Artık Çok Geç! Tek Çare Doları Tutmak & Felaket Senaryo… — Transcript

Atilla Yeşilada, Türkiye ekonomisindeki sorunları, sanayi durumu ve petrol fiyatlarının etkisini Mesele Ekonomi programında değerlendiriyor.

Key Takeaways

  • Türkiye ekonomisi ciddi yapısal sorunlarla karşı karşıya ve sanayi sektörü zayıflıyor.
  • Ekonomi yönetimi ile iş dünyası arasında artan tansiyonlar, reform ihtiyacını gösteriyor.
  • Dış şoklar ve siyasi belirsizlikler ekonomik toparlanmayı zorlaştırıyor.
  • Vergi denetimleri ve piyasa düzenlemeleri daha etkin hale getirilmeli.
  • Sanayicilerin sorunları siyasi yapıya yönelik eleştirilerle birlikte değerlendirilmelidir.

Summary

  • Esad'ın Moskova'da video oyunu oynayarak zaman geçirmesiyle ilgili esprili bir giriş yapılıyor.
  • İsmail Saymaz'ın et piyasasındaki manipülasyon iddialarına değiniliyor, 30 kişi gözaltına alınmış.
  • Mehmet Şimşek'in dişçilerin vergi denetimleriyle ilgili yaşadığı zorluklar ve ekonomi yönetimindeki tansiyonlar tartışılıyor.
  • Sanayicilerin ekonomik politikalar ve kur politikası nedeniyle yaşadığı sıkıntılar ve bu sorunların siyasi yapıyla ilişkisi ele alınıyor.
  • İstanbul Sanayi Odası ve ekonomi yönetimi arasındaki görüşmelerde tansiyonun yükseldiği belirtiliyor.
  • Körfez bölgesine yapılan ihracatın düşmesi ve Kayseri'de kuru kayısı ihracatçısının iflası gibi ekonomik zararlar örnek veriliyor.
  • Sanayicilerin sorunlarının gerçekçi değerlendirilmesi ve baskılarını doğru adreslere yapmaları gerektiği vurgulanıyor.
  • Serbest piyasa ve denetleyici kurumların işleyişindeki eksikliklerin ekonomik sıkıntıları artırdığı ifade ediliyor.
  • Mehmet Şimşek'in kişisel özellikleri ve ekonomi yönetimindeki zorluklar anlatılıyor.
  • Ekonomideki dış şokların etkisi ve Türkiye'nin reform yapmadaki yetersizliği üzerinde duruluyor.

