to to nie jest moja tradycja, ale przyznam z ogromną przyjemnością przeczytałam właśnie między innymi dokładnie z tego

Speaker A

powodu, o którym pan profesor, ksiądz profesor powiedział To znaczy, że w sposób bezpośredni teologia tam jest, ona nie udaje niczego, prawda? Nie jest to jakaś konstrukcja, która w tych kantowskich kategoriach próbuje tworzyć dystynkcje.

Speaker A

Zarazem te dystynkcje są, prawda? I można spokojnie pomyśleć o rzeczywistości w kategoriach tych, które są tutaj zawarte. No ale wciąż jest kwestia tego, że my faktycznie żyjemy w wspólalizowanym społeczeństwie.

Speaker A

Więc pytanie dotyczy tego, że z jednej strony wydaje mi się, że bardzo wiele stron sporu w gruncie rzeczy mogłoby się zgodzić co do pewnych diagnoz, ale wciąż spór będzie dotyczył zastosowanego języka. A ten język ma znaczenie, bo konstruuje sensy, tak?

Speaker A

czyli to, co w praktyce miałoby iść za yyy za pewnymi postulatami. Yyy wspomnieliśmy już o kryzysie związanym z niichilizmem w filozofii.

Speaker A

Trochę też było o tym, y, o tej próżni aksjologicznej w dyskursie politycznym. Chciałbym na koniec księdza profesora dopytać o o to jak wygląda tego typu sytuacja w teologii. To znaczy czy teologia też została w jakimś w jakiś sposób dotknięta tym kryzysem

Speaker A

nihilistycznym. Tak. Tak. No poenti to zależy jak oczywiście zdefiniujemy zdefiniujemy niichilizm. Klasycznie to jest przewartościowanie wartości.

Speaker A

Posenti sam zwraca uwagę, że to jest pewnego rodzaju nadużycie rozumu. Jakby to jest problem rozumu z samym sobą również.

Speaker A

I jeśli chodzi o to, czy są teologie, które mają problem z racjonalnością, są. Tak, oczywiście, że są. I one są bardzo narażone na na takie interpretacje niichilistyczne. A nawet jeśli, bo to nie jest łatwo przejść od teologii, to

Speaker A

znaczy cały czas zostając teologiem i pisząc o rzeczach teologicznych, żeby wylądować w nihilizmie. Może się tak zdarzyć tylko, że jak się tworzy teologię na niewłaściwych, na niewłaściwych w oparciu o niewłaściwe zasady, na przykład o tak jak po schlejermacherze, tak mamy po kancie

Speaker A

odpowiedź na to, gdzie gdzie umiejscowić religię w człowieku, jeśli nie w rozumie, no w uczuciach. Jeśli wyjdziemy od takiej teologii, to wiadomo, że gdzieś wylądujemy w niichilizmie, chociaż sama ta teologia cały czas będzie mówiła o Bogu. Były takie

Speaker A

teologie na przykład jak teologie śmierci Boga, 60 lata, koks chociażby w w Stanach Zjednoczonych. No ale trudno nazwać je teologiami w ogóle, czyli w to znaczy gdybym miał teraz tak powiedzieć, czy jest jakaś niichilistyczna teologia, która przyjmuje nihilizm jako założenie

Speaker A

metodologiczne, to przewartościowanie wartości, spisek przeciwko Logosowi, jakby to powiedział Derida to nie bardzo są próby takich postmodernistycznych teologii opierających się na tym słabym myśleniu chociażby Watima są próby dekonstruktywizmu w teologii i one zawsze gdzieś ostatecznie chociaż mówią o Bogu, a więc nie widać w nich tego

Speaker A

nihilizmu, to jednak gdyby się być może przejąć duchowymi duchowym impaktem takich teologii, to ten nihilizm by się gdzieś pojawił.

Speaker A

Natomiast na pewno na pewno ta książka zostawia nam zostawia nam intuicję profesora Posentiego, co także i w produkowaniu czy w tworzeniu teologii jest ważne.

