ҮШКІЛ НЕРВ АНАТОМИЯСЫ | 5 ЖҰП БАС МИ НЕРВІ | NERVUS TRI… — Transcript

Барлықтарыңызға сәлем, достар, сіздермен мен Азамат Хандәулетұлы. Бүгінгі видеомызда көптеген студенттердің қиналатын, түсінбей жүрген тақырыптарының бірі бесінші жұп бас ми жүйкесі, үшкіл жүйкені, яғни нерв тригеминус жайлы талдайтын боламыз. Видеоға кіріспес бұрын каналға тіркеліп, лайк басып, достарыңызбен бөлісіп кетіңіздер, алдағы уақытта пайдалы ақпараттармен бөлісетін боламын. Сіздердің қолдауларыңыз мен үшін үлкен мотивация. Ал енді ше, кеттік.

Бұл үшкіл жүйке, бесінші жұп бас ми жүйкесі, негізінен құрамы бойынша аралас жүйке болып табылады. Аралас жүйке деп отырғанымыз, құрамында сезімтал талшықтары, яғни псевдоуниполярлы жасушалардың орталық аксондарынан түзілген, және де қозғалтқыш талшықтардан тұрады, ортаң, яғни көпірде орналасқан қозғалтқыш ядроның талшығы.

Көріп отырғанымыздай, бұл Гассеров түйіні деп аталады, немесе үшкіл түйін деп аталады, ішіне жарты айға ұқсас келеді де, оның перифериялық және орталық аксондары бар. Осы орталық аксондарынан үшкіл жүйкенің негізгі ядроларына бағытталатын талшықтар шығады.

Көріп отырғанымыздай, үшкіл жүйкенің үш негізгі сезімтал ядросы бар және бір қозғалтқыш ядросы бар. Ал мына суреттен біз көпірді көреміз, көпірде ортаңғы мишық аяқшасы алдыңғы жағына қарама-қарсы жатқанын көруімізге болады, артқы жағында мишық орналасқан деген болатынбыз иә, және де жоғарғы жағында ортаңғы мимен шектеседі, төменгі жағында сопақша мимен, ал сопақша мидың төменгі жағында бізде жұлын орналасқан.

Ендігі осы үшкіл жүйкенің үш негізгі сезімтал ядросы сары түспен көрсетілген, бұл бірінші нуклеус мезенцефаликус нерви тригемини деп аталады, яғни үшкіл жүйкенің ортаңғы милық ядросы. Былай аталу себебі, бұның, яғни ұзындығы көпірден басталып, жоғары қарай ортаңғы миға дейін созылып жатады.

Және келесі нуклеус принципалис нерви тригемини, кейбір әдебиеттерде нуклеус понтинус нерви тригемини деп атайды, яғни үшкіл жүйкенің көпір ядросы, көпірдің меншікті ядросы болып табылады, тек көпірде орналасқан. Келесі бұл нуклеус спиналис нерви тригемини.

Көпірден сопақша мидың бойымен бізде жұлынға дейін созылып жатқан өте ұзын ядро, сол себепті осылай аталады. Және бір қозғалтқыш ядросы бар, бұл нуклеус моториус нерви тригемини деп аталады.

Бұның талшықтары эфферентті, көріп отырғанымыздай көкпен көрсетілген. Және де мына жерде жаңа айтып кеткен Гассеров түйінінде псевдоуниполярлы жасушалар орналасқан, яғни пішіні жарты ай тәрізді деп айтып кеттік, оның перифериялық және орталық аксондары бар. Осы орталық аксондары арқылы бізде ядролармен өзара байланысатын болып келеді.

Және перифериялық аксондардың көмегімен бізде үш негізгі, яғни нерв тоқайтын болады, бұл жоғарғы нервус офтальмикус деп аталады, көз жүйкесі, екінші жүйке нервус максилларис, жоғарғы жақ жүйкесі және үшінші нервус мандибуларис, төменгі жақ жүйкесі.