Full Transcript — Download SRT & Markdown

00:00
Speaker A
Esad'ın haberini gördünüz mü?
00:01
Speaker B
Moskova'daki haberini mi?
00:03
Speaker A
Evet.
00:04
Speaker B
Ne yapıyormuş? Kumara falan mı girmiş?
00:06
Speaker A
Video oyunu.
00:07
Speaker B
Video oyunu.
00:08
Speaker B
Koskoca Esad.
00:09
Speaker A
Boşuna mı?
00:09
Speaker B
Koskoca Esma'yla.
00:10
Speaker A
Evet.
00:11
Speaker B
Aaa!
00:12
Speaker A
Ve sebep de aşırı derecede video oyunu, bilgisayar oyunu oynamasıymış.
00:16
Speaker B
Tabii aslında başka yapacak neyi var yani? Koskoca onun Koptagon'u da bitmiştir şimdi, iyice bunalımdadır yani.
00:27
Speaker B
Pazartesi ve cuma günleri Mesele Ekonomi'deyim.
00:31
Speaker A
Ben de pazartesi cuma buradayım.
00:34
Speaker B
Ya tabii.
00:39
Speaker B
Ah be.
00:40
Speaker A
Atilla Bey merhabalar.
00:41
Speaker B
Merhabalar sevgili Semih, merhabalar değerli izleyicilerimiz.
00:44
Speaker A
Nasılsınız?
00:45
Speaker B
Ya iyi değilim abi ya, sabah söylemesi ayıp bir burger yiyeyim dedim, bir de gazete aldım.
00:50
Speaker A
Sabah?
00:51
Speaker B
Sen ne zaman yiyorsun burgeri?
00:53
Speaker A
Akşam, akşamüstü.
00:55
Speaker B
Ben akşam kahvaltı ederim.
00:56
Speaker B
Neyse müsaade et de.
00:58
Speaker A
Afiyet olsun.
00:58
Speaker B
Neyse bir de gazete aldım, okuyorum.
01:00
Speaker B
İsmail Saymaz, çok sevdiğim bir yazar, abi et piyasasını manipüle ediyorlarmış.
01:06
Speaker B
Sonra hamburgerin içine mi baktım?
01:09
Speaker B
Pul kalınlığında et.
01:11
Speaker B
Ya bu adamların şiddetle üstüne gidilmeli.
01:14
Speaker B
Hani gerekirse idam cezası.
01:16
Speaker B
Neyse ne.
01:17
Speaker B
30 kişi gözaltına alınmış yani.
01:20
Speaker B
Şaka değil, üç ilde operasyon yapılmış.
01:22
Speaker B
Ve yine ben sevgili İsmail'in sözlerinden aklımda kalanları yansıtıyorum.
01:27
Speaker B
Ciddi ihbarlar gelmeye başlamış.
01:30
Speaker A
Konularımıza geçmeden önce herkesten videoya
01:35
Speaker A
bir beğeni atmasını rica ederim.
01:40
Speaker A
Ve takip etmeyi de kanalımızı.
01:44
Speaker A
Tamam.
01:45
Speaker A
Aynı zamanda da işbirliği yapmak isteyen herkesi açıklama kısmındaki linkten bize ulaşabileceklerini de hatırlatırım.
01:50
Speaker B
Dün inan bana bu ciddi.
01:53
Speaker B
Yine dişçiye gittim.
01:54
Speaker B
Zaten artık dişçiyle akraba olduk yani.
01:58
Speaker B
Akşamları falan da birlikte takılıyoruz.
02:00
Speaker B
O da çok üzdü beni.
02:01
Speaker B
O da hakikaten çok.
02:03
Speaker B
Mehmet Şimşek'i şikayet etti.
02:05
Speaker B
Şimdi diyeceksin ki dişçi niye Mehmet Şimşek'i şikayet eder?
02:10
Speaker B
Dişlerini mi yaptırmıyor diye?
02:11
Speaker B
Vergi müfettişleri dişçilerin ofisine gidip sabahtan oturup akşama kadar orada kalıyorlarmış.
02:16
Speaker B
Kaç kişi geldi, kaç tanesine fatura kesildi ve evet onların hesapları yani.
02:22
Speaker B
O gün saydıkları müşteri geçmişteki dişçinin beyanıyla uymuyorsa hemen izahata davet ediyorlarmış.
02:26
Speaker A
E destekliyordunuz Mehmet Şimşek'in bu politikalarını.
02:30
Speaker A
Kendi dişçiniz olunca mı ama sorun çıktı?
02:33
Speaker B
Destekliyorum tabii.
02:34
Speaker B
Ve bir yandan da çok üzülüyorum.
02:36
Speaker B
Yani Mehmet Şimşek çok bahtsız.
02:39
Speaker B
Eğer Erdoğan'ın ilk zamanlarında Ali Babacan gibi bir görev yapsaydı çok daha başarılı olurdu.
02:45
Speaker B
Ya Türkiye'de tamam yani hiçbir çaren kalmazsa yapacağın şeyler bunlar.
02:50
Speaker B
Artık dişçilere şunlara bunlara gidersin.
02:52
Speaker B
Ama Türkiye'de bütçe açığını kapatmak için yani ben sana 10 tane isim sayayım, daha doğrusu saymayayım.
02:59
Speaker B
Muhtemelen onu da mahkemeye verir.
03:02
Speaker B
Onların ofisine gidip bir gün otur.
03:04
Speaker B
Zaten yeteri kadar vergi toplarsın.
03:06
Speaker B
E onu yapamıyorsun tabii.
03:08
Speaker A
Ofise gitmeye de gerek yok canım artık.
03:09
Speaker B
Ofiste yok zaten.
03:10
Speaker B
Londra'da Knightsbridge'de mahalle var oraya gitsen.
03:15
Speaker B
Zaten durumu göreceksin.
03:17
Speaker B
Ya da ya da Dubai'de kıyı şeridindeki villalarda.
03:20
Speaker A
Üzüldünüz Mehmet Şimşek'e değil mi?
03:21
Speaker A
Hangisi daha üzmüş?
03:22
Speaker B
Kim üzmüş?
03:22
Speaker A
İSO.
03:23
Speaker B
İstanbul Sanayi Odası.
03:24
Speaker B
Aaa!
03:25
Speaker A
Onu hemen söyleyelim.
03:27
Speaker A
Yaralanlandı.
03:28
Speaker A
Ama öyle bir haber çıktı Mehmet Şimşek'in İstanbul Sanayi Odası'yla yaptığı görüşmede.
03:33
Speaker A
Tansiyonun biraz yükseldiğine dair bir şey çıktı.
03:36
Speaker A
Hatırlarsanız bundan bir kaç ay önce, belki birkaç hafta önce.
03:40
Speaker A
Erdal Sağlam da yine Mesele Ekonomi'de Mehmet Şimşek'le top arasında bir.
03:45
Speaker B
Aaa!
03:46
Speaker A
Hafif bir sürtüşme yaşandığını söylemişti.
03:49
Speaker A
Sonra o da yaralanlanmıştı.
03:51
Speaker A
Merkez Bankası da olabilir Mehmet Şimşek olmayabilir.
03:53
Speaker A
Ama ekonomi yönetimi diye tabir ettiğimiz ekonominin en tepe isimlerinin odalarla veya işte kurumlarla görüşmelerinde bazı.
04:00
Speaker A
Tansiyon yükseklik haberleri daha sık olmaya başladı.
04:04
Speaker A
Ki Türkiye demokrasisi.
04:06
Speaker A
Bunu kaldırmaz.
04:08
Speaker B
Türkiye demokrasiyi kaldıramıyor zaten.
04:11
Speaker B
Ben hukuk bilen bir insan değilim ama herhangi bir bakanlık ya da dezenformasyon dairesi.
04:15
Speaker B
Bir şey yalanladığında biraz daha inancım yükseliyor habere.
04:19
Speaker B
Böyle bir şey geçmiş olabilir.
04:21
Speaker B
Anladığım kadarıyla şikayeti kesin yani.
04:25
Speaker B
Uluslararası itibarımızı bozuyorsunuz.
04:28
Speaker B
Filan ben Mehmet Şimşek'e katılıyorum bu arada.
04:30
Speaker B
Söylediklerinin tonu.
04:31
Speaker B
Eğer bunlar söylenmişse.
04:33
Speaker A
Biraz anlatır mısınız ne söyleneni okuduğunuz haberi?
04:35
Speaker A
Şikayetleri.
04:36
Speaker B
Yani iki şey var, bir kur politikasından şikayet etmeyin.
04:40
Speaker B
İki sürekli Türkiye'nin aleyhine konuşuyorsunuz, yakınıyorsunuz.
04:47
Speaker B
Bu Türkiye'nin uluslararası itibarını bozuyor.
04:50
Speaker B
Ve ben kendim virgülü koyuyorum.
04:53
Speaker B
İşte sıcak para veyahut da dışarıdan yatırım gelmesini geciktiriyor diye.
04:59
Speaker B