Speaker A

No, no wcielenie, to znaczy ciało jest ważne. Czytając, słuchajcie, tą książkę, drugi raz wracam do Jana Pawła II, ale wydaje mi się, że teologia ciała, która z definicji nie byłaby tylko zamknięta do spraw małżeńskich, ale stanowiłaby pewny pewien bios teologii

Speaker A

dzisiaj. To jest deklezjologia, to jest tam są nie tylko, że szczątki, tam jest więcej elementy, tam jest dużo więcej, jeśli chodzi o teorię społeczną. No jak gdyby cała ta książka wzywa do teologii ciała, do robienia teologii opartej na

Speaker A

ciele, na historii, na rzeczywistości. I zmierzam do tego, że no najważniejszą na pewno najważniejszym postulatem jednak Posentiego byłby powrót do myślenia metafizycznego w teologii również.

Speaker A

Tylko jeśli to ma być metafizyka wyciągnięta z tajemnicy wcielenia, to zmienia wszystko. Profesor Posenti, jak państwo wiecie, od zawsze walczy o ocalenie metafizyki, myślenia metafizycznego, ale robi to bardzo mądrze, bo jest wielu takich, którzy rzeczywiście chcą nam dzisiaj zaserwować jakiś brutalistyczny

Speaker A

powrót do metafizyki bez refleksji. Znaczy widzicie wszystko się wali, no to wróćmy do bytu.

Speaker A

No ale jednak i tutaj jestem bardzo też powiązany z Marionem i wydaje mi się, że Posenti, znaczy jestem pewny, Posenti też to widzi, nie ma takiego łatwego powrotu do metafizyki takiej sobie klasycznej, tak bez rozliczenia się z tym, że jednak ona przynajmniej w

Speaker A

niektórych swoich interpretacjach obrała niewłaściwe ścieżki, które doprowadziły do reifikacji, do technologizacji. Wszystko to, co krytykował Huser Heidegger, to jest bardzo dobrze znane.

Speaker A

My musimy tą lekcję odrobić. I posenti świetnie nam pokazuje, że taką drogą odzyskiwania metafizyki spod jej gruzów byłaby tajemnica właśnie wcielenia.

Speaker A

Zastanowienie się jaki jest impaktem wcielenia dla myślenia. Bardzo tu widzę to jest to jest bardzo współczujące z Ratingerem. On kilka razy cytuje Ratinger, ale akurat nie nie w tej kwestii. Natomiast Ratinger też też miał miał podobny sposób myślenia. No

Speaker A

dla mnie jest bardzo ważny, kiedy wiadomo, że u Ratingera jednym z najważniejszych, jeśli nie najważniejszą w ogóle rzeczą była obrona racjonalności, pośrednio zatem obrona metafizyki jako jako no bardzo jako takiemu wyjątkowemu wyjątkowej postaci myślenia, racjonalności.

Speaker A

W tych czasach postmodernistycznych właśnie ataku na Logos. Ratinger bardzo bronił Logos. ale go bronił mądrze, mówiąc, że to jest gekrocit logos, to jest ukrzyżowany logos, to jest racjonalność, która ma serce.

Speaker A

To jest racjonalność, która ma serce. Osobowa racjonalność, a więc także i osobowa metafizyka. A nie chcę tutaj powiedzieć personalizm, bo personalizmy mamy bardzo różne, możemy mieć bardzo różne, ale właśnie ten osobowy taki cielesny charakter metafizyki, myślę, pod którą podprowadza nas też Jan

Speaker A

Paweł II w swojej teologii ciała, w tych katechezach zwykłych, które cały czas, moim zdaniem ich potencjał jest nieodkryty. Musimy wrócić do metafizyki.

Speaker A

Musimy to zrobić rozliczając się z tym, co nam w metafizyce nie wyszło, bo to no pewna wersja metafizyki, gdzie byt stał się tylko przedmiotem, przedmiotem myśli bądź nawet jeśli był, jeśli to był to przedmiot realny, rzeczywiście, no skutkowało także i totalitaryzm, pewnymi

Speaker A

wersjami totalitaryzmów, czy stanowiło pod nich podbudowę. Zatem potrzebujemy takiej inspiracji tutaj z wcielenia i żeby teologia nie prowadziła do nihilizmu, musi stać się właśnie taką ciepłą racjonalnością.