Осы жоғарғы жақ жүйкесі және де нервус офтальмикус бізде чисто сезімтал талшықтардан тұрады, көріп отырғанымыздай сарымен көрсетілген тек сезімтал. Ал жаңағы нервус мандибуларис, төменгі жақ жүйкесі бізде сезімтал талшықтар да бар, сонымен қоса мына қозғалтқыш ядродан келетін қозғалтқыш талшықтармен де тұрады.

Сол себепті нервус мандибуларисті төменгі жақ жүйкесін бізде аралас жүйке деп атаймыз. Тағы бірдең айтып кетуім қажет бұл жерде үшкіл жүйкенің бас миынан қалай шығатынын айта кететін болсақ.

Сезімтал түбіршектер жеке, қозғалтқыш түбіршектер жеке шығады. Яғни сезімтал түбіршектер біріккен жағдайда радикс сенсория деп атаймыз, немесе бұны үлкен бөлік порция майер дейміз.

Және кіші бөлік радикс мотория қозғалтқыш, бұны, яғни қозғалтқыш талшық құрайтын болып саналады.

Келесі кезекте біз осы Гассеров түйінін көреміз. Жаңа айтып кеткен мына жерде үшкіл жүйке, оның негізгі үлкен порциясы және де кіші порциясы, яғни радикс сенсория, радикс мотория деп атаймыз, олар жалғаса келе үшкіл түйінге барады.

Үшкіл түйін қай жерде орналасады? Бұл самай тәрізді сүйекте білеміз бәріміз пирамидасы болады, сол пирамидасының алдыңғы бөлімінде үшкіл жүйкенің өзінің ойысы болады, яғни эминентсия нерви тригемини деп аталады, сол жерде орналасқан.

Және де ол алға қарай бағытталып, негізінен көріп отырғанымыз кавернозды синустардың өңірлік қойнаудан, көптеген вена өрімдерінен тұратын латеральды қабырғасынан өтеді.

Солайша ол үш негізгі тесік арқылы бас жүйкеден шығады. Бұл қандай тесіктер? Үш жүйкесі үш түрлі тесіктен шығады.

Жоғарғы нервус офтальмикус фиссура орбиталис супериордан, жоғарғы көз жау саңлаудан бізде нервус офтальмикус шығады, яғни бесінші жұп жүйкенің бірінші тармағы. Үшінші жұп бас ми жүйкесі нервус окуломоториус шығады, нервус трохлеарис шығады, шығыршық жүйкесі және нервус абдуценс шығатын болып табылады.

Және келесі нервус максилларис болса, дөңгелек тесік форамен ротундум арқылы шығады, ал үшінші нервус мандибуларис қозғалтқыш талшықпен бірге жаңа аралас деп айттық.

Бұл нервус, жаңағы форамен овале арқылы, сопақша тесігі арқылы бас жүйкеден шығатын болып табылады.

Келесі талдап кететініміз, бұл үшкіл жүйке тек қана сезімтал және қозғалтқыш талшықтардан тұрады деп атадық. Онда не үшін бізде ол көз жасы безін, мысалы, төменгі жақ асты, төменгі тіл асты бездерін қалай иннервациялайды десек.

Үшкіл жүйке арқылы тек қана сезімтал, яғни иннервация жүзеге асады бездердің. Ал бірақ та оның бойымен, үшкіл жүйкенің талшықтарының бойымен жетінші жұп, тоғызыншы жұп деген секілді жүйкелердің талшықтары, яғни парасимпатикалық вегетативті талшықтары жүріп отыратын болады.

Яғни үшкіл жүйкенің талшықтарының жанынан айналып, вегетативті талшықтармен сол бездерді қамтамасыз етеді. Бұл қандай талшықтар? Яғни бізде бірінші ганглион цилиари нервус офтальмикустың бойымен жүреді.

Мысал ганглион цилиариге нервус окуломоториустың бізде парасимпатикалық талшығы бар, вегетативті. Оның преганглионарлы талшығы келеді де, осы ганглион цилиариде, кірпіктік түйінде аяқталады.

Ал постганглионарлы талшығы түйіннің кейінгі осы үшкіл жүйкенің нервус офтальмикустың жаңағы талшықтарымен бірге жүріп, жоғарыда орналасқан, негізінен көзде орналасқан аккомодацияға қатысатын бұлшықеттерді.