Ki doğruluk payı var.
05:00
Speaker B
Yani kesinlikle hani zaten artık AKP'ye en yakın sanayiciler bile.
05:06
Speaker B
Nazik bir tonla da olsa sorunlarını dile getirmeye başladılar.
05:10
Speaker B
Çünkü hakikaten çektikleri işleri de sonsuz.
05:14
Speaker B
Onu kabul ediyorum yani.
05:16
Speaker B
Bakan Bolat'ın, Ömer Bolat zannediyorum, iki gün önce bir açıklaması vardı.
05:21
Speaker B
Abi Körfez'e sevkiyat, ihracat yani martta %36 düşmüş ya.
05:27
Speaker B
Ya bu hakikaten yani bir iş dünyasının kaldıracağı şok değil.
05:32
Speaker B
Bizde 20 tane büyük holding var.
05:36
Speaker B
Gerisi küçük ihracat.
05:38
Speaker B
İşte bak bir örnek daha.
05:40
Speaker B
Yani bunlar acıklı şeyler.
05:42
Speaker B
Kayseri'de kuru kayısı ihraç eden bir şirket battı.
05:47
Speaker B
Bence sebebi de çünkü kayısı kalmadı.
05:50
Speaker B
Çok ağır kayıplar ve hasarlar görüyorlar.
05:54
Speaker B
Ama bunların bir kısmı yürütülen ekonomik politikasından kaynaklanıyor olabilir.
06:01
Speaker B
Büyük kısmı aslında siyasi sistemin hiçbir şekilde reform yapıp iş dünyasının önünü açmamasından kaynaklanıyor.
06:07
Speaker A
Ama size biraz kontra soru sormak zorundayım.
06:10
Speaker A
Kusura bakmayın.
06:11
Speaker B
Lütfen.
06:12
Speaker A
Kızmazsınız değil mi?
06:13
Speaker B
Estağfurullah.
06:14
Speaker A
E siz son bir iki senede hep sanayi çok kötüleşiyor, sanayinin durumu iyi değil.
06:20
Speaker A
Sanayinin gidişatı, gidişat değil.
06:23
Speaker A
Eleştiren siz zayıflar gitsin, güçlüler kalsın.
06:27
Speaker A
Bu politika doğru dediniz.
06:29
Speaker B
Kesinlikle ona katılıyorum.
06:31
Speaker B
Yok o fikirlerimi hiçbir şekilde değiştirmedim.
06:33
Speaker B
Ama olayları birbirinden ayırmak lazım.
06:36
Speaker B
Yani şimdi mesela bu savaş şokunda mali durumu bozulan, konkordatoya iflasa giden şirketleri bu kategoriye sokamam.
06:43
Speaker B
Yani bu hani.
06:45
Speaker B
Çok uzak yapabileceğimiz hiçbir şey yok.
06:49
Speaker A
Dış şok.
06:49
Speaker B
İkincisi ben sanayicinin sorunlarını inkar etmiyorum.
06:54
Speaker B
Sanayicinin yanlış hedefe ateş ettiğini düşünüyorum.
06:59
Speaker B
Yani onların baskıyı Mehmet Şimşek'e de Fatih Karahan'a değil Erdoğan'a yapmaları lazım.
07:05
Speaker B
Bu siyasi baskı da değil.
07:07
Speaker B
Yani bu adam simitten beri nedense Türkiye'de serbest piyasa her isteyen aklına geleni yapar şeklinde algılanıyor.
07:12
Speaker B
Ama o şekilde değil.
07:14
Speaker B
Serbest piyasada kurumların, özellikle denetleyici kurumların ve yargının yasaların çok önemli bir rolü var.
07:21
Speaker B
E bu konularda ben hiçbir şey yapılmıyor.
07:24
Speaker B
Dolayısıyla sanayicinin Mehmet Şimşek yani şöyle söyleyeyim.
07:30
Speaker B
Hani sizin içinde bulunduğunuz siyasi çerçeve tamamen limondan su sıkar gibi rant elde etmek.
07:38
Speaker B
Ve her şeye rant gözüyle bakmaktan vazgeçmediği sürece.
07:43
Speaker B
Siz kuru 90 lirada yapsanız.
07:47
Speaker B
Sanayicinin sorunları bitmeyecek.
07:49
Speaker B
Ama sanayici korkusundan bunu söyleyemiyor.
07:53
Speaker B
Ama eğer Mehmet Şimşek böyle bir şey yapmışsa.
07:56
Speaker B
Gerçekten şaşırırım ve üzülürüm.
07:58
Speaker B
Çünkü ben dediğim gibi hani birkaç defa sohbetimiz oldu kendisiyle.
08:04
Speaker B
Kendisini son derece nazik bir insan olarak bilirim.
08:08
Speaker B
Gerçekten nazik, sabırlı ve yumuşak bir insandır.
08:12
Speaker B
O da artık sinirlenmeye başladıysa yani yavaş yavaş.
08:16
Speaker A
Dişçi.
08:17
Speaker B
Ateş yükseliyor demektir.
08:20
Speaker A
Şimdi.
08:20
Speaker B
Buyurun.
08:20
Speaker A
Buyurun, buyurun, buyurun.
08:21
Speaker B
Yok yani hani genel olarak sanayinin kötü durumda olduğu kesin.
08:25
Speaker B
İşte dün İSO imalat sanayi.
08:27
Speaker A
Tam onu soracaktım.
08:28
Speaker A
O kadar iyi biliyorsunuz ki gömlekler gibi şey gibi.
08:30
Speaker B
Vallahi artık kalpler, kalpler.
08:32
Speaker B
Kalpler konuşuyor birbiriyle.
08:34
Speaker A
Şeye şey, Arçil Şota Trabzon'da vardı biliyorsunuz.
08:36
Speaker B
Ya evet tabii bilmez olur muyum?
08:39
Speaker A
Galatasaray'da vardı da şimdi saymıyorum.
08:42
Speaker A
Sıkıntı olmasın.
08:44
Speaker B
Niye Galatasaray yasaklı mı?
08:45
Speaker A
Yok bazı futbolcular yasaklı.
08:49
Speaker B
Evet mesela son Dünya Kupası'na katıldığımızda.
08:53
Speaker A
Gol atan.
08:54
Speaker B
Dünya Kupası'nın en en en hızlı golünü atan oyuncu nerede şimdi?
08:59
Speaker A
Onu biz Ekü'de vardı.
09:00
Speaker B
California'da pizza yapıyor.
09:04
Speaker A
O bitti.
09:05
Speaker A
Onu kapattı.
09:06
Speaker A
Onu kapatmış.
09:07
Speaker B
Kapatmış mı?
09:08
Speaker A
Piyano.
09:09
Speaker B
Piyano.
09:10
Speaker A
Çok düştü.
09:11
Speaker A
Çok düştü.
09:11
Speaker A
Zaten yüksek değildi, güçlü değildi.
09:13
Speaker A
Daha da zayıfladı.
09:14
Speaker A
Üretimindeki zayıflamanın ne kadarını, yani şimdi şöyle sorayım.
09:20
Speaker A
Şimdi çıksa Mehmet Şimşek veya Cumhurbaşkanı Erdoğan dese ki tam işler düzeliyordu.
09:27
Speaker A
İran'da savaş çıktı.
09:28
Speaker A
Yapacağımız hiçbir şey yok.
09:30
Speaker B
Aaa!
09:30
Speaker A
PMI da düşer, enflasyon da çıkar, daha da kötüsü olacak.
09:35
Speaker A
Ama biz elimizden gelen her şeyi yapıyoruz.
09:37
Speaker A
Siz bir sade vatandaş olarak oy veren bir seçmen olarak.
09:43
Speaker A
Buna inanır mısınız, buna ne kadar hak verirsiniz?
09:47
Speaker B
Ya iki konuyu birbirinden ayırmak lazım.
09:50
Speaker B
Yani biz şimdi bu savaşın iki etkisi var, bir sektör şirket ve günlük hayatımız bazında.
09:57
Speaker B
Bir de işte Türkiye'nin tarihi olarak en sık tekrarlanan ve en büyük sorunu olan ödemeler dengesi krizleri yani döviz kıtlığı var.
10:04
Speaker B
O boyutunu iyi idare ediyoruz.
10:07
Speaker B
Orada bir sıkıntımız yok.
10:09
Speaker B
Ama bunun içeriye yansıması konusunda hemen hiçbir tedbir almış değiliz.
10:15
Speaker B
Bir oyun planı çıkartmış değiliz.
10:18
Speaker B
Böyle durumlarda ben serbest piyasa ekonomistiyim.
10:23
Speaker B
Kapitalistim, bunu da kabul ediyorum.
10:26
Speaker B
Ama derhal bir takım teşvik ve sübvansiyonların devreye girmesi.
10:31
Speaker B
Yani nasıl Covid krizi esnasında hani vergiler falan ötelendiyse.
