Speaker A
Bu görüntüler günümüze ulaşan en eski futbol maçına ait. Sinemacılar tarafından çekilmiş ve 120 yıldan uzun süre arşivlerde saklanmış.
Futbolun tarihçesi, Avrupa'nın keşif çağı ve modern futbolun doğuşu üzerine kapsamlı bir anlatım.
Key Takeaways
- Futbolun kökenleri ve gelişimi, sosyal ve ekonomik değişimlerle yakından bağlantılıdır.
- Avrupa'nın keşif çağı ve sömürgecilik dönemi, futbolun yayılmasında dolaylı bir rol oynamıştır.
- Sanayi devrimi ve işçi sınıfının boş zaman ihtiyacı futbolun popülerleşmesini hızlandırmıştır.
- İngiltere futbolun modern kurallarını ve organizasyonlarını oluşturmuş, dünya çapında yayılmasını sağlamıştır.
- Medya ve ekonomik faktörler, futbolun günümüzdeki küresel büyüklüğünün temel itici güçleridir.
Summary
- Futbolun en eski maç görüntüleri ve oyunun temel kuralları tanıtılıyor.
- Futbolun 150 yıl içinde nasıl küresel bir fenomen haline geldiği anlatılıyor.
- Türkiye'nin önemli futbol kulüplerinin ekonomik durumu ve borçları ele alınıyor.
- Avrupa'nın 15. yüzyıldaki ekonomik ve sosyal sefaleti, ticaret yollarının tıkanması açıklanıyor.
- Portekiz ve İspanya'nın deniz keşifleri ve modern emperyalizmin başlangıcı detaylandırılıyor.
- Avrupa'nın sömürgecilik faaliyetleri ve bu süreçte zenginleşmesi anlatılıyor.
- Sanayi devrimi sonrası işçi sınıfının futbolu benimsemesi ve futbolun yayılması ele alınıyor.
- İngiltere'de futbolun kurumsallaşması ve ilk federasyonun kurulması vurgulanıyor.
- Futbolun yerel takımlardan uluslararası organizasyonlara, özellikle Dünya Kupalarına evrimi anlatılıyor.
- Medyanın 1990'lardan itibaren futbolun büyümesindeki rolü ve ekonomik etkileri özetleniyor.
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
Kamera sabit olduğundan oyuncuların hareketlerini göremiyoruz. Ve daha birçok detay. Kalenin küçüklüğü, oyuncuların şıklığı. Yoldan geçerken sahaya giren alakasız ve mutlu adamlar.
Speaker A
Kural basit. İki takım, iki kale ve bir top. Topu iki direğin arasından geçir ve kazanan ol.
Speaker A
Yüzyıllardır farklı şekillerde oynandığı [müzik] biliniyor. Bundan 150 yıl önce keşfedilen son halini aldığında kimse bu kadar popüler olacağını asla tahmin edemezdi.
Speaker A
4 milyar takipçi hayatlarının %2 ila %4'ünü, maçları, maç özetlerini, maç sonu programlarını, sosyal medyayı ve futbol haberlerini takip ederek bu oyunu adıyor ve bir anda para [müzik] harcamalar, kontratlar, bütçeler reklamlar.
Speaker A
120 yılı geride bırakmış [müzik] üç devam ve üç adamın dudakların ucundaki milyonlarca euro. Ocak 2026 itibariyle Fenerbahçe'nin kadro değeri 300 Galatasaray'ınki ise 290 milyon euroya yaklaşırken dört büyüklerin toplam borcu benzer kadro değerlerine sahip 20 Avrupa kulübünün ortalama borcunun 4 katına yani 1,5
Speaker A
milyar euroya ulaştı. Peki buraya nasıl geldik? Emre karambolanı ceza alanı Semih Orta Ümitten İlan İlan gol [çığlık] haydi oğlum [coşkulu tezahürat] haydi oğlum. Gol [çığlık] boş kalu gol gol ve Galatasaray çeyrek bir Çak Galatasarayu'nun altın ayakkabı söyle sayın seyirciler Beşiktaş fırtınası yine
Speaker A
İzmir'de vuruyor ve gol Galatasaray 3, Fenerbahçe 3 işte maç 1453 yılında İstanbul düşerken Avrupa'da düşmekteydi.
