मस्तिष्क को स्वस्थ रखने के 11 आदतें जो आपकी याददाश्त और मानसिक शक्ति बढ़ाती हैं।
Ask about this video. Answers come from its transcript only — with the timestamp, so you can check them.
Generated from the transcript and can be wrong — check the timestamp.
Key Takeaways
- पर्याप्त और गुणवत्तापूर्ण नींद मस्तिष्क की याददाश्त और नई कोशिकाओं के निर्माण के लिए महत्वपूर्ण है।
- अत्यधिक तनाव और मानसिक दबाव मस्तिष्क को नुकसान पहुंचा सकते हैं, इसलिए इसे नियंत्रित करना आवश्यक है।
- नियमित व्यायाम और सामाजिक संपर्क मस्तिष्क की दीर्घकालिक स्वास्थ्य के लिए लाभकारी हैं।
- स्क्रीन टाइम और हेडफोन के उपयोग को सीमित करना मस्तिष्क की सुनने की क्षमता और मानसिक स्वास्थ्य के लिए जरूरी है।
- पर्याप्त पानी पीना और संतुलित आहार मस्तिष्क की कार्यक्षमता को बेहतर बनाते हैं।
What the video covers
- पर्याप्त नींद मस्तिष्क के लिए जरूरी है, कम नींद से याददाश्त कमजोर होती है।
- सोने से पहले फोन या अन्य डिवाइस का उपयोग कम करें और सोने का माहौल शांत रखें।
- दिन में पर्याप्त पानी पीना मस्तिष्क की कार्यक्षमता के लिए आवश्यक है।
- अत्यधिक मानसिक तनाव से बचें और नियमित ब्रेक लेकर आराम करें।
- नियमित व्यायाम मस्तिष्क को सक्रिय और स्वस्थ रखता है।
- सामाजिक बातचीत मस्तिष्क को जागरूक और उत्साहित रखती है।
- अत्यधिक स्क्रीन टाइम से बचें, खासकर बच्चों के लिए।
- सुनने की क्षमता को नुकसान पहुंचाने वाले हेडफोन का कम उपयोग करें।
- संतुलित आहार और उचित पोषण मस्तिष्क के लिए जरूरी है।
- ध्यान और सकारात्मक सोच मस्तिष्क की कार्यक्षमता बढ़ाती है।
Full Transcript — Download SRT & Markdown
Speaker A
एमुन अनेकी आच्छेन जादेर बाईरी जेते भालो लागेना। अंथोकार घरे शुए बुषे थेके किंगबा हेटफोन जोरे गान शुने समय काटा ते भालो लागे। एभाबे आपनी जे आपनार मुस्तिषकेर बारोटा बाजाच्छेन, शेटा की जानेन। सामनेर कोईक मि आर एखाने दिया बेशीर भाग तोथ्थो संग्रहो करा होएचे जुक्तराष्ट्रेर हर्वर्ट मेरिकेल स्कूल, नाशनल इंस्टिटूट अफ नियुरोलोजीकल डिजोडर आन्ड स्ट्रोक शहो बिभिन्नो गवेशन प्रोथिबेदन थेके। जुक्तराष्ट्रेर प्री घुमानो समय मोस्तिषको बिश्राम नाए, बिशक्त पदर्थ पुरिषकार करे एबुं नोतुन कोष्ट तोईडी करे, किन्तु सादघंटार कम घुमाले नोतुन कोष्ट कछन होय ना। एर फले आपने कीचु मुने राखते पारेनना, मुनो जुग दिते कष्ट होय, मिजा एजन नो जेटा कोड़ते पारें। घुमेर शमयर अंतोतो एग खंटा आगे बिछानाय जान। एशमय कोनो डिवाइस बाभः कोर बेन्ना आर घुमेर