10:37
Speaker B
Burada da öyle şeyler yapılması lazım.
10:40
Speaker B
Ama daha önemlisi.
10:41
Speaker A
Kaynak mı yok?
10:42
Speaker A
O yüzden mi?
10:42
Speaker A
Kaynak mı yok?
10:44
Speaker B
Ya bence ilgi yok ya.
10:45
Speaker A
Öyle mi?
10:46
Speaker B
Vallahi ilgi yok ya.
10:47
Speaker B
Yani ekonomi iyi veya kötü.
10:51
Speaker B
Erdoğan ekonomiyi Cevdet Yılmaz, Fatih Karahan ve Mehmet Şimşek'e devretti.
10:56
Speaker B
Artık o uluslararası diplomaside kendine bir rol çıkartmaya.
11:00
Speaker B
Ya da belki şartlar ve öncelikler onu gerektirir.
11:03
Speaker B
Kıdem tazminatı sorununda ne oldu?
11:06
Speaker B
Hiçbir şekilde çözüm bulunmuyor.
11:09
Speaker B
Niye devamlı Türkiye'deki yoksulluğu asgari ücretle çözmeye çalışıyoruz?
11:15
Speaker B
Bankacılık sistemini niye güçlendirip daha rahat ve daha uzun vadeli kredi bulunmasını sağlamıyoruz?
11:21
Speaker B
Ve en önemlisi bence yani iş dünyası daima ihtilaflı ve davalıdır.
11:25
Speaker B
Bu şeyin tabiatı.
11:27
Speaker B
Siyasi boyutunu bir kenara bıraktım, yargı artık ticari davalarda da karar veremez hale geldi.
11:32
Speaker B
Eğer bir ticari dava beş sene uzuyorsa.
11:37
Speaker B
İki taraf da hiçbir şey elde edemez.
11:39
Speaker B
Yani fabrikanın içi boşaltılır.
11:41
Speaker B
Kişiler ölür.
11:43
Speaker B
Vesaire vesaire.
11:45
Speaker B
Savaş yok.
11:46
Speaker B
Dolar 90 lira.
11:48
Speaker B
Kredi %8.
11:50
Speaker B
Sanayicinin üç ay içinde yine şikayet edeceğini düşünüyorum.
11:54
Speaker B
Çünkü bunlar yani gerçek sorunlar bunlar değil.
11:58
Speaker B
Gerçek sorunlar adam veya kadın hiçbir şekilde hükümete ve geleceğe güvenmediği için teknoloji getirmiyor.
12:06
Speaker B
Teknolojik ortaklık da yapmıyor.
12:09
Speaker B
İstihdam zaten bulamıyor.
12:12
Speaker B
Gençler şu veya ve haklı sebeplerle çalışmak istemiyorlar.
12:16
Speaker B
Türkiye'de sanayicilik hep hakikaten zaten bir hobidir yani.
12:20
Speaker B
Veyahut da bir vatan görevidir.
12:22
Speaker B
Çok ciddi bıkkınlık var.
12:24
Speaker B
Evet yani.
12:25
Speaker A
Siz diyorsunuz yani döviz politikası, kur politikası doğru falan diye.
12:28
Speaker A
Mesela NAS döneminde faize acayip bir takıntı vardı.
12:31
Speaker A
Değil mi?
12:32
Speaker B
8,5'a kadar düşürdü.
12:34
Speaker A
Hiçbir şekilde yüksek faiz.
12:36
Speaker A
Şimdi de benzer bir takıntı kur politikasında var.
12:40
Speaker A
Tamam siz bunu destekliyorsunuz, kabul ediyorum da.
12:42
Speaker A
Politikada genel bir esneklik sorunu var sanki.
12:47
Speaker A
Ne o ne bu doğru yanlış zaten hangisinin doğru hangisinin yanlış olduğunu görüyoruz da.
12:50
Speaker A
Bu biraz tartışma kültürünün olmaması, demokrasinin olmaması ve işte iş dünyasının, sendikaların, medyanın.
12:57
Speaker A
Bir araya gelip bir politika üretememesinden dolayı ben çünkü bir şeye saplanıyoruz.
13:03
Speaker A
O yolda gidiyoruz gidebildiğimiz kadar.
13:06
Speaker A
Her yolun da bir sonu var tabii yani.
13:08
Speaker B
Ya tabii yani tek kişi yönetiminin olduğu.
13:12
Speaker B
Yalnız Türkiye'de değil bu sorun.
13:14
Speaker B
Bak Rusya ekonomik olarak üçüncü dünya ülkesidir.
13:18
Speaker B
Yani Putin 25-30 yıldır başta bir tane sanayi tesisi kurmamıştır enerji dışında.
13:24
Speaker B
Çin hala konut krizini çözemediği gibi ülkeyi daralmaktan kurtarmaktaki çözümü de.
13:30
Speaker B
Aşırı teşviklerle hiçbir zaman kar edemeyecek çok fazla sanayi tesisi kurulması.
13:36
Speaker B
Şimdi o politika değişti.
13:38
Speaker B
Bir ismi vardı unuttum.
13:42
Speaker B
Rasyonel daralma mı ne diyorlar?
13:45
Speaker B
Şimdi de karsız şirketlere kapatın diyorlar.
13:47
Speaker B
Yani ekonomi politikası taraflar arasında uzlaşmayla yapılmalı.
13:52
Speaker B
Veyahut da en azından tarafların girdileri ciddi bir şekilde dinlenmeli.
13:58
Speaker B
Ben eğer ne bileyim kıdem tazminatında bir reform yapacaksam.
14:04
Speaker B
Tabii ki işçi sendikalarını dinlemem lazım.
14:08
Speaker B
İş dünyası temsilcilerini dinlemem lazım.
14:11
Speaker B
İşte muhasebeci ya da finans sosyal güvenlik uzmanlığını dinlemek.
14:15
Speaker B
Bizde politika hiçbir zaman bu şekilde yapılmıyor.
14:19
Speaker B
Yani bir ya da iki kişinin görüşüne göre yapılıyor.
14:23
Speaker B
Bu iletişim çok önemli bir şey.
14:26
Speaker B
Yani siz bütün iletişim kanallarını kapatıp sizin görüşlerinize katılmayan herkesi cezalandırma yoluna gittiğiniz zaman.
14:35
Speaker B
Kötü politikalar yapacaksınız.
14:37
Speaker B
Yani Osmanlı'yı da batıran budur.
14:40
Speaker B
Kimse söylemiyordu çünkü yaptığın yanlış.
14:42
Speaker B
Hitler'i de batıran budur.
14:44
Speaker B
Hiçbir şekilde karşılaştırmıyorum.
14:47
Speaker B
Hitler 43'ten sonra generallerini dinlemedi, kendisini başkomutan ilan etti.
14:53
Speaker B
Ve aptal aptal savaş planları yaptı.
14:56
Speaker B
Türkiye veyahut da işte tek kişi Trump'ın yaptıklarını.
15:00
Speaker A
Zaten.
15:00
Speaker B
Yani hani Amerika gibi bir ülkede bile yani.
15:03
Speaker B
İnanılır gibi değil.
15:05
Speaker B
Ve bu değişmeyecek maalesef.
15:07
Speaker B
Yani bizim bu politika konusunda ortaklaşma hususunda çok ciddi eksiklerimiz var.
15:12
Speaker B
Bunların muhakkak çözülmesi lazım.
15:14
Speaker A
Madem Trump dediniz.
15:15
Speaker A
İstiyorsanız Trump'ı konuşalım.
15:17
Speaker B
Şimdi.
15:19
Speaker B
Perşembe sabah saatlerinde.
15:20
Speaker B
Trump'ın Türkiye saatiyle sabah saatlerinde Trump'ın merakla beklenen konuşması gerçekleşti.
15:25
Speaker B
İki ana senaryo vardı.
15:29
Speaker B
Birisi savaşa devam hatta daha da genişleyecek.
15:33
Speaker B
Karaya katı falan.
15:34
Speaker B
Diğeri de bir savaşı artık bitiriyoruz.
15:36
Speaker B
İyimser senaryo, kötümser.
15:38
Speaker B
Piyasalar biraz hafif iyimser senaryoya daha yakındı bu arada fiyatlamalar falan.
15:43
Speaker B
Ama çok da değil yani.
15:45
Speaker B
Onu kabul etmek lazım.
15:46
Speaker B
Ama ne çıktı?
15:47
Speaker B
Trump devam dedi.
15:49
Speaker B
19 dakika süren konuşmasında en dikkatimi çeken cümle.
15:55
Speaker B
Daha en az iki üç hafta İran'ı hak ettikleri yer olan taş devrine geri dönünceye kadar bombalayacağız.
16:02
Speaker A
Taş devri dedi mi?