Speaker A
Çünkü şu an hayal etmesi imkansız gözükse de günümüzle alakası olmayan bir sefaletin [müzik] içindeydi Avrupa. O yüzyıllarda tarımla uğraşan çok fakir insanların kıt kanaat geçindikleri bir yanda toprak ağlarına sürekli borçlanırken bir yandan da kilise otoritesiyle ezildikleri yoksul bir
Speaker A
kıtaydı. Hayat tek kelimeyle kıtılıktan ve sefaletten ibaretti. Hatta güneş görmeyen topraklarda tarım bile verimsizdi. Osmanlıyla sürekli savaş halinde olmak da tükenmiş kıtanın adeta kanını emiyordu.
Speaker A
Avrupa'nın Doğu Asya'daki zengin ülkelerle ticaret yapması malum sebepten mümkün değildi. Türk Asya ile Avrupa arasındaki en eski ticaret yolunun üstüne yerleşmiş olması Avrupa'nın Doğu Asya'daki zenginliklere giden ulaşım yolunu tıkamıştı. Dünyadan izole edilmişlerdi. Bu sıkışmışlık içinde yeni fikirlere ihtiyaç
Speaker A
duyuluyordu. Doğuda Türklerin baskısından gidecek yerimiz kalmadı. Sınırlarımızı desen zor koruyoruz. Batı desen uçsuz bucaksız mavilik. Yine de bu sefaletten bir şekilde çıkmalıyız.
Speaker A
Aralarından yenilikçi fikirleri olan birisi şöyle dedi: "Bu durumda denizlere açılmaktan ve çevrelerini dolaşmaktan başka çaremiz yok. Hem belki yeni ticaret fırsatları çıkar karşımıza.
Speaker A
Krallarının onayını ilk alan Portekizli denizciler oldu ve kendilerini doğrudan Afrika kıyılarına vurdular. Daha yolun başlarında karşılarına Afrika kıyılarında ticaret yapabilecekleri krallıklar, imparatorluklar çıktı.
Speaker A
Altın, tuz, fil dişi, köle. Bu kıyılarda ne ararsan vardı. Kendilerinde az olan ya da daha önce hiç görmedikleri şeyler bolluk içinde hatta satılıktı. Daha yolun başında böyleyse ileride neler olabilirdi? Mutluluktan gözleri dönmüştü denizcilerin. Tekstil, baharat, metal eşyalar, ellerinde ne varsa Afrika
Speaker A
krallarıyla ticarete soktular. Yollarına devam ettikçe Afrika kıtasının denizden tamamen dolaşabileceklerini keşfettiler. İşe yaramıştı. Asya'nın zengin imparatorluklarıyla ticaret yeniden başlamıştı ve keşif çağınlı startı verildi. Bu sırada İspanya'da herkesten farklı olarak dünyanın çapının gayet de küçük olduğuna inanan kendinden emin bir
Speaker A
denizci öne çıktı. Gemileri direkt batıya, açık denize yollarsak bence kısa yoldan Asya'ya ulaşabiliriz. Portekiz'in kısa sürede yakıldığı ticari başarıdan çok etkilenen İspanya Kralı bu riskli fikri sevdi.
Speaker A
İhtiyacımız olan tam da bu. Aferin Kolombus, sana güveniyorum. Ne de olsa ticaret yaşında geriye düşen ülkelerin biraz risk alması gerekiyordu.
Speaker A
Gemiler ardı ardına mavi ufak yollandı ve beklemeye geçildi. Hızlı para kazanma niyetiyle denizlere açılan İspanyol denizciler gittikleri yerlerde ilkel yerleri bulunca kafalarına bir anda şimşekler çaktı.