पुरिबेश्तो इरी करार आगे शोबार घर पुरिशकार कोरेनीन। घरेर आलोकुमिये दिन आपनार बिछाना पुषाग घरे प्रोशाषे साथे बेडियाशा करबुन। डाय अक्साड ग्यास जुमे थाके। ए ग्यासेर मिस्ट्र निशाषे साथे ग्रहन कोले मुस्तिशके ऑक्सिजेनेर घाट्टी दाखा दाए। शारारात नाखे थाकार पर दिने काचकरा शोक्तियाशे शकाले नास्त थेके तैई आम्रा दिनेर पड दिन नास्ता नाखावार फले मुस्तिषकेर खवय होते ठाके कोश्गुलो गार्जुकारी ताहराई एते पुष्टी रभाबे शाभाबे काजगुलो करा कोठीन होये जै। आमादेर मुस्तिषकेर पउचत्तो सतंक्षो पानी मुस्तिषको भालो काज करेर जुन्न मस्तिषको शुस्थो राखते एकजन प्राप्तवयशको मानुषके दिने, कमपोखे, दुईलीटार पानी खेतेई हबे। तबे ओजन, शास्थो, बयोष, जीबन जात्रा एबंग आभावारोपोर भित्ते कोरे पानीर पुरीमान आरोब बार्ते पारे। दिर्खो समय खुब चा गवेशक्देर मते जारा काजेर ब्यापारे भीशन खुद-खुदे उन्नेर सहाज्जुनिते भरोषा पान्ना। आबार जारा ना बोलते पारेन्ना, तारा सब्चे पेशी मानुशिक चापे भगेन। ताई जेकोन उपाए उतिरिक्त चाप नी आथेके बीरत थाकते हबे। अनेके छुटी निन। ना होले मस्तिशके दीर्खो मियादी बिरुप्रभाब पोर्बे। ओतिरीक्तो चापने आजामन खाराप। तेमनी दीर्खो समय शुए बुषे थाकाओ खोती कर। अनेके आच्छेन यामन काच करें जिखाने सारा दिन बुषे थाकते होय। आबार छुटीर दिन इले श ताई मुस्तिश्कोके शुस्थो राखते, नियोमीतो ब्याम कोरून। प्रती आधा घंटा पर-पर चियार्थेके उठे चला फारा कोरून। एजोन्नो टाइमर सेट करे राखते पारें। चेश्टा कोरून, सब ताहे अंतोतो तीन दिन आधा घंटा कोरे हाट्सते। ख्याल क प्रोच्चुर बोईपरार कारुने तादेर साधारन ग्यानो सम्रिध्थ। तादेर एई ओभभाषकोलो मुस्तिषकेर ब्यामेर मतो जा तादे चिन्ताशक्ति और सरुन्षक्तिके दीर्खो समय शानितो रहखेचे। केटो एई जुगे आमादेर एतो किछु मोने राखार शेशा थे, सब्दो जट ख्याला, बिभिनो धर्नेर पाजल मेलानो, सुड़कूर मतो, ब्रेइन अक्टिवीटीर ख्याला खेलते पारें। आपनी जे हेटफोन ब एयरपोड ब्याबोहार कोडछेन, शेटा 30 मिनिटेरो कम शुमय, स्रबोन सक्तिर खोती कोड़ते पारे। शे आर स्रोबन्षक्ति कोमे गेले एर सराशुरी प्रोभाब किये पड़े। मुस्तिषके मार्खिन गवेशक देर मते स्रोबन्षक्ति राष्पावा बेक्तिदेर मुस्तिषके टीशुख होती ग्रुस्त है। एते तादेर एलजेइमार सवार आशुनका बेरे जाय। शेईशा थे प आरेक्ति बिशय अनेकेई गान शुने जोरे-जोरे माथा ज्ञाकान बा हेट बैंक करें। ब्रिटिश मेडिकेल जार्नाल बोलछे एते मुस्तिशकेर कोर्ष मारागिये मारत्तु खुती होते पारे। मानुषे साथे कथा बला आड़्डा दिया एक कथाई सामाजिकी करोन आ सामाजीकी करोनेर फले आमादेर मस्तिषको