Яғни кірпіктік бұлшықетті, мускулюс цилиаристі және қарашықты тарылтатын бұлшықетті, мускулюс сфинктер пупилланы вегетативті және сезімтал жүйкелермен иннервациялайтын болып табылады.

Яғни сезімтал бұл үшінші үшкіл жүйке арқылы, ал вегетативті үшінші жұп нервус окуломоториустың парасимпатикалық талшығы арқылы жүзеге асатын болады. Келесі бұл ганглион отикум және ганглион птеригопалатинум.

Ганглион отикум және ганглион субмандибуляри, яғни құлақтық түйінмен төменгі жақ түйіні нервус мандибуларистің тармақтарымен бірге жүретін болып табылады.

Ал ганглион птеригопалатинум, яғни қанат таңдай түйіні екінші жұп үшкіл жүйкенің екінші жұбы нервус максилларистің тармағымен бірге жүретін болып табылады. Ал преганглионарлы талшықтарын айтып өтетін болсақ.

Бұл жерде негізінен ганглион птеригопалатинумнан жетінші жұп бас ми жүйкесінің негізгі нервус петрозус майер деген тармағы бар, парасимпатикалық, сонда аяқталады осы ганглион птеригопалатинумнан.

Ганглион отикумнан тоғызыншы жұп бас ми жүйкесі, яғни нервус глоссофарингиустың тармағы нервус петрозус минор аяқталатын болып келеді. Және ең соңғысы ганглион субмандибуляриде жетінші жұп бас ми жүйкесінің тармағы хорда тимпанидің преганглионарлы талшығы аяқталады.

Дәл осы төрт негізгі түйін арқылы сезімтал жүйкелер, бесінші жұп жүйкесінің сезімтал жүйкелерімен бірге отырып, көбінесе бездерді иннервациялап қатысады екен.

Келесі жүйке бұл нервус офтальмикус, көз жүйкесі деп аталады. Яғни жаңа айтып кеткен осы Гассеров түйінінен бірінші болып тармақталатын жүйкелердің бірі.

Ол алдыға қарай бағытталып, жаңағы синус кавернозустың латеральды қабырғасы арқылы жүре отырады, оның жанында бізде үшінші және төртінші жұп бас ми жүйкелері де бірге жүріп отырады.

Сол арқылы олар фиссура орбиталис супериор арқылы бас жүйкеден шығады және көз жасына қарай келетін болып келеді.

Кірген бойда негізгі үш тармақ береді, бұл мұрын кірпіктік нервус назоцилиарис деп аталады, көріп отырғанымыз.

Келесі бұл нервус фронталис және де нервус лакрималис, көз жасы жүйкесі.

Мына жерден сіздер көрсеңіздер болады, дәптерлеріңізге, ручкаларыңызбен парақтарыңызды алып, жақсылап сызып, олардың иннервациялаушы органдарын, яғни аймақтарын жақсылап түсініп алуға болады.

Бірінші бұл синус кавернозустың көріп отырғанымыз латеральды қабырғасы бойынша жүріп отыр да, үшінші және төртінші жұп бас ми жүйкелерімен бірге отырып, солай фиссура орбиталис супериор арқылы кірді. Және бірінші тармағы рамус менингиус, мидың қатты қабығына баратын және содан әрі қарай көз жасына кіреді осы бойда.

Және бірінші тармағы нервус назоцилиарис деп аталады, мұрын кірпіктік түйін. Мұрын кірпіктік түйіннен бірінші кезекте көріп, мынау көріп отырғанымыз қарамен дөңгелек ганглион цилиари деп аталады, кірпіктік түйін.

Бұл түйінге негізінен нервус окуломоториустың негізгі преганглионарлы талшықтары келіп аяқталады да, постганглионарлы талшықтары үшкіл жүйкенің осы нервус цилиарис бревиспен бірге жүретін болып табылады, яғни қысқа кірпіктік тармақтар деп аталады.

Бұлар бірге отырып, көздің нұрлы қабығын және кірпіктік бұлшықеттерді, мускулюс цилиаристі, мускулюс сфинктер пупилланы бізде сезімтал және парасимпатикалық түрде иннервациялайды.