Speaker A
Oyunun kuralları değişti. Orduları bile yok. Ticareti unutun. Buraları kendi topraklarımıza katıyoruz. Bu Portekizin de bir level üstü olacaktı. [müzik] Oyunun kuralları değişmişti. Her gittikleri yerden zenginlik fışkırıyordu ve her birini İspanya Krallığınna kattıklarını ilan etmeye başladılar. Hem de korkunç bir güç ve teknolojiyle. İşte
Speaker A
bu bildiğimiz modern emperyalizmin startını verdi. Artık İspanyollar yeni dünyada herhangi bir yere gidip bayrak dikebiliyor, karşılarına çıkan imparatorlukları ileri silah ve organize ordularıyla çabucak dize getirebiliyorlardı. Bu yolculuklar diğer krallıkların kulağına gittiğinde onlar da keşiflere start verdiler. Bu arada
Speaker A
futbol diyorduk değil mi? Birazdan oraya geliyorum. Çok ilginç şeyler var. Fikir İngilizlerin de bayağı hoşuna gitti ve bu noktadan sonra keşif denilen şey ve her şey çok hızlandı. İspanya ve Portekiz, Orta ve Güney Amerika'da, Hollanda, Surinam, Güney Afrika ve
Speaker A
Endonezya'da İngiltere, Kuzey Amerika, Güneydoğu Asya'da, Fransızlar Kuzey Amerika ve Kuzey Afrika'da, Belçika Orta Afrika'da hakimiyet kurup yüzyıllar boyunca buraların zenginliklerini sömürerek servetlerine servet kattılar.
Speaker A
Zenginlik refah ve bolluğu, bolluk boş zamanı, boş zaman sanat ve bilimi besliyordu. Matematik, fizik, biyoloji her yeni gün yeni bir keşfi getiriyor. Keşifler de bir daha yanına yaklaşılması yüzyıllar boyunca imkansız olacak bir gücü kartop efektiyle katlanarak Avrupa'nın önüne
Speaker A
seriyordu. Makineler [müzik] yüksek hızda üreten fabrikalar, yoğun saatler çalışan işçi sınıfı ve daha çok para.
Speaker A
Artan tempoyla bunalan işçi sınıfının bir aktiviteye ihtiyacı ortaya çıkıyordu. Ustalar, çıraklar, liman, fabrika, demiryolu işçileri, madenciler ve kasaba halkı. Çorap, mantar, saman hatta zengin halkın yediği hayvanlardan geriye ne kaldıysa mide, kelle, mesane, top yapılıp boş arazilerde, fabrika bahçelerinde oynanan, kulaktan kulağa,
Speaker A
kasabalardan kasabalara duyulan yeni bir fenomen oyun oluyordu adeta. Oyunun cazibesini gören ingilizleri hemen ona sahip çıkıp dünyayı değiştiren icatlarını yani kurumlarını kullandılar.
Speaker A
FA yani dünyanın ilk futbol federasyonu. Önce yeni kurallar geliştirdiler. Oyunu düzene sokup fabrikaların yanında kurdukları stadyumlarda oynattılar.
Speaker A
[müzik] Hatta aynı liman işçileri birbirlerine rakip takımlar bile kurdular. Fakir Halk artık tüm hafta sonunu ve bütün parasını bu eğlenceye harcıyordu. Fabrika, değirmen, demiryolu ve liman işçileri kendi takımlarını kurdular. Manchester, Liverpool Sheffield Arsenal Western Nottingham.
Speaker A
Her liman bir işçiyi diğerine bağlıyor. Bir liman bir liman takımını diğerine rakip yapıyordu. [müzik] Ticaret, demir yolları ve deniz aşırı yolculuklar, işçiler arasında kulaktan kulağa yayılan futbol ve ardı ardına kurdukları takımları Avrupa'nın farklı sanayi bölgelerine hızla yayıldı. Her
Speaker A
yerde, her mahallede onlarca takım kuruldu. Ülkelerin federasyonları ortaya çıktı. Zamanla milli takımlar bile kuruldu. Büyük savaşlar geride kaldı.
Speaker A
Barış dönemine girildi. Artık Dünya Kupaları düzenleniyordu. [müzik] Avrupa'nın en iyi kulüpleri turnuvalarda birbirleriyle karşılaşıyor. İnsanlar stadyumları hınca hınç dolduruyordu.