उद्दिर्टो थाके। जा एका थाकले होए ना बडुं एका कित्तो थेके बिशन्नोता उद्बेग भर करे। आमन की देमेंशिया एबंग एलजेइमर्स रोगेर आशुंकाओ बेरे चै। ताई जोदी मस्तिषको शुस्थो राखते चा नार, जुदि प्रोतिनी ओतो नेति बाचोक चिन्तार उफ़स थाके, जैमोन आपना के दिये किछु हबेना। विश्चेर अभुस्ता खुबी खाराप, भुबी सतंधोकार, आपनी अभागा। एमोन चिन्तार खोतिकर प्रोभाब मुस्तिश्के किये पड़े, क्यानो ना, नेत नेतिबाचोग चिन्ता आर्ष लेशेटी साथे थामिये देयार चेस्टा कुरून। आमुन्टा बार-बार को लियाक्समय उफ़ाशोय जबे। जोदी एकार चेस्टा ना पारेन ताहले मनोरगविदे सहाज जुनिम। शेशाथे नेतिबाचोग संगो एरिये चला खुब ज मार्कीना गवेशनाय दाखा गिये छे जारा अंथो कारे बेशी समय काटान किंगबा दीर्खो समय आमोन कुनो आबोध्थ स्थाने थाकेन। जेखाने तैमोन आलो बातास चला चल करेना। आमोन पुरी बेश मस्तिषकेर उपोर भीशन चाप तोरी करे। कारून आमदिन मस्तिषकेर ओतिरिक्तो खावार उप्भाश शेटा सास्थकर खाबार होलेओ मस्तिषकेर खोती करे। गविशनाए दाखा गिये छे ओतिरिक्तो खावार फले, मस्तिषकेर धमोनी गुले, कोलेस्टेरल जोमे रक्त प्रभाह कुमे जाए। एते स्विति शोक्ती ओचिन्ता शोक्ती लोप। अने के दोईनी क्यालोरीर हिशाब राखते बिभीनो एप बाबोहार करेल। तब शब्चे भालू पाई होलो एक जोन पुष्टी विदेर पड़ाम। शे निजेर डायाट तोईरी कोरे ता मेने चला। अने के ई डायाट बलते मुने करें चोर्बी बाद दीते हबे। किन्तु एते मस्तिशकेर स्नायों संकुचित हुए जाए। कोष खोती ग्रस्त हुए फले आमादेर मस्तिशकेर हिपोकामपस चेखेने स्रीती जमा हुए शेटी आर्बिकाश होते पारे ना। ए गोलो एलजाइमर्स एबंग डिमेंशिया हवार प्रधान कारुन। एशबेर प्रभाबे मस्त उत्ता थेक स्क्रीन टाइम मस्तिशकेर आकार एबुंग बिकाशे ब्यापपोग खुती करे। बेशी खुती होई, फ्रांटाल कोर्टेक्से जा बयसंतिकाल थेके 25 बचर बयस पुर्जुन्त पुरिबोट्तितो होई। गविशने दाखा गेएछे जेसब शिशुब पर्दा एजोन्नो, शीशुदेर स्क्रिन टाइम एक दोम कुमिये फेलते हवे। फोन शुरेड़ार काछा काछी रेखे घुमानो जाबे ना। फोन पकेटे ना रेखे बैगे राखुन। बिशीशुमाई कथा बोलते गेले फोन काने लागिया ना रेखे, स्पीकारे दिये कथा बोलते पा।
Speaker A
अफ नियुरोलोजीकल डिजोडर आन्ड स्ट्रोक शहो बिभिन्नो गवेशन प्रोथिबेदन थेके। जुक्तराष्ट्रेर प्री घुमानो समय मोस्तिषको बिश्राम नाए, बिशक्त पदर्थ पुरिषकार करे एबुं नोतुन कोष्ट तोईडी करे, किन्तु सादघंटार कम घुमाले नोतुन कोष्ट कछन होय ना, एर फले आपने कीचु मुने
Speaker A