16:04
Speaker B
Dedi.
16:05
Speaker B
Taş devri kelimesi kullanıldı.
16:06
Speaker B
Stone Age.
16:07
Speaker A
Stone Age.
16:09
Speaker B
Evet Stone Hedge'le karıştırılmasın bu arada.
16:12
Speaker B
Çünkü bazı.
16:13
Speaker A
Hedge.
16:14
Speaker A
Hedge.
16:15
Speaker B
Evet.
16:15
Speaker A
Bravo çok güzel detay verdiniz.
16:17
Speaker B
Yani işin enteresan tarafı da şu hani Wall Street Journal, New York Times, Washington Post.
16:23
Speaker B
Bunlar güvenilir kaynak gazetelerdir.
16:26
Speaker B
Ve öyle bedava yani kulaktan duyma haber yapmazlar.
16:30
Speaker B
Beğenirsin beğenmezsin şeylerini.
16:32
Speaker B
Ama bir gazetecilik düsturları vardır.
16:35
Speaker B
Onlardan alınan haberlere göre sıkılmıştı.
16:39
Speaker B
Hürmüz Boğazı açılmasa dahi askerini alıp çekip gidecekti.
16:45
Speaker B
Bu kısa süre zarfında ne değişti bilemiyorum.
16:48
Speaker B
Şimdi tabii bu konularda Trump'a danışmanlık yapan.
16:52
Speaker B
Genelkurmay heyeti de çok zor durumda kalıyor.
16:55
Speaker B
Çünkü bildiğim kadarıyla.
16:59
Speaker B
Yapmayalım bu savaşı dediler.
17:02
Speaker B
Yani bizim hani burada başarı elde etme şansımız yok.
17:06
Speaker B
Şimdi eminim bilgim yok.
17:10
Speaker B
Allah rızası için çekilme diyorlardır.
17:13
Speaker B
Yani şu anda çekilirsen.
17:14
Speaker A
Hımm.
17:15
Speaker B
İran'ı zayıflatamadığın gibi, ha ekonomik açıdan zayıflattın ama onlar telafi edilir.
17:21
Speaker B
Bölgenin Ali Kıran baş keseni kesilir.
17:24
Speaker B
Ben İran'ın ne isteyeceğini çok iyi biliyorum.
17:26
Speaker A
Ne isteyecek?
17:27
Speaker B
Amerika giderse.
17:29
Speaker B
Bütün Körfez ülkelerinin Amerika'nın üstlerini kapatın diyecek.
17:33
Speaker B
Ve ondan sonra da Körfez'i şu anda da zaten çok savunmadı onlar Amerikalılar.
17:38
Speaker B
Ama tamamen İran'a karşı şey kalacaklar.
17:43
Speaker B
Çaresiz kalacaklar.
17:44
Speaker B
Ve hepsini haraca bağlayacak İran.
17:47
Speaker B
Dolayısıyla zaten çekilmesine imkan yoktu.
17:50
Speaker B
Ben fon yöneticilerinin bu savaşla ilgili.
17:54
Speaker B
Değerleme ve portföy seçimi yaparken sadece Trump'ı dinlemelerine çok şaşırıyorum.
18:00
Speaker B
Çünkü Trump her gün bir açıklama yapıyor ve Trump'ın bütün söylediklerinin yalan olduğunun.
18:06
Speaker B
Çok açık bir şekilde belirtiyor.
18:08
Speaker B
Ama çok büyük bir şok oldu.
18:10
Speaker B
Yani öyle değil mi?
18:11
Speaker B
Bak abi şokun büyüklüğü yani bizim günlük hayatımızda belki göze çarpmaz.
18:15
Speaker B
Ama dün bir ara bu Trump iyimserliğiyle Brent 98 dolara falan düştü.
18:20
Speaker B
Ben bu yayına gelirken 110 doların üstüne çıkmıştı yani.
18:24
Speaker B
Yani bunu düşünebiliyor musun?
18:25
Speaker B
Bak günde %15'lik neredeyse bir oynama var.
18:28
Speaker B
Bunu spekülatörler veyahut da petrol sözleşmeleri alıp satan kişiler olarak bakmayalım.
18:34
Speaker B
Bunu örneğin Türk Hava Yolları açısından bakalım.
18:38
Speaker B
Buna örneğin ne bileyim işte başka enerji kullanan elektrik santralleri.
18:43
Speaker B
Gözüyle bakalım.
18:45
Speaker B
Yani adam intiharlık haldedir.
18:47
Speaker A
Hani bu.
18:48
Speaker A
Petrol türeviyle ilgilenen herkesi bu fiyat direkt etkiliyor.
18:50
Speaker B
Petrol hepimizin hayatına giriyor.
18:52
Speaker A
Tabii ilaçtan işte kimyasala kadar her şeyde var.
18:55
Speaker A
Tarımda.
18:57
Speaker B
Dolayısıyla akıl almaz bir belirsizlik ve korkunç bir şok yığıyor.
19:02
Speaker B
Ve işte Fatih Birol dün çok korkuttu beni.
19:07
Speaker B
Nisan'da bazı ülkelerde benzin karneye bağlanacak dedi.
19:11
Speaker B
Sebebi de gayet basit.
19:13
Speaker B
Trump bu savaş esnasında çok sıkışınca denizde birikmiş tankerler vardı.
19:19
Speaker B
Gölge filolar boşta dolaşıyor yani tanker dolu da boşta dolaşıyor.
19:24
Speaker B
Şey bekliyor.
19:25
Speaker A
Geçiş.
19:26
Speaker B
Sipariş bekliyor.
19:28
Speaker B
Geçiş ya da sipariş bekliyor.
19:31
Speaker B
Onların hepsi boşaldı şimdi.
19:33
Speaker B
Nisan'da hiç mi mal yoktu piyasada?
19:35
Speaker A
Ve çok sayıda tesis de zaten savaş bugün bitse bile.
19:38
Speaker A
Uzun süre üretim sağlayamayacak düzeyde.
19:41
Speaker B
Tabii.
19:42
Speaker B
İşte Irak artık ya Irak batacak hale geldi.
19:45
Speaker B
Çünkü bütün şeyini Hürmüz'den ihraç ediyorlardı.
19:49
Speaker B
Şimdi bildiğimiz büyük kamyonlarla yani kamyon tankerle.
19:54
Speaker B
Suriye üzerinden ihraç edecek.
19:56
Speaker B
Ya bu yani.
19:57
Speaker A
Hafiften boş.
19:58
Speaker B
Olmaz ama parası yok abi.
20:01
Speaker B
Yani.
20:03
Speaker B
Irak çok fakir bir ülke.
20:05
Speaker B
Körfez ülkeleri değil.
20:06
Speaker B
Körfez'de de şu anda bir tek Suudi Arabistan'ın Körfez bölgesinde, Körfez bölgesinden Kızıldeniz'e inşa ettiği boru hattı.
20:13
Speaker B
6-7 milyon varil civarında petrol taşıyor günde.
20:17
Speaker B
Körfez'den normalde günlük çıkış 20 milyon.
20:21
Speaker B
Geri kalan 13 nereden gelecek?
20:23
Speaker B
Kimse bilmiyor.
20:25
Speaker B
Ve 13 öldürür yani 13 milyon varil petrol eksikliğini Rusya da karşılayamaz.
20:31
Speaker B
Çünkü onun bütün petrol tesislerini Ukrayna bombaladı.
20:35
Speaker B
En kötü senaryo petrolün 150 dolara çıkıp sene sonuna kadar sadece 100 dolara inmesi.
20:41
Speaker B
O bizi işte bu 1970'lerde.
20:45
Speaker B
Atalarımızın hatırladığı bütün dünyanın 3-4 sene önce stagflasyonda kaldı.
20:50
Speaker B
Sonra Amerika özelinde konuşuyorum.
20:53
Speaker B
Yani Amerika'da o başa geldiğinde enflasyon %15'ti.
20:59
Speaker B
Carter döneminden.
21:01
Speaker B
Onu yeniden %2'ye indirmek için öyle sıkı bir para politikası uyguladı ki.
21:08
Speaker B
Çiftçiler mifçiler battılar.
21:10
Speaker B
Yani ben o yıllarda Amerika'daydım.
21:13
Speaker B
Ve bursla okuyordum.
21:15
Speaker B
Burslarımız falan kesildi.
21:17
Speaker B
Yok para kalmadı Amerika'da.
21:20
Speaker A
Biraz açar mısınız bunu?
21:21
Speaker A
Şunu açar mısınız?
21:22
Speaker A
En kötü senaryo dediniz, 150 dolar olacak ve yıl sonuna kadar en fazla 100'e düşecek.
21:29
Speaker B
Türkiye ne yaşayacak?
21:30
Speaker B
En kötü senaryoda.
21:32
Speaker B
Vallahi enflasyonu 40'larda konuşuruz.
21:36
Speaker B