Speaker A
Futbolun tüm dünyaya yayılması artan bir hızla devam etti. Fakat uzun bir süre bölgesel bir hobiydi. Semt veya şehir takımlarının liglerinde kazandığı şampiyonluklar yerel halka hitap ediyordu. Ulus devlet fikrinin güçlendiği bir yüzyıldan geçiliyordu. Sporun en büyük organizasyonuysa [müzik] doğal olarak ulusların karşılaştığı,
Speaker A
dünyanın en büyük yıldızlarının buluştuğu dünya kupalarıydı. [müzik] Ama futbolun günümüzdeki büyüklüğüne erişmesi için bir ateşleyici gerekiyordu. Bu sırada 90'ların başından itibaren özel medya tüm dünyada yükselişe geçiyordu. Ekonomik zirvesini yaşamaya başlayan Amerika'da medya gelirleri uçuşa geçti. Daha önce belli
Speaker A
bir dengede seyreden sporcu maaşları hızla katlanmaya başladı. Değişen medyayla global starlar artık dünyanın her yerinden takip edilebiliyordu. Tüm bu gelişmeler olurken puzzle'ın son parçasında tamamlanması gerekiyordu ve tam doğru zamanda doğru insan ortaya çıktı.
Speaker A
Onunla dünyada spor organizasyonlarının gidişatı değişti. [müzik] back left down and that [müzik] [çığlık] [coşkulu tezahürat] [çığlık] Jordan markası ikonikleşerek sporu farklı ekonomik noktalara taşırken NBA markası inanılmaz bir hızla değerleniyor.
Speaker A
Sponsorluklar sayesinde oyuncular daha önce görülmemiş rakamlar görüyor. Diğer sporlarda da inanılmaz bir potansiyelin olduğu ortaya çıkıyordu. 90'larda belki tesadüf belki de işin doğal akışıyla bunu her alanda tarihin en iyilerinin çıkması izledi. [müzik] [müzik] going on here.
Speaker A
[müzik] [müzik] [müzik] [müzik] Küresel spor süperstarlılarının altın 10 yılı Jordan Schumah Mike Tyson kendi alanlarında en büyük ikonlara dönüştüler. [müzik] Hatta Jordan aurası öyle dramatikti ki onun etki alanına girmeyen, dönemine denk gelmeyen belki de alanlarında tüm zamanların asıl en iyileri 5 10 yıl
Speaker A
farkla hak ettikleri ilgiyi görme şansını taşındılar. [müzik] Bu gidişatı izleyen Avrupa'ya dönelim. Onlar da kendi markalarını yarattılar.
Speaker A
[şarkı söyleme][müzik] Dünya klasiklerini aratmayan müziği ve 90'lara damgasını vurmuş o Işıl ışıl logosuyla. [müzik] Yıl 1992.
Speaker A
Şampiyon kulüpler kupası Şampiyonlar Ligi adıyla yeniden markalaşıyor. Avrupa futbolu için küresel bir vitrin oluşuyordu.
Speaker A
[müzik][şarkı söyleme] Hatırlıyorum da Şampiyonlar Ligi'nden hemen önce bile futbol çok daha küçük ölçekli bir spordu. Sokaktaki futbol severe sorsanız Marco Van Basten'i, Platini'yi, Mateus'u, Linaker'ı milli takımlarından bilirdi. Şampiyonlar Ligi'nin büyüsü tüm yıldızları [müzik] dev aynasında gösteriyor.
Speaker A
Artık tüm dünyada dengeler değişiyor. [müzik] Öyle farklı bir platform, öyle büyülü bir atmosfer ki Prime Maradona'yı Şampiyonlar Ligi'e [müzik] izlemenin hayali bile insanı heyecanlandırıyor.
