15.GÜN #part5 - Prepositions "AROUND" Relative Clause Who/Which/Ving (31.01.2024)

Evet sevgili arkadaşım, neredeyiz? Around'dayız arkadaşlar.

Edatlarla devam ediyoruz. 15. gün part 5'teyiz, kısa kısa partları arka arkaya size sıralamaya çalışıyorum arkadaşlar.

Around birinci anlamı etrafında, etrafında ya da tüm nokta noktada olabiliyor arkadaşlar, yer ifadesiyle kullanıldığında.

Around ifadesi arkadaşlar hani sayısal veri aldığı zaman, yanına sayısal bir ifade aldığı zaman yaklaşık civarında, around, about, nearly, roughly, approximately diye about'u verirken size vermiştim zaten arkadaşlar, kullanılabiliyor ki üçüncü ve çok böyle ender olan bir kullanımı var, var, mevcut anlamında exist fiilinin yerine kullanılabiliyor.

Around'a hemen bir bakalım, tekrardan söyleyeyim size, ne dedim, etrafında olabiliyor, bir şeyin etrafında olabiliyor mesela, ondan sonra tüm nokta noktada olabiliyor arkadaşlar.

Her yerinde ifadesi gibi kullanılabiliyor, sayısal bir veri aldığı zaman artı sayısal veri diyorum, hani hatırlayınız, sayısal veri aldığı zaman bir şeyler yaklaşık demek oluyordu, hatırlayacağınız üzere, burada da böyle bir anlama bürünüyor ki kardeşleri işte burada oturuyorlar arkadaşlar, around'un bir de çok ender, yani çok yaygın olmayan bir kullanımı var ki onu da size iki örnekle özetleyeceğim, var, mevcut anlamında kullanılıyor arkadaşlar.

Şimdi ilk örneğime bir bakıyorum, diverse animal species diyoruz, artık species'i de öğrendin bence.

Diverse'i de öğrendin, diverse dediğimiz şey diverse eşittir arkadaşlar various, various, o da eşittir distinct, distinct, o da eşittir different, yani farklı, yani çeşitli arkadaşlar, hani birbirinden ayrı distinct mesela baktığınızda, bunlar sıfattır sevgili dostlar, farklı demektir, çeşitli demektir, animal eşittir fauna, bunlar da hayvan demektir arkadaşlar, animal, fauna, hayvan demek, ne oldu, farklı hayvan türleri oldu, species tür demekti, yaşayan canlı, hani türü olaraktan tür anlamındaydı, kind da tür demekti, nazik anlamı haricinde, type da tür demektir arkadaşlar, sort da tür demektir, genre de tür demektir, son bir iki derste bunları size vurgulamaya çalışıyorum ki bunları da artık öğrendiniz diye düşünüyorum yavaş yavaş.

Around diyorum, hani around diyorum, around the world diyorum arkadaşlar, the world zaten dünya, edatım burada sağına bağlarsam ne oldu, dünya etrafında.

Yani her yerinden bahsediyorsunuz arkadaşlar.

Diverse animal species around the world, tüm dünyadaki çeşitli hayvan türleri ya da dünya genelindeki çeşitli hayvan türleri, dünya etrafındaki denmez arkadaşlar Türkçeye, tüm dünyadaki ya da dünya genelindeki diye yorumlanır sevgili arkadaşlar.

Bunu da bu şekilde yorum olarak ekliyorum, ne diyeceğim, tüm dünyadaki, tüm dünyadaki, dünya genelindeki çeşitli hayvan türleri diyoruz arkadaşlar.

Birinci örneğimizi size açıklamış olduk.

İkinci örnekte ne var, the skin around the capillaries demiş arkadaşlar.

The skin around, around burada gerçekten etrafında demek, skin demek deri demek arkadaşlar, skin insan derisi, hayvan derisi olabiliyor belki.

Hani eşittir leather, hani deri çantalar, deri cüzdanlar, deri kemerler derken biraz daha böyle işlenmiş deri olarak karşımıza çıkıyor.