Speaker A

Kilka krótkich dopowiedzeń, gdy chodzi o niichilizm w badaniach Posentiego. Na ten temat Posenti napisał kilka ważnych książek. Niektóre są przetłumaczone na język polski. Nichilizm, czyli śmierć Boga.

Speaker A

czyli zburzenie tradycyjnego fundamentu moralności i kultury. Pierwsze dopowiedzenie coś uważam istotnego, co powiem po raz pierwszy publicznie, a tę informację mam właśnie od Posentiego.

Speaker A

Wcześniej ksiądz profesor wspomniał Fidesetracio, czyli jedna z najważniejszych encyklik Jana Pawła II. Chyba najważniejsza. rok 1998 i z jednej strony niezwykle głęboki tekst, a z drugiej bardzo przystępny i jeśli ktoś się zajmuje historią idei, filozofią czy teologią, to nie może nie

Speaker A

przeczytać tego tekstu. I w tej encyklice jest jedna strona na temat niichilizmu. Nie wiemy jak powstają dokładnie encykliki, natomiast no często są to różni autorzy, eksperci i wiem od postentiego, że autorem tego tekstu na temat niichilizmu fidesetrao jest

Speaker A

właśnie Vctorio Posenti. I było tak, że ten zespół, który pracował przez wiele lat nad encykliką, miał już no ten, że tak powiem, materiał prawie że gotowy i po Senti otrzymał do recenzji tę już prawie gotową encyklikę. No i zauważył,

Speaker A

że jest wszystko, ale nie ma nic o nichmie. W związku z tym zgłosił swoją uwagę zaproponował teksty i ten tekst, który mamy jako tekst końcowy, to jest autorstwo Wiktoria Posentiego.

Speaker A

To taka pierwsza ciekawostka i pierwsze dopowiedzenie. Drugie dopowiedzenie. Najkrócej rzecz ujmując wizja Posentiego, gdy chodzi o niichilizm jest taka, że mamy niichilizm teoretyczny i niichilizm praktyczny. Ten teoretyczny, czyli zburzenie koncepcji prawdy, antyrealizm i tak dalej, i tak dalej. No

Speaker A

i to prowadzi do niichilizmu praktycznego, czyli do niichilizmu moralnego. Jeśli chcemy przezwyciężyć nihilizm moralny, to musimy powrócić do przezwyciężenia nichlizmu spekulatywnego teoretycznego czyli musimy powrócić do realizmu, czyli do badania tego, co istnieje. To jest jak drugie dopowiedzenie. Yyy, trzecie powiedzenie,

Speaker A

że yyy yyy yyy diagnozy posentiego yyy mają zawsze światło w tunelu, to znaczy dają nadzieję i pokazują rozwiązania. I tak jest także, gdy chodzi o yyy zderzenie się z niichilizmem. Otóż y kreśli taką wizję filozofii po nichilizmie po senti

Speaker A

i w tej wizji przyszłości świata filozoficznego szczególnie podkreśla znaczenie dwóch autorów Serena Kirkegorda i Fiodora Dostojewskiego. Dlaczego? ponieważ uważa, że te czasy, które nadejdą, gdy będziemy dążyć do przezwyciężenia niichylizmu, będą potrzebować myślenia w kategoriach Kirkegorda i Dostojewskiego. To znaczy, gdy chodzi o

Speaker A

Kirkegorda, ponowne odkrycie istoty chrześcijaństwa jako czegoś absolutnie kluczowego i tych wszystkich prawd, które wyrastają z religii chrześcijańskiej. i y Dostojewski jako ostrzeżenie przed tym, do czego prowadzi świat bez Boga, gdy chodzi o zło, gdy chodzi o możliwości różnego rodzaju zbrodni. że

Speaker A

ten świat przyszłości po nihyliizmie według Posentiego powinien się karmić światem idei wypracowanych przez Syrona Kirkegorda i Fiodora Dostojewskiego. I ostatnie krótkie już dopowiedzenie.

Speaker A

Przy uwagach Postentiego dotyczących niichilizmu jest jego też taki wysiłek, żeby wypromować kategorię nihilizmu prawniczego bądź prawnego.