Speaker A
Veya az önce saydığım Platini'yi Juventus, [müzik] Troy'u isa Barcelona formasıyla Şampiyonlar Ligi çeyrek finalinde izlemeyi hayal ediyor. Şampiyonlar Ligi'nin rüzgarıyla Avrupa'nın ana ligleri Güney Amerika, Afrika ve Asya liglerinden çok daha zengin hale geliyor. Şampiyonlar Ligi' kazanmaksa hayal edilebilecek en üst nokta
Speaker A
oluyordu. Artık dünyanın hangi kıtasında olursa olsun her futbolcunun hayali bu ışıltılı organizasyonda sahne almak.
Speaker A
Yerel yıldızlar da doğal olarak birer birer bu liglere transfer oluyorlar. 90'ların sonuna doğru yavaş yavaş küresel bir sistem ortaya çıkıyor.
Speaker A
Belçika, Fransa ve Hollanda sömürgelerinden gelen kölelerin torunlarıyla lig kalitelerini artırıyorlar. Bir yandan da kurdukları küresel scouting ağları ve dünyanın fakir bölgelerinde açtıkları akademilerle en yetenekli oyuncuları düşük maliyetle A takımlarına kazandırıyorlar. Sanki yeni bir sömürü sistemi, futbolun ekonomisi arttıkça
Speaker A
milli takımlarda şekil değiştirmeye başlıyor. Milliyetçi ideoloji yerini sömürü ve başarıya bırakıyor. Sadece Fransa değil, İngiltere milli takımı Nijerya, Gana, Jamaica hatta Karayip karmasına, Hollanda isa Surinam, Fas, Endonezya Konfederasyonuu andırmaya başlıyor. Ama unutmayın ki bu sömürgeci ve aç gözlü denizcilerin uzak
Speaker A
diyarlardaki toplumları sömürmeleri yüzyıllar boyunca zenginliğe ve alışkanlığa dönüştü. Futbolun popülerliği ve Avrupa'daki ekonomik potansiyeli limitine yaklaştığında onların yeni pazarlar ve yeni yöntemler bulması uzun sürmedi. İlk kurulduğu yıllarda her ülkeden sadece şampiyon takımların katıldığı format 97'de değiştirildi. Puan sıralamasında
Speaker A
yukarılarda olan ülkelere daha fazla kontenjan verildi. 99'da ülke başına 2 olan katılan sayısını en başarılı ülkeler için 4e, takip eden yıllarda 5'e ve son formatla olası tavan olarak 7'ye çıkardılar.
Speaker A
Bunun anlamı şu: Yunanistan, Ukrayna veya Türkiye'ye transfer olup her maç terinin son damlasına dek mücadele edip şampiyonluk kovalamak yerine İngiltere'nin vasat bir kulübünü tercih edip arada bir kazanıp arada bir mağlup olarak aynı hedefe yani Şampiyonlar Ligi'ne ulaşabilirlerdi.
Speaker A
[müzik] [müzik] [müzik] Bu çoğu ortalama üstü futbolcu için çok daha mantıklı bir karardı. Çünkü artık zayıf bir ligde oynamak için hiçbir teşvik kalmamıştı. Ama kimsenin UEFA gibi saygın bir kurumun alacağı kararları sorgulama niyeti de yoktu.
Speaker A
Ayrıca 3. dünya ülkeleri için bu söz konusu olamazdı. Sonuçta oraya dahil edilmek büyük bir onur ve lütuftu.
Speaker A
Oyunun kuralları değişmişti yine. [müzik] Ama burada biraz geriye sardıracağım. Türkiye'de 90'ların ilk yıllarında çok daha sürdürülebilir bir yapı görüyoruz.
Speaker A
[müzik] Metin gol pozisyon Metin bir plase ve top ağlarda. Beşiktaş altyapıdan çıkardığı yıldızlarla üst üste şampiyon oluyor.
Speaker A
Anadolu'nun bağrından çıkan topçular Avrupa'da altın ayakkabı kazanıyorlar. Sen şunu altın ayakkabısını söyle. Büyük transferlere yer yok.