राखते पारेनना, मुनो जुग दिते कष्ट होय, मिजा� एजन नो जेटा कोड़ते पारें घुमेर शमयर अंतोतो एग खंटा आगे बिछानाय जान एशमय कोनो डिवाइस बाभः कोर बेन्ना आर घुमेर पुरिबेश्तो इरी करार आगे शोबार घर पुरिशकार कोरेनीन घरेर आलोकुमिये दिन आपनार बिछाना पुषाग घरे
Speaker A
प्रोशाषे साथे बेडियाशा करबुन डाय अक्साड ग्यास जुमे थाके ए ग्यासेर मिस्ट्र निशाषे साथे ग्रहन कोले मुस्तिशके ऑक्सिजेनेर घाट्टी दाखा दाए शारारात नाखे थाकार पर दिने काचकरा शोक्तियाशे शकाले नास्त थेके तैई आम्रा � दिनेर पड दिन नास्ता नाखावार फले मुस्तिषकेर खवय होते ठाके कोश्गुलो गार्जुकारी ताहराई एते
Speaker A
पुष्टी रभाबे शाभाबे काजगुलो करा कोठीन होये जै आमादेर मुस्तिषकेर पउचत्तो सतंक्षो पानी मुस्तिषको भालो काज करेर जुन्न मस्तिषको शुस्थो राखते एकजन प्राप्तवयशको मानुषके दिने, कमपोखे, दुईलीटार पानी खेतेई हबे तबे ओजन, शास्थो, बयोष, जीबन जात्रा एबंग आभावारोपोर भित्ते कोरे पानीर
Speaker A
पुरीमान आरोब बार्ते पारे दिर्खो समय खुब चा गवेशक्देर मते जारा काजेर ब्यापारे भीशन खुद-खुदे उन्नेर सहाज्जुनिते भरोषा पान्ना आबार जारा ना बोलते पारेन्ना तारा सब्चे पेशी मानुशिक चापे भगेन ताई जेकोन उपाए उतिरिक्त चाप नी आथेके बीरत थाकते हबे अनेके �
Speaker A
छुटी निन ना होले मस्तिशके दीर्खो मियादी बिरुप्रभाब पोर्बे ओतिरीक्तो चापने आजामन खाराप तेमनी दीर्खो समय शुए बुषे थाकाओ खोती कर अनेके आच्छेन यामन काच करें जिखाने सारा दिन बुषे थाकते होय आबार छुटीर दिन इले श ताई मुस्तिश्कोके शुस्थो राखते, नियोमीतो ब्याम कोरून, प्रती आधा घंटा पर-पर चियार्थेके उठे चला फारा कोरून,
Speaker A
एजोन्नो टाइमर सेट करे राखते पारें। चेश्टा कोरून, सब ताहे अंतोतो तीन दिन आधा घंटा कोरे हाट्सते। ख्याल क प्रोच्चुर बोईपरार कारुने तादेर साधारन ग्यानो सम्रिध्थ। तादेर एई ओभभाषकोलो मुस्तिषकेर ब्यामेर मतो जा तादे चिन्ताशक्ति और सरुन्षक्तिके दीर्खो समय शानितो
Speaker A
रहखेचे। केटो एई जुगे आमादेर एतो किछु मोने राखार � शेशा थे, सब्दो जट ख्याला, बिभिनो धर्नेर पाजल मेलानो, सुड़कूर मतो, ब्रेइन अक्टिवीटीर ख्याला खेलते पारें। आपनी जे हेटफोन ब एयरपोड ब्याबोहार कोडछेन, शेटा 30 मिनिटेरो कम शुमय, स्रबोन सक्तिर खोती कोड़ते पारे। शे
Speaker A
आर स्रोबन्षक्ति कोमे गेले एर सराशुरी प्रोभाब किये पड़े मुस्तिषके मार्खिन गवेशक देर मते स्रोबन्षक्ति राष्पावा बेक्तिदेर मुस्तिषके टीशुख होती ग्रुस्त है एते तादेर एलजेइमार सवार आशुनका बेरे जाय शेईशा थे प� आरेक्ति बिशय अनेकेई गान शुने जोरे-जोरे माथा ज्ञाकान बा हेट बैंक करें। ब्रिटिश मेडिकेल जार्नाल बोलछे एते
Speaker A