Сезімтал деп отырғанымыз осы үшкіл жүйке арқылы, ал парасимпатикалық деп отырғанымыз жаңағы нервус окуломоториустан кететін постганглионарлы талшық арқылы. Олар бірігіп, осы ганглион цилиариден 15-20 шақты нервус цилиарис бревис түрінде тармақталатын болады.

Көріп отырғанымыздай, міне, нервус назоцилиаристің рамус коммуниканс деп аталатын тармағы ганглион цилиариде аяқталады, солай 15-20 шақты қысқа кірпіктік, яғни тармақтар тармақталатын болады.

Келесі тармағы бұл нервус цилиарис лонги, яғни ұзын кірпіктік түйіндер. Бұл көздің ақ қабығымен тамырлы қабығын иннервациялауға қатысады.

Міне, нервус цилиарис лонги тікелей нервус назоцилиаристен шығады. Келесі бұл нервус этмоидаліс постериор және нервус этмоидаліс антериор деген тармақтар.

Яғни торлы сүйектің лабиринтіне барады, медиальды жаққа қарай өтеді де, көріп отырғанымыз бұл артқы торлы жүйке және алдыңғы торлы жүйкелер. Бұлардың иннервациялаушы органдары көріп отырғанымыз торлы сүйектің артқы ұяшықтары және сына тәрізді қойнау.

Сына тәрізді қойнау бұл синус сфеноидаліс деп аталады. Және де бұл нервус этмоидалістен алдыңғы торлы жүйкеден екі тармақ тармақталады.

Бұл рамус назалис экстернус және де бізде торлы сүйектің алдыңғы ұяшықтарына баратын тармағы өзінің рамус назалис экстернус арқылы мұрынның өзі шіршітті қабығы және мұрынның терісі, сыртқы терісі иннервацияланатын болып табылады.

Және де ең соңғы тармағы бізде алдыға медиальды қарай бағытталып, нервус инфратрохлеарис, яғни шығыршық асты жүйкесін беретін болып табылады.

Көріп отырғанымыз шығыршық асты жүйкесі өз кезегінде негізгі мұрынның сыртқы және төменгі қабақтың терісін иннервациялайды, міне, төменгі қарай бағытталып, төменгі қабақты және мұрынның сыртқы терісін иннервациялайды.

Келесі нервус офтальмикустың екінші тармағы бұл нервус фронталис деп аталады. Нервус фронталистің өзі алдыға қарай жүре отырып, бізде бәріміз білетіндей маңдай сүйектің жоғарғы жағында форамен супраорбиталис орналасады иә.

Сол көз жақ үсті тесік арқылы нервус супраорбиталис жүретін болады да, осы жердегі маңдайдың терісін иннервациялайды.

Оң жағынан толық маңдайдың терісін иннервациялайды, және төменгі сәл төмен жатқан бұл нервус супратрохлеарис деп атаймыз, шығыршық үсті жүйкесі.

Бұл маңдайдың бізде төменгі терісін және жоғарғы қабақ, жаңа төменгі қабақты бізде нервус назоцилиаристен тарайтын негізгі нервус инфратрохлеарис жүйкелендірген болатын.

Ал нервус фронталистен тарайтын нервус супратрохлеарис бізде жоғарғы қабақты, маңдайдың төменгі бөлімін және де мұрын түбі терісін, мұрын түбі терісі мына жерде орналасқан.

Осы жерде иннервациялайтын болып табылады. Мына жерде көретін болсақ, нервус фронталис алдыға қарай бағытталды да, фиссура супраорбиталис арқылы нервус супраорбиталис шықты да, маңдай терісін.

Және де мына жерде нервус супратрохлеарис көрсетілген. Келесі жүйке бұл нервус лакрималис деп аталады, бұл көріп отырғанымыз осы көз жас безін иннервациялауға қатысады.

Тек қана сезімтал емес, сонымен қоса парасимпатикалық. Бұл қалай десеңіздер, жаңа айтып кеткен болатынмын, бізде ганглион птеригопалатинум бар, қанат таңдай түйіні деп аталады.