Speaker A
Asıl flash transferler yerli piyasanın [müzik] içinden yapılıyor. Fakat Türkiye gibi futbola adanmış, kalabalık ve potansiyeli yüksek bir tüketicinin [müzik] yeni kurulan organizasyonda olması elbette ki çok istenen bir şey. Çok geçmeden kısıtlı ve yerel yıldızlardan oluşan kadrosuyla Galatasaray tarihi eşleşmede Avrupa devi
Speaker A
Manchester United'ı elledi. Bu tarihi dönem için [müzik] yakın şahitlerinden biri Şampiyonlar Ligi'nde yarı final ve çeyrek finaller yönetmiş Ahmet Çakar.
Speaker A
[müzik] maçın şaibeli olduğunu iddia ediyordu. O maçta da böyle net bir plan şey oldu mu?
Speaker A
Net ulan sen dalga mı geçiyorsun? Manchester United'ı bu tarafa geçirme diyorum. Sen halı diyorsun.
Speaker A
Hatırlıyor musunuz? Avrupa'nın prestijli kurumlarının oyunun ortasında [müzik] kural değiştirebildiğinden bahsetmiştim. Kontenjanlar ikinciler üçüncüler dördüncüler, beşinciler. [müzik] Yavaş yavaş ortaya çıkan sömürü sisteminin üç saç ayağından birisiydi bu. 2 numarada sömürgelerden getirilen insan gücüyle değerleri yükseltilen Avrupa ligleri vardı. Ama burası çok çok
Speaker A
[müzik] önemli. Çünkü bu çüncü ayak olmadan ilk iki adımın hiçbir anlamı olmazdı. Bu Avrupa'nın yine saygın kurumlarını kullanarak oyunun kurallarını bir defa daha oyunun ortasında değiştirmesiyle oldu. Bakın [müzik] kiminize garip gelebilir ama o döneme dek futbolcular kontratları sona
Speaker A
erse de [müzik] son kontratlı olduğu kulübe bağlılardı. Sanju artık Fenerbahçeli. Yani oyuncu transfer [müzik] edecek bir kulüp her oyuncu için kulübünün istediği transfer ücretini ödemek zorundaydı.
Speaker A
Fenerbahçe Başkanı Metin Açık ve yöneticilerle yaptığı görüşme sabaha karşı sonuçlandı ve Tanju Fenerbahçe ile 800.000 mark ve bir villa karşılığında 2 yıllık mukabele imzaladı.
Speaker A
Benim tahmin ettiğim kadarıyla benim bonservis bedelimin aşkı burada çok ağır basıyor. Ben ona yenik düştüm. O yüzden çok üzülüyorum.
Speaker A
26 yaşındaki Belçikalı orta saha JeanMc Bosman Belçika Ligi ekiplerinden AGF Liej'de oynuyordu. Kulübü ligi orta sıralarda tamamlamış, sezon bitmiş ve kontratının sonuna günler kalmıştı.
Speaker A
Belçika ekibinin yeni sezon planları arasında yoktu. Aslında ligden hiçbir kulübün de ona ilgisi yoktu. Bu fırsatla kulübü kadroyu da alternatifle tutmak adına aylık 120.000 Franklık sözleşmesinin bitiminde ona federasyonun belirlediği asgari ücret olan 30.000 Frank üzerinden yeni bir [müzik]
Speaker A
sözleşme önerdi. Üstelik bonuslar falan da ortadan kalkmıştı. Zavallı Bosman bütün yaz çaresizce kendine kulüp arayan genç futbolcu transfer sezonu bitimine doğru Fransa'nın ik ligini ya da Türkiye'deki dengiyle PTT 1. ligini 8 tamamlamış bir takımdan teklif aldı. Kulüpler bir
Speaker A
yıllık kiralık ve sonunda opsiyonu satın alma şartına bağlı olarak transferde anlaştı. O yıllarda herhangi bir Belçika 1. Ligi ekibinin ekonomik durumu ortadayken Fransız ik liginden bir kulübün maddi gücünü tahmin edebilirsiniz. Aynı şeyi düşünen Belçikalılar bu transfer için Fransızlara peşine ödeme hükmü koydular.