Fakat bu iki kelime de deri demek arkadaşlar.

Hani the skin around X, X etrafındaki deri, X'imiz ne, the capillaries arkadaşlar.

The capillaries, capillary ne demek biliyor musun?

Capillary kılcal damar demek, sağlıkçılar bu cümleyi şak diye anladılar bence.

Cümle diyorum hep özür dilerim, bu tamlamayı anladınız, hani capillaries kılcal damarlar demek arkadaşlar, capillary kılcal damar, tekil yazıyorum, eşittir vein, bu da damar demek arkadaşlar.

Damarın da farklı farklı hani arteries var mesela, ana arterler falan diyoruz böyle kalbe giden gibi, farklı farklı versiyonları var.

Capillary de vein de bunları damar diye okuyabilirsiniz bu sınavda sevgili dostlar ki zaten alan bilgisine sahipsiniz.

Sağlıktan girecek olan sağlıkçı arkadaşlar bunlar zaten size literatürde okutuluyor.

Ders kitaplarınızda mevcut zaten sevgili dostlar.

Üçüncü örneğim ne diyor, bir mezar diyor.

A tomb diyor arkadaşlar.

Tomb mezar demek evet ama hani grave de mezar demek İngilizcede.

Bunun ikisi de mezar demek, a tomb bir mezar, dating back diyoruz, dating back diyoruz, e burada ne var, şunu şöyle renklendirirsem sen ne olduğunu anlayacaksın.

İsim artı verb ing var, isim artı verb ing neydi, artık bunu ezberledik diye düşünüyorum, isim artı Ving yapan eden isimde.

Buna ne diyordum ben, aktif kısaltma diyordum değil mi?

Hani relative clause aktif kısaltmaydı.

Bunu hemen şöyle vurguladım, pekala örneği hemen altına alıyorum.

Ne diyorsun, a tomb dating back nokta nokta diyorsun.

Ne yapan arkadaşım, ne yapan, ne eden, hani çevirisini nasıl nasıl yapacağım ben bunun?

İşte date back'i bilmen gerekiyor.

Date back ne demek, tarihinin nokta noktaya dayanması demek.

Date back nokta nokta eşittir tarihinin nokta noktaya ya da dayanması demek arkadaşlar.

Date back, mesela elin bir tane mezar buldunuz, derler ki işte milattan önce 300 yılına ait.

Bir dinozor dişi, fosili bir şeyi buldunuz, dil derler ki 10.000 yıl öncesine ait.

Tarihi oraya dayanıyor, nokta noktaya ait gibi yorumlanabiliyor date back ifadesi.

A tomb dating back deyince ne demiş oluyoruz, tarihi nokta noktaya ya dayanan mezar diyoruz arkadaşlar tabiri caizse.

Tarihi nokta noktaya dayanan bir mezar diyoruz tabiri caizse, bunu bu şekilde yorumlamamız gerekiyor çünkü aktiftir arkadaşlar.

Sana şunu öğretmiştim, sana şunu öğretmiştim.

İsim artı verb ing kısaltmadır, bunu nasıl açabiliriz demiştim.

Bunu nasıl açabiliriz, isim artı verb ing aktif kısaltma ya.

Eğer ki bu insandan geliyorsa who artı fiille yapıyorsun bunu.

Doğru mu, who artı fiille yapıyorsun.

İnsan dışı varlıktan geliyorsa ne yapıyordum bunu arkadaşım?

Which artı fiille yapıyordum.

Who artı fiil ya da which artı fiille yapıyoruz, bağlaçlarımız bunlardı arkadaşlar.

Relative clause bağlacı, isim artı verb ing'yi kısalttığım zaman şey kısa olan isim artı verb ing'yi açtığım zaman.

Who ya da which'le açımlama yapabiliyordum ki fiil artık hangi zaman diliminde.

Şimdiki zaman mı, geçmiş zaman mı, geniş zaman mı, gelecek zaman mı.