Дәл сол қанат таңдай түйініне негізгі нервус зигоматикустың жаңағы тармақтарымен бірге рамус коммуниканс төмен қарай түседі де, солармен бірге. Солармен бірігуінің нәтижесінде бізде парасимпатикалық иннервация жүзеге асады.

Яғни ганглион птеригопалатинумда негізгі жетінші жұп бас ми жүйкесінің тармағын біреуі.

Нервус петрозус майердің преганглионарлы талшығы аяқталған болатын.

Ал постганглионарлы талшығы нервус зигоматикуспен бірге жүреді.

Нервус максилларистің тармағы, солайша осы рамус коммуниканс арқылы бірге отырып.

Нервус лакрималисті иннервациялауға қатысады екен.

Мына жерде де көрсеңіздер болады, көз жасы безі және жоғарғы қабақтың терісін иннервациялауға қатысады.

Келесі бұл жүйке нервус максилларис деп аталады, яғни жоғарғы жақ жүйкесі.

Жоғарғы жақ жүйкесі Гассеров түйінінен, яғни үшкіл түйіннен шығатын екінші тармақ болып табылады. Ол форамен ротундумнан шықпас бұрын дәл нервус офтальмикус секілді рамус менингиус береді.

Бірақ айырмашылығы рамус менингиус осы жердегі менингиалды тармақ ортаңғы менингиалды артериямен бірге жүре отырып, мидың қатты қабығының иннервациясын және қанмен қамтамасыз етілуін жүзеге асыратын болып табылады.

Келесі кезекте нервус максилларис форамен ротундум арқылы бас жүйкеден шығады. Бас жүйкеден шыққан бойда ол қанат таңдай шұңқырға түседі.

Яғни осы аймақ қанат таңдай шұңқыр деп аталады, фосса птеригопалатина.

Және фосса птеригопалатинада қанат таңдай түйіні орналасқан, ганглион птеригопалатинум.

Келесі кезекте нервус максилларистің осы шұңқырдан үш түрлі негізгі жүйкелері тармақталатын болып табылады.

Алдыға қарай тармақталатын бұл нервус зигоматикус, бет жүйкесі және көз жақ асты жүйкесі бұл нервус инфраорбиталис.

Ал көз жақ үсті жүйкесі жаңа айтып кеткен болатынбыз, нервус офтальмикустан тармақталған болатын.

Және төменгі бағытқа қарай екі-үш тармақ бойынша бізде рами ганглионарес тармақталады.

Көріп отырғанымыз, ол өз кезегінде ганглион птеригопалатинумға бірге келетін болып саналады.

Келесі кезекте біз осы әрбір жүйкені жеке-жеке талдайтын боламыз. Бірінші кезекте бұл нервус инфраорбиталис, көз жақ асты жүйкесі.

Көріп отырғанымыз форамен ротундумнан шығып, фосса птеригопалатинумға түседі және одан қарай сулькус инфраорбиталиста жатады.

Осы бойда және каналис инфраорбиталис арқылы беттің алдыңғы жағына шығады.

Көріп отырғанымыздай, беттің алдыңғы жағына шыққан бойда негізгі фосса канина деп атаймыз осы аймақты.

Фосса канинаға шығып, бірнеше тармақтарды береді. Бұл төменгі, яғни қабақ тармағы.

Және жоғарғы ерін тармағын береді және мұрын тармақтарын, рами назалисті береді.

Сәйкесінше атап айтқандай, жоғарғы қабақты, төменгі қабақтың терісін, жоғарғы еріннің терісімен шіршітті қабығын қамтамасыз етеді және мұрынның сыртқы терісін иннервациялауға қатысады екен.

Дәл осы көріп отырғанымыз, яғни жүйкелерді бізде үш жүйкені бізде пес ансеринус минор деп атаймыз.

Яғни кіші қаз аяғы. Жоғарғы еріннің терісін, мұрын қанатының терісі, төменгі қабақтың терісі.

Каналис инфраорбиталистен шыққан бойы. Және де фиссура орбиталис инфериордан шықпас бұрын бірінші тармақты беретін бұл нервус альвеоларис супериор.

Постериорс, яғни бұны қалай жаттап аламыз біз? Жоғарғы деп аламыз, яғни нервус максилларис қой.