Speaker A
Parayı almadan kontrada asla Fransız Federasyonuna yollamayacaklardı. Gel zaman git zaman para çıkışmadı ve bu karmaşanın içinde transfer penceresi kapandı ve Belçikalı futbolcu açıkta kaldı.
Speaker A
Soluğu avukatın yanında alan Bosman şöyle dedi: "Fransızlar bon servisi ödemedi. Kulüpsüz kaldım. Biliyorum bizim meslekte hep olan bir şey ama bu şekilde kiramı bile ödeyemem. Yani bir iki mektup yazsak bir şeyler koparamaz mıyız?" Tabii lan manyak mısın? Ben e biliyorsun
Speaker A
stajerim zaten. AB komisyonundaki müdürüme bir sorayım. O çok güzel akıl [müzik] verir bana. Beni çok sever.
Speaker A
Komisyonda konuyu araştıran genç avukatın yöneticisinin ona cevabı şuydu. [müzik] Kulübün üstüne Belçika Futbol Federasyonuu koy. Onun da üstüne UEFA'yı koy. Üçünü birden daha ver. Kesin kazanırsın.
Speaker A
Sonuçta koskoca stajyersin. Tabii ki de böyle olmadı. Olayın akıbeti meçhul fakat arada her ne döndüyse vasat futbolcu ve stajyer gerçekten de UEFA'yı Belçika Federasyonuun üstüne koyarak aradaş kulübünü de üçlü kombolayarak dava etti.
Speaker A
Ve bu saçma şeyin üstüne son bir saçma şey daha oldu. Namı diğer Bosman kanunlarından anlaşılacağı gibi davayı bizim işsiz topçuyla staj kazandı. Evet hikaye burada bitti.
Speaker A
Sonuçta insan hakları ve özgürlük adına verilmişti bu karar. Dava sonucu oyuncular kontratları bittiğinde istediği takıma imza atabilecekti. Hazır ortam oluşmuşken UEFA bir yenilik daha yaptı ve Avrupa kulüplerinin kullanabileceği yabancı oyuncu sayısına ilişkin sınırlamayı da UEFA kaldırdı. Artık sömürü sisteminin
Speaker A
3üncü sacağı da tamamlanmıştı. Nasıl mı? Artık Avrupa devleri rekabet içinde oldukları 3. dünya ülkesi takımlarından koparamadıkları büyük yetenekler için kulüplerini bir kuruş dahi ödemeden imza attıracaklardı. Doğal olarak kulüplerinin en değerli oyuncuları birer birer İtalyan, İngiliz, İspanyol, Alman takımlarına imza atmaya başladılar.
Speaker A
Büyükle küçük arasındaki fark git gide açılırken günümüz futbol ekosistemi de yavaş yavaş şekilleniyordu. Burası benim için çok önemli. Nedense Bosman gibi bir dava Avrupa futbolunun yükseliş döneminde açılmış ve medya önünde olabilecek en büyük gürültü koparılarak aylarca takip edilmiş.
Speaker A
Sonuçlarıysa tüm dünyaya canlı yayında bir futbol bayramı bir insan hakları zaferi gibi yansıtılmıştı. Hiç unutmuyorum bu kararlara en ufak bir tepki dahi verilmedi. Ne de olsa kararları alan Avrupa Birliği'nin en üst düzey [müzik] mahkemesiydi. Bana göre çok açık ki Bosman ayda 7.000 000 euro
Speaker A
kazanan vasat bir futbolcuydu ve sömürü sisteminin son adımında sahnelenen bir hukuk piyesinde piyondu ve ardından o zamana kadar sağlam duran Türk takımlarının bütçelerinin de tek türk yabancı yıldızlarını hafiften esnemeye başladığı döneme girüde Sanders var. Liverpool ve Aston [müzik] Villa formalarında birbirini
Speaker A
Erkeson Erkes'ın koşuyor. gol pozisyonu ve gol. 2 yıl [müzik] öncesine kadar İngiltere'nin bir numaralı oyuncusu olarak gösterdi Beşiktaş Yugoslavya kollerinden altyapıdan çıkan Metin Alife yazılardan amokaçilere [müzik] Fenerbahçe aynı şekilde Müjdatlardan, Semihlerden, [müzik] Aykut ve Rıdvanlardan o koçalara Galatasaraysa
Speaker A
Büyük Hasan ve Hayrettin. Hayrettin çıkarak tehlikeyi önledi. Hayrettin götürüyor. Orta çizgiyi geçti. Neredeyse ileriye atağa kalkacak. İlgi çekici bir sahne.