मुस्तिशकेर कोर्ष मारागिये मारत्तु खुती होते पारे। मानुषे साथे कथा बला आड़्डा दिया एक कथाई सामाजिकी करोन आ सामाजीकी करोनेर फले आमादेर मस्तिषको उद्दिर्टो थाके जा एका थाकले होए ना बडुं एका कित्तो थेके बिशन्नोता उद्बेग भर करे आमन की देमेंशिया एबंग एलजेइमर्स रोगेर
Speaker A
आशुंकाओ बेरे चै ताई जोदी मस्तिषको शुस्थो राखते चा नार जुदि प्रोतिनी ओतो नेति बाचोक चिन्तार उफ़स थाके, जैमोन आपना के दिये किछु हबेना, विश्चेर अभुस्ता खुबी खाराप, भुबी सतंधोकार, आपनी अभागा, एमोन चिन्तार खोतिकर प्रोभाब मुस्तिश्के किये पड़े, क्यानो ना, नेत
Speaker A
नेतिबाचोग चिन्ता आर्ष लेशेटी साथे थामिये देयार चेस्टा कुरून। आमुन्टा बार-बार को लियाक्समय उफ़ाशोय जबे। जोदी एकार चेस्टा ना पारेन ताहले मनोरगविदे सहाज जुनिम। शेशाथे नेतिबाचोग संगो एरिये चला खुब ज मार्कीना गवेशनाय दाखा गिये छे जारा अंथो कारे बेशी समय काटान किंगबा दीर्खो समय आमोन
Speaker A
कुनो आबोध्थ स्थाने थाकेन जेखाने तैमोन आलो बातास चला चल करेना आमोन पुरी बेश मस्तिषकेर उपोर भीशन चाप तोरी करे कारून आमदिन मस्तिषकेर ओतिरिक्तो खावार उप्भाश शेटा सास्थकर खाबार होलेओ मस्तिषकेर खोती करे। गविशनाए दाखा गिये छे ओतिरिक्तो खावार फले, मस्तिषकेर धमोनी गुले, कोलेस्टेरल जोमे
Speaker A
रक्त प्रभाह कुमे जाए, एते स्विति शोक्ती ओचिन्ता शोक्ती लोप� अने के दोईनी क्यालोरीर हिशाब राखते बिभीनो एप बाबोहार करेल। तब शब्चे भालू पाई होलो एक जोन पुष्टी विदेर पड़ाम शे निजेर डायाट तोईरी कोरे ता मेने चला। अने के इई
Speaker A
डायाट बलते मुने करें चोर्बी बाद दीते हबे। किन्त� एते मस्तिशकेर स्नायों संकुचित हुए जाए कोष खोती ग्रस्त हुए फले आमादेर मस्तिशकेर हिपोकामपस चेखेने स्रीती जमा हुए शेटी आर्बिकाश होते पारे ना ए गोलो एलजाइमर्स एबंग डिमेंशिया हवार प्रधान कारुन एशबेर प्रभाबे मस्त
Speaker A
उत्ता थेक स्क्रीन टाइम मस्तिशकेर आकार एबुंग बिकाशे ब्यापपोग खुती करे। बेशी खुती होई, फ्रांटाल कोर्टेक्से जा बयसंतिकाल थेके 25 बचर बयस पुर्जुन्त पुरिबोट्तितो होई। गविशने दाखा गेएछे जेसब शिशुब पर्दा एजोन्नो, शीशुदेर स्क्रिन टाइम एक दोम कुमिये फेलते हवे फोन शुरेड़ार काछा काछी रेखे घुमानो
Speaker A
जाबे ना, फोन पकेटे ना रेखे बैगे राखुन बिशीशुमाई कथा बोलते गेले फोन काने लागिया ना रेखे, स्पीकारे दिये कथा बोलते पा
Topics:मस्तिष्क स्वास्थ्ययाददाश्त बढ़ाने के उपायमानसिक तनाव कम करेंनियमित व्यायामपर्याप्त नींदसामाजिक संपर्कस्क्रीन टाइम नियंत्रणसंतुलित आहारपानी पीनाध्यान और सकारात्मक सोच