Жоғарғы алдыңғы, артқы, ортаңғы, яғни альвеолярлы жүйкелер.

Артқы альвеолярлы жүйке тікелей нервус максилларистен, ал ортаңғы және алдыңғы жоғарғы альвеолярлы жүйкелер нервус инфраорбиталистен төмен қарай түседі де.

Үшеуі бірігіп, яғни жоғарғы тістік өрімді қалыптастырады, яғни плексус денталис супериор.

Дәл осы плексус денталис супериордан екі негізгі тармақ тармақталады, бұл жоғарғы тістің, яғни тармақтары.

Рами денталис супериорс бұл жоғарғы жақтық тістерді иннервациялайды және оның қызыл иектерін бізде рами гингивалис супериорс.

Яғни жоғарғы қызыл иектік тармақтар иннервациялайтын болып саналады.

Бұл жерден көрсек болады, көріп отырғанымыз каналис инфраорбиталиске кірмес бұрын негізгі тармағы, яғни бұл нервус альвеоларис супериор постериорс.

Супериор медиус және супериор антериор. Дәл осы жердегі өрімдер плексус денталис супериор.

Және олардың тармақтарын қызыл иектік және тістік негізгі тармақтарды көрсек болады екен.

Келесі нервус максилларистің тармағы бұл нервус зигоматикус деп аталады.

Яғни бет жүйкесі. Бет жүйкесі өз кезегінде негізінен екі тармақ тармақталады.

Бұл рамус зигоматика фациаль және рамус зигоматика темпоралис.

Бәріміз білетіндей бізде бет сүйегі бар, ос зигоматикум көріп отырғанымыз бұл ос зигоматикум деп аталады.

Яғни самай сүйегіне дейін созылып жатқан ос зигоматикум, яғни құлақтың алдыңғы жағына дейін.

Дәл осы ос зигоматикумның үш, яғни тесігі бар. Мына жерден көрейік.

Ол, яғни рамус зигоматика темпоралис, мына бет сүйегі ішкі жағында форамен зигоматика орбитале.

Осы арқылы нервус зигоматикум кіреді, кейіннен форамен зигоматика фациалис бар және форамен зигоматика темпоралис бар.

Сәйкесінше нервус зигоматика темпоралис шығады, яғни бет сүйегінің доғасынан жоғарғы жаққа қарай.

Және бет сүйегі доғасынан төмен қарай жаңағы рамус зигоматика фациалис шығады.

Олардың иннервациялайтын аймақтары сәйкесінше бет сүйегі доғасынан жоғары, бұл бет сүйегімен самай және көздің сыртқы бұрыш аймағының терісін иннервациялауға қатысады.

Және рамус зигоматика фациалис бет сүйегінің төменгі доғалары, бет сүйегі доғасын, орттың терісін иннервациялауға қатысатын тармақтар болып табылады.

Және келесі тармақ бұл рами ганглионарес, екі-үш тармақ түрінде түсіп, ганглион птеригопалатинумға барып аяқталады.

Көріп отырғанымыздай, және сол аймақтан көптеген тармақтар беретін болып саналады.

Және ганглион птеригопалатинумда жаңа айтып кеттік, негізгі жетінші жұп бас ми жүйкесінің парасимпатикалық преганглионарлы талшығы аяқталады.

Бұл талшық нервус петрозус майер деп аталады. Және постганглионарлы талшықтары сол ганглион птеригопалатинумнан шығып.

Бірінші кезекте форамен сфенопалатинум арқылы латеральды жаққа қарай шығып, мұрынның шіршітті қабығын иннервациялайды.

Оны мына жерден көрсек болады, өз кезегінде бірнеше тармақтарды береді.

Жаңа айтып кеткен бұл мұрынның шіршітті қабығын иннервациялайтын жоғарғы артқы бұл мұрындық тармақ.

Рами назалес постериорс супериорс және рами назалес постериорс инфериорс. Жоғарғы тармағының өзі латеральды және медиальды тармақтарға бөлінетін болып саналады.

Келесі тармағы бұл рами ганглионарестің нервус назопалатинус. Нервус назопалатинус алдыға қарай бағытталып.