Buna bakmam gerekiyordu.

Şimdi şurayı parçalayacağım şu bilgiye göre.

Bunu aynen tuttum kulağından, kopyaladım.

Buraya da bir yapıştırıverdim arkadaşım.

A tomb dating back ifadesini açıyorum, neyden geliyor, insan dışı varlıktan, o zaman hemen bir which kullanacağım buraya.

A tomb which date back diyeceğim arkadaşım.

Which dates back diyeceğim.

Hani İngilizcede siz bilimsel ifadelerde mesela kazı yaptınız, şöyle bir cismi buldunuz.

Dersiniz ki bu cisim dates back milattan önce 3500 dersiniz.

Elinizdeki cismin tarihe dayandığı nokta güncel bir bilgidir.

Sakın ola oradaki milattan önce ifadesini görüp sevgili arkadaşım geçmişe gitme.

Date back ifadesi kendisi geçmişi anlatır bir fiildir.

Hani sen bunu bilim açıklıyorsan, bulunan fosil milattan önce şu zamana ait.

Bulunan şu örnek mezar şu zamana ait, şu döneme ait, orta çağa ait falan filan diyorsanız arkadaşlar.

Date back'i klasik geniş zaman kullanacaksınız, date back'le alakalı şöyle bir not alıyorum.

Genelde %95 ölçüde arkadaşlar verb 1 ya da verb s halde kullanılır arkadaşlar.

Çünkü o veri senin şu anda elindedir, o bulgu senin elindedir.

Hani bunu sen açıklıyorsun, yanındaki geçmiş zaman ifadesine aldanma diye sana bunu söylüyorum arkadaşım.

A tomb dating back, bir mezar ki dayanıyor tarihi nereye.

Around medieval times diyoruz, around medieval times diyoruz arkadaşlar.

Medieval demek orta çağa ait demek arkadaşlar.

Medieval eşittir orta çağa ait olan demek sevgili arkadaşlar.

Medieval, bu da böyle bir kelime.

Yeni yeni kelimelerle süslüyoruz artık arkadaşlar İngilizcemizi.

Çünkü belli bir seviyeye ulaştığımız kanaatindeyim bu sınavlarla ilgili arkadaşlar.

A tomb dating back around medieval times.

Around'dan sonra sayısal bir veri varsa ne demekti, yaklaşık about, nearly, roughly, approximately demekti.

Bu böyle bir ifade oldu.

Ne diyoruz, hemen Türkçesini yazmak istiyorum şimdi.

Hemen Türkçesini yazayım.

Şöyle alayım şunu şuradan.

Ne diyoruz, hani yaklaşık orta çağa, orta çağ zamanlarına ait.

Hani o zamana ait, ne demiştik date back için, tarihi o zamana dayanıyor diye.

Bakın Türkçesini bile böyle tam oturtamıyorum.

Yani elimde bir mezar var, tarihinin dayanması ifadesi var.

Orta çağlara hani yaklaşık orta çağlara ait bir mezar.

Tarihi diyelim.

Tarihi yaklaşık orta çağa dayanan bir mezar, bakın 50 tane yorum kurgulayabilirim.

Netice de bir mezar var mı o çeviride, var arkadaşlar.

Tarihi dayanıyor diyor musun arkadaşım, tarihi dayanıyor diyor musun?

Diyorsun.

Around'u verdin mi, yaklaşık verdin.

Medieval times orta çağ dedin mi, dedin arkadaşım.

Medieval times'la orta çağ ifadesi de var.

Ben bu şekilde yorumlamak istedim.

10 kişiye sorsam 10'u farklı bir şey söyler.

Ama burası ciddi bir yorum gerektiren bir cümle oldu şu anda.

Çünkü date back'in direkt tak diye Türkçe karşılığı yok arkadaşlar.

Yoruma açık bir ifade var gördüğünüz gibi karşımızda.

Dördüncü örneğime bakıyorum arkadaşlar.