Speaker A
Hayretdinlerden Tafarellere, Ştumflardan Popesulara Hacilere [müzik] geçmek için milyonlarca dolar akıtmaya başladı. Galatasaray [müzik] UEFA şampiyonu olduğunda ikinci önemli iş katlandı.
Speaker A
Verilen paranın karşılığı büyük takımlara karşı alınacak flash [müzik] galibiyetler veya tek tük yapılacak oyuncu satışlarıyla sınırlı kalmayabilirdi.
Speaker A
Hayallerin ötesinin de mümkün olduğuna inanmaya başladı. Masadaki tüm oyuncular ve tüm ülke. Şampiyon gibi Osmanlı'nın yeni uyanışı bu. Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray bir anda o döneme kadar yaptıkları tasarrufları ve kasalarında biriktirdikleri [müzik] artı bakiyi sınırsızca harcamaya başladılar.
Speaker A
Daha sezonu yeni tamamlamışken yaptığımız bu transferle herkesi kıskandırdık. Değerli kardeşlerim iki kanat, bir orta saha çalışmalarımız var.
Speaker A
Başkanım biraz mütevazi davrandı. Polonya cumhurbaşkanı başkan direkt devreye girmeseydi bu transferi bitiremezdik. Burası değerli çünkü bir yanda futbol farklı katmanlarıyla modern dünyada milyonlarca insanın eğlencesi. Futbolun oynanması kadar transferler hatta pahalı transferler yapılması da önemli. Çünkü çoğu [müzik] futbol severin, özellikle
Speaker A
de yaşı genç olanların en eğlendiği dönem uçakların kaldırıldığı dönem. Hatta bazen maçlardan bile fazla.
Speaker A
[müzik] Dünyada futbol taraftarlarının %33'ü 24 yaş altı gençlerden oluşuyor ve birçoğu için flash transferler şampiyonluktan bile önemli. Öyle ki kimi zaman şampiyonluğunu kaybeden takımın başkanı [müzik] ertesi sabah astronomik transfer dedikodularını medyaya servis eder. Bu iş şampiyon olan [müzik] takım
Speaker A
taraftarının moralini o kadar bozardı ki şampiyon taraftarın sevinci kursanda kalırdı. Diğer yanda harcanan paranın [müzik] yurt dışına aktarılan servetin karşılığında gelinen nokta ve alınan sonuçlar.
Speaker A
[müzik] Bütçeler, karşı bütçeler. Ben ise şu açıdan bakıyorum. Evet, futbol bir zamanlar yoksulluk ve eğlence çevresinde ortaya çıkan karşılıksız sevgi ve taraftarlık bağıyla oynanan bir oyundu. Yıllar içinde potansiyeline ulaştı. Fakat günümüzde kapitalizme gücün hakimiyeti altına girdi. Şartları onu daha farklı bir yere, en sonunda da
Speaker A
zayıf olanın servetini emperyalist ülkelere taşıdı. Zaman içinde oyunun kurallarını belirleyenlerin kaybetme ihtimali ortadan kalktı. Bu düzen kazananların daha fazla kazanmasına ve oyunun gerçek ruhundan uzaklaşmasına sebep oldu. Sonuçta öyle ya da böyle Tunuslu Köb Afrikan taraftarının Paris Saint-Germain maçında açtığı pankarttaki
Speaker A
gibi fakirler yarattı, zenginler çaldı. Hem futbolu hem de serveti. Hoşça kalın.
Topics:futbol tarihikeşif çağısanayi devrimimodern futbolTürkiye futboluFenerbahçeGalatasarayAvrupa tarihisömürgecilikfutbol federasyonu