Төмен қарай каналис инцизивустан түсіп, қатты таңдайдың шіршітті қабығын иннервациялайды.

Сонымен қоса нервус, жаңағы палатинус майермен де анастомоз қарататын болып саналады.

Міне, каналис инцизивус арқылы өтеді нервус назопалатинус және осы аймақта бізде.

Каналис палатинус майер және каналис палатинус минор орналасады. Сәйкесінше нервус палатинус майер қатты таңдайды иннервациялайды.

Және жаңа айтып кеткен нервус назопалатинуспен анастомоз түзеді. Және артқы жағында каналис палатинус минор арқылы нервус палатинус минор өтетін болып.

Көріп отырғанымыздай жұмсақ таңдайды иннервациялауға қатысады екен, яғни шіршітті қабықтарын.

Келесі жүйке бұл нервус мандибуларис, яғни төменгі жақ жүйкесі деп аталады.

Алдыңғы жүйкелерден айырмашылығы аралас жүйке болып саналады, яғни құрамында сезімтал талшықтары және қозғалтқыш талшықтары болады.

Және бас жүйкеден шығатын тесігі форамен овале, яғни сопақша тесік деп аталады.

Бас жүйкеден шықпас бұрын, яғни бас жүйкеден шығып, форамен оваледен қайтадан бас жүйкенің ішіне қарай кіріп.

Рамус менингиусты береді, яғни ол мидың қатты қабығын иннервациялауға қатысады.

Сонымен қоса оның негізгі сезімтал және қимылдатқыш талшықтары бар, қызылмен мен тек қана қимылдатқыш талшықтарды бөліп кеттім сіздерге.

Ал жасылмен негізінен сезімтал талшықтарды көрсек. Келесі бірінші талшығын талдайтын болсақ, бұл нервус альвеоларис инфериор.

Яғни төменгі альвеолярлы жүйке деп аталады, жаңа нервус максилларистен жоғарғы альвеолярлы жүйке.

Оның өзі алдыңғы, ортаңғы, артқы болып бөлінеді иә, және тістік өрімдерді бізде. Дәл сол секілді төменгі альвеолярлы жүйке де.

Яғни тістік тармақтар, рами денталис, яғни инфериорс. Көріп отырғанымыз оларда плексус денталис инфериорды түзеді.

Яғни төменгі тістік өрімді. Және төменгі тістің қызыл иектерін иннервациялауға қатысады.

Олардың шіршітті қабатын және алдыға қарай бағытталып, көріп отырғанымыздай нервус менталис тармағын береді.

Яғни бізде иекте, алдыңғы жақта форамен менталис деген тесік бар, иек өзіге, яғни тесігі.

Сол арқылы бізде нервус менталис шығады және иектің осы аймақтарын терісін иннервациялауға қатысады.

Және айтып кету керек нервус альвеоларис инфериор бізде ең ірі жүйке болып табылады.

Үшкіл жүйкенің үшінші тармағының және бұл жерде кесіп алынып тасталған, бірақ та каналис мандибуланың бойымен жүре отырып.

Жаңағы тістік тармақтарды беретін болып саналады. Және келесі бұл нервус лингвалис деп аталады.

Біз толықмен бірінші сезімтал талшықтарды талдап өтейік, кейіннен, яғни осы қозғалтқыш талшықтарды талдайтын боламыз.

Бұл нервус лингвалис өзінің бойында бірінші кезекте хорда тимпанимен жүреді.

Хорда тимпанимен жүрген бойда бұл тілдің алдыңғы үштен екі бөлігінің, дәм сезімталдығын қамтамасыз етеді.

Жалпы сезімталдығын қамтамасыз етеді. Жалпы сезімталдығын дегеніміз бұл температураны, ауырсынуды сезініп отырады.

Ал хорда тимпани бұл бәріміз білетіндей жетінші жұп бас ми жүйкесінің тармағы.

Ал жетінші жұп бас ми жүйкесінде парасимпатикалық, яғни вегетативті талшықтар бар болатын.

Дәл осы хорда тимпани парасимпатикалық болып табылады, тілдің алдыңғы үштен екі бөлігінің.