İkincisi bütçe açıklarının işte 3,5 civarında hesaplanıyordu.
21:41
Speaker B
5'e gitti.
21:43
Speaker B
Yani burada iki şey var.
21:45
Speaker B
Hani bu.
21:46
Speaker A
Bize ödürmez ama ya.
21:47
Speaker A
Ödürmez bunlar.
21:48
Speaker A
Bize ödürmez bunlar.
21:50
Speaker B
Vallahi inşallah öldürmez.
21:52
Speaker B
Türkiye'de çok ciddi bir yoksulluk var.
21:55
Speaker B
Dün ekmeğe 2-3 lira zam geldi.
21:59
Speaker B
Ki araştırdım yani Türk insanının günlük kalori ihtiyacının özellikle düşük gelirli kesimlerinde.
22:05
Speaker B
%40'ını falan ekmek teşkil ediyor.
22:07
Speaker B
Yani bu benzinden çok daha ağır bir darbe.
22:11
Speaker B
Milyonlarca insan yoksulluğa düşecek.
22:15
Speaker B
Yani hani diyorlar ya orta sınıf daralıyor falan diye.
22:18
Speaker B
Aslında o çok tam doğru değil.
22:20
Speaker B
Çok ufak bir daralma var yani.
22:23
Speaker B
Daha doğrusu herkes olduğu yerden bir kademe geriye düşüyor.
22:29
Speaker B
En tepedeki zenginlere kayıyor o para.
22:32
Speaker B
Ama bu sefer orta sınıfın hakikaten daraldığını görürüz.
22:35
Speaker B
Yani petrol şokunun enflasyon şu bu üzerindeki etkilerini bir kenara bırakalım.
22:39
Speaker B
Bir de yarattığı felç hali var.
22:42
Speaker B
Hem insanlarda hem şirketlerde.
22:45
Speaker B
Yani şirket en önemli maliyetini fiyatını hesaplayamadığı için yatırım yapmıyor.
22:50
Speaker A
İşsizlik.
22:51
Speaker B
İşsizlik.
22:52
Speaker B
İkincisi araba alayım mı almayayım mı?
22:55
Speaker B
Şimdi.
22:57
Speaker B
Benzin 120 lira olacaksa hesabım başka.
23:00
Speaker B
Konut alayım mı almayayım mı?
23:02
Speaker B
Ben onu nasıl ısıtacağım?
23:04
Speaker B
Bütçe açısından da çok zor bir tercih var.
23:07
Speaker B
Bir.
23:09
Speaker B
Petrol ya petrol de önemli, önemsiz demiyorum.
23:12
Speaker B
Ama asıl doğalgaz ve elektrik.
23:15
Speaker B
Orada da doğalgaz petrol endeksli olduğu için yükseliyor.
23:19
Speaker B
Yazın ne yapacaksın?
23:20
Speaker B
Ve akıl almaz bir sosyal hoşnutsuzlukla karşı karşıya kalacak Sayın Erdoğan.
23:27
Speaker B
Ya da cepten yiyeceksin.
23:29
Speaker B
Yani Botaş 400-500 milyar zarar yazacak bu sene.
23:33
Speaker B
O da bütçeyi bitirecek ve belki kredi notumuzun düşürülmesini beraberinde getirecek.
23:37
Speaker A
Şimdi 150 dolar olma senaryosu bugün itibarıyla yüzde kaç verirsiniz?
23:40
Speaker B
%50 civarında.
23:41
Speaker A
O kadar.
23:43
Speaker B
Yani 150 dolar olmasına çok.
23:45
Speaker B
Ne kadar 150 dolarda kalacağı.
23:46
Speaker B
Onu bilmiyorum.
23:48
Speaker B
Orada çok kötümser değilim.
23:50
Speaker B
Çünkü dediğim gibi bu savaş.
23:53
Speaker B
Belki de bu savaş resmen hiç bitmeyecek.
23:57
Speaker B
Kore Yarımadası gibi olacak.
23:59
Speaker B
Taraflar savaşmaktan bıkacaklar.
24:01
Speaker B
Böyle bir sonuç bekliyorum.
24:03
Speaker B
Onun da bir ay içinde gerçekleşmesini bekliyorum.
24:06
Speaker B
Çünkü cephaneler bitiyor.
24:08
Speaker B
İran'ın artık bombalayacak cephanesi de kalmayacak muhtemelen.
24:11
Speaker B
Ondan sonra yavaş yavaş piyasa kendi dengelerini bulmaya başlar.
24:14
Speaker B
Ama işte Mehmet Ötücü de söylüyor.
24:17
Speaker B
Ki bence Türkiye'nin gurur duyması gereken çok önemli bir enerji uzmanıdır.
24:22
Speaker B
Başlık şu, petrolle 70 dolar devri kapandı.
24:25
Speaker B
Yani burada izleyiciler bilirler ben petrol 50'ye düşecek diyordum.
24:30
Speaker B
O günler geride kaldı.
24:32
Speaker B
Kalıcı olarak bir arz daralması yaşadık.
24:35
Speaker B
Bir de bahsettiğim gibi Türkiye'de tabii şu anda dünyanın hiçbir yerinde konuşulmuyor ama.
24:40
Speaker B
Bak Rusya benzin ihracatını yasakladı.
24:43
Speaker B
Çünkü çok ağır, çok kötü vuruyor Ukrayna.
24:46
Speaker B
Rafinerilere, petrol üretim tesislerine, şeylerine.
24:51
Speaker B
Yani yalnız bir bölgede değil.
24:54
Speaker B
Rusya'da da çok ciddi bir sıkıntı var.
24:56
Speaker B
Bir de Hutsiler yeniden Kızıldeniz'i bloke etti.
25:00
Speaker B
Yani İran'ı bırakırsan hani ben çekip gidiyorum diyor.
25:03
Speaker B
İran Hutsilere yeniden füze göndermeye başlarsa Süveyş Kanalı'ndan petrol geçişi de durur.
25:08
Speaker B
Ve Asya iflas eder.
25:10
Speaker A
Peki şimdi piyasada kısmi iyimserlik vardı.
25:12
Speaker A
O iyimserlik.
25:14
Speaker A
Darmadağın oldu.
25:15
Speaker A
Siz piyasaların Trump'ın açıklamasından sonra en azından önümüzdeki bir iki haftada bir şey olmayacağını söyleyebiliriz değil mi?
25:22
Speaker A
Çok büyük sürpriz olur.
25:23
Speaker A
Yani tabii ki negatif değil.
25:25
Speaker A
Ama ana senaryo savaşın bir iki üç hafta daha gitmesi.
25:30
Speaker A
Piyasalar nasıl fiyatlar bu iki üç haftayı?
25:33
Speaker B
Yani yine Trump'tan gelen açıklamalarla fiyatlar.
25:36
Speaker B
Benim nasıl fiyatladıkları konusundaki kaygım kimden gelen bilgiye dayanarak fiyatladıkları beni çok rahatsız ediyor.
25:43
Speaker B
Özellikle yani bu piyasa dediğimiz yerin kaynağının.
25:46
Speaker B
New York olduğunu, Amerika olduğunu düşünürsek.
25:51
Speaker B
Bu insanların Trump'ın oyununu çok iyi bilmeleri lazım.
25:55
Speaker B
Yani onun ipiyle kuyuya inilmez.
25:58
Speaker B
Ve beni rahatsız eden piyasanın seviyesinden çok aşırı coşku halleriyle sonra aşırı bunalım haline gelmesi.
26:04
Speaker B
Ama şu senaryo üzerinden konuşalım.
26:07
Speaker B
Daha bir ay millet birbirini bombalayacak.
26:11
Speaker B
Ondan sonra yorulup baygın düşecek.
26:14
Speaker B
Ve ondan sonra tamirat başlayacak.
26:17
Speaker B
Altı ay da o sürer.
26:19
Speaker B
Bu süre zarfında da faiz indirimi yok.
26:22
Speaker B
O zaman bu süre zarfında piyasalarda da ralli yok.
26:26
Speaker B
Ha yine belki teknoloji şirketleri biraz prim yaparlar.
26:30
Speaker B
Ama ondan bile şüpheliyim.
26:32
Speaker B
Çünkü 700 milyar dolar yatırım yapacaklar bu sene.
26:35
Speaker B
Yapıyorlar, yapmaya başladılar.
26:38
Speaker B
Yani daha büyük modeller üretiyorlar.
26:41
Speaker B
Filan falan.
26:42
Speaker B
E bütün bunların hepsi elektrikle çalışıyor.
26:45
Speaker B
Şimdi o 700 milyar doların bence zaten hiç geri dönüşü yoktu.
26:51
Speaker B
Yani karlı bir şekilde geri dönüşü yoktu.
26:54
Speaker B
Şimdi beş sene diye hesaplamışsa şirket o 10 seneye çıkmaya başladı.
27:00
Speaker B