The world around us, çok basit bir örnek.

The world dünya, around us, hani us biz demektir.

Around us bizim etrafımızda demektir.

The world around us deyince tam bir tamlama oldu bu.

Etrafımızdaki dünya oldu sevgili arkadaşlar.

Etrafımızdaki dünya demiş olduk tabiri caizse.

Biraz böyle süslemeli püslümeli bir anlatım yaptık halbuki.

Pekala, hemen küçültüyorum bunu da.

Türkçeler çok gözümü ısırsın istemiyorum.

Elinizden geldiğince Türkçe kullanmamaya çalışın.

Bol tekrar yasasına dayalı bir eğitim sistemi size kurguladım çünkü.

O şekilde aktarıyorum ki alıştınız zaten.

It has been around diyoruz arkadaşlar.

It has been around demek klişe bir ifadedir arkadaşlar.

It has been around demek eşittir there exists demektir.

Bunlar basma kalıp, basma kalıp klişe ifadeler arkadaşlar.

ÖSYM bunları çok seviyor.

It has been around vardır diyor şu zamandan beridir diyor.

There exist vardır, mevcuttur diyoruz.

Bu böyle bir ifadedir arkadaşlar.

Bu böyle bir ifadedir.

It has been around nokta nokta nokta şu zaman.

It has been around since 1950 demiş mesela.

Önce şunu bir yazayım.

It has been around since 1950 demiş mesela arkadaşım.

Ne diyor, 1950'ler demiş hatta.

Yani burada o zamanlardan, since den beri demektir arkadaşlar.

It has been around since 1950 ne demek arkadaşım?

1950'lerden beri vardır, mevcuttur diyoruz.

Hani around burada var, mevcut ifadesini anlatıyor aslında.

Burada basma kalıp bir ifadedir.

Parçalayınca anlam bütünlüğüne yakalayamayabilirsiniz arkadaşlar.

Çünkü it'in içi boş, it'i sana ne diye vereceğim?

Hani burada bir özne var, burada bir fiil var.

Eyvallah ama bu basma kalıp deyimsel bir ifadedir.

Bunu analiz edip parçalamak saçmalamak olur arkadaşlar.

It has been around vardır, since 1950'ler, 1950'lerden beri vardır diyoruz.

Since ne demek peki?

Since eşittir ever since, o da eşittir from the moment demektir arkadaşlar.

Since, ever since, from the moment, bunlar den beri demektir arkadaşlar.

Bulunduğu cümleyi, bulunduğu cümleyi şimdiki geçmiş zaman yapar.

Şimdiki geçmiş zaman neydi arkadaşım?

Have has artı fiilin üçüncü hali diye ben sana hep anlattım.

Özne o işi yaptı, özne o işi yapmış diyorduk.

Ki biz buna şimdiki zaman aktif aktif yapı, aktif çatı diyorduk arkadaşlar.

İşte has, işte fiilin üçüncü hali.

It'ten dolayı işte has, işte fiilin üçüncü hali.

İşte yaptı, işte yapmış ama bakın bu böyle yorumlanmıyor.

Around burada fiili tamamlayan sanki bir sıfatmış gibi çalışıyor arkadaşlar.

Fiili tamamlayan sıfatmış gibi çalışıyor.

Parçalamanın bir alemi yok.

Bunu ezberleyin.

Mesela Apple nasıl elma demekse, hani we nasıl biz demekse.

It has been around var demektir arkadaşlar.

Ve böyle bir cümlenin çatısı, zamanı present perfect tense şimdiki geçmiş zaman olduğu için since'e ihtiyaç duyar.

Ya da since olduğu için.

Çünkü zaman zarflarıyla sen zaman sorularını çözüyorsun.

1950'lerden beri dediğin bir ifadeye sen, bir cümleye sen sevgili arkadaşım şimdiki geçmiş zaman yazmak zorundasındır.

Since'le alakalı böyle bir bilgiyi de seninle paylaşmış olalım.