Яғни дәм сезу сезімталдығын қамтамасыз етеді, және төменгі жақасты сілекей бездері.

Және келесі бұл нервус букалис деп аталады, яғни ұрт жүйкесі.

Ұрт жүйкесі бұл ұрттың терісін және шіршітті қабығын иннервациялауға қатысады.

Бастапқы кезде нервус букалис мына көріп отырғанымыздай екі бұлшықеттің арасынан өтеді.

Бұл қандай бұлшықеттер? Яғни алдыңғы медиальды және латеральды қанаттық бұлшықеттер деп аталады.

Мускулюс птеригоидеус латераль және медиальс. Солардың арасымен өтіп, ұртта тесік өтеді де.

Сол аймақтың шіршітті қабатын, терісін иннервациялауға қатысатын болып табылады.

Және келесі қозғалтқыш бұл мускулюс массетерикуста, яғни ең мықты бұл шайнау бұлшықетін.

Иннервациялайтын нервус массетерикус. Және келесі нервус птеригоидеус латераль және нервус птеригоидеус медиальс деп аталады.

Яғни бұлар медиальды және латеральды қанаттық бұлшықеттерді иннервациялауға қатысады.

Міне, көріп отырғанымыздай мускулюс птеригоидеус медиальс және латеральс болып саналады.

Олардың аралығына жаңа айтып кеткен сезімтал талшық нервус букалис шығады.

Және келесі қозғалтқыш бұл негізгі нервус темпоралис профунди, яғни терең самай жүйкесі деп аталады.

Самай бұлшықетін иннервациялауға қатысады. Оның өзінің екі тармағы бар, алдыңғы және артқы тармақтары.

Нервус темпоралис профунди антериор эт постериор. Ал жаңағы беткі самай жүйкесі.

Нервус аурикула темпоралиспен тармақталатын болып саналады. Және келесі бұл нервус мускулюс тензори вели палатини.

Яғни жұмсақ таңдайды керетін бұлшықет. Және келесі нервус мускулюс тензори тимпани деп аталады, дабыл жарғағын керуші бұлшықет.

Дәл осы мускулюс тензори вели палатини бізде жырылған жағдайда Евстахий түтігі ашылатын болып табылады.

Бұл қандай жағдайларда қажет? Яғни самолеттің ішінде, мысалы, құлағымыз бітеліп қалған кезде ортаңғы құлақтағы.

Сыртқы мимен екеуінің арасындағы ауаның қысымы сәйкес келмейді, соның әсерінен осы бұлшықеттің жиырылуы арқасында.

Бізде Евстахий түтігі ашылады да, дабыл жарғағымен атмосфералық қысымның екеуінің балансы реттелетін болып саналады.

Бұл суретті толығымен талдап өттік.

Келесі бізде, яғни мускулюс тензори тимпани деп аталады. Бұл қай жерде орналасқан?

Біз құлақ анатомиясы деген сабақта толығымен айтып өткен болатынбыз, сіздер көрсеңіздер болады.

Неврология анатомия плейлисттен. Бізде негізінен құлақта екі, яғни өзек бар.

Яғни каналис мускула тубарис деп аталады, яғни каналис тубарис бұл Евстахий түтігі.

Ал каналис мускуларис деп бізде осы мускулюс тензор тимпани орналасқан.

Осы себепті бізде осы бұлшықет орналасқандықтан Евстахий түтігін ашатын бұлшықеттердің бірі.

Және келесі мына жерде мускулюс тензор вели палатиниді көреміз. Және мускулюс птеригоидеус медиалисті байқауға болады.

Және жаңа айтып кеткен нервус альвеоларис инфериордан бірінші болып тармақталатын тармақ бұл нервус милохиоидеус деп аталады.

Егер де видео ұнаған болса, каналға тіркеліп, лайк басып, достарыңызбен бөлісіп кетіңіздер, алдағы уақытта пайдалы ақпараттармен бөлісетін боламын.

Сіздер толығымен 12 жұп нервтің анатомиясын плейлистке өтіп көре аласыздар немесе комментарийға қалдырып кететін боламын.

Келесі кездескенше сау болыңыздар.