Chat GPT 5 dolar 10 dolar para alıyor benden.
27:03
Speaker B
Cemil Ay bedava yapıyor.
27:05
Speaker B
Belki yapamayacaklar artık.
27:07
Speaker B
Çünkü benim sorduğum sorun elektrik maliyeti 2-3 misline çıkmaya başladı.
27:12
Speaker A
Türkiye'de Türk piyasasına da yani TL faizler artıyor.
27:16
Speaker A
Hem kredi hem mevduatta.
27:18
Speaker A
Çok ciddi artıyor.
27:19
Speaker B
TL faizler arttı.
27:20
Speaker A
TL faizler artıyor.
27:22
Speaker A
Siz Türk piyasasından ne beklersiniz Türkiye'de?
27:25
Speaker B
Türkiye'de de aslında bizim petrol konusunda tabii şirketlerin maliyetleri açısından falan.
27:30
Speaker B
Ciddi sıkıntılarımız var.
27:33
Speaker B
Ama öteki ülkelerin yapmadığı bir şey yapıyoruz.
27:36
Speaker B
Ve gayet başarılı yapıyoruz.
27:39
Speaker B
Mesela bu konularla ilgilenenler Güney Kore borsasının her gün %6 düşüp çıktığını görürler.
27:44
Speaker B
Bizde o boyutta hareketler görülmüyor.
27:46
Speaker B
Sebebi de gayet basit.
27:48
Speaker B
Her ülkenin bu tür şoklarla başa çıkmak için denediği değişik yöntemler var.
27:52
Speaker B
Güney Kore kuru hiç müdahale etmiyor.
27:54
Speaker B
Dolayısıyla şokun bir kısmını kur absorbe ediyor.
27:58
Speaker B
Ama bunun karşılığında tabii Won sürekli dolara karşı değer kaybettiği için.
28:04
Speaker B
Borsaları, tahvilleri de yakıyor.
28:07
Speaker B
Bizde bu yok.
28:08
Speaker B
Biz kur tarafını kontrol ederek başka politikalarla bu çözümü çözmeye çalışıyoruz.
28:13
Speaker B
O yüzden bence Türkiye eğer gelişmekte olan ülkelere para gelecekse hala çok cazip bir gördüğüm çiziyor açıkçası.
28:19
Speaker A
Döviz döviz garantisi olduğu için mi?
28:21
Speaker B
Evet.
28:22
Speaker B
Biz açıkçası yani bu hani KKM çok eleştirildi falan ama aslında biz KKM'yi şu anda sıcak.
28:28
Speaker B
Yani carry trader'lar yapıyoruz.
28:30
Speaker B
Kendi büyük miktarda dövizi olanlara da yapıyoruz.
28:34
Speaker B
Veyahut da TL'si olanlara.
28:36
Speaker B
Açıkçası kur üzerine bir put veriyorsun adamlara yani.
28:40
Speaker B
Put opsiyonu veriyorsun.
28:42
Speaker A
Ha KKM'yi eleştiriyordunuz.
28:43
Speaker A
Niye bunu eleştirmiyorsunuz peki?
28:45
Speaker B
Çünkü başka çare yok.
28:47
Speaker B
KKM'nin çözümü basitti.
28:51
Speaker B
Hani aptalca NAS politikasından vazgeçecektin.
28:53
Speaker B
Şimdi burada artık başka bir çare.
28:56
Speaker B
Ortada kalmadı yani.
28:58
Speaker B
Şu anda işte dün İstanbul enflasyonu açıklandı.
29:01
Speaker B
2.95.
29:03
Speaker B
İnsanlar şunu anlamakta güçlük çekiyorlar.
29:06
Speaker B
E kur bıraktım.
29:07
Speaker B
Tamam hadi.
29:09
Speaker B
Piyasa belirlesin.
29:10
Speaker B
Piyasa 60'ta belirlerse %50 devalüasyon yemiş olacağız.
29:14
Speaker B
Bunun kura geçişkenliği en iyi ihtimalle %33.
29:18
Speaker B
%15 civarında hani şu anda 30'da seyrediyorsa enflasyon.
29:24
Speaker B
Bir yıl içinde diğer bütün koşullar sabit kalmak kaydıyla 45'e fırlar.
29:28
Speaker B
E ondan sonra yine herkes zam ister.
29:31
Speaker B
Dolayısıyla artık kur politikası belki bir tercihti.
29:36
Speaker B
Veyahut da bir lükstü Türkiye açısından.
29:39
Speaker B
Şu anda özellikle savaş devam ettiği sürece bir mecburiyet haline geldi.
29:42
Speaker B
Yani buradan.
29:44
Speaker B
Çıkılacağına dair en ufak bir işaret dahi akıl almaz hasar yaratır.
29:48
Speaker B
Ama neyse.
29:50
Speaker B
Cevdet Hoca keşke emekli olmasaydı.
29:53
Speaker A
Senin için.
29:53
Speaker B
İki gün önce söylediklerini ben ya da üç gün önce söylediklerini dün okudum.
29:59
Speaker B
Dövize dokunanın elini yakacaksın demiş.
30:01
Speaker B
Yani haklı.
30:02
Speaker A
Haklı mı?
30:03
Speaker B
Haklı.
30:04
Speaker A
Şey de dedi.
30:06
Speaker A
Maliye politikası gevşerse.
30:08
Speaker B
O da anladığım kadarıyla AKP'de ciddi.
30:11
Speaker B
Benim hiç umurumda değil demiş.
30:12
Speaker A
AK Parti'de ciddi şey yarattı.
30:14
Speaker A
Hatta Şamil Tayyar şey dedi ekonomiyi için ettiniz.
30:17
Speaker A
Böyle konuşamazsın falan dedi.
30:20
Speaker B
Evet.
30:21
Speaker B
Yani AKP'nin işte şey.
30:24
Speaker B
Metropol anketi mi, gündem var mı anketi mi?
30:28
Speaker B
Özür dilerim eğer yanlış söylüyorsam.
30:31
Speaker B
Şimşek'in ekonomi yönetimine güven %24.
30:34
Speaker B
Hak etmiyor ya.
30:36
Speaker B
Yani şunu göremiyoruz bir türlü.
30:39
Speaker B
Normalde Amerika Birleşik Devletleri'nde Brezilya'da, Patagonya'da Maliye Bakanının belli yetkileri ve görevleri vardır.
30:45
Speaker B
Ve şeyleri vardır yani bir nüfuz alanı vardır.
30:48
Speaker B
O alan ona bırakılır.
30:50
Speaker B
Biz hiçbir zaman böyle bir şey yaşamadık ki.
30:52
Speaker A
Ama Atilla Bey Mehmet Bey de gelirken bilmiyor muydu bu denklemi?
30:56
Speaker A
Yani şimdi şöyle mi desin yani vatandaş da Mehmet Şimşek'in çok sorumluluk alanı yok.
31:01
Speaker A
%24 değil de %74 ben diyeyim.
31:04
Speaker A
Yani sonuçta vatandaş tabii ki.
31:06
Speaker A
Bu bir bütün.
31:08
Speaker A
Hani sen bu görevi kabul ederken de bu şartlar böyleydi, değişmedi ki Türkiye'de.
31:13
Speaker B
Şimdi o konuda da bir teorim var.
31:16
Speaker B
Bence Mehmet'in hiç gelme niyeti yoktu.
31:19
Speaker B
Ama o da herkes gibi Erdoğan'ın seçimleri kaybedeceğini düşündü.
31:24
Speaker B
Erdoğan ısrarcı.
31:26
Speaker B
Ha tabii.
31:28
Speaker B
Siz kazanın ben vatanım için geri dönerim.
31:31
Speaker B
Dedi ve geldi.
31:32
Speaker A
Hafızasında yazar.
31:34
Speaker B
Öyle düşünüyorum.
31:36
Speaker B
Çünkü ben yani hani.
31:38
Speaker B
Ne Mehmet Şimşek'i ne Ali Babacan'ı çok iyi tanımam.
31:40
Speaker B
Ama bu görev bana teklif edilse ben deli misiniz ya derim yani hani bu aklı başında öyle benden çok daha zeki olan.
31:48
Speaker B
Ali Babacan, Mehmet Şimşek gibi isimlerin hiçbir politik ikbal uğruna kabul edebileceği bir görev değildi.
31:54
Speaker A
E Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Özgür Özel'in de seçim çıkışı oldu.
31:59
Speaker A
Daha önce de yapmıştı.
32:00
Speaker A
Zaten AK Parti'nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bunu kabul etme gibi ihtimali yok.
32:06
Speaker B
Evet.
32:06
Speaker B
Kabul etme gibi ihtimali yok ama bence strateji doğru.
32:10
Speaker B