Speaker A

On to łączy z pozytywizmem prawnym oczywiście Hansa Kelsena, ale proponuję to nowe pojęcie, które uważam jest bardzo trafne i jest też no wiele publikacji Posentiego, które przybliżają ten jego sposób interpretacji pozytywizmu prawnego Hansa Kelsena jako pewnej odmiany nichilizmu prawnego czy

Speaker A

prawniczego. Pani doktor to jest produkowanie. Zachęcam teraz do y zadawania pytań. Ja mam ja mam pytanie do pana do księdza profesora, księdza profesora Kobelińskiego, bo wiemy, że Wiktor Posenti także zarysowywał pewną perspektywę. trzeciego żeglowania, czyli jakby takiej takiego

Speaker A

trzeciego żeglowania metafizyki, przynajmniej w kulturze zachodu, jako pewnego rodzaju wyjścia z tego impasu, który jest właśnie wynikiem tego czy kariery, jaką jaką nihilizm y poczynił właśnie w naszej kulturze nowoczesnej.

Speaker A

Ale jednocześnie ksiądz profesor wspomniał o tym, że tutaj w tej w tym spojrzeniu w ogóle na kulturę chrześcijańską Pusentiego można zauważyć pewnego rodzaju anachronizm czy zatrzymanie się właśnie w latach 60 w tych rozpoznaniach, które wówczas były aktualne, podczas gdy ten świat

Speaker A

chrześcijański tutaj się znacząco zmienił pod wpływem właśnie pentekostalizacji. I teraz jakby mam takie dwa pytania czy takie dwa poziomy. To znaczy pierwsze czy razem z tą nadzieją, którą nam zarysowuje postenti wobec czy czy w tym kształcie trzeciego żeglowania czy

Speaker A

również tutaj zauważamy jakiś anachronizm i ta przestrzeń jest pusta i dopiero oczekujemy na nowe właśnie na nowe rozwiązanie.

Speaker A

I to jest jeszcze drugie pytanie tutaj. Jeżeli nie, jeżeli to trzecie żeglowanie w dalszym ciągu jest jakąś taką propozycją, która budzi nadzieję, to czy na równi właśnie ta propozycja także wyciąga nas nie tylko z impasu nihilizmu czy też postmodernizmu, ale

Speaker A

także właśnie tego pentekost pentekostalizacji, która jest de facto również jakąś formą takiej bezradności wobec, prawda, chrześcijańskiego świata, wobec tego nihilizmu.

Speaker A

Bardzo dziękuję za to pytanie. Jeśli ktoś w naszym języku nie lubi słowa pentekostalizacja, to proponuję synonim, który stworzyłem w roku 2014. Uzielono świątkowienie. Mamy do wyboru. Obydwa słowa nie są proste, ale no jeśli ktoś stworzy inne nowe, to być

Speaker A

może ono się przebije i będziemy go używać. Są jutrzenki, są światła nadziei, gdy chodzi o trzecie żeglowanie i metafizykę.

Speaker A

I podam dwa przykłady. Pierwszy przykład to jest ogromny wysiłek Wiktoria Posentiego, uwieńczony publikacją w roku ubiegłym dzieła sumującego jego wcześniejsze teksty metafizyczne.

Speaker A

I to są dwa tomy. Dwa tomy, które nawet miałem dzisiaj przywieźć ze sobą w wydaniu papierowym, ale uznałem, że są tak ciężkie, że nie będę ich jednak brał do samochodu. jest 1250 stron, dwa tomy, dwa tomy wydane w roku ubiegłym i

Speaker A

niezwykle przejmujący i piękny tytuł Wielkość metafizyki. wielkość metafizyki i to jest podsumowanie wcześniejszych dzieł metafizycznych Posentiego. Uporządkowanie także w sensie twórczym ostatnią książką Posentiego jest ta, o której dzisiaj mówimy i ona była jakby w planie twórczym wydawniczym Posentiego jako

Speaker A

ostatnie zagadnienie, którym chciał się zająć w sposób twórczy. natomiast obecnie robi podsumowania i podsumowaniem treści metafizycznych są te dwa tomy z roku ubiegłego wielkość metafizyki 1250 stron to jest pierwsze światło w sensie publikacji i tak dalej drugie światło

Speaker A

to jest coś co się dzieje w ostatnich latach we Włoszech gdy chodzi o stowarzyszenie filozoficzne którego głównym Inspiratorem był Victorio Posenti.