Yavaş yavaş zamanlara da gideceğiz.

Orada bunların detayını sana hızlı hızlı vereceğim zaten.

1950'lerden beri vardır dediğimiz şey arkadaşlar.

It has been around ya da there have existed diyeyim arkadaşlar.

Bu şekilde olabilir.

Have has artı fiilin üçüncü hali aynı tense yapısını kullanalım diye.

Eee bu şimdiki geçmiş zamanlı karşılığıydı.

It has been around'un değerli exist'le karşılığı.

Gördüğünüz gibi şimdiki geçmiş zamanda bu şekildeydi.

Geniş zaman olsaydı nasıl olurdu?

It is around olurdu, var, mevcut demekti.

O da eşittir ne olurdu, there exists derdim arkadaşlar.

Bu da geniş zamanda karşılığı olurdu.

Bu da tek parça.

Bu da tek parça değil, aslında bu özne, bu fiil gibi düşünebilirsin.

Aslında yer ifadesiyle başlıyor.

Değerli cümlelerde özne yoktur.

Özne fiilden sonradır gibi bilgiler de var.

Böyle de bir konumuz olacak arkadaşlar.

Dediğim gibi ezber bilgidir bu.

İşte burayı ezberlemeniz lazım.

Diğerleri bol tekrarla zaten oturacak ifadelerdi.

Yine there are around diyorum, altıncı ifade.

Eş anlamlı kelime bilgisi yok burada.

Hemen altıya bakıyorum.

There are around diyorum.

Bakın ne oldu, az önce deminden beri anlatmaya çalıştığım bilgi var.

There are around diyorum.

Eşittir there exist diyebilirim mesela.

Hani burada çoğul olduğu için kullanıyorum.

Var diyoruz, there are around var.

Ne var diyorum sevgili arkadaşım?

Fazla kafanı karıştırmak istemiyorum.

Gördüğün zaman bunu tanı yeter.

Var diyorsun.

There exist ifadesi, there'le exist yan yana gelirse bunu tanı yeter.

Var diyorsun, mevcut diyorsun sadece.

There are around bir çoğulluk var diyorsun sadece.

Bunu yapıştır birbirine, ayrı ayrı parçalayarak düşünme sevgili arkadaşım.

Var diyorsun.

Varmış, mevcutmuş.

Ne var, ne mevcut?

Hani buradaki around hani şey demek değil yani burada.

Etrafında tüm nokta noktada yaklaşık demek değil, mevcudiyet bildiriyorsun sevgili arkadaşım.

Var diyorsun.

Ne var, 85 milyon kişi var diyorsun.

85 million people diyorum arkadaşlar.

85 millions of people diyeyim.

Yani burada sayısal verilerin içerisinde geçen of edatı Türkçeye transfer edilmez.

Ve İngilizce yazıldığı sırayla Türkçesini de çevirilir arkadaşlar.

Of edatını sayısal veri içeren tamlamanın içinde zikrettiyseniz.

Söylediyseniz, yazdıysanız, of'u hiç yok sayıyorsunuz.

Aynen İngilizce yazılım sıralamasıyla Türkçesini de çeviriyorsunuz arkadaşlar.

Var diyoruz, mevcut diyoruz.

85 milyon kişi var diyoruz arkadaşlar gördüğünüz gibi.

Bu cümleyi de şuraya alıyorum hemen.

85 milyon insan var diyorum arkadaşım.

Gördüğün gibi.

There are around'u görünce.

It has been around'u görünce.

There exist görünce.

It is around görünce.

Var diyeceğiz sevgili arkadaşlar.

Bu böyle bir bilgi.

Ezber bilgi.

Başka bir şey kaldı mı?

Kalmadı.

Around'la alakalı bilginin de sonuna geldik.

Beğenmeyi, yorum yapmayı unutma.

Kendine iyi bak.

Bir sonraki ders görüşmek üzere.

Allah'a emanet etsin.

Eyvallah sevgili arkadaşım.