Parti kendisine yapılanlara sessiz kalmıyor.
32:13
Speaker B
Ve en az Erdoğan ve onun kontrolünde hareket eden bazı yargı kademeleri gibi inovasyon yapıyor.
32:20
Speaker B
Daha önce tehdit boyutlarında kalmıştı.
32:22
Speaker B
Ben 22 milletvekili istifa etsin ondan sonra.
32:27
Speaker B
AKP ile MHP reddetsin yani şeye genel kurula getirilmesin.
32:32
Speaker B
Ki halk görür en azından.
32:34
Speaker B
Çünkü şöyle bir sıkıntıyla karşı karşıyayız.
32:37
Speaker B
Ben ekonomi programı boyutunda buna katılıyorum.
32:41
Speaker B
Ya bu CHP de hiçbir şey yapmıyor.
32:42
Speaker B
Ya CHP hiçbir şey yapmıyor değil.
32:45
Speaker B
Yani nasıl Mehmet Şimşek'le Fatih Karahan yapamıyorsa, yapma yetkileri ellerinden alınmışsa.
32:53
Speaker B
Meclisin çalışmadığı bir ülkede muhalefetten ne bekliyorsun ya?
32:56
Speaker B
Yani ne kadarını yapabilir?
32:58
Speaker B
İşte yapabilecekleri bu kadar.
33:00
Speaker B
Erken seçime göze alamaz tabii Erdoğan.
33:02
Speaker A
Tabii.
33:03
Speaker B
Ama en azından bir kez daha işte toplumda hala henüz var.
33:08
Speaker B
Çok sayıda kararsız var.
33:10
Speaker B
Yani belki onlardan bazıları CHP lehine karar verir.
33:13
Speaker A
Peki 2026 ekonomi açısından soruyorum.
33:16
Speaker A
2026 yılı Türkiye ekonomisi bir manşet atsanız 2026 Türkiye ekonomisi nasıl geçirilecek diye?
33:22
Speaker A
Yani nasıl bir yıl olacak?
33:24
Speaker A
Yani biz yıl sonu bitirdiğimizde kayıp bir sene mi, felaket bir sene mi?
33:28
Speaker A
Çıkış senesi mi, geçiş senesi mi? Geçiş diyorduk çünkü en çok biz 2026'ya.
33:33
Speaker B
Evet artık çok geç.
33:35
Speaker A
Senesi.
33:37
Speaker B
Ya bitti artık hani program program yok ortada.
33:39
Speaker B
Hani gerçekçi olalım.
33:41
Speaker B
Hani savaş bitecek, petrol fiyatları belki eski haline dönecek.
33:44
Speaker B
Ama KKM'nin şoku yani KKM.
33:47
Speaker B
Açıklanmadan dolar iki gün yükseldi.
33:51
Speaker B
Biz bunun bedelini bir yıl enflasyonla ödedik.
33:54
Speaker B
Yani normalin üstünde enflasyon.
33:56
Speaker B
Bu ölçülebilir bir şey.
33:58
Speaker B
Burada da öyle bak petrol fiyatları bir aydır yüksek.
34:00
Speaker B
Bu artık sisteme her yerden girdi.
34:03
Speaker B
Her yerden girdi.
34:05
Speaker B
Yakında pet şişe bulamayacaksınız.
34:07
Speaker B
Yani pet şişe sudan daha pahalı olacak.
34:10
Speaker B
Artık çok geç.
34:12
Speaker B
Yani yapılabilecek hiçbir şey yok.
34:13
Speaker A
Yok mu?
34:14
Speaker B
Ya var tabii de.
34:15
Speaker A
Kaderimize razı mı olacağız?
34:16
Speaker B
Yapmazlar.
34:17
Speaker B
Yok yapılabilecek çok şey var tabii yani.
34:19
Speaker A
Ama bugünkü konjonktürde, bugünkü siyasi denklemde artık kaderimize razı olmamız lazım ekonomi açısından.
34:24
Speaker B
Erdoğan'ın kaderine razı olması lazım.
34:26
Speaker B
Evet yani Erdoğan bu şartlar altında hani benim.
34:32
Speaker B
AKP çevrelerinden gelen kamuoyuna açık duyumlardan elde ettiğim bilgi.
34:39
Speaker B
Erdoğan Mehmet Şimşek'le Fatih Karahan'ın hakikaten bu sene ekonomiyi düzelteceğini.
34:45
Speaker B
Yani seçimlere girerken arkasında ekonominin rüzgarını alacağını ve bütçede de ciddi miktarda cephane bulunacağını.
34:52
Speaker B
Yine harcayıp kazanacağını düşünüyordu.
34:54
Speaker B
Artık o plan bitti.
34:56
Speaker B
O plan bitti.
34:58
Speaker B
Türkiye açısından.
35:01
Speaker B
Vallahi yani yoksulluğun çok ciddi boyutta artık.
35:06
Speaker B
Yoksulluğun hatta açlığın, okula gidemeyen çocukların ve intiharların çok ciddi bir şekilde artacağı korkusu içinde.
35:13
Speaker B
Yaşıyorum.
35:15
Speaker B
Mali yetersizlik yüzünden.
35:17
Speaker B
Çünkü hakikaten yani bu şok bu benim şahsi görüşüm de değil.
35:22
Speaker B
Yani bütün dünyadaki uzmanlar söylüyor.
35:25
Speaker B
Bu belki de hani 21. yüzyıl değil 2. Dünya Savaşı'ndan beri yaşadığımız en büyük şok.
35:31
Speaker A
O zaman biz şu an onu anlayamıyoruz daha henüz.
35:34
Speaker B
Tabii.
35:36
Speaker B
Daha şey gelmedi.
35:38
Speaker B
Yani bu bir fiyatlarda geçişkenlik mekanizması var.
35:41
Speaker B
Ben ne bileyim plastik üretiyorsam petrol önce plastiğe yansıyacak.
35:45
Speaker B
O İtalyalıyla Türkiye'ye gelecek.
35:48
Speaker B
Ben onu üretimde kullanacağım ondan sonra fiyatımı yükselteceğim.
35:51
Speaker B
Yani şu anda elimdeki malın fiyatını yükseltmeyebilirim.
35:55
Speaker B
Tarımda örneğin yani işte gübre kullanamazsan.
36:00
Speaker B
Gücün yetmiyorsa üretim düşecek.
36:03
Speaker B
İthalat artacak ya da fiyatların yükselmesine müsaade edeceksin.
36:06
Speaker A
Teşekkür ediyoruz.
36:07
Speaker A
Çok sağ olun.
36:09
Speaker B
İyi şeyler söylemek isterdim.
36:11
Speaker A
Evet.
36:12
Speaker A
Cuma günü hafta sonu herkese umut verdiniz.
36:18
Speaker A
Çok sağ.
36:20
Speaker A
Çok teşekkür ederiz.
36:23
Speaker B
Amerikalıların bir deyimi var.
36:26
Speaker B
Oyuncu değil oyundan şikayet etti.
36:30
Speaker A
Çok teşekkürler.
36:31
Speaker A
İyi bir hafta sonu olsun herkese.
36:33
Speaker A
Görüşmek umuduyla.
Topics:Türkiye ekonomisiAtilla Yeşiladasanayi sektörüMehmet Şimşekvergi denetimiekonomik reformpetrol fiyatlarıdış şoklarMesele Ekonomiihracat düşüşü

Frequently Asked Questions

Video neden Mehmet Şimşek ve dişçi ilişkisi üzerinden ekonomi tartışması yapıyor?

Mehmet Şimşek'in dişçiler üzerindeki vergi denetimleri nedeniyle yaşadığı zorluklar, ekonomi yönetimindeki genel sıkıntıları ve denetimlerin önemini vurgulamak için esprili bir şekilde ele alınıyor.

Sanayicilerin ekonomik sorunları nelerdir ve kime baskı yapmaları öneriliyor?

Sanayiciler ekonomik politikalar ve kur dalgalanmaları nedeniyle zor durumda. Baskılarını ekonomi yönetimindeki isimler yerine doğrudan siyasi liderlere yapmaları gerektiği belirtiliyor.

Türkiye ekonomisinde dış şokların etkisi nasıl değerlendiriliyor?

Dış şoklar, özellikle savaş ve küresel krizler, Türkiye ekonomisinin toparlanmasını zorlaştırıyor ve bu durumun önüne geçmek için kapsamlı reformlar yapılması gerektiği vurgulanıyor.

Get More with the Söz AI App

Transcribe recordings, audio files, and YouTube videos — with AI summaries, speaker detection, and unlimited transcriptions.

Or transcribe another YouTube video here →