Speaker A

Nazwa tego stowarzyszenia Osoba w centrum stowarzyszenie na rzecz filozofii osoby. I to stowarzyszenie powstałe kilka lat temu prowadzi bardzo aktywną działalność. Ono zrzesza y kilkaset osób filozofów we Włoszech, którzy z jednej strony interesują się filozofią i są zwolennikami różnych

Speaker A

wersji personalizmu, ale z drugiej są też zwolennikami fundamentu ontologicznego osoby ludzkiej, czyli właśnie widzą potrzebę metafizyki. To znaczy, że to jest bardzo prężne stowarzyszenie, które promuje metafizykę poprzez jej związek z filozofią osoby.

Speaker A

stowarzyszenie, wydaje książki, robi konferencje, jest bardzo obecne w mediach i to nam pokazuje, że można wychodzić z takich różnego rodzaju baniek światopoglądowych i że można upowszechniać czy krzewić także debatę intelektualną w domenie publicznej promując tak można powiedzieć unikatowe czy że

Speaker A

tak powiem rzadkie problemy jak to co jest metafizyką. Dodam tylko, że na ten temat o który dokładnie pan pyta po publikacji w tamtym roku dwóch tomów wielkości metafizyki posęty udzielił w dużych włoskich mediach bardzo ciekawych wywiadów w tym największy włoski

Speaker A

dziennik Corier de lasera. także na temat wielkości metafizyki w roku ubiegłym Posenti mówił do szerokiej rzeszy włoskich odbiorców czytających największy włoski dziennik koriere delera. I ostatnia rzecz, gdy chodzi o tę globalną rewolucję zielonoświątkową, no to tutaj muszę się przyznać trochę do

Speaker A

porażki. To znaczy w wielu moich dyskusjach zwracałem uwagę Postentiemu w ostatnich latach, ale myślę, że jest tak bardzo przywiązany do swoich kategorii poznawczych, też do swojej też pobeżności jako katolik taki tradycyjny, praktykujący, będący co niedziela w w kościele czy na mszy świętej. Także no

Speaker A

ja bardzo jasno też przekonywałem go, żeby żeby to uwzględniał i też o tym piszę w niektórych moich polskich tekstach, gdy przybliżam myślenie Posiego, ale tutaj tego rzeczywiście brakuje, czyli mamy wizję chrześcijaństwa, która była aktualna gdzieś do połowy lat 90. XX wieku, a tej

Speaker A

globalnej rewolucji ewangelikalno-zelonświątkowej w sensie poznawczym. poszczęty jakby trochę nie był chyba w stanie już uchwycić.

Speaker A

Czy jeszcze jakieś pytania może? Jeśli nie ma, to bardzo serdecznie dziękuję naszym gościom za bardzo ciekawą dyskusję. Dziękuję państwu za przybycie. Dziękuję także tym, którzy łączyli się z nami za pośrednictwem internetu. Dziękuję również naszym partnerom z Blogpress za możliwość

Speaker A

transmitowania na żywo. Dziękuję państwu.

Topics:Vittorio Posentiteologia politycznafilozofia historiiprawa człowiekawojna prewencyjnaetyka społecznafilozofia religiikonflikty światowesekularyzacjafilozofia współczesna

Frequently Asked Questions

O czym jest książka Vittorio Posentiego omawiana w filmie?

Książka 'Nowy początek. Teologia polityczna i filozofia historii' porusza uniwersalne problemy współczesnej filozofii, zwłaszcza w kontekście teologii politycznej i filozofii historii.

Jakie są główne problemy filozoficzne, które według Posentiego dotykają współczesny świat?

Posenti wskazuje na problemy o charakterze globalnym i cywilizacyjnym, takie jak relacje między religią a polityką, kwestie praw człowieka, wojna prewencyjna oraz kryzys wartości i norm etycznych.

Jak Posenti krytykuje współczesne podejście do praw człowieka?

Posenti podkreśla konieczność przemyślenia antropologicznych założeń praw człowieka i polemizuje z perspektywą Jacquesa Maritaina, wskazując na ograniczenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w kontekście aksjologicznym i normatywnym.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

App Store Google Play

Or transcribe another YouTube video here →